
Het kan moeilijk ontkend worden : een veelschrijver kan Willem Elsschot bezwaarlijk genoemd worden. Zijn "Verzameld Werk" telt welgeteld amper 750 pagina's. Dat levert nauwelijks vijftien pagina's per jaar op. (Ter vergelijking: Louis Paul Boon, met wie Willem Elsschot geruime tijd een correspondentie onderhield, pende er zo'n slordige 30.000 bij elkaar).
Zijn zuinige tot het allerbelangrijkste gereduceerde schrijfstijl brengt hiervoor slechts een minimale verklaring.
Het wekt al veel minder verbazing als men rekening houdt met zijn uitspraak "Mijn letterkundige arbeid is zeker geen verpozing, veeleer een marteling waaraan ik mij af en toe niet kan onttrekken.
En men kan er ook niet naast kijken dat de twee wereldoorlogen zijn literaire roem afgeremd hebben. Hij maakte een droomdebuut met "Villa des Roses" in 1913, maar net toen hij met dit boek succes zou oogsten, brak de oorlog uit. En na de Tweede Wereldoorlog werd het Borms-gedicht fout begrepen en raakte hij in een wolk van verdachtmakingen, literair en sociaal geïsoleerd.
Maar er is nog meer: na zijn intrieste ervaringen volgend op de publicatie van zijn Borms-gedicht kwam hij nooit echt meer aan schrijven toe. Zijn laatste novelle "Het Dwaallicht", dat gepubliceerd werd in 1947, schreef hij reeds tijdens de oorlogsjaren. Alleen zijn voorwoorden voor boeken van collega-schrijvers, toespraken bij hun jubilea en dankwoorden bij de eigen huldigingen vonden nog de weg naar het papier.
Men mag ook niet uit het oog verliezen dat hij na het aanvankelijk lauw onthaalde "Lijmen" tien jaar lang geen letter geschreven heeft en dat het slechts op instigatie van Jan Greshoff was dat hij de pen weer opnam.
En ten slotte was het in zijn naaste kennissenkring geweten dat hij nog voor "Het Dwaallicht" aan een nieuw boek begon dat hij echter niet voltooide. Het was geschreven in de vorm van een brief aan zijn zoon Walter. Die bevindt zich, zo wil het verhaal, kort voor de Tweede Wereldoorlog in Zwitserland en wil naar België komen om zijn dienstplicht te vervullen. De vader schrijft hem dat hij vooral wegblijven moet. Laat ze maar vechten. Het gaat je niet aan. Het kost alleen maar je huid.
Dit alles behalve van vaderlandsliefde bulkend werk bestaat uit zo'n zes bladzijden, is waarschijnlijk in 1939 geschreven en is geheel Elsschot ten voeten uit. Niet alleen zijn weergaloze stijl, maar ook zijn karakteristieke problematiek vindt men er in terug. Hij bekijkt er de bereddering in van de mobilisatie met de koele reserve van de scepticus, die in alles zwendel onderkent, maar die weerloos wordt als hij stuit op belangloze eerlijkheid.
Heel illustratief voor zijn vernietigende ironie is deze passage: Men moet natuurlijk niet toekijken met een vrolijk gezicht, dat spreekt vanzelf, maar met gefronste wenkbrauwen en een uitdrukking van verbetenheid, toekijken als een minister, als een die voortdurend denkt: "wacht maar, smeerlappen", maar toch buiten het veld blijft dat door het geschut bestreken wordt. Tijdig meeroepen "leve deze" en "weg met die", maar niet al te luid, want zelfs onder het toekijken is het raadzaam de aandacht niet te trekken, anders gaat men denken dat je tot grote daden in staat bent en ook dat kan gevaarlijk zijn. De wijze gaat liefst onopgemerkt voorbij.
Helaas is het daar bij gebleven. Na de hele heibel rond het Borms-gedicht had hij zijn lesje wel geleerd. Maar hij had vooral geen lust meer om verder te werken. Het oude vuur was zo goed als gedoofd. En naar eigen zeggen was hij totaal uitgeschreven.
Tegelijkertijd geraakte hij stilaan aan de sukkel met zijn gezondheid en ook dit zal daar wel in meegespeeld hebben. Hierover meer in een van mijn volgende bijdragen.
Raymond
6 reacties op dit bericht
Uit het Nederlandse Algemeen dagblad
Asielzoekers snijden vingertoppen af
Asielzoekerscentra kampen met een groeiende stroom vluchtelingen uit Somalië. „Hoewel het totale aantal asielzoekers niet hoger is dan we hadden verwacht, neemt het aandeel van Somaliërs in die groep wel fors toe,” constateert Albayrak.
In 2007 ging het om 2004 Somaliërs (28 procent van de totale groep vluchtelingen), vorig jaar waren dat er al 5027 (38 procent). Veel van hen komen hier via mensensmokkelaars. Probleem is dat hun achtergrond lastig is te controleren. „In Somalië zit al sinds 2001 geen bevoegd gezag waar we vragen aan kunnen stellen,” verklaart Albayrak.
Zo is niet na te gaan of mensen misbruik maken door net te doen of ze familie zijn van al toegelaten vluchtelingen. Bij kinderen wordt dat via dna-onderzoek gecontroleerd, bij partners of pleegkinderen kan dat niet.
Daarom...
Dergelijk gedrocht hebben wij Europeanen NIET NODIG, integendeel, WEG ERMEE.
In Europa moet er voor de Europese bevolking gewerkt worden, niet voor criminele én corrupte regimes.
Die ontwikkelingsgelden moeten terug gebracht worden tot nul, er mag nog enkel geld besteed worden voor mensen in nood, niet voor politiekers en ander gespuis.
En....dat geld moet voor 100% ook naar die mensen gaan, niet aan strijkstokken blijven hangen.
Laten we die bendes zoals 11.11.11 heel snel wegjagen, zelf iets op poten zetten zodat het geld of andere zaken bij die mensen komt die het echt nodig hebben.
Wij ver- én betrouwen het politiek gespuis niet, wij walgen van dat ordinair zootje profiteurs/graaiers/sjoemelaars.
gedaan met politiek europa !
Psychopaten
Wie verlost de Europese bevolking van deze psychopaten in de
EU commissie en van de meeste EU parlementsleden.
Stemmen op het VB en PVV is de enige mogelijkheid om de rest
van de bevolking wakker te schudden.
Dringt het niet door dat we in een nog niet te overziene crisis zitten.
Ik durf de stelling aan dat wat nu gaande is veel en veel erger is dan
wereldoorlog nummer twee.
Daar kwam tenminste nog een eind aan.
gegroet
Misdaad
In oorlogstijd krijgen die kerels de kogel, maar... begint het niet te lijken op een oorlogssituatie? Hebben ze echt geen besef wat ze aanrichten?
De EU...