Donderdag 22 februari 2007
Rust en schoonheid op Formentera

Als
je op zoek bent naar rust en schoonheid, dan is er geen mooiere strand-
en wandelbestemming dan Formentera. Steile onneembare rotskusten,
eindeloze verlaten stranden, het zijn hier geen ijdele begrippen. En
het ligt allemaal op een paar uur van huis, je hoeft er niet eens voor
naar de andere kant van de wereld te vliegen. Een onbekende bestemming
die trouwens makkelijk te combineren valt met het bruisende Ibiza, dat
met de ferry slechts op een halfuurtje varen ligt.

Toegegeven, wuivende palmen staan er op de stranden van Formentera niet, maar wel ongelooflijk mooie knoestige parasoldennen. Als je tien minuutjes links of rechts van het hotel gaat wandelen, vind je een eenzaam baaitje, met helder kristallijn water waarop ze in de Stille Oceaan jaloers zouden zijn. Voor gezinnen met kleine kinderen is dit het aards paradijs. Een kilometer ver kun je de zee in stappen, en dan nog komt het water slechts op kniehoogte. Ukjes en peuters bouwen zandkasteeltjes en het water knabbelt nauwelijks aan hun werkstuk, want in de beschermde baaien zijn er bijna geen getijden. Pas als je een stuk de zee ingaat, krijgt de wind vat op het zeil van je surfplank of zeilboot.

Reusachtige vijgenbomen
Formentera is het kleinste eiland van de Balearen, nog kleiner dan Minorca, en dat is ook al niet groot. Op sommige plaatsen is het nauwelijks anderhalve kilometer breed. Eigenlijk zijn het twee rotsmassa's die met elkaar verbonden zijn door een vruchtbare landtong waar wat olijfboomgaarden zijn aangeplant. Indrukwekkend zijn de vijgenbomen die zo oud en breed zijn uitgegroeid, dat ze door steunpalen moeten gestut worden.
Dankzij de recente aanleg van een degelijke tweevaksweg rij je in minder dan een uur het hele eiland door, maar de meeste dwarswegen naar de stranden en verlaten baaien zijn nog altijd landelijke grindwegen. Auto's zijn er nauwelijks, alleen de vijfduizend inwoners rijden met een auto, de toeristen huren liever een scooter of een fiets of nemen die ene lijnbus die de hele dag de toer van het eiland doet.

San Francisco
Cultureel is Formentera geen hoogvlieger, op twee indrukwekkende vuurtorens op de uiterste kliffen van het eiland, een paar gerestaureerde windmolens in de vlakte en een bescheiden versterkt kerkje in de hoofdstad San Francisco na. Die naam doet je natuurlijk denken aan de indrukwekkende stad in Californië, maar vergeet elke vergelijking. Je kunt het San Francisco van Formentera nauwelijks een dorp noemen: er zijn twee straten, een pleintje met terrasjes met alleen op de wekelijkse marktdag wat volk, en één grote winkel waar ze gasvuren, ondergoed, pantoffels en ijzerdraad verkopen. En natuurlijk een bazaar met kleurige strandballen, schopjes en emmertjes waar je eigen krant, elke middag net voor het aperitief, trouw met de veerboot uit Ibiza wordt aangeleverd.

Het uitgaansleven van Es Pujols
Formentera heeft wijze lessen geleerd uit de misstappen die de overheid en de bouwpromotoren hebben begaan op Majorca en Ibiza. Hier vind je geen betonnen blokken met hotels, geen verknalde kustlijn, geen schreeuwerige pubs en bierhallen. Dankzij een strenge wet is bijna het hele eiland vijftien jaar geleden tot beschermd natuurgebied verklaard. Alleen in de omgeving van de badplaats Es Pujols mag er nog gebouwd worden, maar gelukkig niet hoger dan vier verdiepingen. Es Pujols is dan ook de enige badplaats waar een beetje nachtleven te beleven valt, mocht je daar al zin in hebben. Er is een promenade met leuke caféterrassen, waar de toeristen hun krant lezen bij een biertje.
Uitdoofbeleid
Op het einde van de baai van Es Pujols ligt op een schiereiland een hotelletje met slechts één ster. En dat op de mooiste plek van Es Pujols, dit is een locatie voor een boetiekhotel met wél vijf sterren, zo bedenken we. Later vernemen we waarom allang niet meer geïnvesteerd wordt in dit hotel. De overheid van de Balearen voert namelijk een uitdoofbeleid voor alles wat in de onzalige jaren zestig en zeventig is opgetrokken zonder bouwvergunning. Vijftien jaar krijgen de overtreders om de natuur weer in haar oorspronkelijke toestand te herstellen.
Autoloos
In tegenstelling tot de mensen die hier van het toerisme moeten leven, hebben wij begrip voor de strenge maatregelen om deze prachtige landtong te beschermen. De Playa de Levant is namelijk een unieke lang gerekte duinenrug met aan weerskanten een hagelwit strand van het fijnste zand. Auto's mogen er niet meer rijden op de enige zandweg, en je huurt best een fiets in de havenstad La Savina. Bij laag tij en een kalme zee kan je zelfs te voet naar het minuscule eilandje Espalmador oversteken. Neem wel een picknick en drank mee, want behalve een kolonie zeemeeuwen en een vuurtoren is dit een onbewoond eiland. Rond Espalmador liggen nog een resem eilandjes waar je alleen met bootjes naar toe kunt, maar ook die kun je huren in La Savina.

Italiaanse schoonheden
Italianen zijn dol op Formentera, en ze vormen samen met de Spanjaarden van het vasteland de grootste groep toeristen. In het hoogseizoen zijn er ook wat Britten, maar die blijven gelukkig in Es Pujols hangen. Preuts moet je nergens zijn, op de verlaten stranden mag je zonnen zoals God je geschapen heeft. (hln)

Toegegeven, wuivende palmen staan er op de stranden van Formentera niet, maar wel ongelooflijk mooie knoestige parasoldennen. Als je tien minuutjes links of rechts van het hotel gaat wandelen, vind je een eenzaam baaitje, met helder kristallijn water waarop ze in de Stille Oceaan jaloers zouden zijn. Voor gezinnen met kleine kinderen is dit het aards paradijs. Een kilometer ver kun je de zee in stappen, en dan nog komt het water slechts op kniehoogte. Ukjes en peuters bouwen zandkasteeltjes en het water knabbelt nauwelijks aan hun werkstuk, want in de beschermde baaien zijn er bijna geen getijden. Pas als je een stuk de zee ingaat, krijgt de wind vat op het zeil van je surfplank of zeilboot.

Reusachtige vijgenbomen
Formentera is het kleinste eiland van de Balearen, nog kleiner dan Minorca, en dat is ook al niet groot. Op sommige plaatsen is het nauwelijks anderhalve kilometer breed. Eigenlijk zijn het twee rotsmassa's die met elkaar verbonden zijn door een vruchtbare landtong waar wat olijfboomgaarden zijn aangeplant. Indrukwekkend zijn de vijgenbomen die zo oud en breed zijn uitgegroeid, dat ze door steunpalen moeten gestut worden.
Dankzij de recente aanleg van een degelijke tweevaksweg rij je in minder dan een uur het hele eiland door, maar de meeste dwarswegen naar de stranden en verlaten baaien zijn nog altijd landelijke grindwegen. Auto's zijn er nauwelijks, alleen de vijfduizend inwoners rijden met een auto, de toeristen huren liever een scooter of een fiets of nemen die ene lijnbus die de hele dag de toer van het eiland doet.

San Francisco
Cultureel is Formentera geen hoogvlieger, op twee indrukwekkende vuurtorens op de uiterste kliffen van het eiland, een paar gerestaureerde windmolens in de vlakte en een bescheiden versterkt kerkje in de hoofdstad San Francisco na. Die naam doet je natuurlijk denken aan de indrukwekkende stad in Californië, maar vergeet elke vergelijking. Je kunt het San Francisco van Formentera nauwelijks een dorp noemen: er zijn twee straten, een pleintje met terrasjes met alleen op de wekelijkse marktdag wat volk, en één grote winkel waar ze gasvuren, ondergoed, pantoffels en ijzerdraad verkopen. En natuurlijk een bazaar met kleurige strandballen, schopjes en emmertjes waar je eigen krant, elke middag net voor het aperitief, trouw met de veerboot uit Ibiza wordt aangeleverd.

Het uitgaansleven van Es Pujols
Formentera heeft wijze lessen geleerd uit de misstappen die de overheid en de bouwpromotoren hebben begaan op Majorca en Ibiza. Hier vind je geen betonnen blokken met hotels, geen verknalde kustlijn, geen schreeuwerige pubs en bierhallen. Dankzij een strenge wet is bijna het hele eiland vijftien jaar geleden tot beschermd natuurgebied verklaard. Alleen in de omgeving van de badplaats Es Pujols mag er nog gebouwd worden, maar gelukkig niet hoger dan vier verdiepingen. Es Pujols is dan ook de enige badplaats waar een beetje nachtleven te beleven valt, mocht je daar al zin in hebben. Er is een promenade met leuke caféterrassen, waar de toeristen hun krant lezen bij een biertje.
Uitdoofbeleid
Op het einde van de baai van Es Pujols ligt op een schiereiland een hotelletje met slechts één ster. En dat op de mooiste plek van Es Pujols, dit is een locatie voor een boetiekhotel met wél vijf sterren, zo bedenken we. Later vernemen we waarom allang niet meer geïnvesteerd wordt in dit hotel. De overheid van de Balearen voert namelijk een uitdoofbeleid voor alles wat in de onzalige jaren zestig en zeventig is opgetrokken zonder bouwvergunning. Vijftien jaar krijgen de overtreders om de natuur weer in haar oorspronkelijke toestand te herstellen.
Autoloos
In tegenstelling tot de mensen die hier van het toerisme moeten leven, hebben wij begrip voor de strenge maatregelen om deze prachtige landtong te beschermen. De Playa de Levant is namelijk een unieke lang gerekte duinenrug met aan weerskanten een hagelwit strand van het fijnste zand. Auto's mogen er niet meer rijden op de enige zandweg, en je huurt best een fiets in de havenstad La Savina. Bij laag tij en een kalme zee kan je zelfs te voet naar het minuscule eilandje Espalmador oversteken. Neem wel een picknick en drank mee, want behalve een kolonie zeemeeuwen en een vuurtoren is dit een onbewoond eiland. Rond Espalmador liggen nog een resem eilandjes waar je alleen met bootjes naar toe kunt, maar ook die kun je huren in La Savina.

Italiaanse schoonheden
Italianen zijn dol op Formentera, en ze vormen samen met de Spanjaarden van het vasteland de grootste groep toeristen. In het hoogseizoen zijn er ook wat Britten, maar die blijven gelukkig in Es Pujols hangen. Preuts moet je nergens zijn, op de verlaten stranden mag je zonnen zoals God je geschapen heeft. (hln)





















