342. feedback

te gast bij Wim Helsen, Linda De Win met ‘Alleen in Berlijn' van Hans Fallada

           
        'Maar wat kunnen wij dan doen?' verweert Otto Quangel zich tegen dit aandringen.
        'Wij zijn maar met een paar en al die miljoenen zijn op zijn hand, zeker nu, na deze overwinning op Frankrijk.
        Wij kunnen helemaal niets doen!'

        'We kunnen heel veel', fluistert ze. [...]

        'Maar de hoofdzaak is, dat wij anders zijn dan zij, dat wij ons er nooit toe laten brengen 
        om te zijn en te denken als zij. Wij worden geen nazi’s, al zouden zij de hele wereld veroverd hebben!'

        'En wat bereiken we daarmee, Trudel?’ vraagt Otto Quangel zacht. ‘Ik zie niet in wat we daarmee bereiken.' [...]

        'Wij zijn [...] als het goede zaad in een akker vol onkruid. Als dat goede zaad er niet was,
        zou de hele akker vol onkruid staan. En het goede zaad kan zich voortplanten…'

De knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, de =-knop.
De Win in gesprek met Helsen,
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/4/winteruur-s4a71/ 
12min12

Over Linda De Win : https://nl.wikipedia.org/wiki/Linda_De_Win
Over Han Fallada : https://nl.wikipedia.org/wiki/Hans_Fallada 
Over het boek : https://nl.wikipedia.org/wiki/Alleen_in_Berlijn 

(…) afnemende kracht en lenigheid

Dat is bij mij danig inleveren. Zo voelt het ook. Het voelt als 'afscheid van mijn vaardigheden' ©WTL 
Niet zozeer qua kracht, vooral qua lenigheid. Kracht heb ik nooit echt gehad, met 1m65 en toen 52kg.
Voor kracht rekende ik op anderen. Met de glimlach. Voor de kracht van anderen rekende ik op mijn glimlach.
Want het was een gunst mij te assisteren, newaar …

Ik compenseerde met lenigheid. Als er een pingpongballeke van onder de boekenkast gehaald moest worden
lag ik al op mijn buik om dat efkes te doen en dan sprong ik weer recht.
Ik kon overal onder, overal op en overal bij.
Iemand die voor mij een zak waspoeder van 25kg had verplaatst,
kon rekenen op aangenaaide knopen en bij afmonstering op een paar gestreken hemdjes.

Maar aan souplesse komt ook een einde.
Iets met iets in de gewrichten, dat wordt niet meer vernieuwd na verloop van tijd.
Of zoiets. 'k Heb die uitleg gelezen maar ik wil hem niet onthouden want het is allemaal waar. 

Het leven is niet maakbaar en ik verslijt op een andere manier dan mijn zussen.
Gedeeltelijk door het genetisch materiaal van moederszijde. Gedeeltelijk door het beroepsleven.
Mijn coup de vieux / de slag van 'den ouderdom' is al gekomen toen ik nog 58 moest worden.
Tina en Laura hebben de constitutie van vaderskant. 
Laura snapt dat maar Tina wil het niet zien.
Zij beweert dat het bij mij puur een kwestie van willen is … oja?

Een mens van 60+ zou per dag 5hrs moeten opwarmen, fitnessen, trainen en sporten
om de conditie van een 35-jarige te behouden.
Als ik per dag 5hrs met die dingen bezig moet zijn, om me 35 te voelen,
en ik moet daarna een dutje van 5hrs doen om te bekomen, waar is de winst ?
Het is gewoon belachelijk. Na het dutje kan men herbeginnen want
men is het 35-gevoel in de gewrichten alweer kwijt.

'k Weet niet wat het moeilijkste is, het afscheid van de vaardigheden
of de commentaartjes die er bij bovenop komen.
Commentaartjes van iemand die beter zou mogen weten.

m – HiH-03/2016, bijgewerkt -

te gast bij Wim Helsen, Rick De Leeuw met Sneeuwpoppengedicht van Jan Smeken

       
            Bankbier zat aan de overkant
        Met een drinkpul aan een biervat
        Hij dronk totdat hij, door drank overmand,
        Zich langs iedere kant had benat
        Zijn vrouw, die met hun kroost naast hem zat
        Raadde hem aan mee naar huis te gaan
        Maar hoe ze ook praatte, smeekte en bad
        Hij zou zelfs voor de koning niet op zijn gestaan
        Zij weende, liet meer dan een enkele traan
        Ze kloeg dat zij met haar naaien moest winnen
        Wat hij vergooide en haar aan had gedaan
        En wie zou hier garen bij spinnen?

   

De knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, de =-knop.
De Leeuw in gesprek met Helsen,
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/4/winteruur-s4a70/
10min31

Over Rick De Leeuw : https://nl.wikipedia.org/wiki/Rick_de_Leeuw , https://nl.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%B6ckener_Kecks
Over Jan Smeken : https://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Smeken
Over het gedicht : https://nl.wikipedia.org/wiki/Dwonder_van_claren_ijse_en_snee

Over het boek 'Ik, Jan Smeken' : "In 1517 sterft de Brusselse stadsdichter en geëngageerde rederijker Jan Smeken.
Nu, vijfhonderd jaar later, vormen historische feiten en zijn bewaard gebleven oeuvre de basis voor een prikkelende roman
over deze avontuurlijke dichter en toneelvernieuwer op de drempel van de renaissance.
Ik Jan Smeken leest als een vlotte schelmenroman, doorspekt met talrijke passages uit het werk van Jan Smeken in een moderne, literaire vertaling.
Lichtvoetig, taalvaardig en verrassend eigentijds. Zijn levensverhaal wordt in dit boek soepel vervlochten met een historisch kader,
waardoor de late middeleeuwen soms dichtbij lijken te komen.
Rick de Leeuw is zanger en schrijver. In 2007 publiceerde hij zijn vertaling van het befaamde sneeuwpoppengedicht van Jan Smeken.
Remco Sleiderink is hoogleraar Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Antwerpen en de KU Leuven in Brussel.
Hij ontdekte nieuwe bronnen over het leven van Jan Smeken."

Ergens in de jaren '80, mogelijk was het '88. De term bucketlist bestond nog niet,
het heette verlanglijstje, of zoiets.  Wenslijst misschien? 
De jonge broer van een vriend studeerde verpleegkunde en hij vroeg me tijdens het afwassen
wat ik zou doen als ik nog een jaar te leven had.

Oelala, zo ineens plotsklaps, en tijdens het afwassen dan nog wel.
- Ik zou nog alle contracten afwerken die ik te pakken kon krijgen in dat jaar.
- Nee, dat gaat niet, zuchtte hij.
'k Zag dat ik er weer niks van begrepen had. 

Hij moest een stageverslag maken over iemand met borstkanker. En ze was uitbehandeld.
En ik moest me nu in haar plaats stellen. Dus dat van die contracten bij de koopvaardij kon al niet doorgaan.

Ziet ge wel dat ik er weer niks van begrepen had.
Hij vroeg me niet wat ík zou doen, de slome vroeg me eigenlijk zijn huiswerk te maken.
We werkten eerst de afwas af, zo kreeg ik wat tijd om een aantal gedachten op een rijtje te zetten.

- Is zij een vrouw mét kinderen of zonder kinderen? En hoe oud is ze, want dat is ook van belang. 
  Laat ze jonge kinderen achter, of opgroeiende kinderen of volwassen kinderen?
  Zijn er kleinkinderen? Da's telkens een groot verschil hoor manneke.
- Geen kinderen.
- Hoe oud zijn zij en haar man?
- Er is geen man.
- Haar lief dan.
- Het is een non. Van 76.

Ha potvermille!

- Waarom vraagt ge aan mij hoe een non van 76 erover denkt? Ik ken haar wereldje niet!
- Ja, eh … gij zijt toch ook een vrouw. Zonder kinderen, liet hij er zeer alert op volgen.

Wachtwa, ik zou volgens hem als vrouw  -van toen 36-  moeten weten
hoe een bejaarde non reageert op de aankondiging van haar levenseinde?

Waarschijnlijk vindt ze steun in haar geloof, gesteld dat ze uit overtuiging ingetreden is.
Waarschijnlijk werd haar persoonlijk leven gedragen en gesteund door het leven in groep.
Waarschijnlijk heeft ze nooit in haar eigen levensonderhoud moeten voorzien, daar zorgt haar orde voor.

Voor mij was die dame als van een andere planeet.

Geloof ? Ik lijd aan fundamentele twijfel.
Leven in groep ? Enkel op korte termijn, de tijd van een contract aan boord.
Levensonderhoud ? De eigen broodwinning was mijn navelstreng met een bestaan.

- Waarom vraagt ge het haar zelf niet?
- Ze zegt weinig. Ze wil met mij niet spreken.

Daar kon ik inkomen, dat de non niet praatte met hem. Dat was niet persoonlijk.
De stageleidster was compleet getikt om een mannelijke stagiaire in te zetten bij een bejaarde religieuze
bij wie wondverzorging aan de borst moest gebeuren. Natuurlijk klapte de non dicht als een oester! 
Mannen horen niet bij het bed van oude nonnen en jonge mannen al helemaal niet.
Zelfs niet als de jongeman in kwestie nichterig is van San Francisco tot Kaapstad.

- Ze zou toch moeten weten dat ze van mij geen schrik moet hebben, zei hij een beetje moedeloos.
- Jongen, ze is geboren in 1912, mogelijk in het klooster gegaan op haar 18 of 20
  en sindsdien weet zij van de buitenwereld niks meer. NIKS.
  De buitenwereld beperkt zich tot nieuws uit de missieposten en het Vaticaan.

Ondertussen had ik de laatste trein gemist en ik logeerde die nacht bij de mensen op de sofa.
Ik droomde dat de jongste broer purser was op een cruiseschip en dát wit pakje
stond hem veel beter dan het tenue van verpleger.

m – HiH-03/2016, bijgewerkt - 

de deur van de oven

do-30/03 ~ 07h30, crematorium Hasselt,
technische ruimte, daar waar de ovens staan.

De deur ging open, de kist werd met een roestvrij stalen rolsysteem naar binnen geschoven en
de deur gleed weer dicht.
Vanmorgen werd Ma gecremeerd
met achterlating van al de persoonlijke ellende die ze had en ooit meemaakte.
Voor haar
is dat nu allemaal voorbij en over.

Met achterlating ook van alle ellende die ze ooit veroorzaakte.
Voor ons
is niet alles wat voorbij is ook óver.

-----

Op de trein naar huis zat een klasje peuters in fluovestjes,
met de afbeelding van een leeuwtje als groepsherkenning.
Ze gingen naar de dierentuin in Antwerpen.

Er waren zes jonge moeders om de juf te assisteren.
De mama's hielden de wriemelende peuters in het oog,
de juf genoot van de assistentie en
er was nergens enige aanduiding
dat al dit levendig beloftevol gepeuter
ooit zal eindigen in een crematorium.

m – HiH-03/2017, ongewijzigd

hagel & warme soep

Die namiddag hadden we een lente-hagelbui. Zeer plots.
Als intro kregen we een donderslag met decibellen aan zijn lijf.

'k Deed de deur van het balkon vooraan dicht, want anders komen de hagelbolletjes
tot halverwege de woonkamer binnen getotterd. Dat is al eens gebeurd.
Toen lagen overal mysterieuze kleine plasjes. 
'k Heb ook de terrasdeur achteraan dicht gedaan, de slaapkamer had nu wel lang gelucht.
En dan kwam ik hier wat aan het klavier wat zitten frutselen, een zeer nuttige bezigheid.

Het geroffel van de hagelbolletjes nam af, en viel stil. De hagelbui was blijkbaar al voorbij.
’k Keek naar buiten om te zien of dat zo was en daar stond op het terras een donker silhouet.
Er stond iemand op ons terras! Twee hoog! Een inbreker !

De figuur wuifde eens voorzichtig en ik zag dat het LM was.
Hij had me bijna een hartstilstand bezorgd.

Hij was op het terras gaan staan om de hagel te fotograferen.
Toen ik haastig de deur sloot had ik hem daar niet gezien en
door het geroffel van de hagel had hij niet gehoord dat ik de deur sloot.
De ganse bui had hij daar gestaan, zachtjes wuivend naar mij had hij daar staan afkoelen.

- Waarom tikt ge dan niet op het raam?
- Ik wou u niet doen schrikken ...
- Ah, en daar zo wat stillekes staan wuiven is dan beter ?

'k Heb direct een kommeke soep opgewarmd voor mijn natuurfotograaf.
Warme Soep doet de koude en ontbering sneller vergeten.

m – HiH-03/2016, bijgewerkt - de foto's trokken op niks, geen bolleke te zien 

een wandelstok

Toen mijn zussen en ik klein waren vertelde mijn Ma verhaaltjes over Liezebelleke.
Dat was een figuurtje dat ze zelf ontworpen had. Daarmee had ze zich iets over het hoofd getrokken,
want wij vroegen naar vervolgverhaaltjes en Ma kon maar zien dat ze iets improviseerde.
Liefst iets dat voor onze drie leeftijden boeiend en geschikt was.

Voor Laura moesten er konijntjes in het verhaal komen. Elke keer.
Op een keer vertelde Ma dat het konijntje niet meer mocht meespelen met het kaarten
omdat het soms de klaveren op at. Ik zat te glunderen om de verspringing,
Tina had het klaveren/klavers nog niet door en Laura begon te wenen omdat het konijntje
niet meer mocht meespelen met de andere dieren. Ja, improvisatie is glad ijs.

Liezebelleke droeg haar haar op een dotje, ze woonde in een bos,
ze maakte lekkere toversoepen met veel groentjes en
ze had een groene wandelstok waar bloemetjes op groeiden.

- Ja, Liezebelleke was oud.
- Hoe oud?
- 55 jaar.
- Stok-oud ?
- Ja, stokoud.

Liezebelleke was geen fee en ook geen heks. Liezebelleke was een constructie van
enkele pedagogische principes, een paar artistieke toevoegingen en een vleugje Oma.

---

Een jaar of tien geleden had Tina ergens een nieuw model wandelstok gevonden voor mijn Ma.
Deze was in metaal, uitschuifbaar en blinkend zwart met kleine kleurrijke bloempjes er op.
Ma was tevreden over het pluimgewicht, ook over het feit dat de stok uitschuifbaar was
maar bij de bloemetjes had ze haar bedenkingen.

Wij hadden schoon vertellen over de loek van laque de chine en zo, ze vond het eigenlijk een hippie-stok.
Waarop dan weer twee van haar dochters in hun wiek geschoten waren.
Zo blijft het boeiend in onze familie.

Ma heeft zich verzoend met die stok.
Niet vanwege het pluimgewicht of het feit dat men hem in de handtas kon wegtoveren
en al zeker niet vanwege de loek de chine, maar vanwege de kindersnuitekes.

Jonge kinderen vonden haar wandelstok zeer mooi.
In de rij aan de kassa stond er eentje te prutsen aan de bloemetjes.
Op het bankje bij de parking kwam er eentje recht op haar wandelstok af.
Zelfs kinderen die al hoger waren dan de wandelstok vonden hem mooi.

- Hoe zou dat komen, vroeg ze, dat kinderen die stok mooi vinden.
  Omdat hij blinkt? Of omdat er bloemetjes op staan?
- Omdat het de stok is van Liezebelleke …
- Ja, dat zou kunnen. Zal ik nu mijn haar laten groeien voor een dotje? vroeg ze.

Want het plaatje moest kloppen. Zo was ze.

m – HiH-03/2016, bijgewerkt -

sloten drank

St. Patrick's Day is de nationale feestdag van Ierland, Noord-Ierland, Montserrat (Caraïben)
en de Canadese provincies Newfoundland en Labrador.
De feestdag valt op 17 maart, waarbij men de beschermheilige van het land, Sint-Patricius herdenkt.
Overal in Ierland wordt dit uitbundig gevierd met openluchtconcerten, kermis,
een grote optocht en vuurwerk bij de rivier de Liffey in Dublin.
Groen is de kleur die met het festival wordt geassocieerd.
Feestgangers dragen meestal groene kleding en men kan bijvoorbeeld groen bier kopen op deze dag.

Het woord uitbundig is een verbloeming natuurlijk, dat wisten we al.
Het betekent gewoon 'sloten drank'.

St. Patrick's Day wordt ook groots gevierd in de VS en Australië, landen waar veel Ieren naartoe zijn geëmigreerd.
In deze landen worden veel grote optochten georganiseerd.
In New York vindt de oudste en grootste parade* ter wereld plaats,
maar ook in Dublin en andere Ierse steden worden parades gehouden.

Over zo'n stoet zei presentator Trevor Noah op Comedy Channel,
met een brede zonnige glimlach, want zo is hij, mijn ideale schoonzoon :
"Een paar duizend dronken blanken in het groen gekleed en geverfd, heet een parade.
Zet daar twee kleurlingen bij  en het heet een samenscholing. Onmiddellijk verspreiden die meute!"

In veel landen is een jaarlijks groeiende groep mensen die St. Patrick's Day vieren;
niet alleen Ieren of mensen met Ierse voorvaderen.
Er is ook een groep zonder Ierse wortels, die zichzelf  'Irish for the day' verklaren;
zo heeft een voormalige burgemeester van New York, Ed Koch,
zichzelf ooit omgedoopt tot 'Ed 'O Koch' voor Sint Patricius.

Ook is het een traditie dat de Taoiseach (de Ierse premier) en de President van de Verenigde Staten
op St. Patrick's Day overleg met elkaar hebben over de voortgang van het vredesproces in Ierland,
en breder over de gevolgen van gebeurtenissen in de wereld.

Daarover zou ik meer willen weten. En beelden zien.

St. Patrick's Day is niet alleen verbonden aan de Ierse cultuur, maar is ook een christelijk feest dat
door de Katholieke kerk, de Ierse Kerk en andere Anglicaanse Kerken gevierd wordt.
Deze feestdag valt bijna altijd in de vastentijd en kan soms in de zogeheten Goede Week vallen.
Valt St. Patrick's Day in zo'n week, dan wordt de feestdag verschoven naar de tweede maandag* na Pasen.   

Tja, 't is al jammer dat een (drank)feest in de vastentijd valt, maar dat het in de goede week zou vallen,
dat vindt zelfs de meest Groene Ier er over. Zuipen tijdens de goede week, dat is niet katholiek.
Dan liever de tweede maandag na Pasen. Er is een minimum aan fatsoen, burpt men ginder. 

Na 17/03 verschijnen de beelddocumenten weer op 't Net. Het ene al duidelijker dan het andere.
Maar eentje sprong er toen uit : feestuitwassen in beeld gebracht  aan de hand van het (motorisch) gedrag van peuters. 

Waarom wij op St. Patrick's Day zo sterk op peuters lijken:

- ze kunnen geen vijf stappen zetten zonder om te vallen
- ze kennen hun grenzen niet
- ze praten onverstaanbaar
- gelijk-wie is plots een beste vriend
- ze vallen in slaap waar ze zitten 

De combinatie van de tussentitels en de beelden vind ik een knappe illustratie
over hoe het er in 't echt aan toe gaat, zonder de echte beelden te moeten zien.
Fijntjes beschreven door ene Kyoot Kids.

klank aanzetten,
https://www.youtube.com/watch?v=9lJs6QozQTM 
01min05, goed voor de glimlach

m – HiH-03/2016, bijgewerkt - https://nl.wikipedia.org/wiki/St._Patrick%27s_Day 

Guido Haazen en de Missa Luba ~ vervolg op tekst nr 716 van vorig blog

Jammer dat ik agnost ben, anders zou ik dit wel willen op mijn uitvaart : het Sanctus van de Missa Luba. 
Vocaal + sober Afrikaans slagwerk = indrukwekkend. Voor mij toch, indrukwekkend. 
Op 01min10 gaat het ritme van ingetogen en bijna hypnotiserendnaar uitbundig, opgewonden, gehaast bijna.
Om ter eerst bij de hemelpoort. Een Hosanna.

klank aanzetten
https://www.youtube.com/watch?v=jIxEPYkXkU8 
01min33

 
“De Missa Luba is ontstaan uit de samenwerking van een schoolkoor, hun dirigent, en een aantal leraren.  
In 1953 werd Guido Haazen als katholiek missionaris naar Kamina gestuurd, (Kamina ligt in Katanga, binnenland)
waar hij verantwoordelijk werd voor het algemeen beleid van een school, met name ook voor de liturgie,
en voor de muziek. Tot dan toe werd er in de liturgie van die school alleen westerse muziek gezongen.
Maar Haazen, die al snel de schoonheid van de plaatselijke muziek leerde kennen en appreciëren,
vond dat die Afrikaanse muziek ook in de liturgische beleving van de kinderen en de leraren thuishoorde. 

In die tijd was dat voor een missionaris een zeer ongewoon idee, want die muziek werd vaak als heidens beschouwd.
Haazen moest zelfs bij zijn eigen koorleden behoorlijk wat weerstand overwinnen
eer ze voor hem hun muziek wilden zingen. Toen ze dat deden, leerde hij hen
een aantal principes van de westerse esthetiek (zoals gelijk beginnen en eindigen, zingen in plaats van roepen).

‘En geleidelijk begonnen ze te voelen dat zij niet moesten onderdoen voor de Westerse liederen.
Toen we een zangavond gaven voor de Blanken van Kamina werden ze zo spontaan toegejuicht
dat het duidelijk was hoe die Blanken verrast waren door de schoonheid van hun liederen.
Dat gaf hen een sterk gevoel van eigenwaarde’.  Maar een mis met Afrikaanse muziek, dat was een brug te ver.
Tot in 1957 Haazens koor, dat zich ondertussen De Troubadours van Koning Boudewijn mocht noemen,
uitgenodigd werd te zingen op Expo 58.
Met de toestemming van een progressieve overste greep Haazen die uitnodiging aan om zijn idee toch te realiseren:
een mis met authentieke Afrikaanse muziek, waarop de Latijnse tekst geïmproviseerd werd. 

Behalve het Kyrie dan, want dat is Grieks, geen Latijn zegt google.
En Hosanna is een Hebreeuws of een Aramees woord.

De première vond plaats in de kerk van Sint-Bavo in Kamina, op 23 maart 1958, met Ngooyi als tenor solo en Haazen als dirigent.
De dag daarna reisden De Troubadours van Koning Boudewijn af naar België,
5 jongens (van 9 tot 14 jaar) en de 17 volwassenen (leraren) waar ze zes maanden bleven
en de Missa Luba ± 130 keer uitvoerden, het vaakst in het Paviljoen van de Katholieke Missies op Expo 58,
waar ze voor Philips ook de opname van het werk maakten die een wereldsucces zou worden. 

oorspronkelijke platenhoes  

Er waren ook enkele optredens in Nederland en in Duitsland.
Een hoogtepunt was een optreden in het Koninklijk Paleis van Brussel samen met de Wiener Sängerknaben,
tijdens hetwelk de Troubadours een speciaal voor de gelegenheid gecomponeerd Tantum Ergo zongen. (= loflied)

Het succes van de Missa Luba was eerst voornamelijk Afrikaans, maar is het nu wereldwijd.
Ze wordt overal uitgevoerd zowel in concerten als tijdens de mis,
in Nederland bv. jaarlijks in de kapel van de Sociëteit voor Afrikaanse Missiën sinds 2005.

Wereldwijde verspreiding was alleen mogelijk omdat Guido Haazen in 1964
een transcriptie maakte in moderne notatie. Hij had lang geweigerd dat te doen,
omdat de Missa Luba zoals De Troubadours van Koning Boudewijn ze uitvoerden,
voor een flink deel op improvisatie berustte – iedere uitvoering door de Troubadours was verschillend. 

Maar uiteindelijk transcribeerde hij de Missa Luba toch, onder druk van Philips,
en van allerlei koren die het werk ook wilden uitvoeren en daarbij soms gebruikmaakten van
eigen transcripties van de plaatopname. Transcripties die vaak een resultaat van bedenkelijke kwaliteit opleverden.
Haazens transcriptie is niet alleen gebaseerd op de opname uit 1958,
maar ook op zijn herinneringen aan vele van die andere, telkens verschillende uitvoeringen.” 

De kooruitvoeringen zijn zo gepolijst dat ze haast pover zijn, bijna een aanfluiting voor het origineel.
Ze staan op You Tube, maar ik plaats de linken hier liever niet. 

m – HiH-03/2016, bijgewerkt - https://nl.wikipedia.org/wiki/Missa_Luba , https://nl.wikipedia.org/wiki/Guido_Haazen , https://nl.wikipedia.org/wiki/Kamina

Laat niemand lijden onder uw leiding  van P²

Enkele maanden geleden was LM in de keuken iets aan het los- of vastvijzen
in de kast onder de spoelbakken en daar heeft hij gelijk de eerste de beste beginneling
zijn hoofd gestoten.

Het deed zo'n pijn dat hij een paar tellen roerloos blijven zitten is.
Dat was letterlijk lijden onder de leiding. 
Het moet wel een botsing geweest zijn want achteraf was er een lichte zwelling te voelen. 
In zijn versie van het gebeuren was het een bult als een ei
en is hij daar aan een dubbele schedelbreuk ontsnapt, louter door zijn reactiesnelheid. 
Reactiesnelheid, mon oeil.

(…) kon er geen kusje op de wonde, dat doet wonderen. CvT

Dat kusje heeft moeten wachten hoor. Eerst kwam er een drupke Betadine, want
er was één stippel bloed te zien. Onmiddellijk daarna kwam met loeiende sirene het zakje blauw ijs uit de vriezer.
Na het ijs ging er een voorzichtige dosis Hirudoid op de zwelling, want ze vertoonde toch de kromming van
een omgekeerd koffielepeltje. Iets waarvoor ikzelf de huisapotheek nog niet opentrek.

De wonde is behandeld met gepaste aandacht en de gewonde werd behandeld met gepast medeleven.
Een kusje is op zulke momenten echter niet gewenst want hij is volgens eigen zeggen 'geen klein kind'.
Een kusje zou zijn ego maar gekwetst hebben. En dat kon er toen niet nog eens bij bovenop.

m – HiH-03/2017, herwerkt -

Zo is het begonnen, met vogeltjes-kijken in de lente, wanneer de hofmakerij aanvangt.
Die rituelen zijn soms zo grappig. En onbeholpen. Dus vertederend en charmant.
Zoals een Turkse Tortel met een twijgje komt aanvliegen en het aanbiedt,
om haar te laten weten dat hij wel degelijk weet wat nestbouwen betekent.

- Och, zegt zij dan en ze zet een paar stapjes naar links, 
  wat is een twijg, laat eerst maar eens zien wat ge daarmee kunt.
- Wacht maar, wacht maar, wacht maar, zegt hij druk doende
en hij wrikt de twijg in een takkenwirwar die blijkbaar de geschikte bouwplek is.

Ik bedacht er tekst bij en LM gaf commentaar. Het werden dialogen.
De vogel-koppeltjes zorgden voor beeld, wij deden de klank. Zij fladderden en flirtten
en wij stonden ongeveer te kibbelen wie die oude verrekijker mocht gebruiken.

                Anneke Kooiker

Later diende de verrekijker voor vanalles en nog wat, op reis en thuis.
Het is zo’n zwart en zwaar model van lang geleden.
’k Moet er wel bij vertellen dat we nergens inkijk hebben. Enkel kijk. Daarom durven wij.
’t Zou ander gluren zijn hé. Maar naar het stoepgebeuren kijken kan 100% want dat is de openbare weg.

Oja, de gekozen plek van de jonge duif was toen blijkbaar voldoende beschut want
de latere generaties gebruikten en gebruiken die plek nog elk jaar voor een nieuw nest.
Want Turkse Tortels bouwen niet windbestendig.
Zo zien wij bij het begin van elke lente opnieuw het charmant twijgjesritueel voor de constuctie van een nieuw nest.

                Rien van Zuijlen 

m– HiH-01/2017, herwerkt - https://nl.wikipedia.org/wiki/Turkse_tortel ,
https://www.werkaandemuur.nl/nl/tag/Turkse-tortel/11654/1/0/0 , https://rienvanzuijlen.wordpress.com/tag/tortel/

spiegelbeeld, 1963 

Er wriemelde een idee in mijn achterhoofd
maar ik wou het zonder de hulp van het Net aan de oppervlakte laten komen :
wie zong ooit dat lied en hoe klonk het weer ?
Dit wou ik nu eens helemaal zelf aan de weet komen, zoals vroeger, zonder Google.

Na anderhalve dag neuriën was LM het lichtjes beu. En ik ook.
Het verschil in snelheid tussen mijn geheugen en dat van het Net bedraagt 36hrs.
Ziezo, dat weet ik weeral, dat ik zoiets niet te vaak meer moet doen, zelf willen wriemelen.

Hierover ging het :

        Willeke Alberti - Spiegelbeeld, 1963

        Spiegelbeeld vertel eens even, ben ik heus zo oud als jij.
        Is 't waar, ben ik twintig, is m'n tienertijd voorbij.
        ‘k Ben wel jong maar ik ben toch niet zo jong meer als ik was.
        Ging zo graag nog een keertje, terug naar de klas.

        Spiegelbeeld ik kan je haten, want je geeft geen dag terug.
        Waarom gaan toch die jaren, als je jong bent zo vlug.
        ‘k Ben wel jong maar er is toch al zoveel herinnering.
        Spiegelbeeld uit al die jaren vergeet ik geen ding.

        Spiegelbeeld m'n eerste vriendje, was een joch zo oud als ik.
        Kreeg van hem m'n eerste zoentje, 't was een heerlijk ogenblik
        Ik ben wel jong maar dat zou ik nog zo graag eens overdoen.
        Quick quick slow, de eerste dansles, wat was ik nog groen.

        Heb alleen nog wat foto's en die zeggen 't me weer.
        't Is voorbij, m'n eerste baljurk, die draag ik niet meer.

Willeke Alberti
https://www.youtube.com/watch?v=5EOaAW1rExs
02min30

                    

Gerrit den Braber vertaalde Spiegelbeeld uit het Engels voor Willeke Alberti.
Het nummer Tender Years, werd in 1960 gebracht door Georges Jones (country).

              

George Jones
https://www.youtube.com/watch?v=fbvXn3lOodg
02min26

'Tes tendres années', een single van Johnny Hallyday, de versie van 1963

             

https://www.youtube.com/watch?v=86TfRWpVs5Y
02min30

De versie van 1993 door Sylvie Vartan solo met Hallyday op de scène, dertien jaar na hun scheiding.

             

https://www.youtube.com/watch?v=NLo2mN-wlt0
03min06
m – HiH-03/2017 – volledig herwerkt, alle foto's van 't Net

te gast bij Wim Helsen, Bart Somers met een tekst van Stefan Zweig

 
           De wereld van gisteren

        We konden kosmopolitischer leven, de hele wereld stond voor ons open. 
        We konden reizen zonder pas of visum, waarheen we maar wilden, niemand vroeg ons naar   
        politieke overtuiging, afkomst, ras of religie. We hadden zeker - dat ontken ik beslist niet –
        een oneindig veel grotere individuele vrijheid, en daar waren we niet alleen op gesteld,
        maar we hebben haar ook gebruikt. Maar zoals Friedrich Hebbel het ergens treffend zegt:
        ‘Nu eens hadden we geen wijn, dan weer hebben we geen glas’.
        Het komt maar zelden voor dat een generatie beide wel heeft;
        als de moraal de mensen vrij laat, dan perkt de staat die vrijheid in.
        Laat de staat ze hun vrijheid, dan probeert de moraal ze die af te nemen.

 

De knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, de =-knop.
Somers in gesprek met Helsen,
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/4/winteruur-s4a69/
10min24

Over Bart Somers : https://nl.wikipedia.org/wiki/Bart_Somers
Over Stefan Zweig : https://nl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Zweig 

Over het boek : 'De wereld van gisteren' is de projectie van het individuele levenslot op het lot van een hele generatie.
De Oostenrijke jood zocht vertwijfeld naar een nieuw Europa van pacifistische en humanistische signatuur.
In plaats daarvan raakte Europa in de greep van de nazi's, die Zweigs bij miljoenen zo populair geworden werk in het openbaar lieten verbranden.

Over Friedrich Hebbel : https://nl.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Hebbel

Een aantal jaren geleden kwamen de kleinkinderen van een zus van LM
voor een namiddag naar hier bij ons omdat er bij Rina thuis besprekingen waren
en daar kon ze de kinderen efkes niet bij hebben. 

De kinderen kenden ons enkel als verre familie, een grootoom en een groottante …
die dan nog op een schip vaarden ook. Het viel tegen dat wij niet op dat schip woonden,
maar de namiddag is toch zonder nog grotere schokken verlopen.
Toen we ze in de late namiddag terug reden naar het huis van hun Oma
vroeg ik of ze blij waren dat ze weer naar Oma gingen.

- Ja, want we gaan hamburgers eten!
- Hamburgers? Bij Oma thuis?
- Nee, bij MakDôNalds.

LM en ik keken mekaar efkes aan.
Rina zou de kinderen toch nooit meenemen naar een hamburgerkot?

- 'k Denk het niet hoor, zei ik voorzichtig, dat Oma graag hamburgers …
- Jawel, want ze zong het liedje.
- Welk liedje?
- Het liedje van Mak-Do-Nalds, klonk het nadrukkelijk en ongedurig van op de achterbank.
- Zing dat liedje eens?

En dan hoorden we : Ôma'k-Dôô-Nalds, Ôma'k-Dôô-Nalds, Ôma'k-Dôôôô-Nalds Klementaajn

Toen we de kinderen afleverden vroeg ik hen het liedje nog eens te zingen voor Oma. 
Rina herkende de melodie van Oh My Darling Clementine,
maar ze moest toch twee keer luisteren eer ze hun 'Oma 'k Dô-Nalds' verstaan had.

Ze kon zich echt serieus houden en als ik me goed herinner heeft ze toen als avondmaal
voor haar zangertjes rundsburgers uit de diepvriezer getoverd.

klank aanzetten, een speciale versie
https://www.youtube.com/watch?v=twRr3ygK3TM 
02min15 

m – HiH-03/2016, bijgewerkt - https://en.wikipedia.org/wiki/Oh_My_Darling,_Clementine#History_and_origins  

te gast bij Wim Helsen, Radna Fabias met een tekst van Padgett Powell uit
'De vragende vorm'

 
        Is je moeder overleden en zo ja, zou je dan iets tegen haar willen zeggen?
        Zeg je ooit tegen jezelf: 'Ik ga slapen, ik ben moe'?
        Zit daar niet een alleraardigst liedje in?
        Word je hoe langer hoe onzekerder nu we het einde naderen?
        Heb je genoeg slimme dingen gezegd en zo min mogelijk ondoordachte,
        en heb je ten minste een keer op je strepen gestaan?
        Had je een rustig leven of was je de godganse dag in de benen?
        Geef je jezelf, iemand anders of helemaal niemand de schuld van je fouten?
        Hou je van gladde, gelei-achtige jam of juist van compote met stukjes erin?
        Denk je dat je dom bent? Ben je zeker van jezelf? Gebruik je het woord 'coördinaten'?
        Vind je een glas cognac - walsend, amberkleurig, helder, prikkelend - aantrekkelijk?
        Is er onrust in het paradijs? Hebben wielen plezier? Is liefdadigheid eindig?

  

De knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, de =-knop.
Fabias in gesprek met Helsen,
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/4/winteruur-s4a68/ 
10min28

Over Radna Fabias : https://www.nrc.nl/nieuws/2018/08/09/dichter-radna-fabias-ik-ben-ongeschikt-als-rolmodel-a1612585
Over Padgett Powell : https://en.wikipedia.org/wiki/Padgett_Powell 

Over het boek : "De tekst van dit boek is een merkwaardige opeenvolging van louter vragen. Levensvragen, absurdistische vragen,
futiele vragen, psychologische vragen - alles komt voorbij in schijnbare willekeur.
Zo kun je achtereenvolgens worden geconfronteerd met 'Zitten er hiaten in je karakter?',
'Vind je het lastig om de verlangens van zeurderige mensen te weerstaan?' en 'Heb je ooit het anker van een elektromotor gewikkeld?'.

Het vormexperiment is fascinerend en verveelt verrassend genoeg niet. Soms volgt een reeks vragen over een bepaald onderwerp elkaar op,
soms verbergt een vraag een anekdote, soms keren thema's meermalen terug. Powell geeft zo in ieder geval nu en dan de suggestie van samenhang,
en hoewel er zich geen plot ontwikkelt, krijg je langzamerhand wel een beeld van de vragensteller.
De kracht zit voor een groot deel in de formulering van de vragen, en daarvoor verdient de vertaler een groot compliment.
Hij komt met vondsten als: 'Als een stortbui een stortvloed van regen is, is een plensbui dan een plensvloed van regen?'"

Eerste indruk: Fabias is een dame naar mijn hart.
Zelf het ik ook de neiging de dingen kapot te nuanceren en het is een opluchting, een verademing
te vernemen dat ik niet de enige ben die behept is met dit soort behoedzaamheid.

1926 en daarna

Ze werd verliefd, hij speelde klarinet.
Thuis waren ze niet opgezet
met een man die ouder was.
31 en 18, dat gaf geen pas.

Toen namen ze een grote stap,
ze zorgden voor een zwangerschap.
Zij hield zijn leven schoon en net
hij speelde voor haar klarinet.

Het talent van haar muzikant
werd rustig voortgeplant.
Ze kregen kinderen. Drie.
Hij bleef bij de Harmonie.

Die koters waren jong geweld.
Zo werd de piano haast geveld
om wiens beurt het was te spelen.
Want een piano moet men delen.

't Werd tijd voor een eigen instrument
Zo bleef Moeder ook content
besloot de Vader struis
en zo bleef de vrede in het huis.

Hij zag de koters alle drie
als een bijna-dynastie
in een wolk van zacht en mild
zoals gehoopt, zoals gewild.

De oudste koos trompet, helaas.
Zo kon zij iedereen de baas.
Zij wou bij de fanfare,
dat was voor haar het ware.

De tweede wou een saxofoon
Dat is niet zo ongewoon
maar hij koos voor jazz.
Alsof dat het summum was.

Toen de jongste dan mocht kiezen,
ging zij voor 't exquise :
de klank van de schalmei.
Wéér lawaai erbij!

Geen piano, harp, viool ...
Zij beleefden veel meer jool
aan iets dat luid was, grote pret.
Niet voor iets als klarinet.

Geen enk'le van de drie
koos voor Vaders Harmonie.

m – HiH-09/2016, ongewijzigd - https://nl.wikipedia.org/wiki/Schalmei 

te gast bij Wim Helsen, Christophe Deborsu met Lucas 24, 13-35

17     Jezus vroeg hun: 'Waar loopt u toch over te praten?' Daarop bleven ze somber gestemd staan.
18     Een van hen, die Kleopas heette, antwoordde:
        'Bent u dan de enige vreemdeling in Jeruzalem die niet weet wat daar deze dagen gebeurd is?' (...)

25     Toen zei hij tegen hen: 'Hebt u dan zo weinig verstand en bent u zo traag van begrip dat
         u niet gelooft in alles wat de profeten gezegd hebben?' (...)

28     Ze naderden het dorp waarheen ze op weg waren. Jezus deed alsof hij verder wilde reizen.
29     Maar ze drongen er sterk bij hem op aan om dat niet te doen en zeiden:
        'Blijf bij ons, want het is bijna avond en de dag loopt ten einde.' Hij ging mee het dorp in en bleef bij hen.
30     Toen hij met hen aan tafel aanlag, nam hij het brood, sprak het zegengebed uit, brak het en gaf het hun.
31     Nu werden hun ogen geopend en herkenden ze hem. Maar hij werd onttrokken aan hun blik.
32     Daarop zeiden ze tegen elkaar:
        'Brandde ons hart niet toen hij onderweg met ons sprak en de Schriften voor ons ontsloot?'
33     Ze stonden op en gingen meteen terug naar Jeruzalem, waar ze de elf en de anderen aantroffen,
34     die tegen hen zeiden: 'De Heer is werkelijk uit de dood opgewekt.'

  

De knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, de =-knop.
Deborsu in gesprek met Helsen,
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/4/winteruur-s4a67/ 
12min36

Over Christophe Deborsu : https://nl.wikipedia.org/wiki/Christophe_Deborsu
Over Lucas :https://nl.wikipedia.org/wiki/Lucas_(evangelist) 
Over zijn evangelie : https://nl.wikipedia.org/wiki/Evangelie_volgens_Lucas

rood woestijnzand ~ ergens in de jaren 80, de pre-LM periode

Door de kleur baksteenrood / roestrood hebben we ooit aan boord een klein paniekje meegemaakt.
Het schip vervoerde ijzererts. Een schip met zeven of negen luiken. De luiken zijn gas- en waterdicht afgesloten.
Op een ochtend lag over heel het dek, kasteel inbegrepen, een laag steenrood poeder.
Stof van de lading? Hoe was dat uit de luiken ontsnapt?
En diagonaal verdeeld over het schip? Was er iets met een aantal luikdeksels dan?
Het was een ochtend vol vraagtekens.

De luikdeksels werden gecontroleerd door de 1^ste stuur + de capt hemzelve en
de chef mecanicien moest ook mee vermits het vermoedelijk om een defect in de deck-machinerie ging.
De ronde duurde een halve voormiddag. In de tropenzon.

Bij de coffeetime om 10h bromde de bootsman iets als
- Al die galonnen aan dek, dat ze gvd op hun brug blijven. Al die zever voor 'dat beetje' zand!
- Ah? Is het zand? vroeg ik voorzichtig.

Natuurlijk was het zand. 's Nachts aangevoerd door aflandige wind.
Er was helemaal niks mis met de luiken of met de luikdeksels.
Het steenrood/ijzerertsrood stof was gewoon woestijnzand en ongeveer iedereen wist dat.
Behalve de drie die het hadden moeten weten.

Mensenlief, wat hebben dié achteraf theater gemaakt!

m – HiH-05/2017, bijgewerkt - https://nl.wikipedia.org/wiki/Bulkcarrier , Afbeeldingen van bulk carrier 

Pit is de Pa van mijn Ma.
Hij werd geboren op 08 februari 1894. Hij is overleden op 24 september 1958.
Hij was 13 jaar ouder dan Oma. Waarom ik hem Pit noemde weet ik niet meer.

Dag Pit,

Ik nog eens. De tweede keer deze week.
Jáá, in die rustige eeuwigheid daar ergensis dat storend.
Sorry hoor.

Zijt ge daar nog altijd 64 jaar? Ik hier al 66.

'k Heb over u al wel meer geschreven dan in deze twee brieven, Pit.
Die verhalen waren een beetje geromantiseerd natuurlijk.
Of verfraaid, zo kan men het ook noemen.
Zo lang ik van u maar geen zeemzoete heilige maak mag het hé, verfraaien.
Alles voor de tekst of voor een goed verhaal !
Deed gij dat ook niet een beetje, wat fiorituren links en rechts, alles voor een goed optreden ?

'k Wou nog iets vragen. Los van de Harmonie.
Over de Gard Sivik aan de Stadswaag. Over jazz dus.

Hebt gij ooit in de Gard Sivik gespeeld?
Heeft Nonkel E ooit in de Gard Sivik gespeeld?
Hebt gelle daar ooit samen gespeeld?
Aan ons Ma heb ik het eens gevraagd en ze had er toen geen antwoord op.

Ik vraag dat nu, omdat de naam Gard Sivik de laatste jaren blijft opduiken.
Zowel de kroeg als het tijdschrift. Een paar jaren geleden bracht een correspondent dat café af en toe ter sprake.
Zo is het begonnen.
Het heeft een tijd geduurd eer mijn cent viel dat ik 'Gard Sivik' als kind al hoorde.
Dat kan maar van bij ulle komen.

De laatste jaren kwam ik de naam regelmatig tegen, in de teksten van WTL oa,
terwijl het café al lang niet meer bestaat en het tijdschrift ook niet meer.
Tot wanneer het huis als kroeg bestaan heeft, weet ik straks misschien.
De gevel laat vermoeden dat het gebouw ooit een pakhuis was.
Nu is het een burgerwoonst.
Hieronder een foto.
Die is niet voor u, Pit.
Gij kunt vanzelf naar dat gebouw, een beetje gaan spoken met uw klarinet.
Niet doen hoor!

                             

In dat huis daar achterin, het huis met het trapgeveltje, kwam een klad kunstenaars, dichters en schrijvers.
dat was toen een kroeg hé. Artiesten hebben iets met horeca. En al wat rond hen zwermde kwam daar ook.
Maar allereerst eerst was er de jazz met zijn artiesten.

Vandaar mijn vraag Pit, Gard Sivik, ooit ?

m – HiH-03/2017, bijgewerkt - https://groups.google.com/forum/#!topic/fido.belg.ouwezak/qMuqDWe8w-I ,http://schrijversgewijs.be/contextueel/gard-sivik-1955-1964/