De oudste zonen werden vermoord

Eerste plaag : het water verandert in bloed          Ex.7,14-25

Het Nijlwater veranderde in bloed. De vissen gingen dood en de Nijl stonk zo erg dat de Egyptenaren er niet konden van drinken.
Maar de Egyptische magiërs bereikten met hun toverkunsten hetzelfde.

Een decaan van de universiteit van Leuven schreef hierbij de volgende bemerking.
De rode kleur van de Nijl is het gevolg van ééncellige wieren. Er bestaan verschillende soorten van dergelijke wieren, die verschillende kleuren tot gevolg hebben.  's Nachts sterven die wieren af door gebrek aan zuurstof en het daaropvolgend verrottingsproces is de oorzaak van de onaangename geur.

Tweede plaag : de kikkers                                   Ex.7,26-8,11

Toen Aäron zijn arm boven het water hield, kwamer er kikkers uit het water ; heel Egypte werd er onder bedolven.
Maar de magiërs bereikten met hun toverkunsten hetzelfde. Ook zij lieten overal in het land kikkers te voorschijn komen.

Derde plaag : de muggen                                     Ex.8,12-15

Aäron sloeg met zijn staf op de grond en meteen zaten er muggen op mens en dier.
De magiërs probeerden met hun toverkunsten ook muggen te voorschijn te brengen, maar zij slaagden daarin niet.

Vierde plaag : de steekvliegen                             Ex.8, 16-28

God belooft aan Mozes dat steekvliegen zullen wemelen in de huizen van de Egyptenaren maar niet in Gosen, waar het volk van God woont.
Steekvliegen drongen het paleis van de farao en de huizen van zijn hovelingen binnen en richtten zware schade aan.

Vijfde plaag : de veepest                                      Ex.9,1-7

God belooft aan Mozes veepest te laten uitbreken onder het vee van de Egyptenaren maar de Israëlieten zullen geen enkel dier verlieren.
Al het vee van de Egyptenaren stierf maar de Israëlieten verloren geen enkel dier.

Zesde plaag : de zweren                                       Ex.9,8-11

Mozes en Aäron moeten asse in de lucht werpen. Het fijne stof veroorzaakt etterende puisten.
De magiërs kregen ook ontstekingen, net als de andere Egyptenaren.

Zevende plaag : de hagel                                      Ex.9,13-35

God zal het laten hagelen maar verwittigt Mozes om al het vee van buiten naar binnen te brengen. Zo een zware hagelbui was er in Egypte nog nooit gevallen.
Alleen in Gosen, waar de Israëlieten woonden, hagelde het niet.

Achtste plaag : de sprinkhanen                             Ex.10,1-20

Mozes en Aäron moeten de farao zeggen dat sprinkhanen heel het land zullen bedekken. Zij vreten op wat er na de hagel is overgebleven en vreten zelfs de bomen kaal.
De Heer liet door een oostenwind sprinkhanen aanvoeren. De grond zag zwart van de sprinkhanen en nergens in Egypte was er aan bomen of planten nog groen te zien.



www.deredactie.be

Heel regelmatig teisteren treksprinkhanen Noord- en Oost-afrika en het Arabisch schiereiland.
Alleen enorme sprinkhanenzwermen komen in het nieuws.
In 1954 werd in Marokko de verduisterende wolk geschat op een lengte van 50 en een breedte van 10 km.
Als een piloot een zwerm opmerkt, kan hij niet anders dan het vliegtuig aan de grond zetten.
Het Anti-sprinkhanencentrum in Londen bestudeert de sprinkhanen en waarschuwt landen tegen dreigend gevaar.

Deze gegevens komen uit het Elsevier maandblad De Kern, jaargang 32 bladzijde 68 en jaargang 33 bladzijde  52.




Op 8 maart 2013 richtte een zwerm sprinkhanen in Israël onherstelbare schade aan. GvA.


Negende plaag : de duisternis                                   Ex.10,21-29

Heel Egypte was in diepe duisternis gehuld maar waar de Israëlieten woonden was er licht.

Volgens de wetenschap kunnen vulkaanuitbarstingen uitgestreke gebieden lang met duisternis bedekken.
De uitbarting van de Vesuvius in 79 was oorzaak van een duisternis van drie dagen.
De vulkaan Temboro op het eiland Sumbawa in de Soena-archipel hulde op 18 april  1815 een groot gebied drie dagen lang in duisternis.

Deze gegevens komen uit het Elsevier maandblad De Kern.
Jaartal en bladzijde konden niet meer opgespoord worden.

Tiende plaag : de dood van de oudste zoon van de Egyptenaren

Ex.12,1-28  instelling van het paasfeest
                    Dank zij het bloed aan de deurposten zullen de Joden gespaard blijven  
                    van deze plaag. v. 13
Ex.12,29-39  de oudste zoon van de Egyptenaren is dood.

De instelling van het paasfeest breekt enigszins de gedachtengang van de plagen. Het wijst er op  dat de tiende plaag van een gans andere orde is dan de negen  natuurlijk verklaarbare plagen. De dood van de eerstgeboren Egyptenaren is weinig historisch.

God, onze Heer,

schepper van al wat bestaat,

            Andromedastelsel Nasa lic. Wikimedia commons

als ik omhoog kijk naar de hemel,

als ik de duizenden sterren bekijk,

dan is er geen mooier kunstwerk te vinden,

dan sta ik in bewondering voor u.

Het heelal bruist van onmetelijke energie

en toch wentelt alles ordentelijk rond.

Maar ook de aarde is het bekijen waard,

God, breng mij de samenhang bij van heel uw schepping.

Geisers spuiten het kokende water omhoog;

bij nacht biedt de lava een schitterend schouwspel.




            fotoThermos lic. Creative  Commons via Wikipedia

Arenden zweven roerloos door de lucht

en dolfijnen glijden sierlijk door het water.

Een moederdier is bezorgd om haar kleintjes

en leert hen eigen verworvenheden aan.

PLanten en bomen ruisen in de wind,

bloemen versieren de aarde met alle mogelijke kleuren.

Dat alles, Heer, is een streling voor het oog :

ik kan er uren van genieten.

God, gij hebt mij een verstand gegeven,

daarom hunker ik naar inzicht

en toch kan ik alles niet begrijpen.

God, gij hebt mij ook een hart geschonken :

ik kan beminnen en groeien in liefde:

vertrouwen is nog menselijker dan wetenschap.

Voor al dat mooie in mens en natuur

wil ik u, God, nu ook eens bedanken.

                                                                      

Derde inleiding bij het lezen van de bijbel
 
Bijbelgeleerden ontdekken in de geschiedkundige boeken van het Oude Testament vier bronnen.

De oudste teksten mogen we plaatsen rond de jaren 950 voor Christus in Jeruzalem.
Deze bron heet 'Jahwist' omdat God daarin altijd Jahwe wordt genoemd.
 
De verhalen uit het noordenrijk Israël  komen uit de profetische kringen rond 800 voor Christus.
Zij noemen God altijd Elohim en deze bron heet dan ook 'Elohist'.
In 722 wordt Israël veroverd door Assyrië en worden de teksten in veiligheid gebracht naar Jeruzalem.
 
In de 7de eeuw voor Christus is de 'Deuteronomist' de voortzetting van de Jahwist in het zuidenrijk (Jeruzalem).
 
Het 'Priesterschrift' beschrijft de Joden in ballingschap rond 550 voor Christus. Als zij mogen terugkeren, brengen zij de geschriften mee naar Jeruzalem.  Rond 400 voor Christus geeft het Priesterschrift aan de geschiedkundige boeken hun uiteindelijke vorm.

Dit eenvoudige schema geeft aan dat de bijbel een ingewikkelde groei heeft doorgemaakt en dat godsdienstige inzichten op een andere plaats en uit een andere tijd op een verschillende manier worden beklemtoond.

Het eerste scheppingsverhaal in zes dagen en het tweede scheppingsverhaal van Adam en Eva verschillen sterk van elkaar. Zij zijn niet tot één verhaal samen te smelten. Zij worden gewoon achter elkaar gezet.
 
In het verhaal van de bevrijding van de Joden uit Egypte bij de tocht door de Rietzee zijn er bronnen terug te vinden van de Jahwist, de Elohist en het Priesterschrift.
Deze bronnen passen zo goed bij elkaar dat zij tot één verhaal zijn verweven. Natuurlijk krijgt men daarbij niet alle plooien helemaal glad gestreken.
 

Als moeder al in verwachting was geweest,
was een ander kind uit liefde geboren,
maar niet ik, niet de persoon, die ik ben.  
Dan had een ander misschien mijn voornaam gekregen
maar mij had men dan nooit gekend.  
Als vader door een ongeluk om het leven was gekomen,
als moeder in haar jeugd was gestorven,  
dan had nooit iemand over mij gesproken,
dan had ik nooit bestaan.  

Vier grootouders verheugden zich over hun kinderen.
Acht overgrootouders gaven het leven door.  
Als ik terugkeer in het verleden,
tot welk getal kom ik dan enkele eeuwen geleden ?  

Misschien heeft ooit een soldaat zijn macht misbruikt
en is hij ook een van mijn stamouders geworden.  
Mogelijk zijn er ook familieleden zwak geweest
maar heb ik ook aan hen het leven te danken.  

Als er ooit een voorouder kinderloos was gebleven,
dan was mijn levensschakel onderbroken.  
Heel mijn stamboom is aan de kindersterfte ontsnapt.
Zij hebben allemaal de pest en de oorlogen overleefd.  

Als ik dat alles overweeg, Heer mijn God,
dan kom ik bij U terecht.  
In heel die loterij van mijn leven
had ik geen enkele kans.  

God, mijn God, gij moet altijd al
een oogje op mij hebben gehad.  
Ik blijf U dankbaar
met heel mijn wezen.

Tweede inleiding bij het lezen van de bijbel
 
Hazen zijn herkauwers : Lev.11, 6
 
De zon stond stil : Joz.10, 13
 
Verdere bijzonderheden over Hizkia, over de vele overwinningen die hij behaalde en over het waterreservoir dat hij heeft laten aanleggen en de tunnel waardoor het water naar de stad wordt geleid, zijn opgetekend in de kronieken van de koningen van Juda   2 Kon.20,20
 
Verdere bijzonderheden over Josafat zijn van het begin tot het einde opgetekend in de geschriften van Jehu, die zijn opgenomen in het boek over de koningen van Israël.
Later sloot de koning Josafat een overeenkomst met de goddeloze koning Achazja van Israël om een vloot te bouwen die op Tarsis zou varen. Eliëzer voorzegde Josafat dat de HEER zijn onderneming zou laten mislukken, omdat hij een overeenkomst gesloten had met Achazja. En inderdaad, de schepen vergingen en kwamen nooit aan in Tarsis : 2 Kron.20,34-37
 
Voor meer geschiedkundige gegevens over Josafat verwijst de schrijver naar het boek van de koningen van Israël. Dan schiet hem de overeenkomst tussen Josafat en Achazja te binnen. De vloot vergaat en aan deze gebeurtenis geeft hij een godsdienstige duiding.
 
Zo wordt het duidelijk dat de bijbel geen handboek is voor geschiedenis, ook geen handboek voor dierkunde of sterrenkunde  maar een godsdienstig boek.
We kunnen het deze schrijvers niet kwalijk nemen dat hun wetenschap niet van onze tijd is.

" Ik kan niet geloven dat de Schepper de mens verstand en zintuigen geeft, die hij niet mag gebruiken"  Galileo Galilei
 
 



Galilei, 72 jaar oud, geschilderd door Justus Sustermans in 1636
overgenomen uit Wikimedia Commons

Eerste inleiding bij het lezen van de bijbel 






De jaloerse koningin brengt Sneeuwwitje met een giftige appel om het leven. Dat is mogelijk. Dat gebeurt. Maar dat de prins met een zoen Sneeuwwitje weer tot leven brengt, dat bestaat niet. Geen enkele mens begint er aan.
Rond de jaren 1960 ontstond er een grote strekking om aan kinderen geen sprookjes meer te vertellen. Zij stroken niet met de werkelijkheid. Leer de kinderen met beide voeten op de grond staan.
Deze gedachtengang is geheel voorbijgestreefd. Volgens een oudleerlingenblad kon vroeger de beste leerling alles goed onthouden en juist weergeven. Nu zoeken werkgevers mensen met fantasie, die nieuwe ideeën aanbrengen en samen oplossingen bedenken voor problemen, die opduiken.
Het is toch wel erg wanneer kinderen heel zakelijk worden groot gebracht. Het is een verarming van het leven. Erger nog, de opvoeders van die tijd hebben de diepe levenswijsheid van het sprookje van Sneeuwwitje niet begrepen : haat leidt tot de dood en liefde wekt tot leven. Als wij echt luisteren naar een mens in nood, dan begint die mens te leven en bloeit hij helemaal open.

1

In het begin van de ruimtevaart tekende Willy Vandersteen het verhaal van Suske en Wiske bij de  Wolkeneters. Op die planeet zijn er robots zonder een eigen wil en robots met een hart. De bedoeling van Willy Vandersteen ligt er vingerdik op : mensen hebben een hart nodig. Natuurlijk is geen Amerikaan of geen Rus gaan vragen hoe die ruimtekruiser de uiteinden van onze melkweg kon bereiken. Die vraag ligt helemaal buiten de bedoeling van het verhaal.

Ook in de bijbel staan onmogelijke verhalen. De vrouw van Lot werd in een zoutklomp veranderd. Wellicht had die zoutklomp de figuur van een vrouw. In de Beierse alpen wees een man enkele bergtoppen aan en zei : 'Kijk, de schone slaapster'. Het waren natuurlijk bergen maar er is niet veel fantasie nodig om er een vrouw in te herkennen.

De bijbel lijkt vol sprookjes te staan. Het komt er op aan de bedoeling van de schrijver te vinden en die hoofdgedachte altijd voor ogen te houden.

De twee tekeningen van Eva Schwimmer komen uit het boek "Hauffs Märchen" van de Deutsche Buch-Gemeinschaft. Firma Bertelsmann heeft de Deutsche Buch-Gemeinschaft overgenomen en verleent mij de toelating om ze bij dit artikel te voegen.