Opnieuw ligt de tuin beenhard vervroren en de overblijvende groenten staan er beteuterd bij.  Er is geen ontkomen aan.  In mijn tuin valt er niets te doen tenzij een paar  overtollige, niet meer fruitdragende fruitbomen vellen maar daar heb ik nu echt geen zin in.  Op andere jaren plantte ik nu ongeveer rond deze tijd de eerste salade in de koude bak of in de serre.  Dit moet nu wachten tot na de vorst.

Het is wel de geschikte tijd om eens het teeltplan te controleren. 
Wat is volgens velt de motivering om aan teeltwisseling te doen?

Groenten van dezelfde plantenfamilie vertonen dezelfde kenmerken. Dat wil zeggen dat ze een gelijkaardige groei en beworteling hebben, dezelfde voedingsstoffen gebruiken en vooral dat ze vaak gevoelig zijn voor gelijkaardige bodemgebonden ziekten en plagen. Als je dus jaar in, jaar uit dezelfde groenten op hetzelfde perceel teelt, kunnen de ziekten en plagen zich heel goed ontwikkelen. Door te werken met vruchtwisseling, kun je dit voorkomen. Als we alle mogelijke ziektes van alle families in acht nemen, dan is een zesjarig vruchtwisselingschema het minimum. Vervolgens worden de gewassen gegroepeerd aan de hand van hun bemestingsbehoefte. Hoe je precies een teeltplan kunt opstellen staat beschreven in:

Ecologisch tuinieren voor beginners, vruchtwisseling op bladzijde 21-25

Handboek Ecologisch Tuinieren, Hoofdstuk 6 Planning, paragrafen 2-3-4-5 op bladzijde 289 t.e.m. 307 

 Mijn teeltplan nazien heb ik deze morgen gedaan en ik was er vlug mee klaar.  Na verleden jaar de hele boel zo wat overhoop te hebben gehaald ben ik dit jaar gerust.  Alles blijft wat het is tenzij de bonen.  In de wisselteelt zal het hele vak nr. 5 gebruikt worden voor staakbonen. Die vielen bij mijn vrouw zo in de smaak dat ik voor uitbreiding zal zorgen. De salade, die vorig jaar de tweede helft  van het vak vulde gaat naar de combinatieteelt als tweede of derde cultuur.

en
 groenten zijn zeer belangrijk voor onze gezondheid. Bij het begin van dit jaar enkele ecologische regels in herinnering brengen past bij de tendens om,  bij de aanvang van een nieuw jaar, goede voornemens te nemen.

Neem ook volgende regels in acht:

Laat de groenten niet weken, maar was ze goed en kort onder een straal stromend water.  Kook ze niet langer dan noodzakelijk.

Kook de groenten liever niet in water, maar geef de voorkeur aan stomen, smoren en stoven.

Koop groenten vaak en in kleine hoeveelheden, doe zo weinig mogelijk inkopen voor de hele week.

Denk ook aan diepgevroren groenten die net zoveel vitaminen en mineralen bevatten
als verse groenten.

Probeer het pellen en schellen van groenten en fruit te vermijden.

Bij bijna alle gerechten kan men fruit en groenten toevoegen: quiche, pizza, gratin, taart, lasagna, pasta, enz.

Elke keer u een zetmeelhoudend product eet, moet u ook een beetje groenten eten: pasta met tomaat, rijst met champignons, enz.

Seizoensgebonden groenten:

Winter: selder, rode kool, andijvie, uien, prei.
Lente: artisjokken, selder, rode kool, courgettes, prei, tomaten.
Zomer: artisjokken, aubergines, broccoli, courgettes, pepers, tomaten.
Herfst: artisjokken, broccoli, selder, rode kool, andijvie, prei, pepers, tomaten.
 
We zullen er zeker niet tussenuit kunnen om ook af en toe exotisch fruit op tafel te brengen maar laat ons dat beperkt houden en fair-trade aankopen de voorrang geven. Zo geven we de boeren van de derde wereld ook een eerlijk inkomen.

Ik wil het jaar 2010 starten met een uiterst bruikbaar recept. Dit prachtige recept voor 2010   dat ik langs W. W. ontving,  past in feite ook perfect in het ecologisch bestand. 

-Neem 12 maanden en reinig ze goed van alle bitterheid, gierigheid, jaloersheid en angst.
-Snij elke maand in 28(29), 30 of 31 gelijke stukken zodat de voorraad voor een jaar toereikend is.
-Bereid elke dag 1 stuk met één deel arbeid en twee delen humor en vrolijkheid.
-Voeg er drie volle eetlepels optimisme aan toe, een portievertrouwen, een koffielepel verdraagzaamheid, enkele snippertjes geduld en een snuifje voorkomendheid.
-Het geheel rijkelijk met liefde overgieten, en wanneer alles klaar is, op smaak brengen met een scheutje fijngevoeligheid.
-Versier het aldus bereide gerecht met een bosje kleine attenties en dien altijd op met een vriendelijk woord en een deugddoende lach.

In feite past het in alle kramen.  Het straalt van positieve ingesteldheid  en zou als algemene regel moeten gelden.  Helaas is het op de lijst van de uitzonderlijke recepten terecht gekomen. 

___________________________________________________________________________



Nu ga ik er een poosje tussenuit en wens jullie  in mijn persoonlijke naam, allemaal een heel innige kersttijd en een gezond 2010 met zeer veel tuinplezier.
tuinblog d(aniël).


__________________________________________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________________________________________________

Alles is onder gesneeuwd waardoor je ze beter met rust laat, zeker deze die buiten moeten overwinteren.

De moestuin ligt totaal onder gesneeuwd. Ik loop er elke dag een paar keer langs op weg naar de kippen, die nu al mijn zorg vragen.  Onderstaande beelden vragen geen nadere uitleg. 
 

Zoveel sneeuw en dan nog in één nacht, zijn wij hier niet gewoon  Er lag op open plaatsen 8 tot 10cm.  Het is van 1986 dat wij nog een witte kerstdag hebben gehad.  Voor de tuin is een dik pak sneeuw  goed voor de wintervruchten zoals  vooral de winterbloemkool.  Sneeuw is een voor de planten een beschermlaag .  Naar de kippen trek ik iedere mogen met een gietertje warm water om de drinkemmer te ontdooien.  Nu moest ik eerst een paadje vrij maken.  Het leggedrag is amper veranderd.  Er zit een oudere kip tussen  die zo reeds minder eieren geeft dan de twee andere. Toch kom ik aan een gemiddelde van 2 per dag. In de zomer gaat dat tot +/-2,8 per dag voor de periode van een maand.  Ik denk dat ze wat zullen verminderen omdat het dagelijks groenvoer van kolen  nu onbruikbaar is door de vorst. Hoeveel zal er na de dooi van overblijven?


Ik maakte een paadje vrij van aan het huis naar de moestuin. 


Onder het afdak aan de serre moest ik ook ruimen. Daaruit stelde ik vast dat het die sneeuwnacht niet windstil was geweest.


Aan de rand van de moestuin stak ik door tot het einde van de tuin waar de kippenren is.


Eens daar aangekomen zag ik ook hier onder het afgedekte gedeelte een klein laagje sneeuw liggen. 


Toen ik de drinkemmer bereikte was hij, in tegenstelling tot de vorige dagen, helemaal niet bevroren. De sneeuw had het watertemperatuur minimaal boven het vriespunt gehouden.  Toch voegde ik een beetje warm water aan toe om de sneeuw te smelten.

Reeds na de eerste nacht vorst lag de vijver dicht. 


De witte vlek na de eerste vorstnacht was een bovendrijvend blad van de waterlelie. 


Naast dat nog groene blad stelde ik de volgende dag  een gat vast. 


Hoe het er ingekomen is weet ik niet.


In elk geval heb ik het niet in geslagen want dan zou je de scherven zien als van een stuk glas dat breekt. 


De bussel hout die in de hoek van de vijver ligt was dus eventjes niet nodig.

De winter gaat er plots nogal stevig tegen aan.  Zoals je op onderstaande foto kunt zien is er in de moestuin voorlopig geen werk meer.


De Oostindische kers heeft reeds na de eerste vorstnacht een serieuze klop gekregen.  En zeggen dat ik vorige week nog eetbare bloemetjes plukte om in de salade te mengen.


De kippen lopen hard, alsof hun ren plots gebetonneerd is.


De hele tuin is overtrokken met een waas van wit.


De vijver is na één nacht totaal dicht gevroren.


Zelf werk ik me warm door lange paletten om te werken tot afsluiting.


Overal in de tuin is er onverwachte schoonheid te bewonderen.


Voorlopig houdt het gele bloempje van de Kerya nog stand omhuld met witte kristallen.  Winter kan op zijn manier toch ook mooi zijn. De ongemakken moeten we er bij nemen.

Frambozen snoeien is gemakkelijk.  Er is geen kunst aan. Je kraakt het dode hout tot de grond af in één simpele beweging.  Je kan niet helemaal op de witte kleur afgaan want sommige nieuwe scheuten hebben die ook reeds.  Plooi  je toch een jonge scheut naar de grond toe,  dan zal er in het beste geval niets gebeuren en bij het loslaten veert die terug in zijn verticale stand.  In het slechtste geval kraakt die af ergens middenin en dan hoef je enkel de breuk eventjes glad bij te snoeien.  Wil je geen vertakking halfweg de struik , dan snoei je af aan de grond.  Ter algemene herinnering…waar je snoeit, daar komen de nieuwe scheuten.  Als alle dood hout verwijderd is kan je bij te hoge groei de toppen  er af snoeien. Snoei een beetje op ongelijke hoogte, zodat het er niet uitziet alsof je ze eraf hebt geschoren met de hagenschaar. 


Het dode hout is meestal zeer goed te herkennen aan zijn witte kleur.


Eens het dode hout uit de struik is komt die veel losser te staan.  Moesten de nieuwe scheuten kunnen praten dan zouden ze zuchten 'oef, eindelijk wat ruimte om te ademen'.


Je krijgt reeds rap een hele bussel dood hout dat zeer brandbaar is.


De nieuwe scheuten die het gemakkelijkst te herkennen zijn dragen nog vruchten van de tweede bloei. Onze frambozen geven in de zomer vruchten aan de jonge sheuten die nu gespaard worden en volgend jaar afgekraakt zullen worden. Dan geven ze nog eens vruchten in het najaar aan de nieuwe scheuten die na de winter langs alle kanten zullen uitschieten.


Als je topt kan je ook die toppen inplanten waar de struiken nogal ijl zijn m.a.w. waar er ruimte is.  Als het niet te rap na de snoei vriest,  heb je kans dat drievierden wortel maakt en groeit. Ik heb de helft van de rij ingetopt en de andere laat ik groeien. Dan is het de volgende zomer mogelijk om jullie het verschil van opbrengst te laten zien. Het ene jaar is er veel verschil, het andere jaar minder. 


Na het snoeien heb ik ook de frambozen omzoomt met een rij in de grond geplaatste dakpannen zoals ik deed bij de jeneverbessen en cassis.  Hoe het komt weet ik niet maar het aantal klopte perfect, geen enkele pan te weinig maar ook geen enkele in overschot.

De veldsalade stond in de lange richting van perceeltje 2 van het wisselteelt gedeelte in mijn tuin. Zie onderstaande foto.   


Daardoor  moest ik wachten om de grond te bedekken. 

Van zodra de eerst gezaaide rij opgebruikt was heb ik de resterende rij met een kluit aarde eraan, verplant in de dwarsrichting.


Zo kwam de grond vrij en kon ik die lichtjes ophogen.


Onder de enige koepel die ik vandoen had, ziet het er zo uit. De  bedoeling is om de veldsla droog te houden. 


Om de grond wat op te hogen heb ik de afgeschepte onkruidgrond  gebruikt, die op wachthoop lag.  Ik heb die onder gedolven. 


Daarna kon ik ook dit laatste deeltje ook afdekken. Het enige deel dat niet kan afgedekt worden is dat waar de veldsla staat, onder koepel en in de miniserre. Nu is het afdekken in de moestuin afgelopen.

Deze morgen vond ik in mijn mailbox het onderstaande bericht:

Onze welgemeende dank gaat naar Bart Van den Hove die bestuurslid is bij Velt Wevelgem-Menen.

Vergelijk deze afbeelding van google met de bovenstaande foto, genomen in de tuin van Luc en Annie.  Er bestaat zeker geen twijfel meer.

Of deze groente vorstbestendig is kon ik niet achterhalen.  Ik zou Luc aanraden om het eens uit te proberen, er is immers vorst op komst.

Ik ben natuurlijk aanstonds verder op zoek gegaan naar meer informatie en mogelijke bereidingen en heb onderstaande bewerkte informatie gehaald bij de Toko-Wijzer en Amazing Oriental.

Het afdekken van de moestuin eindigt steeds bij het kleinfruit.  De pannen die langs de tuindraad met de burentuin stonden plaatste ik eerst aan de bessenstruiken om het paadje proper te houden. Hoe dan ook, de voorkeur van de vogels gaat altijd naar het  scharrelen tussen de struiken. 

Wekenlang reeds ploeteren de kippen in doorweekte grond vol plassen. Of het al dan niet goed is dat ze nat worden, doornat, weet ik niet. Ik stel wel vast dat ze minder eieren leggen.   


Toen, in de tijd van de ‘dioxynecrisis’ hun ren volledig afgedekt was konden ze de hele winter, ook in natte perioden, naar hartenlust  scharrelen en zich nestelen in het zand.  De eierenproductie minderde amper.  


Ik besloot om terug, nu gedeeltelijk, terug af te dekken.  Ik had nog het afdekmateriaal liggen. Alleen de balkjes moest ik vervangen.  Ditmaal heb ik ze genageld en verzwaard met enkele metalen palen. Dat de wind ze opheft in onwaarschijnlijk omdat hij er lustig onderdoor kan razen.
 

De doorweekte grond omwoel ik nu zodat die wat kan opdrogen. Daar zal de wind wel voor zorgen. 


Met resten van de onrotbare recupplaten kon ik ook de afsluiting van de compostruimte volledig afwerken. 

Verre van ideaal is het,  om op deze  trage manier een  composthoop op te zetten.  Ik doe er bijna twee maanden over. Het ideaalste is: je hebt op wachthopen alle bestanddelen klaar liggen en in één namiddag werk je de hoop af. Zo kan hij inwendig op temperatuur komen  +/-70°.  Door deze relatief hoge temperatuur worden onkruidzaden en ziektekiemen onschadelijk gemaakt.

Als je, door omstandigheden (bv gezondheid) er langer over doet, dan moet je vooraf selecteren en alle zaadhoudende  en door ziekte aangetaste delen, uit jouw composthoop weren. Deze element verzamel ik achteraan de tuin op een verteerhoop. Die kan dan later dienen om op het gras uit te strooien. 

foto's boven en onder: Hier hark ik een deel van de voorlaatste laag samen.

foto onder: Boven deze zeer dunne laag gemalen bladeren vervolledig ik de voorlaatste laag. 


Deze lange stengels die moeilijk verteren, verkies ik bovenaan de hoop. Leg je ze onderaan dan worden ze samengedrukt en zien er bij het keren van de hoop nog gelijk uit als toen je ze erin verwerkte. Bovenaan, onder een dikke laagpaardenmest verteren ze toch gedeeltelijk en zullen na het keren, onderaan zitten en het verteerproces gaat dan gestatig verder. 
Ik heb dus de laatste lagen aangebracht en bij gebrek aan droog gras heb ik afgesloten met een laag strorijke paardenmest.

Mijn vrouw had bio bananen meegebracht uit de Aldi.  Er stond een keurmerk op dat ik niet direct herkende.  Daarom heb ik het opgezocht en viel ik op een zo interessante site dat ik hier de bijlage over bio-labels geef. 
bio-labels

Bio kan dus enkel op producten vervaardigd door industriële handelingen. 
Zaken die geoogst werden in het wild kunnen nooit een biolabel dragen.
Zeezout, in het wild levende en dus niet opgekweekte dieren (konijnen, fazanten,...), wildgeplukte kruiden... zijn misschien ook wel vrij van residu's maar er was geen controle vanaf het begin van het hele proces dus komen niet in aanmerking voor certifiëring.

Elk land heeft zijn eigen herkenbaar logo.

In België is er o.a. Blik erkend als certifiëringsorganisme voor het Biogarantielabel.
Zij bepalen of een aanvrager in aanmerking komt voor het verkrijgen van het Belgische Biogarantielabel of een label van ander Europees land in wiens opdracht zij labels mogen toekennen en zij voeren ook de jaarlijkse controles uit.

Producten met 70 tot 95% bio oorsprong mogen het label gebruiken mits zij het percentage duidelijk naast het logo vermelden.

Producten met ten minste 50% bio ingrediënten mogen niet het logo gebruiken maar het is toegestaan dat zij de term "Biogarantie" vermelden onderaan de ingrediëntenlijst.

Tevens mogen bij de verpakking van de producten geen schadelijke materialen gebruikt worden.

De verwerker van voeding is gebonden geen chemische of schadelijke bewaarmiddelen, smaakversterkers, bindmiddelen of andere hulpstoffen te gebruiken in de productie van afgewerkte artikelen.
De productie moet strikt gescheiden zijn van eventuele andere productielijnen die niet dienen te voldoen aan de bio-normen.
Een correcte verpakking en goed gebruik van logo is verplicht.

De handelaar moet de bio-producten duidelijk scheiden van de andere producten in zijn winkel en moet zichtbaar vermelden wat bio is en wat niet.
Er mag geen misleidende reclame zijn omtrent de oorsprong van de producten.

Elk labelhoudend bedrijf wordt minstens 1 x jaar gecontroleerd, welk onverwachts en op elke ogenblik van het jaar kan gebeuren.
De controle-activiteiten kan o.a. volgende inhouden:
    - Controle van de bedrijfsvoering van landbouwbedrijven (vruchtwisseling,    gewasbescherming,...)
    - Boekhoudkundige controle (herkomst van de producten, hoeveelheden, ...)
    - Controle van de productiewijze (doorlichting van de productiemethoden, gebruikte grondstoffen,...)
    - Fysieke controle van de percelen, productieruimten, magazijnen, winkelruimten
    - Staalname van de bodem, ingrediënten, eindproducten

Bij inbreuken op het lastenboek kunnen onmiddellijke sancties getroffen worden.
Afhankelijk van de zwaarte van overtreding kan tijdelijke of definitieve intrekking van het labelhouderschap verordend worden.
De intrekkingen van de certificaten kunnen publiek gemaakt worden.

Deze labels vertegenwoordigen een gedeelte van de erkende labels.
Een overzicht van alle Europees erkende certiferingsorganismen vindt U hier.

Midgaard spendeert grote aandacht aan haar gamma biologische voeding.
Meer info vindt U onder Assortiment.

Jullie kunnen gerust die site bezoeken die een deel links bevat.  Spijtig genoeg zijn die in het Engels. http://www.midgaard.be/topics/Biofood/Biolabels.htm

Plots ziet de tuin er veel leger uit.  Eindelijk kon ik profiteren van een paar droge dagen om het combinatieteelt  gedeelte volledig af te werken voor de winter.

 Zoals gewoonlijk werkte ik in fasen met telkens een pauze ertussen om mijn rug te laten tot tust komen.


Vooraleer de mest te strooien had ik elke winterbloemkool van een steunplankje voorzien.  Tot het vriest blijft ook de broccoli er nog even staan.


Verderop groeit een andere overwinteraar, die de bloemkolen gezelschap moet houden en dat is de winterui. 


Op het einde van het combinatieteelt gedeelte van de tuin staat nog een rij prei die geleidelijk aan zal verdwijnen al naar gelang  van hoeveel soep wij zullen genieten. Het eindstrookje liet ik voorlopig vrij tot de prei er niet meer is.  

Alles wat ik kan half of helemaal inkuilen, dat doe ik nu. Vooral voor de combinatieteelt is dat van belang. Het wordt stillaan laat om af te dekken  want eind februari kan de tuin reeds klaar gelegd voor de voorjaarszaai.  Alles hant van het weer af.  Zo is de pastinaak in een emmer met aarde geborgen. 

Eerst wordt de laatste kant ook afgeboord.


De pastinaak en het restje prei en de kervel worden geoogst.


In onze zware grond is de pastinaak over het algemeen sterk gesprieteld. 


Het kiemende onkruid is afgeschept en op een hoop gegoten. De wachthoop wordt later ingewerkt op een lager liggend deel van de tuin. 

De resterende prei van de voorlaatste lijn is half ingekuild en is goed voor vlug gebruik.  Bij plotse vorst is dat ook praktisch omdat die nog een tijdje gemakkelijk kan uitgehaald worden.
De tuin is nu klaar voor het afdekken.