Aquarel: "Zicht op Alden Biesen"

Zoals gisteren reeds aangegeven heb ga ik vandaag en de volgende dagen enkele aquarellen bespreken.Deze aquarel is opgezet ter plaatse.
Waarom zul je mischien denken ?
Wel ik wilde de atmosfeer van dit prachtig kasteel terplaatse voelen terwijl ik schilderde en tekende. Eerst ben ik begonnen met een vrij gedetailleerde tekening van het kasteel te maken. Daar heb ik een tweetal sessies voor nodig gehad. Het is natuurlijk zo dat in dit geval het onderwerp vraagt om een redelijk gedetailleerde voortekening. Op de eerste sessie heb ik een schets gemaakt met verschillende toonwaarden en schaduwpartijen en op de tweede sessie ben ik dan aan de werkelijke tekening begonnen. Maar het hangt natuurlijk van je zelf af hoe ver je gaat detailleren. Voor mij was het belangrijk dat er een aantal details op papier stonden en dat die naderhand ook verder zouden uitgewerkt worden in het schilderij. Omdat het kasteel uit verschillende gebouwen bestaat die los van mekaar staan heb je ook een redelijke nauwkeurige tekening nodig gezien alles perspectivistisch moet kloppen.
Maar over deze problemen ga ik morgen iets meer vertellen.

Ik ga vandaag en de volgende dagen nog enkele aquarellen bespreken. Het zijn werken die reeds een aantal jaren oud zijn maar zich perfect lenen om goede en minder goede elementen en werkwijze uit te lichten. Het is niet de bedoeling om schools op te treden maar ik hoop en dat is één van mijn grootste wensen dat ik door dit te doen ergens iemand kan plezieren. Aan de hand van de reacties die ik krijg merk ik dat er nogal wat mensen tevreden zijn over dit soort blog. Er zijn natuurlijk een paar plezanterikken die menen dat zij door zeer lage punten te geven mij een plezier doen, wel ik kan hen melden dat ik voor dat soort grappen onverschillig ben en blijf. Daarbij wil ik in één adem vermelden dat iedereen recht heeft op een mening ook die plezanterikken.
Ik kreeg in de week de vraag van iemand die ook op mijn blog geweest is of mijn aquarellen mogen gekopieerd worden.
Ik kan daar alleen maar op antwoorden als je vind dat mijn werkjes je kunnen helpen om zelf het een en ander te schilderen dan ben ik uiterst tevreden. Als deze werkjes je kunnen helpen iets meer over schilderen te weten te komen doe gerust en laat het resultaat van je zwoegen eens zien dan kunnen we daar allemaal iets van leren.
Tot slot wil ik vandaag de eerste van de te bespreken aquarellen aan u voorstellen (zie foto) nml."zicht op Alden Biesen" te  Rijkhoven een deelgemeente van Bilzen.

Als voorlopig laatste stukje over aquarel wil ik vandaag nog iets in het algemeen kwijt over dit medium. Het is zoals geweten één van de mooiste technieken die er bestaan. Natuurlijk is het ook mischien net daarom een van de moeilijkste . Vooral als men het medium gebruikt zoals het eigenlijk bedoeld is met veel water. Het mooie aan aquarelleren is dat men niet alles in de hand heeft namelijk door het gebruik van water gaat alles nogal vloeien op het papier. En daar zit nou net de sterkte van aquarel namelijk : dat men zeer sterk moet opletten om het water en de kleurstof te laten vloeien zoals de kunstenaar dat wil maar ook door dat vloeien kan men onverwachte resultaten krijgen die zeer mooi zijn en een aquarel net een aquarel maken en geen toegesmeerde tekening.. 

Om de essentie van het aquarelleren nog duidelijker naar voor te brengen heb ik de ogen van het aapje alleen op de foto geplaatst. Wanneer je goed kijkt dan zul je zien dat het witte vlekje duidelijk het wit van het papier is, maar ook de andere kleuren in het oog laten een witte glans doorkomen. Bijzonder goed zie je dit bij het wit rond de ogen waar van een zuiver witte tint (papier) gewerkt is naar een bruinachtig grijs. Dit bewijst nogmaals dat er gewerkt, is met in het achterhoofd steeds de bedenking, eerst de witte vlekken en dan daar om heen de andere tinten.
Waarom? Wel omdat je een kleur gemakkelijk verder kunt verdonkeren maar een kleur oplichten gaat moeilijker.
Tip: bij aquarel steeds de lichtste plaatsen uitsparen (wit van papier) en daaromheen de andere kleuren ztten.
Verdonkeren gaat gemakkelijk oplichten veel moeilijker.

Vandaag wil ik nog iets laten zien wat bij een aquarel van groot belang is. Het is namelijk de bedoeling dat je bij aquarelleren nooit een witte kleur gebruikt maar dat je het wit van het papier als het wit gebruikt. Door te schilderen van licht naar donker kan je ervoor zorgen dat je steeds in gedachte houdt, waar de lichtste kleuren zich bevinden en dan verder opbouwen naar de donkere tonen.
Als je goed naar de foto kijkt zul je zien dat het lichtpuntje in de ogen van het aapje niet geschilderd is maar dat rond deze lichtpunten eigenlijk het oog geschilderd is.
En dat is nu de essentie van aquarelleren namelijk rond de lichtste tonen de donkerder tonen opbouwen en daardoor proberen je werk zo open mogelijk te houden.

Op bijgaande foto kan je nu zeer goed zien dat de textuur van het papier zeer goed meespeelt om een aquarelle "open" te houden, voor het duidelijk te zien klik je best eens op de foto. De open structuur zie je goed over het hele lijf van het aapje. De lichtere punten in het oranje (maar ook op de andere plaatsen) zijn allemaal putjes van het papier. Dit heeft een bijzonder effect op de hele aquarelle. Je kan bijna niet anders zeggen alsof er een tinteling van licht over het schilderij ligt. Een bijkomend effect is, dat je hierdoor reeds een aardig schaduw en diepte werking kan creëren wanneer je deze mogelijkheden goed doordacht toepast.
Morgen wil ik nog verder gaan met de uitleg over het benutten van verschillende mogelijkheden die het materiaal je zelf al aanreikt. 

Deze aquarelle is gemaakt op een papier met een grove textuur. Hierdoor krijg je reeds een goede lichtbreking door deze textuur zelf. Zoals je op de foto kan zien zijn de kleuren met eenvoudige streken aangebracht waardoor de tekening mooi openblijft. Meestal worden aquarelles te weinig open gehouden waardoor zij een dof en dicht geverfd uitzicht krijgen. De textuur van het papier speelt hierbij een belangrijke rol. Je kan je indenken dat wanneer het oppervlak waarover je schildert iets grover is, dat je dan eerst de bovenste ribbels van het papier raakt met je borstel en de diepste putjes van het papier minder met verf vollopen. Hierdoor krijg je dan dat open gevoel omdat er iets meer van het  witte papier door de verf blijft heen schijnen.

Vandaag wil ik nog enkele woorden zeggen over deze prijs. De eindtentoonstelling ging door in het provinciehuis te Maastricht. Er waren 93 werken geselecteerd. 
Winnaar werd Mevr. G.R. Plummen-Muyters met een batik werk " De visionaire" en zij mocht de eerste prijs ontvangen uit de handen van de voorzitter van de stichting.
Tot zover de uitleg over de A. Wintersstichting.

Vandaag nog iets meer over de selectie criteria van deze prijs. Zoals gisteren reeds beschreven heb ik genoeg punten verzamelt voor bij de laureaten te horen . Deze beoordeling is opgebouwd uit de cijfers van 1 tot en met 10, voor elk aspect (5 in totaal) derhalve 5x10 = 50 punten en door elk jurylid (5 juryleden). Totaal der punten 250 punten.
Voor bij de laureaten te zijn diende men 181 punten te totaliseren.
De beoordeling van mijn werk was als volgt:
- keuze van onderwerp (authenticiteit, orginaliteit): 39/50
- inleving/verwerking van het onderwerp: 41/50
- techniek: 45/50
- vorm en kleur: 42/50
-ordening/compositie: 41/50
dit gaf als resultaat 208/250 of  83/100 wat ik een uitstekend resultaat vind. Zelf had ik nooit durven dromen van zulk resultaat omdat de jurering door een zeer profesionele jury werd gedaan. Hetgeen mij het meest plezierde was de 45/50 voor de techniek. Waarom zul je , je mischien afvragen? Wel om de eenvoudige reden dat dit schilderij eigenlijk het resultaat was van verschillende experimenten en hierdoor waren deze experimenten voor  mij voor meer dan 100 procent geslaagd.
Door het feit dat men 181/250 of  72 /100 moest halen voor mee te doen aan de eind selectie haalde ik deze tentoonstelling met overtuiging.
Morgen iets meer over deze eindtenoonstelling en de winnaar van de prijs.

Wie of wat is de A. Wintersstichting?
Voor velen zal Alphons Winters een nobele onbekende zijn. Ik moet eerlijk bekennen dat dit ook voor mij het geval was tot een aantal jaren geleden. Als lid van de Limburgse Federatie kwam ik in contact met de stichting die A. Winters zelf in het leven riep. Deze stichting houdt een tweejaarlijkse prijs voor schilderkunst voor amateur schilders uit de beide Limburgen. Zoals je uit het voorgaande kunt afleiden is, of beter was, A. Winters een kunstschilder uit Nederlands Limburg. Deze schilder had reeds bij leven een redelijke faam maar vooral dankt hij zijn bekendheid aan zijn prachtige landschaps taferelen.
Om een idee te geven welke inpact deze wedstrijd heeft in de beide Limburgen:
- in 2004 waren er 440 inschrijvingen voor mee te dingen naar deze prijs
- er werden 92 werken uit gekozen om deel te nemen aan de tentoonstelling der Laureaten in Maastricht.
- er waren 15 kunstenaars uit Belgisch Limburg geselecteerd voor de eindtentoonstelling.
Hoe gebeurt de selectie voor de eind tentoonstelling in Maastricht?
Een vijfkoppige jury gaat alle ingezonden werken bezichtigen op locatie (enorm werk) en geeft punten op volgende kenmerken:
- keuze onderwerp
- inleving en verwerking
- techniek
- vorm en kleur
- ordening en compositie.
Op elk van deze onderdelen geeft elk jurylid een beoordeling op 10 punten dit betekent dat je voor elk onderdeel beoordeeld wordt op 50 punten. Dit wil zeggen op 250 punten in totaal. 
Deze keer moest je 191/250 punten behalen.
Morgen iets meer over mijn behaalde punten.  

In 2004 heb ik meegedaan aan een wedstrijd die om de twee jaar van toepassing is. De A. Wintersstichting is een organisatie die de twee jaarlijkse prijs A. Winters uitschrijft.
Deze tentoonstelling waaraan een selectie gekoppelt is wordt in een aantal lokaties in Belgisch- en Nederlands Limburg georganiseerd. In Belgisch Limburg was dat in 2004  Dilsen. Op deze verschillende lokaties komt een jury een beoordeling uitspreken over de daar aanwezige werken en de best beoordeelde werken worden tentoongesteld in het Prvinciehuis van Nederlands Limburg te Maastricht. In 2004 heb ik zelf voor de eerste keer meegedaan aan deze tentoonstelling. Groot was mijn verbazing dat ik ook geselecteerd was voor de eindtentoonstelling in Maastricht. Het werk waar ik mee tentoonstelde was "Gevel in de Provence".
De volgende dagen wil ik nog iets meer kwijt over deze gerenomeerde tentoonstelling. 

Vandaag wil ik nog één experiment toelichten dat achteraf veel genoegdoening heeft gegeven. Om de muren van dit schilderij het juiste natuurlijke uitzicht te kunnen geven heb ik veel nagedacht. Deze muren waren in werkelijkheid van een soort cement gemaakt dat vrij korrelig aangebracht was tegen de buitengevel. Om dit effect te bereiken heb ik vanalles en nogwat geprobeert tot ik bij toeval een atribuut in handen kreeg dat kwam van bij mijn ouders. Het was het ouderwetse koffiezeefje dat men vroeger gebruikte wanneer men een tas koffie ingoot.Om geen "dras" Limburgs voor de gemalen koffie in uw tas te gieten vanuit de koffiepot gebruikte men dit zeefje. Wel met dit koffiezeefje ben ik gaan experimenteren . Door met een pastelkrijtje over dit zeefje te raspen kreeg ik heel fijne korreltjes die ik gemakkelijk kon aanbrengen op de plaats waar ik dat wilde. En dit  zonder er een knoeiboel van te maken. Door eerst een dunne lijmlaag op de ondergrond aan te brengen bleven deze korreltjes goed op hun plaats zitten. En het zand effect was geboren. Naruurlijk moet je dit zeer spaarzaam gebruiken om een juist effect te bereiken en er geen overdadig gesmeer van te maken in je schilderij.
Als laatste stukje over dit schilderij wil ik iets verder ingaan op het meedingen aan een wedstrijd.

Een voorbeeld waarbij je nog duidelijker kan zien wat de struktuur van de ondergrond vermag en wat je ermee kan doen, kun je prachtig zien op de foto. Hier heb ik een raam getekend. En voor dat raam "kippengaas" aangebracht. Wanneer je, je bedenkt welk een enorm werk dat het zou zijn om die verschillende ruitjes te tekenen dan kun je, je wel inbeelden dat dit zeer moeilijk weer te geven is. Wel, door de struktuur van de ondergrond is dit ook weeral gemakkelijker gegaan. Eerst de donkere kleur van het venster op zetten gevolgt door de daarbij horende stappen qua toon en lichtintensiteit. Wanneer ik daar over tevreden was ben ik weer met de zijkant van een krijt over een gedeelte van dat venster gegaan. Hierdoor raakte ik eerst de hoogste ribben met krijt. Gezien de struktuur van de ondergrond een honigraat motief is kreeg ik een perfecte tekening van "kippengaas" waardoor ook deze klip mooi genomen werd. Ook hieruit blijkt dan weer dat het schilderen niet alleen bestaat uit tekenen, schilderen en de daarbij horende technieken, maar dat je steeds moet blijven en durven experimenteren tijdens het schilderproces. 
Morgen wil ik nog enkel andere effecten bespreken. 

Vandaag wil ik een van de toevallige ontdekkingen met een gestruktureerde ondergrond iets nader belichten. Tijdens het werken met pastelkarton ontdekte ik, dat de struktuur zich uitstekend leende om ruwere materialen zoals gesteente of blokken arduin mee weer te geven. Op verschillende plaatsen in de tekening heb ik deze ontdekking toegepast. Een plaats waar je dit duidelijk kan zien is op de ruwe arduinen steen (zie foto) op de voorgrond. Door de structuur die de tekenondergrond bezit kan je twee verschillende bewerkingen toepassen. In de eerste plaats ga je de donkerste kleur van deze stenen op het karton aan brengen en deze in de "putjes" van het karton wrijven. Dit doe je net zolang tot je denkt dat je de juiste kleurnuance hebt. Daarna ga je de middentonen aanbrengen op die plaatsen waar het nodig is,  en dit doe je door op dezelfde manier het krijt aan te brengen als bij de donkeren tonen. Tenslotte ga je de lichtere kleuren aan brengen op dezelfde manier als hierboven beschreven. Als eindafwerking ga je "de hoogste lichten" (de plaatsen waar het meeste licht valt ) aanbrengen. Dit doe je door met de zijkant van het krijt lichtjes over het papier - karton te wrijven waardoor je enkel de hoogste punten van het karton raakt. Hierdoor krijg je een speciaal gekorreld effect, dit komt en hangt af van de struktuur van het karton, waarbij je met één beweging de hooglichten aanbrengt maar ook (voor dit gesteente van belang) de kleine putjes die in dit mateiaal aanwezig zijn.
De tekst lijkt misschien iets moeilijker maar als je de foto goed bekijkt zul je zeker zien wat ik bedoel.
Morgen beschrijf ik een een nieuwe ontdekking.  

Vandaag iets over dit schilderij en de tot standkoming ervan. Met dit pastelschilderij is er voor mij een nieuwe wereld van ontdekkingen open gegaan.
Het is reeds een 10 tal jaren geleden dat ik dit schilderij maakte en toch blijft er iets speciaals rond dit schilderij hangen het blijft ook een van mijn lievelingen.
In de eerste plaats is dit, omdat ik over dit schilderij voor 100 % tevreden was bij de realisatie. Ten tweede en dit houdt eigenlijk zeer nauw verband met de eerste gedachte, met dit schilderij had ik me voorgenomen om vooral te experimenteren met pastel. Het fijne was dat er heel veel experimenten achteraf een hele trits aan ervaringen en nieuwe mogelijkheden opleverde.
Een eerste experiment was dat ik voor dit schilderij koos voor geen gewone en tot dan toe gebruikte ondergrond. Neen ik ging werken op een redelijke ruwe ondergrond. De meeste pastellisten van de de kunstkring verklaarde mij voor gek, maar, ik moest en ik zou de gestructureerde kant van passepartoute karton eens gebruiken. Om mezelf moed in te spreken was dit experiment enkel bedoeld om enkele zaken uit te proberen. In de allereerste plaats koos ik voor een zeer goede en zuurvrije ondergrond. Deze ondergrond bezat een honingraat structuur en deze zou mij volgens mijn collega's van de kunstkring redelijk wat moeilijkheden opleveren. Wel in eerste instantie leken zij gelijk te krijgen want door de ruwere structuur moest ik veel langer werken om een goede dekking van de ondergrond te krijgen. Maar en dat ontdekte ik al doende er kwamen onverwacht ook vele andere mogelijkheden naar boven die met gewoon pastelkarton niet mogelijk waren. 
Welk dat zijn wil ik morgen verder uitleggen