Een fenomeen verdwijnt, België kapt met ‘den dop’. Na bijna 70 jaar is het gedaan met de stempelcontroles. Gisteren kwamen de laatste ‘gewone’ werklozen hun laatste stempel halen, vandaag trekken de 50-plussers de deur van het stempellokaal definitief achter zich dicht.

‘Dit geeft meer tijd om werk te zoeken’ en ‘Nu hoeven we tenminste niet meer door weer en wind om een stempel’, zo luidden gisteren een paar voor de hand liggende reacties in een stempellokaal in Gent. Deskundigen arbeidsrecht zorgden voor forsere opinies. ,,We waren in Europa een soort reservaat geworden”, aldus professor Jef van Langendonck. Diens Leuvense collega Roger Blanpain: ,,Elke maand 500.000 mensen, 10 miljoen bezoeken per jaar: heel goed dat dit administratieve kerkhof, dat niets bijdraagt tot werkgelegenheid, eindelijk verdwijnt.” En daarmee het stigma dat het op werklozen legde.
België voerde de stempelplicht in 1936 in, om werklozen ‘een baan te schoppen’ en zwart werk tegen te gaan. ‘Doppers’ moesten zich dagelijks melden en hoorden pas dan hoe laat ze de volgende dag werden verwacht. Studentenprotesten in de jaren ’60 leidden tot een gedeeltelijke versoepeling, maar toch duurde het nog tot 1991 voordat het dagelijkse stempelen plaatsmaakte voor één (oudere werklozen) of twee (werklozen tot 50 jaar) bezoekjes per maand. ,,Het was een systeem van: u zijt werkloos, hier is een beetje geld en houdt u koest’. Nu gaan we naar een systeem waarbij ambtenaren helpen een baan te zoeken”, aldus Blanpain. Vooral Vlaanderen zit zijn werklozen al een tijdlang achter de broek met cursussen, opleidingen en werkaanbiedingen. In Wallonië is dat nog veel minder het geval.
Volgens Yves van Hulsel van de christelijke vakbond ACV blijft de werkloze ook na morgen de ‘best gecontroleerde Belg’. Zijn blauwe stempelkaart blijft, hij moet die zelf dagelijks invullen en aan het eind van de maand inleveren bij zijn uitkeringsinstantie. Hij mag anders dan voor vakantie niet naar het buitenland, en hij kan elk moment worden opgeroepen voor een incidentele controle.