Zorro: onverwoestbare held

Het werk van een gemaskerde held is nooit gedaan. Dus is Zorro terug om de kwade krachten te bestrijden in een nieuwe speel- film, een musical en een serie stripboeken. Ab Zagt onderzocht het mysterieuze fenomeen.

Zorro spreekt sinds 1919, toen zijn bedenker Jonathan McCulley zijn eerste avonturen in een pulpmagazine publiceerde, nog steeds tot ieders verbeelding. Zo is hij inmiddels ook tot de literatuur doorgedrongen. De Chileense, in Amerika woonachtige schrijfster Isabel Allende publiceerde dit jaar haar serieus bedoelde roman over de Latijns-Amerikaanse versie van Robin Hood.
Waarom? ,,Omdat hij romantisch, excentriek, moedig en rechtvaardig is’’, gaf Allende (1942) als verklaring. Net als veel van haar generatiegenoten is zij met Zorro opgegroeid. Vooral de tv-serie maakte destijds indruk op haar. Als bakvis werd de schrijfster smoorverliefd op de man met de dubbele identiteit en zijn ontegenzeggelijke charme.
Vergeleken met de andere superhelden - Superman, Batman en Spider-Man – is Zorro volkomen puur. Geen bijzondere gaven of bovennatuurlijke krachten. Zorro, in het dagelijks leven de zoon van een grootgrondbezitter, heeft genoeg aan zijn slimheid, gevatheid en vaardigheid met steekwapens en zwepen. Ook doodt hij zijn tegenstanders meestal niet. Vernedering is meestal voor hem voldoende om zijn opponenten, wier grootste misdaad bestaat uit het uitbuiten van de armen, een flink lesje te leren.
Zorro kwam al snel onder de aandacht van Hollywood. Een jaar na de verschijning van het eerste avontuur kwam er een filmversie van The Mark of Zorro (1920) met hartenbreker Douglas Fairbanks in de hoofdrol. De film wordt nog altijd gerekend tot een van de hoogtepunten uit het stomme-film-tijdperk.
Sindsdien zijn zo rond de 60 speelfilms over Zorro gemaakt. Ook zijn er zeven verschillende tv-series in omloop, waarbij de versie met Guy Williams in de titelrol over het algemeen als beste wordt beoordeeld.
De Zorro-rage is bijna lange na nog niet voorbij. Behalve de nieuwe, deze week in première gegane speelfilm The Legend of Zorro, met Antonio Banderas en Catherine Zeta-Jones als voornaamste vertolkers, zijn er nog meer Zorro-producties in aantocht.
Zo wordt volgend jaar in Londen de musical verwacht met muziek van The Gypsy Kings. In Amerika rouleert een toneelstuk, gemaakt door de groep Culture Clash. Ook is er een nieuwe Amerikaanse serie strips uitgebracht onder de titel Scars. Verder wordt het eerste boek van bedenker McCulley, een voormalig journalist, herdrukt.
Over de figuur Zorro doen diverse mythes de ronde. Heeft hij bijvoorbeeld echt bestaan? Volgens sommige kenners baseerde McCulley zijn romanpersonage op de Mexicaanse bendeleider Joaquin Murrieta die het vooral op de Amerikaanse kolonisten had gemunt en arme Mexicanen aan een beter bestaan probeerde te helpen. Maar ook het bestaan van deze Murrieta wordt door velen in twijfel getrokken.
Zorro – zijn naam betekent vos in het Spaans - is niet geheel onomstreden. In de ogen van Mexicaanse cultuurkenners is hij een clichéversie van de Latin Lover: een blanke dandy met Spaans bloed en niet kenmerkend voor de cultuur van Mexico. Maar verder zijn er weinig punten van kritiek te bedenken.
Geen wonder dat een aanzienlijke reeks acteurs zich graag in het Zorro-kostuum heeft gehesen. Onder wie uiteenlopende sterren als Alain Delon, Frank Langella en Anthony Hopkins.
Het grootste compliment dat Zorro ten deel viel is afkomstig van de bedenker van Batman, Bob Kane. Hij liet zich ooit ontvallen dat het dubbelleven van Zorro hem inspireerde om Batman te bedenken. Het wordt dus hoog tijd dat Zorro zijn imitator gaat overvleugelen.

















