Archief

Ik ga weer in enkele dagen de werkwijze en het ontstaan van het bovengenoemde schilderij door middel van een fotoreportage weergeven.
Het idee om dit schilderij te maken is gekomen toen ik op een bepaalde dag een jeugdvriend terug zag die ik in jaren niet meer gezien had.
Hij heeft een aantal jaren in Marokko verbleven en heeft er een enorme verzameling foto's aan over gehouden. Niet alleeen van het land zelf, maar ook van de bewoners met hun rites en gebruiken, heeft hij prachtige foto's. Zijn hobby kun je dan ook wel raden. Bij een bezoek aan hem viel mij een foto speciaal op (er waren er meerdere die mijn speciale aandacht hadden). Maar deze viel mij op door haar eenvoud en kleuren harmonie, maar ook de tegenstelling van oud en nieuw en dit alles kon je terug vinden op een klein onderdeel, van iets enorm groots namelijk een moskee. Ik heb dan ook dat onderdeel, een deur die volgens mij alles in zich had om als onderwerp te dienen voor een schilderij. Van deze foto heb ik enkel ontwerpen gemaakt en na enige tijd was ik tevreden met één bepaald ontwerp. Ik ben dan begonnen aan een schilderij waar enkel een deur en een stuk muur op staat. Niet veel als te schilderen onderwerp zul je mischien denken maar volgens mij genoeg om het te proberen. Het onderwerp heeft inderdaad op het eerste zicht niet veel om het lijf, maar, en dat zie je pas als je goed toekijkt er zitten wel enkele elementen in die de moeite waard zijn. Bijvoorbeeld het weergeven van de architectuur en bepleistering, maar ook nog enkele kleinere elementen zoals de faience tegels met hun speciale kleuren. Kleuren die met pastel minder gemakkelijk weer te geven zijn.
Zoals steeds begin ik mijn reportage met een foto van het afgewerkte schilderij en ga ik de volgende dagen het schilderproces stukje bij beetje proberen uit de doeken te doen.
Vanaf morgen deel één met het ontwerp en de eerste aanzet..

Als laatste stukje over de guldensnede wil ik nog de volgende manieren brengen.Je kan natuurlijk de methode met de rechthoek die ik reeds beschreven heb uitbreiden naar de twee hoekpunten, waardoor je twee focuspunten krijgt in je rechthoek . Dit wil zeggen (zie op foto tekening 1) dat je een diagonale lijn trekt in je rechthoek en dat je van uit de twee overgebleven hoekpunten een loodlijn trekt op deze diagonaal. Hierdoor krijg je twee snijpunten en wanneer je blikvangers opbouwt rond één van de twee snijpunten dan staan deze op een goede plaats. Dit kun je ook doen op dezelfde manier met een staande rechthoek. En voor een vierkant formaat verdeel je je tekenvlak zowel horizontaal als vertikaal weer in drie gelijke delen en op een van de vier verkregen snijpunten kan je weer je blikvangers plaatsen.(zie ook tekening 3)
Om blikvangers nog beter in de aandacht van de kijker te brengen maak ik ook nog gebruik van kleur. Warme kleuren hebben de neiging meer naar ons toe te komen dan koele kleuren. Koele kleuren hebben namelijk meer de neiging naar de achtergrond te verdwijnen.
Er zijn natuurlijk nog verschillende ander methode om je compositie te versterken en je blikvanger meer en meer in de kijker te plaatsen. Ik ga nu zeker niet te ver ingaan op deze materie omdat het dan te zeer op een  tekenles gaat lijken en dat is het laatste wat ik zou willen.
Ik hoop dat ik met deze drie deeltjes weer een klein tipje heb kunnen oplichten in verband met het opbouwen van een schilderij met pastel en het opbouwen van schilderijen in het algemeen.  

Vandaag wil ik nog enkele manieren bespreken om blikvangers een juiste plaats te geven op uw schilderij. Ik wil nogmaals beklemtonen dat ik geen leraar ben en dat ik ook niet de pretentie wil hebben om alles te weten. Ik wil alleen meewerken, om voor het brede publiek, een tip van de sluier op te lichten omtrent kunst in het algemeen en schilderen en tekenen in het bijzonder (omdat ik dit al jaren doe).
Dit gezegd zijnde ga ik verder met hetgeen ik normaal zou uitleggen vandaag. Enkele gemakkelijke manieren om met behulp van de Gulden snede de juiste focuspunten te vinden. Ik vertrek weer van dezelfde rechthoek (20x12 cm of een veelvoud).
1) teken een diagonale lijn van de ene hoek naar de andere.Het maakt niet uit welke hoek je kiest maar deze lijn verdeelt de rechthoek in twee gelijke driehoeken.(zie figuur 1 op de foto).
2) trek vanuit één van de twee overblijvende hoeken een tweede lijn die de eerste lijn snijdt in een rechte hoek (hoek van 90° graden). De plaats waar deze twee lijnen mekaar snijden is een uitstekende plaats voor een focuspunt. (zie tekening 2).
3) Door deze toepassing krijg je drie driehoeken van verschillend formaat. Wanneer je nu voorwerpen neemt die ongeveer in deze driehoeken passen dan krijg je een harmonieuze compositie.
Je kunt natuurlijk op allerlei wijzen variëren met deze formule: door je blad bv een kwart slag te draaien of op zijn kop te leggen. Of door je rechthoek verticaal te tekenen of in spiegelbeeld enz.
Morgen sluit ik dit onderdeel af met nog enkele voorbeelden te geven hoe je een compositie kan verlevendigen.

Vandaag wil ik het wat uitgebreider over de Gulden Snede hebben en wat zij betekent voor schilders en tekenaars.
Eerst nog even antwoord op de vraag van gisteren "waar wordt je oog in het schilderij Gezworen Kameraden naar toe getrokken en waarom"? Wel ik denk dat iedereen die naar dit schilderij kijkt onmiddelijk de eerste wolvenkop ziet en zeker eerst het oog in die kop. Vandaar wordt je via de snuit naar de volgende kop gebracht en dan dwaalt je blik over het hele schilderij. Althans dit is de bedoeling. Het grote punt dat ik wil bewijzen is dat de kop zich op een focuspunt bevindt en daardoor het oog van de kijker aantrekt.
De Gulden Snede?
Als je vroeger al eens indutte tijdens de wiskundelessen, dan kan dit wel even pittig worden, maar met de volgende formule vindt je de perfecte focuspunten.
Ik noem deze versie van de guldensnedecompositie ook wel eens de regel van drie.
1) teken een horizontale rechthoek van 12x20 cm. Deze smalle rechthoek wordt de tekenruimte. Wanneer je een grotere tekenruimte wilt dan vermenigvuldig je de afmetingen van de rechthoek met het veelvoud dat je, de tekenruimte wil groter maken.(bv tweemal groter dan zou de perfecte rechthoek 24x40 cm zijn, bij driemaal groter 36x60 cm  enz.)
2) verdeel deze rechthoek in drie gelijke vertikale stukken
3) verdeel de rechthoek nog eens in drie gelijke horizontale stukken.
Kijk nu naar de figuur op de foto dan zie je vier punten waar deze lijnen mekaar snijden, ik heb er een cirkel omheen gezet. Wel deze vier punten zijn alle vier fantastische focuspunten, maar de beste twee staan rechts- en links boven (rood en groen). De meeste mensen lezen van links naar rechts, hierdoor bekijken ze een tekening ook meestal eerst links onderaan en dan naar rechtsboven en zo verder over het gehele schilderij of tekening.  Als je een focuspunt rechtsboven plaatst, gaat de blik van de kijker van linksonder naar het focuspunt.
Ik hoop dat deze tekst voor iedereen begrijpelijk is maar als je de foto bekijkt dan dan kun je perfect zien wat ik bedoel.
Morgen geef ik nog een paar andere manieren om je focuspunt te zoeken en te verlevendigen.

Zoals gisteren reeds gezegd ga ik vandaag en de volgende dagen proberen iets te vertellen over de Gulden Snede.
Ik ga geen ingewikkelde tekst of theorie schrijven maar eerder een heel begrijpelijk voorbeeld laten zien en aan de hand van een aantal vragen en antwoorden het geheel begrijpelijk te maken..
Onze ogen verkiezen een bepaalde composities boven andere. Waarom?
Wel daar zijn verschillende redenen voor een van de belangrijkste is eigenlijk dat je zelf steeds eerst kijkt naar datgene wat voor jouw interressant of belangrijk is. Intuitief ga je steeds een blikvanger zoeken  in een compositie. Dit kan op een schilderij zijn, in een groep mensen of bij een aantal bij elkaar gelegde of gestapelde voorwerpen zijn.  In mijn geval gaat het over een schilderij en hetgeen ik met dat schilderij wil laten zien.
In de eerste plaats is het doel van een schilder een schilderij maken dat hij mooi vindt en interessant genoeg is om op doek vast te leggen. Onmiddelijk daaraan vast hangt zijn verlangen om iets te maken dat een aantal mensen weten te waarderen.  Door op zijn schilderij de "blikvanger " op de juiste plaats te zetten kan hij zijn schilderij of tekening aantrekkelijker maken.
Waar komt die blikvanger?
Hier is het belangrijk dat hij zijn Focuspunt of blikvanger niet te kort op de kant van het doek zet. Hij wil immers niet dat de kijker via die blikvanger vlak bij een zijkant onmiddelijk naar een volgend schilderij wordt gebracht. Je plaatst de blikvanger ook niet in het midden van het schilderij want dat komt saai en vervelend over. 
Waar ga je dan het focus punt plaatsen?
Een gouden regel is de Gulden Snede.
Dit is een gouwe ouwe zou ik zeggen.De guldensnedeformule om goede composities te tekenen,  komt zoals veel andere principes van bij de Oude Grieken. Deze formule is gebaseerd op de definitie van de perfecte rechthoek Met deze klassieke vorm van compositie wordt de aandacht van de kijker rechtstreeks op het focus punt gericht.
Als toepassing op het al dan niet goed plaatsen van het focuspunt zou ik nu willen vragen het volgende te doen:
Kijk naar de foto van de wolven (om een goede foto te hebben klik er op zodat zij vergroot weergegeven wordt) en probeer dan eens uit te vinden waar je oog naar toe getrokken wordt.
Waarom wordt je oog naar dit punt getrokken en wat doet het verder met je oog. Probeer hierop zelf eens een antwoord te vinden. Om de spanning er een beetje in te houden en deze tekst niet te lang te maken ga ik morgen verder in op deze vraag.

Foto voor onderstaande tekst.

Vandaag ga ik ondanks mijn minder goede conditie verder werken aan de uitleg hoe komt een schilderij tot stand.
Enkele dagen geleden heb ik verteld dat ik nog enkele elementen die zich op de voorgrond van het schilderij bevinden wilde bespreken.
Hiervoor wil ik de voorste wolvenkop als uitgangspunt nemen.
Als eerste element wil ik het oog bespreken.
- wanneer men op een schilderij iets in het "oog" wil laten springen dan houdt men best rekening met de plaats, die dat element of onderdeel van een elemenet, op het schilderij inneemt.
Wanneer je dit schilderij bekijkt dan wordt het oog van de toeschouwer automatisch naar de voorste wolvenvenkop getrokken. En in de eerste plaats naar het oog van deze wolf. Het was dan ook de bedoeling om dit oog echt als aandachts punt te laten fungeren. Om dit te bereiken heeft een tekenaar of schilder enkele hulpmiddelen ter beschikking. Een daarvan is om zulk aantrekkingspunt zo te plaatsen dat het staat volgens de regels van de guldensnede. Wat de guldensnede juist voorstelt ga ik vandaag niet uit de doeken doen. Maar in het kort komt het hierop neer dat je een bepaald punt zo plaatst dat dit punt op het snijpunt van twee mekaar kruisende lijnen (volgens een vastligggende methode ) ligt. Wat de gulden snede werklijk is ga ik in een van de volgende dagen uitlegggen aan de hand van dit schilderij.
Als het wolvenoog in het brandpunt van het schilderij staat dan moet je ervoor zorgen dat dit oog alles van een oog heeft.
Als je goed naar het oog kijkt zul je zien dat de vorm maar ook de kleur zeer precies is weergegeven. Het is belangrijk dat je ziet dat het oog bol is, in een oogkas zit, maar ook dat het vochtig is en daardoor zijn omgeving  voor een welbepaald gedeelte weerspiegeld. Ik denk dat dit in dit oog allemaal aanwezig is.Gemakkelijk is dit niet zeker als je bedenkt dat de foto die je hier te zien krijgt de werkelijkheid 20  maal vergroot weergeeft. Dit betekend dat alles wat je hier zeer goed kunt bekijken zich in werkelijkheid (op het schilderij) afspeelt op een diameter van enkel mm. Maar ook zulke dingen hebben hun charme en betekenen steeds weer een uitdaging. Soms hoor je mensen zeggen dat schilderij heeft wel iets maar er ontbreekt iets aan wel meestal heeft dat te maken met de plaatsing van de "oogtrekker" en de uitwerking van het geheel. Dit is van toepassing op alle schilderijen maar zeker op realistische werken.
Morgen bespreek ik nog de neus en de vacht van deze wolf .

Ik wil het vandaag hebben over het weergeven van elementen op de voorgrond. In de eerste plaats kan ik zeggen, en dat zal wel iedereeen vertrouwd in de oren klinken, dat alles wat je op de voorgrond wil plaatsen het meest gedetailleerd dient weergegeven te worden. Zo is dit ook met dit schilderij het geval.
Je kunt denkelijk goed onderscheiden dat het onderwerp bestaat uit  twee wolven die naar iets staan te kijken.
Vandaag wil ik enkele onderdelen van deze wolven bespreken en uitleggen waarom en hoe deze elementen geschilderd zijn. Aan de hand van bovenstaande foto kan je de twee twee wolvenkoppen zien.
 Om enigzins te begrijpen wat de moeilijkheid van zulk onderwerp is wil ik je aanraden goed naar de verschillende onderdelen van deze kop,  en om te beginnen naar de haren van de achterste wolvenkop te kijken. Belangrijk voor het gedeelte aan deze wolvenkop zijn de haren (en daar moet je het gehele portret vorr bekijken ) die in de nek staan. Deze haren en dat heb je meestal bij dit soort dieren  zijn op bepaalde momenten in het jaar zeer warrig en doorelkaar gewoeld en klitten soms ook aan elkaar. Dit geeft een wollige structuur aan de pels die je meestal aantreft bij dieren die nog moeten ruiven of die nog hun winterpels bezitten. Wel in de nek van deze wolf zit nog de winterharen en dit heb ik proberen weer te geven door de structuur nogal wollig te doen overkomen. De vacht van de voorste wlovenkop die goed zichtbaar is op deze foto heb ik nog gedetailleerder weergeven dan de andere vacht. Hier kan je vooral letten op het feit dat de haren een bepaalde lijnstructuur volgen. Aan de hand van deze lijnen, kan je een bepaald patroon weergeven . Dit patroon volgt eigenlijk de contouren van de kop en zodoende dien je er goed op te letten dat je deze contouren juist volgt om een realistische kop te tekenen . Ook heb ik geprobeerd om een bepaalde glans aan de vacht te geven en door op een juiste manier te spelen met licht en schaduw krijg je de uiteindelijke vorm (in dit geval een wolvenkop ) die al dan niet gelijkend zal zijn. In dit geval kan je eigenlijk spreken van een portret van deze dieren.
Morgen wil ik iets dieper inzoomen op de voorste wolvenkop en dan iets duidelijker het oog en de neus weergeven en bespreken.

Om een indruk te geven hoe de verschillende onderdelen geschilderd zijn heb ik een detail uitvergroot. Je kan hier goed zien dat ik om de boomstammen weer te geven redelijk wat registers heb moeten opentrekken. Ik wil nogmaals duidelijk stellen dat het niet eenvoudig is om met pastelkrijt zeer gedetailleerd te werken. Fijnschilders die meestal met olieverf werken doen dit door verschillende glacislagen over elkaar heen aan te brengen. Zij kunnen meestal een nog gedetailleerder onderwerp afleveren. Toch vind ik dat ik hier een redelijk niveau weet te halen zeker als je rekening houdt dat dit met pastel is.
Als je de stammetjes en de twijgen bekijkt kun je vrij goed de textuur (de gladheid en ruwheid) van het hout bekijken.Ook de driedimensionaliteit van de stammen komt goed tot zijn recht. De twijgen zijn iets knoestiger maar zij zijn ook niet van dezelfde houtsoort als de stammetjes.
Om de loslatende schors en de weerkaatsing op de stammetjes geschilderd te krijgen kan ik zeggen dat dit redelijk wat zweet en tijd gekost heeft. Ook het bestuderen van zulke onderwerpen dient grondig te gebeuren dit om later het geheel een redelijke geloofwaardigheid te geven.
Aan de hand van verschillende foto's wil ik nog enkele details van dit schilderij de loop van de  volgende dagen verder bespreken. Het zal dan voornamelijk gaan over de elementen die zich op de voorgrond bevinden of onderdelen van deze objecten.