Het kan al lang niet meer door de beugel dat een regering weigert de bevolking concreet uit te leggen waar ze mee bezig is. Politiek België is al maanden bezig met het generatiepact, maar over de inhoud van dergelijke belangrijke ingreep wil Verhofstadt en co blijkbaar bitter weinig concrete uitleg geven aan de burger. Alleen het feit dat ze naar buitenkomt met een term als “generatiepact” geeft hen een vrijgeleide om lamlendig verder hun postjes te bedienen (met macht en wedde) tot de volgende federale verkiezingen in 2007.  Maar de meningen over de inhoud van dit zogenoemde “generatiepact” blijven verdeeld en daar is vooral de federale regering voor verantwoordelijk. De versie in het parlement was al verschillend met de reactie daarna op de aantijgingen van de vakbonden en de schuld voor de slechte communicatie werd dan maar in hun schoenen gestoken. Maar waarom weigeren de ministers om het pact concreet uit te leggen. De reclamepagina in de krant vermeldde niet veel meer dan wat blabla, alsof in het generatiepact plots geen concrete leeftijden, geen concrete voorwaarden meer gesteld worden. 

Waarom weigert Verhofstadt van zijn ivoren toren af te dalen en het generatiepact in een regeringsmededeling uit te leggen in een rechtstreekse eenzame confrontatie tussen hem in het kijkkastje en de betrokkenen in hun zetel daarvoor ?  Zoals een echte oplichter of leugenaar moet het onrechtstreeks gebeuren met de hulp van een bevriend journalistje, een showvoorstelling in het parlement met gelijkgezinden of langs de gesponsorde media. De vakbonden moeten het maar doen. Voor de leiders van dit land is het te min om hun visie te verdedigen, zelfs als hen daarbij een rechtstreekse repliek bespaard blijft.

Maar kunnen de plichtbewuste vakbondsleiders die werknemers tegenspreken als ze opwerpen dat het generatiepact alleen maar nadelen inhoudt voor hen en alleen de werkgevers mogen profiteren van extra fiscale voordelen? Alleen de werknemers moeten langer werken, terwijl anderen na veel minder dienstjaren al kunnen profiteren van extra premies met minder dienstjaren. Kunnen de vakbondsleiders hun leden tegenspreken als deze zich gepakt voelen, nadat ze al jaren inleveren in ruil voor brugpensioen en dit nu door de regering wordt miskend? Moeten de vakbondsleiders verwonderd zijn over de woede van de werknemers, die zich steeds niet te beroerd hebben gevoeld om de zware jobs uit ons economisch bestel voor hun rekening te nemen, maar nu ook meer dienstjaren moeten kloppen dan de politiek benoemde ambtenaren en anderen die de minder afmattende jobs kregen toegemeten? Daarbij worden ze nog afgedreigd door Verhofstadt en zijn Paarse excellenties, alsof ze zich nederig moeten blijven behandelen als slaafjes. Die werknemers hebben ook het ganse jaar door werk en kunnen niet een paar weken na de start van het parlementair jaar alweer voor een week op vakantie naar Toscanië en daarna uitgerust nog voor een week op reis naar Azië trekken. 

Maar Verhofstadt durft de gewone mens niet recht in de ogen kijken of zich te verantwoorden voor zijn beleid. Hij is de Numero Uno en de rest moet maar lamlendig uitvoeren wat goed is voor zijn leider. Verhofstadt schafte ook reeds vanaf zijn machtsgreep in 1999 de debatten af tussen de premier en de voorzitters van alle (ook oppositie-) partijen.  Hij heeft zich onmiddellijk geïnstalleerd op zijn ivoren toren en zijn gemanipuleerde mededelingen hadden steeds veel weg van reclameblokken voor het merk van zijn persoon. Enkel de journalisten, die pasten in dit reclame-oogmerk werden nog geduld en wie terechte kritiek had op zijn beleid werd belachelijk gemaakt of vernederd.  Verwacht van Verhofstadt niet dat hij iets concreet uitlegt over iets wat hem niet meteen glans opbrengt. Daarvoor heeft hij zijn handlangers voor, dit keer Peter Vanvelthoven.  Veel adelbrieven kan Verhofstadt echter niet voorleggen nadat hij naliet de vorige dringende politieke dossiers een oplossing te geven.

De regering heeft met een reclamecampagne de façade rond zijn generatiepact enigszins willen oppoetsen. Blijkbaar was de versie, die door de regering in het parlement werd verkondigd niet de officiële versie. Plots zijn alle concrete beleidsopties geschrapt en dus geen leeftijden meer om op brugpensioen of pensioen te kunnen gaan, terwijl dit juist erop moest wijzen dat de regering nog wilde regeren (in 2010 of zo). Het hoofdstuk over de jongerenwerkloosheid wordt nu strategisch vooraan geplaatst, al blijft  het ook hier bij veel blabla. Maar we hebben niet de indruk dat de regering wil werken aan een actief globaal tewerkstellingsbeleid voor jong en oud. Het generatiepact blijft een vodje papier, zolang alleen het eindeloopbaanproject de graadmeter blijft om hun tewerkstellingsvisie een aangezicht te geven. Enkel een pact met een actief globaal tewerkstellingsbeleid voor alle leeftijden kan de naam van generatiepact waardig zijn.

Al een paar jaar krijgen we in media en beleid ook maar één klok te horen over het te volgen sociaal-economisch beleid, al valt het sedert de regeringen Verhofstadt-Vandelanotte-Di Rupo-Reynders vooral juist het ontbreken op van elke sociaal-economisch beleid. Als we met zijn allen niet langer blijven werken dan dreigt onze welvaartsstaat ineen te storten. Zo kunnen we het iedere dag lezen in de krant en horen op radio en televisie. En als we te vroeg stoppen met werken (hoe zou dat toch komen?) dan wil de regering je daarvoor bestraffen. Dat verhaal over de onbetaalbaarheid van de sociale zekerheid hoorde mijn vader 50 jaar geleden ook al en toen haalde een deel van de werknemers niet eens de officiële pensioenleeftijd. En dan moeten we geloven dat de ruim 400.000 werklozen beneden de 50 jaar plots gaan werk krijgen als de ouderen nog langer gaan werken!?  

En daarbij komt nog dat de pensioenen in België bij de laagste in Europa zijn en we ook zowat de strengste voorwaarden daaraan koppelen. Zo moet je 45 jaar gewerkt hebben om een volledig pensioen te trekken. Iedereen die na zijn twintigste nog aan het studeren is, en dat is ondertussen dik meer dan de helft van de jongeren op die leeftijd, kan later nooit een volledig pensioen ontvangen. Dus moet iedereen maar zo lang mogelijk blijven werken.

En dit horen we eigenaardig genoeg niet. Er zijn uitzonderingen maar niet degenen, die in ongezonde en lichamelijk zware omstandigheden hebben moeten werken. Die moeten na ruim 40 jaar werken nog langer werken eer ze nog maar op ‘brugpensioen’ kunnen gaan of worden gedumpt.  Een universiteitsprofessor krijgt echter al een volledig pensioen na 22,5 jaar academische loopbaan. Een magistraat met 18,5 dienstjaren. Een provinciegouverneur krijgt een pensioen van 58% van zijn wedde na 7 jaar en het maximum (75%!) na 17 dienstjaren. Ze kunnen dan zelfs nog hun bijklus behouden. Een arrondissementscommissaris ontvangt 60% van zijn wedde als pensioen na 15 jaar. Een volksvertegenwoordiger kan op vervroegd pensioen vanaf 52 jaar na 8 jaar parlementair mandaat. Hij of zij krijgt een volledig pensioen na 20 jaar loopbaan.

België telt officiëel 620.000 werklozen. De zogenaamde Paarse ‘actieve welvaartstaat’ geldt voor steeds minder inwoners en toch blijft de federale regering blind voor deze belangrijke groep van zijn bevolking.  Nu gaat het blijkbaar allemaal opgelost worden door …de ouderen langer te laten werken in 2010 of zo, als ze maar in alle rust hun termijn tot 2007 kunnen uitspelen. Ze zijn goed begonnen. Het parlementair jaar is met twee weken vertraging pas begonnen op 11 oktober en ze moeten al een week op allerheiligenverlof om daarna met het halve ministerkorps op reis te trekken naar het Verre Oosten, naar Israël en misschien nog elders. Investeerders zoeken, zult ge reageren, maar met zijn om de haverklap veranderende regels, omdat die soms op nachtelijke spoedbijeenkomsten zijn ineen geïmproviseerd, zien investeerders ons land steeds minder zitten.

Was in 1999 al niet de aanzet gegeven voor wat nu spectaculair wordt voorgesteld als het “generatiepact” en heeft men het dossier moedwillig vooruitgeschoven om pas in 2008 (na twee paarse legislaturen) concrete maatregelen te voorzien ?  En welke maatregelen. Hogere beroepen kunnen in 2008 al na een loopbaan van 30 jaar op brugpensioen gaan op 60 jaar, terwijl de arbeiders van de zware beroepen al een loopbaan moeten hebben van 35 jaar om op 58 jaar op brugpensioen te gaan. In de praktijk zullen sommigen dan al ruim 40 jaar gewerkt hebben. In 2024 kunnen die hogere beroepen nog altijd na een loopbaan van 35 jaar (vanaf 25 jaar) op brugpensioen aan 60 jaar, terwijl die versleten arbeiders al minstens 38 jaar moeten werken om op brugpensioen te kunnen op 58 jaar. En wat moeten die arbeiders denken van de bonus vanaf 62 jaar, ook voor wie maar een dertigtal jaren heeft gewerkt ?

Maar belangrijker zou moeten zijn : de werkzekerheid of het ‘recht op arbeid’, dat de laatste tijd in een andere context meer en meer als slogan opduikt. Werkgelegenheid was altijd een topprioriteit bij vorige regeringen. Nu horen we het wel eens als afleidingstruc zonder concrete invulling. “Werk, werk, werk”, zei Verhofstadt vorig jaar bij het begin van het politieke jaar. Maar daarvan is niets in huis gekomen, ook niet van de splitsing van BHV, het DHL-dossier, het Sabena-dossier rond de nachtvluchten of de 200.000 nieuwe werkplaatsen. Het jaar zonder verkiezingen in het vooruitzicht, werd gewoon nog eens een verloren jaar en dat terwijl we op alle Europese lijstjes worden geconfronteerd met de teloorgang van België.

Die 620.000 werklozen zijn daar het voornaamste slachtoffer van, maar hun mening wordt net als al die jaren de nu rellenschoppende kinderen van de structurele werklozen in de Franse ghetto’s niet gevraagd.  Het verlies of moeten ontberen van een job berooft de mensen niet alleen van een inkomen, maar ook van hun sociale identiteit en het gevoel iets zinvols uit te richten in het leven. Als een familie gedurende een generatie werkloos blijft, krijgen we toestanden zoals het zinloos vernielen van auto’s van hun buren. Als dan ook het opvangnet op steeds meer verzet stuit, dat terwijl wel extra belastingsvoordelen aan de hoogste inkomens wordt toegekend, vragen we op termijn naar explosieve toestanden.

Werkzekerheid moet prioritair staan. Het “Recht op Werk” moet boven alle andere beleidsopties staan. Vergeleken met de werkloosheid is de vergrijzing een simpel probleem. Maar als er door Paars steeds maar wordt gezwaaid met onvoorwaardelijke lastenverlagingen of fiscale kortingen voor bedrijfsleiders, zonder dat daar ook maar één werkplaats moet tegenover staan, is men verkeerd bezig.  Ik heb het hier bewust over ‘bedrijfsleiders’ en niet ‘werkgevers’. De werkgevers beogen momenteel veelal alles behalve wat hun naam mag doen vermoeden. Hun zelfzucht denken vooral nog aan lagere lonen en een soepeler ontslagrecht en ze worden daarin ten volle ondersteund door de Paarse regering Verhofstadt met liberalen en Spa-Blauwen.   

 “Als we de burger individueel kunnen aanpakken, dan is die vlug te overtuigen met valse cijfers, valse argumenten, valse beloften”. Dat is de politiek van Verhofstadt en de paarse partijen en niet zonder succes ook. Oppositiepartij Vlaams Blok-Belang is op dat vlak trouwens hun politieke partner, want geen enkele partij haalt meer extra stemmen uit die strategie.  Paars en Blok waren trouwens ook partner bij de verandering van het kiesstelsel naar grotere provinciale kieskringen, die vooral in het voordeel spelen van BV-politici ten nadele van de plichtbewuste, toekomstgerichte en meer aan parlementair werk dan aan publiciteit denkende volksverbonden politici.

Het volkse verenigingsleven, zowel voor de jeugd als volwassenen, werd eerder ontmoedigd dan wel gestimuleerd en dat was zeker het geval voor belangen-organisaties, die met studiediensten een bedreiging konden vormen voor de politieke individuele aanpak van ons huidig leger ministers.  Het democratisch karakter van het verenigingsleven of het middenveld werd op die manier subtiel ondermijnd. Geen gelegenheid ging voorbij waarbij vakbonden bij het gerechtvaardigd gebruik van hun stakingsrecht, betoging of ander democratisch spreekrecht in het verdachtenhoekje werden geduwd voor crimineel gedrag. Dat ook de SP.a hier volop aan meewerkt, stemt tot nadenken over het feit dat de politieke strategie van enkele kopstukken zomaar voorrang kan krijgen op een neo-liberale  sociale afbraakpolitiek. 

Uitspraken als “hoe meer ouderen aan het werk blijven, hoe meer werk er overblijft voor de jongeren”, “sociale afbraak is progressief, aan de kant staan van de arbeiders is conservatief” en “wat goed is voor de liberalen is goed voor de socialisten”  kunnen misschien met enige overredingskracht van een goede oplichter nog individueel verkocht worden, maar worden nogal vlug als dwaze praat ontmanteld in groepsgesprekken in het verenigings- of clubleven. Het middenveld leert ook respect opbrengen voor de alledaagse moeilijkheden van de andere leden in de club, in de vereniging of op de wijk. In het middenveld kan elkeen ondervinden dat de zelfzucht van het individu enkel leidt tot verzuring, elitaire eenzaamheid en nog grotere ontevredenheid, terwijl het geluk veeleer te zoeken valt in verbondenheid, solidariteit en een streven naar een leefbaar bestaan voor iedereen.

De gefixeerde aandacht voor belastingsverlagingen en afschaffing van de hoogste belastingsschalen is contraproductief als de politici anderzijds blind zijn voor het onrustwekkend  stijgend aantal medemensen onder de armoedegrens. Als alleen geschenken worden uitgedeeld aan mensen, die al kunnen baden in hun hogere status, terwijl men de verhoogde belastingsdruk afwimpelt op accijnzen en belastingen op levensmiddelen zodat de lagere inkomens evenveel moeten bijdragen als de beter begoeden, zakt inderdaad de welzijnsgraad en het socio-economisch vermogen van die maatschappij. Denemarken is met zijn recordbelastingen het gelukkigste land te wereld, alleen maar omdat het geluksniveau van een samenleving stijgt naarmate de inkomensverdeling gelijkmatiger is. Paars werkt momenteel aan een maatschappij met een buitengewoon rijke Coene naast de armoede lijdende Jan en Piet, die bij Picanol ontslagen werden om Coene zijn monsterwedde te kunnen blijven betalen.