Rucphen, juweel in de Westhoek

Vrijdag 27 maart 2009

HISTORIE SINT WILLEBRORD

De basis voor de rem op de ontwikkeling van het dorp St. Willebrord [vroeger 'Het Heike' genoemd] ligt al in 1287, bij de tweedeling van het graafschap Strijen.
Bepalend voor het huidige grondgebied van St. Willebrord is:
1. De eerste grensregeling in 1290 van de tweedeling uit 1287;
2. De strichting van nieuwe heerlijkheden rond 1350
3. De vorming in 1810 van de huidige gemeenten
Etten - Hoeven en Rucphen,
waarbij het grondgebied
van St. Willebrord werd opgedeeld
tussen de drie voornoemde gemeenten,
volgens de grensbepalingen uit de 14e eeuw.

De dorpsstraat in St. Willebrord vormde - destijds - de grens tussen de baronie van Breda en het markizaat van Bergen op Zoom. Hierdoor kwam St. Willebrord onder drie rechtsgebieden te liggen.

In 1929 verzocht de gemeente Hoeven het provinciaal bestuur om gebiedsuitbreiding met het dorp St.Willebrord.
Helaas, voor hen, raakte West Europa in een dusdanige financiële crisis, dat het onverantwoord was de armlastige gemeente Hoeven uit te breiden met het economisch uiterst zwakke Willebrord.
Alles bleef hierdoor bij het oude.

Maar na de tweede wereldoorlog stelde de gemeente Etten, in 1945, opnieuw de grenswijzigings kwestie aan de orde.
De adder onder het gras zat in het voorstel, om een nader onderzoek in te stellen naar de beroepsbevolking van St. Willebrord {voor gezamelijke rekening van Hoeven, Etten en Rucphen} met het doel industrie aan te trekken.
Hoewel de gemeenteraad van Rucphen hierin niet veel heil zag, stemde zij in en het onderzoek werd gestart.
Ondertussen echter zocht de Rucphense gemeente raad contact met de nv EMFDordt [nv electromotorenfabriek Dordt]. Men kwam overeen, om op een 5 ha groot stuk heidegrond, tussen Rucphen en Sprundel, een nieuwe fabriek te vestigen, waardoor de uitkomst van het bevolkingsonderzoek in Willebrord niet meer van direct belang was, om industrie aan te trekken.
Doch de burgervaders van Hoeven en Etten waren het in de tussentijd eens geworden over een verregaande gemeenschappelijke regeling ten aanzien van St. Willebrord, dewelke op 3 september 1947 definitief zijn beslag dreigde te krijgen.

Maar de gemeenteraad van Rucphen verklaarde zich unaniem niet accoord met de ontwerp-regeling. Hetgeen duidelijk in het Brabants Nieuwsblad [= regio krant] te lezen was.

Het zou hierna nog tot april 1951 duren alvorens men tot overeenstemming wist te geraken over de definitieve gemeenten grenzen.
Op 26 april 1951 was het echter zo ver.
De gemeente Rucphen zou voortaan officieel bestaan uit de kerndorpen: Zegge, Rucphen, St.Willebrord (totaal), Sprundel en Schijf.
En dat is tot op heden nog zo.
                                                                                Bron: Gemeente Historie 1930-1980
                                                                                    door: A.J.M. Hezemans

Geschreven door W. Smeekens om 16:29 Reageer op dit bericht

Donderdag 26 maart 2009

Het karakteristieke kerkzicht van St. Willebrord
vanaf de A58

De binnenkomst

De dorpsstraat

Senioren woon- en zorgunit
'De Vlegter' & 'De Kim'

De dorpskerk van St. Willebrord.
Duplicaat van Lourdes.
Gebouwd in opdracht van wijlen Pastoor Bastiaansen

Winkelplein in het centrum.

Gemeenschapshuis "De Lanteern"
Voormalig kerkgebouw.

De priesterbeelden gallerij in de Dorpsstraat.

Pastoor Bastiaansen
Hij zette St. Willebrord op de kaart

Kapelaan Ad de Bok.
Hij maakte van St. Willebrord één gemeenschap.

De Lourdesgrot naast de kerk.
Bekend bedevaart oord vanaf de jaren dertig t/m zestig in de 20e eeuw.

Het Mariapark vóór de kerk.
Voormalig processiepark.

Burgermans woning in het dorp.

Entree van de kerk vanuit het Mariapark.

Het oude kerkhof naast de kerk.
Een van de mooiste kerhoven van Brabant.

De urnenmuur

Zo eert Willebrord zijn overledenen.

Geschreven door W. Smeekens om 14:35 Reageer op dit bericht

Dinsdag 24 maart 2009

HISTORIE SPRUNDEL

Het kerkdorp Sprundel is veruit het oudst bekende dorp van de gemeente Rucphen.
Reeds in 992 schenkt Hilsondis, gravin van Strijen, het goed van Sprundel aan de abdij van Thorn, waarvoor de hertog van Brabant als beschermheer optrad.
Vandaar dat een deel van het Sprundels gebied: "Sprundel onder de hertog" genoemd werd.
Dit gebied hoorde - zoals bleek uit de akte van 1198 - niet tot het land van Breda.
Maar deze hertogelijke enclave was een doorn in het oog van de landheren van Breda en Bergen op Zoom en zij lieten dus niets onbeproefd om de grenzen van dit gebied zo eng mogelijk te houden.
Daarin slaagden zij meer naarmate het gezag van de hertog taande.
Vooral ten tijde van hertogin Johanna [1355-1406] zagen de landheren hun kans schoon.
Zeker toen Johanna dringend financiën nodig had en in barre nood - in 1388 - geld leende van de heer van Breda met als onderpand haar hertogelijke gebieden.
Sprundel was dus vanoudsher een heerlijkheid met eigen schout en schepenen, die rechtstreeks onder de hertog van Brabant stond.
De uitgifte van de 'moergronden' tussen 1300 en 1350 vormen uiteindelijk de begrenzing van het grondgebied, waaruit later de gemeente Rucphen is ontstaan, met als oudste dorp Sprundel.
Het is eerst met de komst van koning Willem I, 1 december 1813, dat aan deze zelfstandigheid een einde komt.
Had keizer Napoleon - bij de herinrichting van het bestuur der Nederlanden - Sprundel nog als een eigen "Maire" [=gemeente] aangeduid, schout Joseh Voeten te Rucphen, protesteerde hiertegen heftig.
Helaas het einde van de Franse overheersing was nabij. Napoleon werd in oktober 1813 verslagen bij Leipzig.
Vandaar dat eerst uit de archiefstukken van 1814 blijkt, dat de naam van de gemeente: 'Sprundel en Rucphen' werd gewijzigd in: "Rucphen en Sprundel" en later in: "Rucphen en Vorenseinde".
Doch de strijd om de bestuursmacht over het grondgebied Sprundel vond eerst in 1950 een {voorlopig?} einde.
Op 22 juli 1950 kopte het Brabants Nieuwsblad nog: "Openbaar Protest van Sprundel tegen inlijving bij Etten."
Bron: Gemeente Historie 1930-1980
door: A.J.M. Hezemans

Geschreven door W. Smeekens om 14:55 Reageer op dit bericht

Maandag 23 maart 2009

HET KERKDORP SPRUNDEL

De volgende loot aan de stam is het oudste deel van Rucphen, nl:
SPRUNDEL

Binnekomst in de dorpskern

Dorpsplein
En de boer hij ploegde voort ...

Herinneringstegel van de schenking
van boer en boerin op het dorpsplein

Sprundels Rooms Katholieke kerk
Sint Jan den Doper.

Muurtegel van de voormalige Mariaschool

Naambord van de nieuwe basisschool

Speeltoestellen van het
Vinkenbos

Gemeenschapshuis 'De Trapkes'

R.K. Begraafplaats

De tuin gewijd aan
Onze Lieve Vrouw van Fatima

De hoofdstraat van Sprundel.
De Sint Janstraat

Een burgerwoning aan de rand van het dorp