Georges'tje van de Gilde (2)

Hebt u hem ook gekend?  Hier stond hij altijd, een deel van het jaar met een tafeltje naast zich om lotjes van Ziekenzorg te verkopen en de rest van 't jaar om alles in de gaten te houden of een praatje te slaan.

Ik kan u de moeite besparen om deze tekst te ontcijferen.  Er staat:
"Het broederschap onder de bescherming van den H. Macharius ten tyde van den cholera morbus, den 19 julius 1832 in deze wijk ingesteld en den 2 september daer nae in de hoofdkerk van St. Salvator, canonikelyk opgeregt; heeft hier ter eeuwiger gedachtenes het beeld van den H. Patroon des broederschaps geplaetst den 9 meye 1834."

Ik laat u van dichtbij meegenieten van dit in goede staat verkerende, gepolychromeerd houten beeld uit 1834 dat vroeger in Westmeers stond.  Macharius was vroeger bisschop van Antiochië, kwam als arme pelgrim naar Gent en stierf er op 12 april 1012 aan de pest.
De plekken die u ziet zijn plekken op het glas.  Neen dus, ik heb niet vergeten de lens van mijn fotoapparaat schoon te wrijven.

Nog zo iemand vanop het oude pestschilderij!  Hier is het onmiddellijk duidelijk dat het om een pestheilige gaat.  De inscriptie onderaan verwijst zonder aan duidelijkheid te wensen over te laten naar de choleraepidemie die in deze (toen) arme wijk heerste.

Onze heilige lacht dezer dagen nogal groen als je \'t mij vraagt.  Renoveren a.u.b.!
Interessant om weten is dat voor dit beeld in 1767 hier gezet werd er in de plaats daarvan een pijnders- oftewel lastdragerskapel stond en dat sedert 1421.

... ook Sint-Jan-Nepomuk geheten.  Gisteren vertelde ik van dat pestschilderij dat tot 1900 buiten hing in de Poitevinstraat en dat daar - in tegenstelling tot het tegeltableau dat er nu hangt - de echte pestheiligen op stonden die in Brugge vereerd werden.  Graag boom ik daar vandaag op voort.
Let wel: dit is info van een leek die wat in de Brugse geschiedenis en archieven gesnuffeld heeft.  Met pest en cholera en de frappante verwijzingen ernaar houdt zich tegenwoordig niemand meer bezig.  Behalve ik.
Nepomucenus stond ook op dat pestschilderij.  Nepomucenus? Nepomucenus!  Is dat niet den diejen van op die brug op het einde van de Wollestraat?  Jazeker.  Wie totnogtoe opzoekingswerk deed i.v.m. deze heilige kwam nooit verder dan te zeggen dat hij een typische brugheilige is omdat hij in Praag , na zware foltering, 's nachts vanaf de Karlsbrucke in het water geworpen werd en verdronk en dat in België Johannes Nepomuk alleen nog in Kortrijk (ook op een brug) uitgebeeld wordt.  En dat hij de patroonheilige is van de schippers en molenaars  en dat bidden voor hem ook helpt tegen watersnood, kwaadsprekerij of tongabcessen.  Niemand denkt daarbij aan pest of andere verschikkelijke besmettelijke ziekten.  Waarom staat hij dan afgebeeld op dat pestschilderij?  Het beeld van de hand van Pieter Pepers werd in Brugge 1767 plechtig ingehuldigd.
Door de Fransen werd het beeld - hoe ironisch in de nacht van 6 op 7 oktober 1795 in de reien geworpen.  En kijk: ook in Kortrijk belandde het beeld ooit eens in het water.  Daar werd het in 1940 opgeblazen door de geallieerden bij hun terugtocht.
Nepomucenus werd in Brugge op 11 mei 1811,  plechtig heronthuld.  Er was een grote volkstoeloop en een processie.  Regelmatig gingen er processie uit van de Onze-Lieve-Vrouwkerk naar het beeld  aan de Dijver.
1811?  Hé, is dat niet toevallig ook het jaar waarin het pestschilderij gemaakt werd waarop Sint-Jan-Nepomuk afgebeeld staat? 
Gedurende de hele negentiende eeuw waren er in Brugge verschillende choleraepidemieën.  Zou het niet kunnen dat in die tijd vele processies naar het beeld de intentie hadden om de heilige hulp af te smeken tegen die verschrikkelijke cholera?

Gisteren vroeg ik bij een foto waar die foto genomen werd.  Totnogtoe heb ik daar geen juist antwoord op gekregen.  Daarom krijgt u hier een tweede, op exact dezelfde plaats genomen.  Herkent iemand het nu?

Het aftellen is begonnen.  Nog twaalf dagen en het we krijgen een nieuwe Ronde van Vlaanderen, MET start in Brugge.
Hé, is dat Lance Armstrong niet?

Eentje waar iedereen van houdt, om op weg te dromen.  Weerom het Minnewater.  Het huis rechts werd gebruikt voor de reeks "Aspe" op VTM.  Het was zogezegd het huis van commissaris Van In.

Mist u ze ook al?

Brugge bezit heel wat aparte winkels die een unieke sfeer uitstralen.  Dit is er ongetwijfeld een van, te vinden in de Wollestraat.  Gebruik je eerste zintuig om iets unieks zelfs buiten de winkel te ontdekken. 
(Tip: riooldeksel)

In de volksmond noemt het tegeltableau dat ophangt aan de Poitevinstraat "pestschilderie", precies omdat er vroeger altijd een pestschilderij ophing, zomaar buiten, in open lucht.  Je kan begrijpen dat die schilderijen regelmatig hersteld of zelfs vernieuwd moesten worden.  Het schilderij dat er hing voor men het tegeltableau plaatste bestaat nog altijd.  Het is in het bezit van het Bruggemuseum.  Het is van de hand van een zekere sieraadschilder Beirlant die het in 1811 maakte.  Toen lag deze plek nog op de parochie van Sint-Gillis en het was op deze parochie dat een "broederschap der HH. Pestpatroonen" opgericht.  Dat broederschap richtte ook regelmatig boetprocessie naar het schilderij in.
Ik heb dit schilderij eens kunnen bekijken en, samen met enkele medewerkers van het Bruggemuseum, kunnen vaststellen dat er veelvuldige beschadiging is van het zonlicht maar ook van roet en kaarsvet.  Het was niet ongebruikelijk om voor het schilderij brandende kaarsen te plaatsen en er te komen bidden.  Ook bevat het schilderij sporen van herstellingen.  Stel je eens voor: een schilderij dat bijna 90 jaar blootgesteld wordt aan weer en wind!
Dit is een tekening op basis van het schilderij.  Het is interessant om te zien welke heiligen hierop staan, want dit zullen echte Brugse pestheiligen geweest zijn.  Het zijn - naast maria en jozef - nog Johannes de doper, Carolus Borromeus, Johannes Nepomucenus, heilige Macharius, heilige Barbara en, last but not least de heilige Rochus, hier in het bijzijn van zijn hond. 

nog even inzoomen op de figuren zelf.  Het landschap erachter stelt een stadszicht voor.  Het hoeft niet noodzakelijk Brugge te zijn.

De latijnse tekst onderaan (die trouwens wil zeggen: hier is de pest gestopt) bevat letters die groter gedrukt zijn: LLLVMIDVV  als we dit bekijken als Romeinse cijfers en ze optellen komen we aan het cijfer 1666.  Vroeger hield men graag van dergelijke taal- of cijferspelletjes.  (Kruiswoordraadsels en sudoku\'s bestonden nog niet, maar het puzzelen zat ons al in het bloed).
1666, daar bedoelt men het jaartal 1666 mee, maar dat is eigenlijk verkeerd.  Pas in januari van het daaropvolgende jaar moet de pest in Brugge gestopt zijn.

In 1900 werd hier dit tegeltableau geplaatst op kosten van een confrerie van Sint-Jacob.  De kunstenaar Hendrik De Graer ontwierp dit tableau en het werd gemaakt in de wandtegelfabriek Helman uit Sint-Agatha-Berchem.  Op deze plaats zou de laatste pestlijder in 1666 gestorven zijn.  Het was het allerlaatste pestgeval voor Brugge. 
Helemaal rechts op het tableau zien we de Heilige Rochus, de man met de bruine pij, die we ondertussen al herkennen aan zijn hoed en staf.  Hij is in het gezelschap van de heiligen Barbara, Antonius abt en Jozef.  Aan de andere kant van het kruis zien we Maria samen met de heiligen Carolus Borromeus, Bruno de Karthuizer en  Adolphus van Osnabruck.  In 1900 ontstond er tijdelijk protest omdat de kunstschilder heiligen plaatste die hier in Brugge niet als pestheiligen vereerd werden.

Het huis is ondertussen gerestaureerd.
Tijdens het weekend was er in het kader van "kom op tegen kanker" een plant-een-boom-actie.
Hier zijn ze ermee gestopt.  Het liep (groeide) de spuigaten uit.

Huizen waar bovenaan uit de gevel takken groeien, \'t is een curieus zicht.