Oorlogs- en herdenkingsmonumenten van de Eerste en Tweede Wereldoorlog in Eeklo.
.I. Eeklo - Canadaplein – “de Soldaat en
het Meisje” : de Eeklose soldaat die
in mei 1940 sneuvelde aan het Schipdonkkanaal en het meisje dat in een
bombardement stierf, staan symbool voor alle militaire en burgerlijke
slachtoffers van de twee wereldoorlogen aan wie dit oorlogs- en vredesmonument
opgedragen is. Leo De Buysere gaf het
ontwerp van schenkers George en Ria Spittael in 1980 vorm. Op de marmeren platen staan de namen van de
dertig Canadese soldaten die in september en oktober 1944 bij de bevrijding in
Eeklo gestorven zijn. In 1994 droeg de
stad deze gedenkplaats met beeld en platen aan Canada over.
Op de hoek van het Canadaplein herinneren ons twee herdenkingspanelen aan de vriendschapsbanden die Eeklo en haar bevolking heeft met hun Canadese bevrijders. De panelen werden aangebracht naar aanleiding van verschillende bezoeken gebracht door Canadese oud-strijders van The Lincoln & Welland Regiment en The South Alberta Regiment.
.II. Eeklo - Kerkplein – Sint-Vincentiuskerk : herdenkingsmonument voor Eeklonaars die hun leven hebben gegeven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dit met veel zorg en kostbare materialen opgetrokken tweedelig gedenkteken is aangebracht op beide wanden naast de centrale hoofdingang en dit onder het hoogzaal van de dekanale Sint-Vincentiuskerk.
Aan de voorgevel van het Eeklose stadhuis zijn vier herdenkingspanelen aangebracht waarvan er zich drie bevinden onder het balkon van de raadzaal. Onderaan op het centrale paneel staan de stadsgenoten die zijn gevallen tijdens 1914-1918 ; links daarvan staan de Eeklonaars vermeld die sneuvelden tijdens de Tweede Wereldoorlog ; op het rechtse paneel staan de namen van de Politieke Gevangenen die tijdens 1940-1945 werden omgebracht in de nazi-gevangenissen en –concentratiekampen. Op het vierde paneel, centraal aan het balkon, wordt uit dankbaarheid hulde gebracht aan de Canadese troepen die Eeklo hebben bevrijd op 15 september 1944.
Het Eeklose belfort werd ingehuldigd op 29 augustus 1932. De vijfendertig meter hoge toren is op de eerste plaats een herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog. Het belfort staat tevens symbool van de stedelijke vrijheid en democratie. Naar aanleiding van de veertigste verjaardag van de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog werd in 1985, op initiatief van de VVV, er een "Vredesbeiaard" in geïnstalleerd.
.IV. Eeklo - Zuidmoerstraat – kapel Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn : het oprichten en onthullen van dit herdenkingsmonument vond plaats op 7 mei 2010 (zie het volledige relaas hieromtrent verder op de blog). Onder de vorm van een legerbrancard wordt herinnering gebracht aan het Militair Hospitaal in het Onze-Lieve-Vrouw Ten Doorn tijdens zowel Wereldoorlog I als Wereldoorlog II, en, ter nagedachtenis van de tijdelijke begraafplaats (1944-1945) die er was voor Canadese soldaten die er stierven ten gevolge van de opgelopen verwondingen.
.V. Eeklo - Koningin Astridplein : tijdens de Eerste Wereldoorlog waren de gebroeders Edgard en Edmond Van De Woestijne actieve leden van het verzet tegen de Duitse bezettingstroepen. Beide broers dienden hun heldenmoed met hun leven te bekopen. Als eerbetoon heeft de stad Eeklo naar hen het Gebroeders Van De Woestijneplein genaamd.
Edgard Van De Woestijne werd door de vijand gefusilleerd op 7 april 1916. Zijn oudere broer, Edmond Van De Woestijne, werd eveneens in Gent door de Duitsers gefusilleerd op 8 oktober 1918, amper één maand voor de Wapenstilstand.
Aan de gevel van huisnummer 14 (Koningin Astridplein) hangt een arduinen herdenkingssteen ter nagedachtenis van deze vreselijke oorlogsellende, waarop volgende tekst : “Aan Edmond Van De Woestijne door de Duitschers voor de kop geschoten den 8 oktober 1918”
.VI. Eeklo - Molenstraat – stedelijke begraafplaats : monument links naast de hoofdingang ; Ere-Perk voor de gesneuvelde Eeklose soldaten, of militairen aan hun verwondingen gestorven, oud-strijders en oorlogsinvaliden van 1914-1918 en 1940-1945.
.VII. Eeklo - Molenstraat – stedelijke begraafplaats : monument uiterst rechts naast de hoofdingang ; Ere-Perk voor Eeklose Politieke Gevangenen die de gruwelijkheden niet mochten overleven in de nazi-gevangenissen en –concentratiekampen tijdens 1940-1945.
.VIII. Eeklo - Molenstraat – stedelijke begraafplaats : recht tegenover het Ere-Perk van de Eeklose Politieke Gevangenen bevinden zich op twee afzonderlijke percelen vijftien (14+1) grafzerken van the Commonwealth War Graves Commission. Allen zijn soldaten van de Britse Gemenebest die ver van hun vaderland zijn gesneuveld tijdens de Tweede Wereldoorlog voor onze vrijheid.
.IX. Eeklo - Balgerhoeke – sasbrug : op 15 september 1944 werd Balgerhoeke en vervolgens de stad Eeklo bervijd door troepen van de 4th Canadian Armoured Division waaronder The South Alberta Regiment, The Governor General's Foot Guards en The Lincoln and Welland Regiment. Om precies te zijn waren het onder meer enkele Sherman tanks van The South Alberta Regiment die als eersten de Meetjeslandse hoofdstad binnen reden, dit als een voorbode van de nakende bevrijding van de hele regio. Als blijk van erkentelijkheid heeft het Eeklose stadsbestuur deze Sherman Tank in Balgerhoeke als herdenkingsmonument plechtig ingehuldigd op 10 november 1990 en werd dit monument opgedragen aan alle betrokken Canadese eenheden .
Ter didactische ondersteuning van dit toenmalig
strategisch belangrijke punt, heeft de stad Eeklo er in een mooi aangelegd
parkje twee grote informatiepanelen geplaatst.
.X. Straatnamen te Eeklo ter nagedachtenis aan de Eerste en Tweede Wereldoorlog : Bevrijdingslaan, Eerste Regiment Grenadierslaan, Gebroeders Van De Woestijneplein, Lincoln & Welland Regimentlaan, Opeisingstraat, Zevende Regiment Jagerslaan.