belspelletje
Verschenen in dagblad Metro op 15-03-2007
“Je
moet het maar net zien! B**TR*X” - we zoeken de naam van een vorstin en
we hebben nog steeds geen beller.” De presentatrice kijkt smekend in
de camera. Één keertje bellen, mij het antwoord geven en er vandoor
gaan met tienduizend euro! Snel! Voordat iemand anders het doet!”
Wie belt, krijgt een bandje te horen (”de lijn is dicht, probeer het
nog een keer”) en is voor elke poging 60 eurocent kwijt. (In Vlaanderen is dat 1 euro kwijt) Het spelletje
wordt gerekt en gerekt. Pas op het allerlaatste moment is daar dan
eindelijk een beller. “Beatrix! Ja! Heel goed! Gefeliciteerd met je 50
euro! En dan nu de code van de kluis. Raad de vier cijfers en je wint
10.000 euro!”
Snelle rekenaars weten: die kans is één op tienduizend.
Het ministerie van Justitie onderzoekt of zenders die belspelletjes
aanbieden, zoals SBS 6, RTL 4, Net 5 en Tien, zich aan de Gedragscode
Promotionele Kansspelen houden. Zo niet, dan overtreden ze de wet.
Belspelletjes mogen bijvoorbeeld niet misleidend zijn of aanzetten tot
overmatig vaak bellen. De zenders zijn zich van geen kwaad bewust. “Ons
treft geen enkele blaam,” aldus een woordvoerder. Verder hult hij zich
in stilzwijgen. Waarom eigenlijk? Wat mogen wij als kijker niet weten?
Dat Endemol in 2006 in Nederland 24,9 miljoen euro omzette aan interactieve diensten? Dat het hele team achter de belspellen,
inclusief de presentatoren, bonussen krijgt als er extra veel wordt
gebeld?
In Groot-Brittannië liep vorige week tv-producent Endemol tegen de
lamp. In één van zijn belspelletjes kregen kijkers verzonnen namen van
prijswinnaars voorgeschoteld. Ook deed een medewerker van het programma
zich voor als winnaar van een hoge geldprijs.
In Nederland (en Vlaanderen) is het niet anders. ‘Gesjoemel’ worden belspelletjes
hier in de volksmond genoemd. In essentie is het oplichting, sla er het
woordenboek maar op na. Een misdrijf waarop een gevangenisstraf van
maximaal drie jaar staat.
Maar wat als over enkele maanden alle belspelletjes in Nederland van de
buis worden gehaald, zoals per direct in Engeland is gebeurd? Worden
die 24,9 miljoen euro dan teruggegeven aan de kijker? Moet iemand zich
verantwoorden voor de rechter? Ik vrees van niet. En dat is vreemd,
want een presentator van een belspelletje doet precies hetzelfde als
een internetoplichter uit Nigeria. Hij belooft zijn slachtoffer gouden
bergen, als deze tenminste bereid is eerst wat kleine onkosten voor te
schieten.
De meest bekende tv-presentator die dankzij belspelletjes doorbrak,
is John Williams. Als geen ander wist deze Surinamer met zijn lodderige
oogopslag jarenlang horden thuiszittende bijstandsmoeders tot bellen te
bewegen. “Ja, misschien win jij wel al deze knisperende briefjes van
honderd die ik hier in mijn hand heb. Eindelijk iets extra’s voor de
kinderen. Je hoeft alleen maar even te bellen.”
Tegenwoordig is John presentator van Dancing on Ice. Hij is booming en
wordt liever niet meer aan belspelletjes herinnerd. Begrijpelijk, want
hij heeft de kijker financieel flink laten bloeden voor zijn eigen
carriëre.
Daarom is John Williams de aangewezen persoon om, mede namens alle
presentatoren van belspelletjes, de Nederlandse bevolking excuses aan
te bieden voor jarenlang bedrog en misleiding.
Weigert Williams, dan dienen u en ik massaal aangifte tegen hem te doen
wegens oplichting. Dat kan echt. U heeft het recht aangifte te doen van
een strafbaar feit, of u daar nu het slachtoffer van bent of niet, en
de politie is verplicht deze op te nemen.
Lijkt me het summum van interactieve televisie. Even naar het
politiebureau lopen, aangifte doen en dan snel naar huis om live te
zien hoe John Williams tijdens de finale van Dancing on Ice door twee dienders van het ijs wordt gehaald. Wie doet er mee. In België is het niet anders.
Dit weekend jongleren we met de tijd
