
... ook Sint-Jan-Nepomuk geheten. Gisteren vertelde ik van dat pestschilderij dat tot 1900 buiten hing in de Poitevinstraat en dat daar - in tegenstelling tot het tegeltableau dat er nu hangt - de echte pestheiligen op stonden die in Brugge vereerd werden. Graag boom ik daar vandaag op voort.
Let wel: dit is info van een leek die wat in de Brugse geschiedenis en archieven gesnuffeld heeft. Met pest en cholera en de frappante verwijzingen ernaar houdt zich tegenwoordig niemand meer bezig. Behalve ik.
Nepomucenus stond ook op dat pestschilderij. Nepomucenus? Nepomucenus! Is dat niet den diejen van op die brug op het einde van de Wollestraat? Jazeker. Wie totnogtoe opzoekingswerk deed i.v.m. deze heilige kwam nooit verder dan te zeggen dat hij een typische brugheilige is omdat hij in Praag , na zware foltering, 's nachts vanaf de Karlsbrucke in het water geworpen werd en verdronk en dat in België Johannes Nepomuk alleen nog in Kortrijk (ook op een brug) uitgebeeld wordt. En dat hij de patroonheilige is van de schippers en molenaars en dat bidden voor hem ook helpt tegen watersnood, kwaadsprekerij of tongabcessen. Niemand denkt daarbij aan pest of andere verschikkelijke besmettelijke ziekten. Waarom staat hij dan afgebeeld op dat pestschilderij? Het beeld van de hand van Pieter Pepers werd in Brugge 1767 plechtig ingehuldigd.
Door de Fransen werd het beeld - hoe ironisch in de nacht van 6 op 7 oktober 1795 in de reien geworpen. En kijk: ook in Kortrijk belandde het beeld ooit eens in het water. Daar werd het in 1940 opgeblazen door de geallieerden bij hun terugtocht.
Nepomucenus werd in Brugge op 11 mei 1811, plechtig heronthuld. Er was een grote volkstoeloop en een processie. Regelmatig gingen er processie uit van de Onze-Lieve-Vrouwkerk naar het beeld aan de Dijver.
1811? Hé, is dat niet toevallig ook het jaar waarin het pestschilderij gemaakt werd waarop Sint-Jan-Nepomuk afgebeeld staat?
Gedurende de hele negentiende eeuw waren er in Brugge verschillende choleraepidemieën. Zou het niet kunnen dat in die tijd vele processies naar het beeld de intentie hadden om de heilige hulp af te smeken tegen die verschrikkelijke cholera?