is er leven na de dood
We vinden het idee onprettig dat het leven eindig is - dat het leven ook aan vitaliteit kan inboeten en afbraak kan betekenen. In onze maakbare wereld denken we alles eindeloos te kunnen rekken. De hindoetraditie ziet dood niet als het einde, maar ziet het leven als een cyclisch proces. Dichter en theoloog Hans Bouma schreef het boek: ‘Maar ik ben er nog. Trouw aan wie sterven gaat.’ Ik vind het een onverdraaglijke gedachte dat mensen die terminaal zijn, op weg zijn naar het einde, er niet op kunnen rekenen dat vrienden, collega’s, mensen met wie ze zich verbonden voelden, hen trouw blijven. Deze mensen ontmoet je steeds meer. Ze hebben een ziekte die niet meer te bestrijden is. Zo zijn ze op een goed moment uitbehandeld. Ze staan aan de kant, maar ze zijn er nog. Ten dode opgeschreven, maar ze leven nog. Deze mensen zijn niet minder actueel dan wie nog gezond is. Ook al gaat deze mens sterven, dat sterven maakt iemand niet minder interessant. Waarschijnlijk is dat één van de redenen van dat vluchtgedrag dat mensen gaan wegkijken van een stervende en wegvluchten omdat we onze eigen dood in de ogen van die ander zien. We worden heel erg bepaald bij onze eigen eindigheid, onze eigen sterfelijkheid en dat kunnen we niet aan’, aldus Hans Bouma. ‘Dat ook wij een keer afscheid moeten nemen, daar willen we niet aan herinnerd worden. We hebben het veel te druk, we zijn er niet aan toe. Moeite hebben met je eigen sterfelijkheid is in wezen een identiteitsprobleem.
met dank aan de Lotusvijver
Inderdaad bouwt de hindoetraditie op de gedachte dat het leven steeds verder gaat en culmineert in het mokshamoment maar blijft hoe dan ook een thema uit een volksgeloof en dient te worden benaderd met fluwelen handschoenen omdat het enige houvast de zekerheid is die de Stilte ons kan geven, en daarover kan je met niemand dialogeren.
Is er trouwens nog leven voor de dood?
...deze beelden beklijven en bekijken op eigen risico

