Archief

een blauwtje ~ stadstelegram

Lang geleden, in de tijd dat de grootouders nog spraken,
werd ik ivm blauwtje er door mijn grootmoeder op gewezen
dat een blauwtje oorspronkelijk een stadstelegram was.

Die ging niet via PTT of RTT of over gelijk welke kabel,
het was veel simpeler dan dat.

Wanneer men plots ergens iets moest laten weten of onverwacht
een uitnodiging moest afzeggen, kon dat snel via de stadstelegram.
Dat waren geschreven berichten die bij de bestemmeling bezorgd werden
per koerier te voet, dat was een renner die moest oplopen (leveren) en aflopen (terugkomen) of
per koerier op de fiets.
Dat was in de tijd dat snorren nog knevels heetten.

Er was ook de buizenpost/buispost in sommige steden (pneumatique)
maar of dat systeem ooit in Antwerpen bestaan heeft, heb ik nog niet kunnen achterhalen.

Iedere huishouding had van die telegramformuliertjes in huis.
Men stuurde de meid of iemand anders naar de standplaats van de koeriers.
De formuliertjes waren blauw. De binnenzijde werd beschreven, dichtgevouwen en dicht geplakt.
Op de buitenzijde kwam het adres.
Vergelijkbaar met het voorgelijmd luchtpostpapier van ooit.

Dus wie zo’n blauw formuliertje (met afzegging) per oplopende koerier geleverd kreeg,
had een blauwtje opgelopen. In het aflopen kon hij eventueel een antwoord meenemen.
Die afzegging was niet noodzakelijk een afwijzing op amoureus gebied.

Waarom een stadstelegram?
Waarom geen telefoontje?
Omdat het telefoonnet nog niet uitgebouwd was.
Telefoon was toen nog een nieuwigheidje voor de rijken.

‘k Veronderstel dat de stadstelegram tot een flink eind na WOI heeft bestaan.
Mijn grootvader was van 1892,
mijn grootmoeder was van 1910.
Zij hebben de stadstelegram nog gekend en gebruikt 
want de uitgebreide installatie van het telefoonnetwerk is pas
na de oprichting van de RTT in 1930 echt op gang gekomen,
vanaf toen kregen ook particulieren vlot aansluiting op het telefoonnet.
Nuja, vlot … ’t was de RTT hé.

---------
In 1913 was een groot deel van België bereikbaar via de telefoon.
Het aantal abonnees bleef beperkt,
maar het merendeel van de stations, post- en telegraafkantoren
was uitgerust met openbare telefooncellen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam een abrupt einde aan de telecommunicatie in België.
Een van de redenen voor die stopzetting was te vinden in de financiële afhankelijkheid van het overheidsbedrijf.
Door de schade en de gedeeltelijke ontmanteling van de netwerken tijdens de oorlog
had het Bestuur van Telegrafie en Telefonie kolossale investeringen nodig.

Op 19 juli 1930 werd de Regie voor Telegraaf en Telefoon ( RTT ) opgericht.
Het overheidsbedrijf kreeg een grotere autonomie:
het was niet langer afhankelijk van de jaarlijkse budgetten van de staat
en had de bevoegdheid om een eigen bestuur te voeren.

voor de volledige tekst :
https://nl.wikipedia.org/wiki/Proximus_Groep#Geschiedenis
---------

Wie bij google ‘stadstelegram Antwerpen’ intikt krijgt een aantal links,
maar het zijn pdf’s en bij dat soort bestanden krijg ik geen verwijzing naar
waar in de tekst de zoekwoorden staan.
Dwz dat ik al die teksten zou moeten doornemen.
‘k Denk dat ik dat ga overlaten aan de geïnteresseerde,
want ik heb het aantal bladzijden zelfs niet durven bekijken.

Dus om er een jaartal op te plakken,
ik zou denken tot ruim na 1930 was er stadstelegram.
In sommige steden.

m
EZW-09/2012, herwerkt

wantrouwen, achterdocht, argwaan

Vertrouwen verdient men en kan men terugwinnen,
en dan ebt het wantrouwen weer weg.

Verdenking, beschuldigingen, kan men weerleggen
en zo de achterdocht wegnemen.
Hoopten we.

Maar argwaan … is een waan.
Tegenover argwaan stonden we machteloos.

Toen kwam haar huisarts met de diagnose: dementie.
Het vonnis.
En bijna als een bevrijding:
de oorzaak van haar argwanen was nu gekend.
Het was 'maar' een fase van iets dat veel erger was.

Opluchting ook:
nu konden we ons concentreren
op haar,
op haar comfort en
op haar verzorging.
Haar verdachtmakingen waren 'slechts' een deel van haar ziekte.
Alle beschuldigingen waren 'compleet' ongegrond,
totaal zonder rede of reden.

Alhoewel?
Twijfel.

De twijfel kwam ongevraagd, hij kwam gewoon en bleef een tijdje.
Bij elke nieuwe verdachtmaking bleef hij een beetje langer.
De dementie had haar verloop, de situatie escaleerde en
de warmte trok weg, verdween uit de familie.

Jaren later: af en toe lopen gesprekken vast,
vallen er sprekende stiltes...
De ontreddering die haar argwaan toen heeft aangericht
overvalt ons soms nu nog.
Nú nog.
Het is voorbij,
maar het is niet over.
Haar overlijden was genadig.
Maar die argwaan,
die liet ons in achterdocht en kilte.

m
voor wijlen mijn schoonmoeder, een vrouw die ergens in mij een standbeeldje heeft
EZW-13/02/2004

WIJ ZIJN

Wij zijn niet zo jong meer
eigenlijk zijn w’ een beetje oud
we rennen niet meer heen en weer
en we hebben het ook vlugger koud

We gaan niet zo met de tijd meer mee
moderne dingen zijn soms een kwelling
hoewel gisteren schreef je op mijn pc
een lief briefje in d’ oude spelling

We lopen al een beetje gebogen
we buigen naar elkander toe
soms zien we ’t in mekaars ogen
we zijn allebei een beetje moe

majumau
23 nov 2006

Mooi vind ik dat, die bladschikking in ei-vorm.
Ze klopt zo helemaal met de inhoud.

De titel en de bladschikking, dat was het eerste wat ik zag.
En toen ik de tekst gelezen had zat ik te kijken
en ik was helemaal weg in de tijd.
Zwaar onder de indruk. En nu nog.

Ooit schreef ik iets over ei zijn,
lang geleden, toen onze grootouders nog spraken
en de oprichter van SenNet nog niet geboren was.
Die tekst heb ik niet meer, maar het ging er over
dat een koppel een ei met twee dooiers is.
Het ei draait niet rond en het zal ook niet rond draaien,
maar het is wél een geheel.

Het gedicht van Majumau zou daar het vervolg op kunnen zijn.
Van ei-zijn naar wij-zijn, dertig jaar later geschreven.
Het vervolg en misschien ook het slot.

Misschien gaat dit gedicht niet over een koppel.
Misschien is een van beiden de zoon of de dochter en is de andere hoogbejaard?
Door die ‘oude spelling’ denk ik dat.

Sterk werk.
Zo schijnbaar terloops staan die woorden daar, minimaal.
Grandioos helemaal. 
Die uitdrukking bestaat weer niet zeker, grandioos minimaal?
Vandaag wel.

m
gedicht geplaatst met toestemming van de auteur
HiH-07/2015

Het geeft op een lugubere manier een zekere inkijk op de potentiële toekomst
van een door overbevolking geteisterde planeet.

Kent gij een Chinees restaurant dat Kowloon heet?
Mij staat voor dat ik er een aantal gekend heb, die zo heetten. 
Het enige dat ik wist van Kowloon was dat het een wijk in Hong Kong was.
Vandaag heb ik een mail binnengekregen over de geschiedenis van die wijk. 
Nu ik deze foto’s gezien heb en de bijgaande teksten gelezen heb,
vraag ik me af hoe een restauranthouder er bij komt
zijn zaak Kowloon te noemen. 
---------------------------------

Tot 1993 leefden er 35.000 mensen op een gebied van minder dan 2 voetbalvelden,
waar geen enkel land de baas over was.
En toen werd Kowloon Walled City met de grond gelijk gemaakt
en eindigde een bizar sociaal experiment van anarchisme in de praktijk.   

De City of Darkness vanuit de lucht, circa 1987.
Op de achtergrond is een stuk van Hong Kong te zien.
Om bovenstaande foto in perspectief te zien:
het blok waar ge naar kijkt is 200 meter bij 100 meter en gaat 10, 12 en op sommige plekken 14 verdiepingen de lucht in.
Het is één groot organisch geheel van gebouwen dat doet denken aan de Borg Cube uit Star Trek.
Op dat moment wonen er zo'n 35.000 mensen.
Dat is omgerekend 1,35 miljoen mensen per km².
Ter referentie: Amsterdam moet het doen met 4.751 mensen per km² en Manhattan (hartje New York) met 26.939. 

En dan is er dit, een korte documentaire van Wall Street Journal
https://www.youtube.com/watch?v=dj_8ucS3lMY
17min24

Dat men een lekker restaurant Kowloon wil (blijven) noemen,
lijkt me nu totaal absurd.

m

voor alle foto’s (+ uitleg) : http://www.flabber.nl/linkdump/plaatjes/zeldzame-fotos-van-kowloon-walled-city-13457
http://thechive.com/2013/08/28/kowloon-walled-city-taking-a-look-back-at-hong-kongs-city-of-darkness-23-hq-photos/
EZW-10/2013

de Pfumferkes, zij waren hier efkes ook!
“Pfumferkes lopen alsmaar te pfumferen”

En dat hebben we dan samen gedaan :
handen op de rug, hoofd naar beneden en zachtjes,
met kleine pasjes naar links en
met kleine pasjes naar rechts
lopen mompelen & mopperen.
Wij alledrie, LM, ik en onze kleine genodigde (5j+)
hebben alle drie driemaal rond de salontafel gepfumferd.
Oké, dat was nog niet écht ‘to fumfer’, ik weet het,
maar het was de best mogelijke benadering.
Toen we uitgemompeld waren kwamen de vragen.
Over de kleur van de mutsen.

Dat snuiteke wachtte op een antwoord hé, 
dus moest ik subito presto iets verzinnen :
wie-wat-&-waar, beginnen met een omtrekkende beweging, dat vond ik het veiligste. 
De Smurfen wonen in het bos.
Hij knikte geduldig, dat is algemeen geweten, Smurfen = bos.
- En zij dragen de Witte Mutsen.
Hij knikte genadig.
- Behalve de grote Smurf, die...
Hij zuchtte eens - wéér zo’n trivialiteit, iedereen weet toch dat het een Rode is. 
Hij ging op één beentje steunen en legde bemoedigend zijn handje op mijn knie,
zo van komaan, we geraken er wel.

- En de Tuinkabouters dragen Rode Mutsen.
- Of soms groene, vulde hij aan.
- Ook soms Groene, herhaalde ik, om tijd te winnen. 
- En de Blauwe?
- De Blauwe Mutsen helpen in de keuken, riep ik blij.
- Altijd?
- Altijd in de keuken.
- Hoe weet gij dat.
- Omdat Drea het gezegd heeft.
Daar moest hij over nadenken. En ik eigenlijk ook.

En LM, ipv me een beetje te helpen met verzinnen
zat in spanning te wachten op het vervolg.
Grote jongens horen ook graag verhaaltjes.

- Waar wonen de Fumfelkers? vroeg de kleine.
- Pfumferkes.
- Ja, die, waar wonen die?
- Op de suskewietenheide, tussen de purp’ren bloemkes.
Weer efkes stilte. 
- Wij wonen daar ook, zei hij gedecideerd.
- Prima! zei ik, dan komen ze bij u ook helpen.

Toen ze hem kwamen halen hebben we eerst nog warme choco gemaakt.
- Van de Flumperkes? vroeg hij.
- Ja, van de Pfumferkes.
Dan was het goed. 
En toen namen ze onze kleine genodigde mee. Ouders mogen dat. 
Een halfuur later ging de telefoon, de Papa aan de lijn, tamelijk geagiteerd:

- Zeg m, wat zijn Fluppelkes?
- Pfumferkes?
- Ja, waarover heeft de Kleine het?
- Niet aantrekken Jongen, de Kleine weet het, 't zijn Keuken-Kabouters.
- Wablief? Sebiet durft ons manneke de keuken niet meer in!
- Jongen, doe gewoon of ge gaat nooit Pfumferkeshulp krijgen in uw keuken.

- Hij is niet mee hé, zei LM.
- Nee, hij is niet mee.
- De kleine wél hé.
- De kleine wel ja.

En gij ook hé, dacht ik. Gij vindt verhaaltjes ook plezant.
De Kleine Jongen 5+, mijn Grote Jongen, 65+.

m
de naam Pfumferkes voor  keukenkabouters is © de Suskewieten, Drea
EZW-11/2010, herwerkt

de Aarde en haar as

Probeer af en toe een plekje te vinden waar het zo stil is,
dat je de aarde  om haar as kunt horen draaien. (van P²)

‘k Vroeg direct aan LM :

- Als een as draait, kan men dat horen?
- Soms wel, soms niet.
- Wanneer niet?
- Als een as in een huls van kunststof zit, dan niet.
- En anders?
- In een metalen huls hoort ge ze suizen.
- Kan men de aardas horen draaien?

Nu keek hij op van zijn klavier.
Ofwel had ik koorts,
ofwel had ik iets gelezen dat koorts ging veroorzaken.

Ik wees naar mijn scherm en hij las wat in ’t roze hierboven staat.

- Ah, zei hij, op deze breedtegraad hier bij ons is de Aarde al te dik. 
  Hier horen we de as niet meer.
  Maar aan de Noordpool en de Zuidpool horen ze die natuurlijk wél.
- En daar woont niemand vanwege het lawaai van die as, zei ik snugger.
- Juist ja, zei LM gelaten.

Met LM kan ik klappen zie !
Dit soort prietpraat houdt me wakker.

m
HiH-10/2015

Hoe zit het met de bladeren op de bomen bij ulle?

Sinds die vraag van vorige week ben ik de bomen wat beter in het oog gaan houden.
Want ik ben ze ondertussen zo gewend geraakt
dat ik niet soms niet meer besef dat ze kleur brengen in een mensenleven.
Door die vraag ben ik weer wat bij de pinken. 

Gisteren hadden we hier een kleine herfstwind, tamelijk spectaculair was dat.
En die herfstwind heeft veel bladeren weggeblazen.
Nu pas laten de bomen hun ruggegraat zien,
ttz, sommige bomen.
De kastanjelaars op het pleintje aan de Steenstraat en die op de Ekerse steenweg.

De bomen in de Rozemaai staan nog altijd in hun najaarskleuren.
Maar Rozemaai is een woonpark, dat park is ontworpen,
dus die bomen zijn gekozen op kleur en pracht.
Heel goed gekozen ook.
Wanneer men er door loopt valt het niet echt op
maar van hier uit gezien, aan de overkant en op twee hoog,
is het bijna een wandtapijt, kruinen vol kleur. 
Hopelijk mag die pracht nog een week of twee duren.

Hier achteraan staat een buitenbeentje, de notelaar van de buren.
Hij verkleurt niet, hij laat enkel noten vallen.
Ook aan deze kant van de draad, op de gemeenschappelijke oprit van de 2x8 adressen.
Nuttig boompje dus. Veel mensen zouden een nootje kunnen meepikken,
ware het niet dat onze naaste buurman Lucien
’s morgens in alle vroegte
die noten opraapt en ze  - !@!/#§ii!! -   in de gft-container gooit.
Hij zou ook een papierke in de twee liften kunnen hangen :
‘Is er iemand geïnteresseerd in noten?’
Maar nee.
Wel de mond vol over solidariteit, maar geen kleine daad.
Dat zal te klein zijn, een paar noten in de lift leggen.
Of niet ‘proper’ genoeg.

Die notelaar staat daar dus op te kijken hé, dat zijn noten in de gft-bak verdwijnen.
Zijn bladeren verdorren ervan en van verbouwereerdheid vergeet hij te verschieten van kleur.

De coniferen -een categorie apart- interesseert het geen bal wat rondom hen gebeurt.
Dat zijn de meest saaie en hautaine bomen die ik ken.
Vooral wanneer ze op een rij staan.
Ze houden zicht-&-licht weg, er wonen amper vogeltjes in en hun groen is weinig genuanceerd.
Trieste figuren, die coniferen.
Behalve in de lente wat heldere uitlopers valt er weinig te bekijken aan dat groen.

Gelukkig zijn er de andere.
Al die andere, die wél meedoen met de seizoenen.

m
EZW-10/2014

grauwe herinneringen

Het was in Buenos Aires dat ik voor het eerst vrouwen en kinderen dakloos zag.
Volgens mijn zeemansboekje was het '79, de pre-LM periode.
Het was er winter.

Wanneer de dure winkels dicht gingen kwamen ze.
Ze kwamen met hun kartons naar de diepe uitstalramen.   
In de verlichting tussen twee zulke uitstalkasten was het veiliger slapen.
Het was er even koud als elders,
misschien nog kouder dan in smalle stegen, maar het licht was belangrijk.
Voor de veiligheid, hun eigen veiligheid en die van hun kinderen.

De kinderen waren handig met hun karton.
Geroutineerd zwierden ze het achterin parallel met de winkeldeur.
De moeder wachtte en legde haar karton als laatste, zij sliep als voorste.
Een paar tellen op de overstoep bleven we daar staan kijken. In stilte.
We gingen verder. Geschokt en beschaamd.
Wij waren na een avondje uit op weg naar de warmte en de veiligheid aan boord.

---
Op de daken van de hoge gebouwen stonden militaire posten.
Zatte zeelieden deden soms gek naar die posten.
Macho-lawijt van imbeciele zeelieden. 
Een militair die niet mag uitgaan daagt men niet uit.
En zeker geen zuiderse macho in de fleur van zijn testosteron.

In de vroege ochtend, op weg naar de kaaien,
ratelde dus al eens een mitrailleur,
zoals een haan zou kraaien, om te laten horen dat …
gewoon om aan zatte zeelui te laten horen
bij wie de Argentijnse meisjes eigenlijk horen.

Macho-lawaai. 
Macho-materiaal? 
Hyper-macho : een mitrailleur spuit kogels, geen zaadcellen.
---

Als ik een haven mag kiezen op de Zuid-Amerika route,
dan liefst Montevideo aub.
Heel misschien nog eens Santos. 
Maar Rio absoluut niet meer
en Buenos Aires zeker niet, er woonde teveel verdriet.

m
EZW-10/2012 – HiH-10/2014

huisjesslak

Dat ik daar nog niet aan gedacht heb!
Terug komen zonder wervelkolom.
Gedaan met de lumbale ellende.
Gedaan ook met 'ruggengraat hebben' …
Het zegt me wel iets.

'k Heb eens gegoogled naar de ongewervelde dieren.
Echt aantrekkelijk was het aanbod niet.
‘k Heb toch maar verder gekeken, bij de weekdieren dan.
Dat zag er al beter uit :
in een volgend leven kom ik terug als huisjesslak.
De naakte slak is me te kwetsbaar, huisjesslak dus.

Ongehaast de wereld verkennen tussen de voordeur en de brievenbus.
Af en toe op een blaadje sabbelen,
altijd een schuilplaats bijhebben en geen weet van ruggesmarten ... 

 En n°8 op het schema heet hersenKNOOP.

 Als ik als huisjesslak kan terugkomen
 kijkt niemand daar nog van op, van die knoop.
 Eindelijk.

 Zo’n reïncarnatie wil ik wel.
 Waar mag ik tekenen? 

 m
https://nl.wikipedia.org/wiki/Slakken#/media/File:Scheme_snail_anatomy-numbers.svg
EZW-08/2011 /HiH-10/2014

de speelgoedbakken

Vanaf een bepaalde leeftijd kwamen er
strakke eigendomsrechten qua speelgoed.
Wat van wie was, werd belangrijk.
En territoriaal werden we ook.
Want onze speelgoedbak was de enige eigen plek die we hadden in huis.
En een eigen bed hadden we, ja. Maar dat diende om in te slapen hé.
Er viel niks te beleven in een bed.
In een speelgoedbak wel.
Dat waren bij momenten schatkisten.

Er waren ook dagen dat we ‘niks’ hadden om mee te spelen.
Zo van die lamlendige regendagen in de vakantie.
Dan gingen we knutselen.
Dat maakte meer rommel dan gewoon spelen
en we bezetten daarbij de tafel ook nog.

Het meeste speelgoed was in hout.
Plastic had de markt nog niet overspoeld.
Met houten kegels kan men mekaar ongeveer de kop inslaan wanneer
er eigendomsrechten moeten beslecht worden.
In die bezitterige periode hadden onze ouders bij momenten
drie Vikings in huis ipv drie dochtertjes.
We waren toen alle drie blond en
we hadden alle drie een kist te verdedigen.

In periodes van vrede, na de middag of zo, werd er speelgoed geruild.
De ruil was nooit definitief en kon herroepen worden.
Tenzij het stuk al weer verruild was met de andere zus.
Dan werd er gepalaverd. Dat maakte ook al eens lawaai.
Dan moest er onderhandeld worden. Soms hard.

Tina en Laura werden later allebei zakenvrouwen.
Allebei los van de bezigheden van de echtgenoot.
Bij mij is enkel het palaveren blijven hangen.

Speelgoed opruimen was geen probleem,
iemand van ons keilde gewoon alles in de bakken.
In de juiste bak, wil dat zeggen.
Als de mama kwam helpen was dat een ramp.
We zegden toen nog Mama.

Zij had geen notie van recente wisselingen & transacties en
ruimde er zomaar wat op los. Waar er plaats was.
Zij veroorzaakte chaos in de nieuwe orde. 
Dat was vrágen om anarchie,
dan zetten wij een keel op.
Alle drie. 
Sommige dingen
doen moeders echt zichzelf aan hoor.

m
EZW-08/2012 – HiH-10/2014