fase vier:schilderij Sintra

In de volgende dagen/weken zou ik nog graag enkele reportages over het ontstaan van schilderijen willen brengen.
Allereerst wil ik een tekening bespreken welke behoort tot de favorieten van mijn vrouw ( Een gevel uit de Provence) en in onze privecollectie thuis hoort. In tweede instantie wil ik enkele schilderijen bespreken die tot mijn favoriete onderwerpen namelijk gebouwen of onderdelen van gebouwen behoren en als afsluiter in deze reeks "ontstaan van een schilderij " wil ik mijn favoriete portret weergeven.
Mijn voorliefde om oude gebouwen en onderdelen van gebouwen te tekenen heb ik reeds van in mijn jeugd. Mijn basisopleiding als technisch tekenaar was een voortzetting van deze voorliefde en een opflakkering in deze liefde voor tekenen en schilderen kwam er nadat ik de tekeningen van Jef van Grieken kon aanschouwen. Deze meester pastellist (persoonlijk contact met hem bij een tentoonstelling in Maaseik) bracht ook bij mij de overtuiging dat met pastel fantastische dingen kunnen gerealiseerd worden. Deze kunstenaar maakt prachtige etsen en fantastische pastels over interieurs, gebouwen en verstilde ja zelfs desolate landschappen.
Dus er is nog stof genoeg om de volgende dagen te vullen met voor mij aangename bezigheden.
Ik hoop dat de bezoekers van mijn blog dit eveneens als aangenaam zullen ervaren.

Ik heb reeds bij het opstarten van mijn blog gesproken dat ik een woordje uitleg zou geven over het inlijsten van pastelschilderijen. Het lijkt me nu een goed moment om dit te doen.
In de eerste plaats wil ik zeggen dat ik niet de pretentie heb om te zeggen hoe men moet inlijsten ik wil hier alleen uitleggen hoe en waarom ik bepaalde zaken doe bij het inlijsten van pastels.
Belangrijk hierbij is dat men er moet van uitgaan dat pastelschilderijen dienen beschermt te worden achter glas om dat ze nogal kwetsbaar zijn iets wat ook met aquarelle dient te gebeuren.. Ook ga ik er steeds vanuit dat zowel de passe-partout als de lijst een onderdeel van het schilderij dienen te zijn. Zeker niet omgekeerd waarbij het schilderij een onderdeel van de kader is. Iets wat je nogal dikwijls hoort " o wat een schone kader (lijst) geeft aan dat de lijst de hoofdtoon voert bij vele mensen en niet het schilderij. Wat het eigenlijk motief dient te zijn om een aangepaste inlijsting te verzorgen is dat het kunstwerk door een goede lijst opgewaardeerd wordt. Dit geldt voor de estetische waarde van de kunst, omdat het kunstwerk hierdoor nog beter tot zijn recht kan komen door een goede inlijsting. Daarnaast wordt met name bij grafische kunsten, bij aquarelles en pastels, de waarde van een kunstwerk gewaarborgd doordat een goede inlijsting met zuurvrije materialen de prent, tekening of schilderij beschermt tegen schadelijke invloeden als vocht en uv-straling wat met name bij aquarelles en etsen van groot belang is. Onderstaande richtlijnen worden niet gegeven om indiviuele expressie en of creativiteit te beperken. Het zijn ook geen vaste regels maar zoals ik reeds zei mijn aanvoelen om het logisch denken en werken  tijdens het inlijstingsproces te ondersteunen.Velen zullen niet met mij akkoord zijn maar het is dan ook aan iedere persoon afzonderlijk het recht  om elk individueel kunstwerk goed te bekijken en samen met een lijstenmaker of  zelf te beslissen wat de beste oplossing is.   

Waaruit bestaat het ontwerpproces:
1) de keuze van het passe-partout (kleur en structuur)
2) de keuze van het formaat zowel passe-partoute als lijst
3) keuze van de lijst en het glas.
Alle onderdelen staan natuurlijk in verbinding met elkaar maar hoeven niet in dezelfde volgorde toegepast te worden.

Ik ga het ontwerp proces in een zevental stappen onder verdelen te weten:
Stap 1: welke kleur passe-partoute en profiel past het beste bij je kunstwerk.
Stap 2: hoe kies je de meest passende passe-partout-structuren of -patronen?
Stap 3: kies je voor gelijkzijdige passe-partout of voor een passe-partout met verlengde onderzijde?
stap 4: wat is de beste passe-partoute breedte?
Stap 5: wat wordt de kleur van de lijst?
stap 6: wat wordt de stijl van de lijst?
Stap 7: hoe selecteer je de beste lijstverhoudingen?. 

Om het niet te langdradig te laten worden en alleen maar tekst te geven ga ik dit proces in verschillende fases schrijven

Als eerste punt geldt voor mij dat ik zelf helemaal moet tevreden zijn over het resultaat, als tweede punt hoop je dan dat de opdrachtgever ook tevreden is met het aangeleverde resultaat. Dit is niet altijd even evident kan ik je vertellen.
In dit geval was ik zelf redelijk tevreden en waren de opdrachtgevers zelfs heel tevreden wat het voor de kunstenaar alleen maar aangenamer maakt.
Nu nog enkele woordjes uitleg over het schilderij en waarom ik het schilderij op deze manier gemaakt heb.
1) een portret dient herkenbaar te zijn (in dit geval redelijk goed)
2) het dient aangenaam en goed over te komen (zeker bij een dubbel portret van belang)
3) het moet redelijk kleurrijk zijn (iets wat ik steeds vind van een schilderij) maar de kleur moet niet overheersen, de kleur dient een middel te zijn om een goed schilderij te maken
4) de compositie dient evenwichtig te zijn 
a) in dit geval heb ik gekozen voor een gelijke vlak verdeling, omdat er reeds een klein verschil in grootte is tussen de twee broertjes
b) in deze vlak verdeling heb ik gekozen vor een diagonale lijn dewelke loopt van links onder naar rechts boven waardoor er een extra verbinding tussen de twee hoofdfiguren ontstaat
5) er is een zeer kleurijke oog trekker op deze diagonale lijn geplaatst, dit wil zeggen dat de lappenpop het oog het schilderij dient in te trekken en daarna via deze diagonale lijn naar het gezicht van Tobias en van daaruit naar Senne en weer naar de lappenpop leidt.
6) ik heb gekozen voor een egale en neutrale achtergrondkleur (kleur van het pastelpapier) omdat anders het schilderij te overdadig zou worden en mischien wel de twee hoofdfiguren, zou wegdrukken.
Tot slot heb ik gekozen voor een dubbele passe partoute omdat dit een iets rijkelijker geheel vormt.
De kleuren van het passe partoute komen steeds terug in het schilderij en in de lijst maar daar in een verder hoofstuk meer over. 

Zoals u in de volgende foto zult merken is het voor mij van groot belang dat een portret:
1) gelijkend is
2) kleurrijk overkomt
3) niet stijf maar eerder losjes is opgezet
4) een geheel vormt met zijn achtergrond en lijst.

In de meeste van de portretten die ik tot nu gemaakt heb begin ik steeds met het opzetten van het gezicht. Hierin spelen voor mij de ogen , neus en mond een zeer belangrijke rol. Het zijn immers deze "atributen" van de mens die ieder gezicht herkenbaar en gelijkend maken. Ook de oren en handen spelen een voorname rol  maar in dit geval (gezichten enfaçe) zijn zij van minder belang gezien zij practisch niet te zien zijn.
Ook streef ik van in het begin een zo groot mogelijke gelijkenis na.
Achteraf worden er nog andere elementen toegevoegd maar daar kom ik nog op terug in de volgende (voorgaande) fases uitvoerig op terug.
In dit portret ben ik zoals reeds gezegd met het hoofd van Tobias(rechts op de foto) begonnen en als dit gezicht reeds een tamelijke gelijkenis vertoonde ben ik overgestapt naar het gezicht van Senne. Je kan ook duidelijk zien in deze fase dat het gezicht van Senne iets minder doorgewerkt is ten opzichte van dat van Tobias.
Voor mijzelf noem ik dat de spookfase (gezicht Senne in de huidige fase).