Carnaval deel 3

Personen van gewicht in het Carnavalfeest zijn op de eerste plaats de 'gangmakers'; d.w.z. de  spottenderwijs hoogste gezagdrager: de Prins.
Deze wordt onafscheidelijk bijgestaan door de Nar.
Een uit de Middel Eeuwen stammende figuur aan de hoven van vorsten, hertogen en graven.
'n Nar, of hofnar, was een officiële funktie, om de hoflieden te vermaken. Hetzij door zijn uiterlijk - vaak was het een zwakzinnige, of dwerg - hetzij door zijn scherpzinnige opmerkingen - omdat er een hoogst inteligente edelman in het narrenpak stak. De nar kon om zijn uitspraken - zelfs tegen de gangbare hofideeën in - niet vervolgd worden. Om duidelijk te maken dat men met een uitzonderlijk figuur te maken had - een officiëel gerechtigde spotter - hulde men hem in een speciaal kostuum, voorzien van de nodige bellen, zotkap en een marot (=staf), naar analogie van de vaak overdadige vorstenkledij, met kroon en machtstaf, zodat men wist met wie men van doen had. 
 Het is naar het voorbeeld van deze narren dat Carnaval (= feest der spotters) een Prins met Nar kent.



Een derde onmisbare Carnavals hoogwaardige is: "De Heerboer of Grootste Boer"
Deze figuur zou men kunnen zien als des vorstens rentmeester.
Dit hoofse drietal wordt dan nog terzijde gestaan door een "beheerraad", de zogenaamde "Raad van Elf"
Kortom: Carnaval drijft drie dagen lang de spot met het alledaagse leven, in traditie de gangbare levensspiegel uit het feodale tijdperk volgend, voor wat betreft de hoogwaardigheids bekleders.Vandaar dat men in alle Spotfeesten deze figuren tegenkomt.
Doch daarmee houden de overeenkomsten op.
Want in de loop der tijden zijn er in Nederland twee duidelijk verschillende Carnavalfeesten ontstaan, n.l. Het Rijnlandse en Het Bourgondische.
Het Rijnlandse Carnaval vindt men in het aan 't Duitse Rijnland - met steden als Keulen, Aken, Dormund en Mainz -grenzende Limburg en Oost Brabant.
Het Bourgondisch Carnaval treft men meer in Midden en West Brabant en 't katholieke Zeeuws Vlaanderen.
Van oorsprong komt 't Bougondische Narrenfeest dan ook voort uit de welvarende steden van 't Hertogdom Brabant en 't Graafschap Vlaanderen.


   
Bron: Carnaval museum Den Bosch
Wikipedia
Grote historische schoolatlas

Is wellicht een van de oudste eet- en drank- volksfeesten die er bestaan.


Huishouden van Jan Steen



Feest der monniken


Waar de naam vandaan komt is giswerk. 't Oudst is de verklaring, dat 't afgeleid zou zijn van 't Latijnse "carus navalis" wat 'scheepswagen' betekent en verwijst naar de oudheid waarin rondtrekkende groepen een als 'n schip ogende wagen, 't zogenaamde 'narrenschip' , meevoerden, waarmee de zeegod van de Kelten/Germanen uit 't noorden kwam, om deel te nemen aan de winterfeesten.


Narrenschip van
Jheronimus Bosch


Nadat de katholieke kerk z'n invloed op de samenleving had verstevigd, werd het heidense winterfeest verchristelijkt en zou de naam afgeleid kunnen zijn van 't Lantijnse "carne vale" wat vertaalt 'vaarwel aan 't vlees' betekent. Dit omdat Carnaval aan de vooravond van de vastentijd  [-tijd van vasten en onthouding van vleesgerechten-] gevierd werd.
Hoe dan ook: 't heidense carnaval werd en wordt in heel Europa gevierd.
Maar zelfs de oude Romeinen uit de tijden van de vóór Christelijke jaartelling kenden de 'saturnaliën' [= 'n drink- en eetfestijn met 'n soort verklede prins als voorganger, vermomde feestvierders en optochten door de straten. Men denke hier bijv. aan de Venetiaanse maskers.]
Al mee al dus voldoende historische aanwijzingen voor 'n al oud feest, waarbij nog steeds oude tradities (zoals 'n Prins Carnaval, verkleed partijen, optochten e.d.) gehandhaafd zijn.
Bovendien was spotten met hoogwaardigheid bekleders ook van oudsher 'n geliefde bezigheid.




N.a.v. 't Consilie van Trente ± 1580
Munten met de afbeelding van 'n duivel en 'n nar.
De andere zijde heeft de beeltenis van 'n paus en 'n kadinaal.

Bron:
* Carnaval museum; Den Bosch
* Wikipedia

Het feest van de vrede op aarde voor alle mensen.



'n Grote groep mensen vertelt dan het al oude volksverhaal, van de wat oudere man en z'n jonge bruid die, zwervend door 'n stad, nergens onderdak kunnen vinden, om tenslotte hun intrek te nemen in een oude gammele schaapstal, waar zij bevalt van hun zoontje en als eerste kraamvisite 'n stel povere herders ontvangt.



Voor 'n andere groep mensen, die de tijd van geloven in volksverhalen wel gehad heeft, is 25 december de dag van hun eigen 'modern' sprookje.


Tekening van mijn kleinkind: Meike Smeekens

Het verhaal over de wat korpulente man met 'n witte baard, gestoken in 'n rood kostuum, wonend op - of nabij - de noordpool, die met 'n arreslee, getrokken door 'n stel rendieren, de nodige cadeaux uitstrooit onder hun kerstboom.



Doch voor duizenden is Kerstmis het feest van de herdenking van de geboorte van God als mens, die onder ons kwam, om de dood te overwinnen en ons zo het eeuwig leven schonk, in eenvoud en stille rust.



Het is het herinneren aan die stille heilige nacht, uit 'n oud grijs verleden, die hen nog steeds aanspoort om begrip op te brengen voor elkaar en om te proberen vrede op aarde te bewerkstelligen tussen alle mensen van goede wil.

Uit alle hoeken en gaten kwamen de vogels aangevlogen,
in de hoop voldoende voedsel van de mensen toebedeeld te krijgen.


Het zwartkopje (= koolmees)
en de Turkse tortelduif



De vink, afwachtend in de hulstboom


En op de ondergesneeuwde drinkplaats

Zo werd het vijf en twintig december 2009.

De bomen werden kaal en de dieren zochten de woningen van de mensen op.



De mensen toonden hun medeleven aan de vogels, na eerst voor hun zelf de inwendige mens tevreden gesteld te hebben.



Daarna was het de beurt aan de dieren.



Zelfs buitenlandse gasten wisten ons te vinden.



Vervolgens koos, 
 in een nacht,
deze sneeuwvracht,
geruisloos
op ons neer te dalen.




Wij ploegden sporen in de sneeuw.



En keken onze ogen uit,
van binnen naar buit'




Waar niemand kwam
was de wereld maagdelijk bewit.



Slechts onderbroken door 'n slapende plant.

En die herfst kwam.

Kindergedachten
Het regent -  O wat regent het!
Ik hoor het in mijn warme bed.
Ik hoor de regen zingen, -
Het regent, regent dat het giet
Dat niemand daar nou iets van ziet
Van al die donk're dingen.

Het ruist en regent en het spat
Nou worden alle bomen nat
En plast het in de sloten.
Het regent over- overal!
O hé! Daar loopt het zeker al
Bij straaltjes uit de goten!

Wat is dat gek en leuk geluid!
Wat is het lekker om dat uit
Je donkere bed te horen;
't Is of de regen samen praat,
Of dat een kerel buiten staat
Te fluisteren aan je oren.

Nou druipt het in het open gras
Nou zal er wel een grote plas
Op alle wegen komen.
Nou lopen nergens mensen meer,
Verbeeld je eens in zo een weer!
Daar wou ik wel van dromen.

En vroeg, morge' in de zonneschijn
Als dan de blaadjes zilver zijn,
Met druppeltjes bepereld,
Dan doe ik toch mijn eigen zin;
Dan loop ik héél en héél ver in
Die schoon geworden wereld.
                                                         van: Adama van Scheltema

De natuur trok zich terug in z'n schulp
Toverde ons nog even z'n overdonderende kleurenpalet



En liet vervolgens de eind-afbraak over aan de schimmels.



En daarmee werd het winter.

Maar mooie sprookjes zijn geen lang leven beschoren.
Dus liep deze mooie zomer ook weer naar zijn eind.
De oogst moest van 't veld.





Het bloemencorso liet ons nog eens oogverblindend genieten van 'n keur aan bloemenpracht.



En bereidde ons zo voor op de herfst.

Wij klommen op de fiets en zwierven door West Brabantse lanen, langs bossen, polders



en heide vennen, waar kikkers - genietend van de zon - ons welkom heetten.

Steeds meer planten lieten hun fraaie bloemen zien.







De hele natuur ging van blijdschap uit zijn dak en overstelpte ons met een keur van kleurige bloemen

Het jaar 2009 sjokt naar zijn eind.
't Was 'n mooi jaar, waarin we volop buitenshuis konden genieten.
Het begon met de lente, weliswaar winderig en wat koeltjes, maar we konden buiten genieten.

De tuin kreeg een schitterend bloemenkleed aangemeten.







Waarna we opweg gingen naar een prachtige zomer.

De Mariamaand is bij uitstek de maand om zoveel mogelijk kapellen van Maria te bezoeken.
Vandaar dat ik u mee wil nemen op een rondleiding langs de Maria huisjes binnen onze gemeente en  in de onmiddellijke omgeving daarvan.

Veldkapel in het dorp Rucphen


Mariakapel in het dorp Zegge.


Openingstijden in Zegge


Mariagrot in St. Willebrord


Fatimatuin in Sprundel

             
              Reintje de vos                                   Grimbaard de wolf
Reintje sprak aldus den Grimbaard aan:
"Lieve vriend, zo'n oude haan,
of taaie kip te kraken,
wil ik niet langer maken.
         

Gij immers weet altijd eenvoudig weg
U 'n buit te pakken, zeg.
Want terwijl ik moeizaam rondzwerf
Op 't een of andere boeren erf,
Stroopt gij, vrank en vrij
de malste vleespartij.
Leer mij, o Wolf, uw edel handwerk,
Zodat ik als eerste vosje, slim en sterk,
mij kan laven aan 'n schapenvlerk."


"Welaan dan," sprak de wolf.
"Zo juist stierf m'n broer,
Dus neem zijn buiten kolf
En vermom u, dapper en stoer.
Dan gaan wij getwee opweg
Zodat gij kunt doen, wat ik u zeg."

Na 'n korte wijle waken
zagen ze 'n groep schapen naken.
Eén liep er achteraan
Meer te slapen dan te gaan.
"Kijk," zei de wolf - vol jagers zin -
"Die pak je nu wel heel eenvoudig in."

De vos sloop wolfig naderbij
En juist toen hij
Verpletterend toe wilde slaan
Kraaide er een haan.
Zonder er nog een seconde bij stil te staan
Stortte ons vosje zich op de haan.
                       

Moraal:
Het is al duizend maal gebleken
Ondanks gestoken achter 'n mom
De oude gang en streken
Keren altoos en immer weerom.

HEDEN 4 MEI 2009

Wat de Nazareëner zijn volgelingen te leven voor hield:
"Bemin God {= de Scheppende kracht in de kosmos, die 't menselijk verstand ver te boven gaat}
met heel uw hart, geheel uw ziel en al uw verstand
en bemin vervolgens uw naasten als uzelf.
(Mattheüs 22, 37-40)
Want de Scheppende kracht in de kosmos kan alleen maar liefde zijn;
het allerbeste wat voor handen is, in al het bestaande.
Het is de mens,
die vanaf het moment dat hij zich kennis verschaft van goed en kwaad,
deze tegenstelling - in steeds groter wordende mate - creëerde,
totaal vergetend,
 dat ieder individuele mens zorg voor zichzelf - en in gelijke maten - voor de ander had.
Het gevolg hiervan was:
onmin, achterdocht, haat en strijd,
zodat de Christelijke Bijbel voor het overgrote deel gevuld is met verhalen
over de onderlinge meningsverschillen der mensen
en hun oorlogsvoering,
om 't gelijk van de sterkste te bevestigen.
Het aller kleinste deel van die Bijbel bevat
 't "Boek der Liefde",
door Jezus ter kennis der mensheid gebracht
en voor geleefd,
zodat allen die er voor kiezen zijn volgelingen te worden,
in vrede en geluk met elkaar kunnen samenleven,
om uiteindelijk 't hele mensdom vreedzaam te maken.
Want dan kan daadwerkelijk de wens waar gemaakt worden:

"DIT NOOIT MEER!"

Laten we daarom
hun offers voor onze vrede en vrijheid,
tot op het einde der dagen,
blijven herinneren.

Een van de velen oorlogsbegraafplaatsen,


waar bovenstaande mensen hun laatste rustplaats vonden.


Laat wij ons hun namen voor altijd blijven herhinneren.


Zelfs de onbekenden.



Over dit pad voerde hun laatste gang.
Zij waren elf in getal,
Die men hier hun leven stal.


Hun rest slechts deze steen naast het pad.


Ongeveer 20 km. oostwaarts,
in hun dorp Baarle Nassau,
staat als herinnering dit monument.


Sta even stil, wie hier passeert.


En lees de plakette.
Want 'n mens is eerst dood
als niemand zijn naam nog noemt.


Jaarlijks, op 4 mei,
staan wij - als Rucphense gemeenschap -
in alle vrijheid en rust,
stil bij deze marmeren tegel
en lezen er hun namen.

Het mensdom groeide en zwierf uit over de wereld.


Er ontstonden aparte leefgroepen[volkeren],
die totaal van elkaar vervreemden,
maar die wel iets gemeenschappelijks behielden:
't Geloof in na-aards leven, dat iedere groep voor zichzelf vorm gaf.
Maar bij allen werd 't echter wel een afspiegeling van 't aardse bestaan;
met opperhoofden {Oppergoden},
maagden{godinnen},
  dienaren{halfgoden}
 en dienaressen{menselijke bijzitten der goden}.
Iedere leefgroep maakte ook in bouwwerken hun afspiegeling van het hiernamaalse duidelijk.


Egyptenaren


Grieken


Hindoestanen


Maya's


Kelten

In de tussen tijd ontstonden er bij de diverse leefgroepen ook bijzondere verhalen.
Ergens langs de oevers van de Nijl in 't Oude Egypte
 - zo ongeveer 3000 jaar voor Chr. -
ontstond 't verhaal van 'n kind-koning,
 die door onbevlekte ontvangenis was geboren.
Hij leerde zijn volk de wetenschap over de zon,
die men aanbad als de God van de Vruchtbaarheid;
deed wonderen
en toen hij stierf, zei men, dat hij was opgestegen naar de sterren.
Men noemde hem de gevederde slang.

In Zuid Amerika, meer precies in Mexico, werd rond 1300 voor Chr.
 - aldus de overlevering -
in 't oerwoud 'n kind-koning geboren,
middels een onbevlekte ontvangenis,
die zijn volk de wetenschap over de zon leerde
en deze aanbad, als de God van de vruchtbaarheid.
Hij deed wonderen
en toen hij stierf, zei men, dat hij opsteeg naar de sterren.
En men noemde hem de gevederde slangengod.

In Palestina leerde [in 't jaar 30 na Chr] 'n kind-koning
- geboren via een onbevlekte ontvangenis -
zijn volk de naaste liefde en noemde God zijn Vader.
Bovendien overschaduwde hij z'n volgelingen met de Geest Gods.
Hij deed wonderen.
En toen hij stierf, zei men,
dat hij opsteeg naar de hemel [sterren]
en men noemde hem: Jezus zoon van God.

Maar hoe zit 't dan met die goden, halfgoden, engelen en duivels?
Hier komen we in 't gebied van de volksverhalen, de overlevering.
De eerste mensen zagen dingen rond zich, waarvoor een verklaring moest zijn!
Er was een oorzaak en dat had een gevolg.
De zon, maan en sterren waren fasinerende zaken.
't Zonlicht dat deed groeien en zorgden voor het ontstaan van de dag en bij afwezigheid voor de nacht.
Maar in die nacht vielen roofdieren aan.
De nacht werd als kwaad ervaren.
Bovendien vermoedde de mens iets van 'n bestaan elders.
Het zonlicht kwam en verdween niet uit zichzelf.
Er was iets dat die zaak regelde.
En omdat er goede en minder goede mensen waren - precies als [tamme] dieren en rovers - zo zou 't in dat andere bestaan ook wel zijn.
Men praatte er met elkaar over en net als met de uitleg omtrent de jacht:


tekende de mens ook over dat andere bestaan.



Hierna leerde de mens afbeeldingen in stenen muren  beitelen,
waarmee bijzondere gebeurtenissen werden vastgelegd.


Het maken van boten en er mee varen.


Aanlegsteigers bouwen in vreemde oorden.


Jachttafrelen vast leggen,
waarbij hulpmiddelen als paard en wagen gebruikt werden.

Nog weer later leerde de mens schrifttekens
en werden verhalen opgetekend in kleitafels.
't Zijn deze tafels die ons de oudste verhalen hebben overgeleverd.
Zoals het Gilgamesj epos met het verhaal van een zondvloed.

Na deze schrijvende mensen,
ontstond er een cultuur,
waarin de astrologie [= wetenschap over de zon, sterren en planeten]
een voorname rol ging spelen.
Men bouwden graftomben voor de eeuwigheid
en versierden die met beelden EN schrifttekens.

Hemel en aarde; goed en kwaad;
scheppingsverhaal uit de bijbel;
evolutietheorie van Darwin;
waren de goden astronauten? van von Denicken;
UFO's en
goden en half goden uit de oudheid.
Hoe zit het allemaal?
Misschien is de volgende denkwijze min of meer 'n verklaring voor een en ander.
Laten we uitgaan van:
"In 't begin was er niets, alleen God [= de scheppende kracht; energie]"
Volgens Einsteins theorie kan energie omgezet worden in massa. {E = mc2}
Als nu 'n deeltje van God {= energie}
omgezet is in massa,
zou dat de verklaring kunnen zijn voor de "big bang"[= de oerknal]
{Volgens de Bijbel: [Gen.I, 1] 'In het begin schiep God de hemel en de aarde.'}


De oerknal

De energie werd massa en het tastbare [=fysieke] heelal begon.
Een deeltje van deze uiteengespatte massa koelde langzaam af
en er vormde zich een gaslaag [= de atmosfeer] rond dat deel.
Vanuit 't binnenste van dit afkoelende brok massa brak
 - bij tijd en wijle -
't inwendige vurige deel nog naar buiten.

Met dit alles was ook het fenomeen "tijd" ontstaan.
Er gebeurde iets, nadat iets anders had plaats gehad.
En gedurende de verstrijkende tijd ontstond er land en water.
In 't water ontlook leven,
dat in 'n later stadium aan land kroop
en er vervolgens evolueerde tot mens.
    
In de massa was immers ook energie besloten.
De scheppende kracht in de kosmos [= God, aldus Teilhard de Chardin] was z'n werk begonnen.

Zittend op mijn bankje in de heemtuin met uitzicht op:


het heide ven, kun je soms zowel eens wegdromen.
Waar komt al dat moois toch eigenlijk vandaan?
Als je de bijbel moet geloven, heeft God dit alles in zeven dagen geschapen.
Maar Darwin zette daar grote vraagtekens bij.
Volgens hem is alles een kwestie van evolutie.
Maar hoe is die dan begonnen?
Terugvallend op het evangelie van Johannes lees je daar:
"In den beginne was het woord
en het woord was God."
Men zou dan kunnen stellen:
in het begin was er helmaal niets dan God.
[= de scheppende kracht in de Kosmos, aldus Teilhard de Chardin]
En die kracht ontwikkelde 'betaan' {= leven}
De hemel met de engelen, bijvoorbeeld.
Want oude volksverhalen en overleveringen uit allerhande vroegere culturen,
hebben allemaal iets over individuen, die meer hebben dan de mens.

Neem de Griekse beschaving.
Die kende een Olympus vol met goden en half goden
en lieten ons de mooiste verhalen [Ilias; de Giganten] 
en bouwwerken na, die aan dat geloof gewijd waren.


De Egyptische cultuur, die de Griekse vooraf ging,
kende ook zijn Goden en heilige dieren
en bouwden zelfs graftombes voor de eeuwigheid.
Want er was een leven na de aardse dood.


De Chinese cultuur - aan het andere eind van Europa - kende zijn Boedha
en het geloof in het uiteindelijke heiligste, na vele wedergeboorten te bereiken.


En wat te denken van de Mayacultuur in Zuid Amerika?
Zij bouwden voor hun goden de prachtigste tempels,
die we slechts sinds enkele jaren aan het oerwoud onttrokken hebben.


Maar ook in Ethiopië staan kerkgebouwen uit lang vervlogen tijden,
die fresco's bezitten over engelen en heiligen
en gewijd zijn aan de opstanding van Jezus uit de dode.


Kortom, er moet dus iets meer zijn dan ons aardbolletje met alles erop en eraan.
Want als zovele generaties mensen, door alle tijden heen, er mee bezig zijn geweest
en er majestueuze bouwwerken voor hebben opgericht,
dan moet er buiten dit aardse leven nog iets anders bestaan.
Maar wat heeft het een met het ander van doen?
Vondel schreef er het drama: "Lucifer" over, 
in 1654,
 en gaf daarbij als uitgangspunt aan:
'" Hoovaerdy is een liefde tot zijn eigen grootsheit,
maar de Nydigheit een haetster van eens anders geluk."
Of met andere woorden: 
de hoogmoedige benijdt zijn gelijke, omdat deze hem gelijk is
en benijdt zijn mindere, omdat hij vreest dat deze hem gelijk wordt
en zijn meerdere omdat die boven hem staat.
Ergo: aards bestaan en het hiernamaals hebben kennelijk iets van doen met goed en kwaad.
Maar hoe verbindt je dan de evolutieleer met dit na-aards bestaan?
Wat hebben hemel en aarde met elkaar vandoen?

Om de lente op verschillende manieren te kunnen proeven, behoef je in Rucphen slechts enkele minuten te wandelen.
Je gaat namelijk linea recta naar:


Hier kun je dagelijks terecht


En omdat ik daar een vast plaatsje heb,
is 't er voor mij bijzonder goed toeven.



Op deze plaats geniet je niet alleen van de lente in het heden,
maar ook hoe die ooit was in ons mooie Westbrabantse land.

Het ontstaan van onze waterlopen
ergens verweg in de vreemde.
En tenslotte uitmondend in vennen en stroompjes.



En langs de stroompjes groeiden de ons zo vertrouwde knotwilg.

Bovendien lag daar vaak een zandpad, zoals hier in de Heemtuin.
Er vormden zich ook vaak kleine waterloopjes
De Sijpeltjes.



En dat zag er dan uit, zoals hier in het klein, in de Heemtuin.


Met het zandpad langs de Sijpeltjes.


Naar de eerste bloeiende wilde planten.


Dit is dus lente proeven in Rucphen.