Quizvraag 74

De Gouden-Handrei is een plaats in Brugge die drie vierden van het jaar weinig opvalt tussen alle andere mooie plekken die Brugge rijk is.  Het is pas vanaf het einde van de zomer tot het einde van de herfst dat het reitje maar vooral de huizen erlangs hun geheimen prijsgeven want dan begint de wilde wingerd te verkleuren en dat tovert voor onze ogen het schoonste kleurenpalet dat men indenken kan.  Pas op: dit is nog maar het begin.  Binnen 1 à 2 maanden is het hier nog veel schoner.  Zeg ik het goed Jan: wilde wingerd?

De uitzonderlijk warme septemberdagen doen het misschien niet vermoeden maar langzaam maar zeker schuiven we naar een ander seizoen op.  De dagen korten opnieuw.  's Morgens kan het lang fris zijn.  En de eerste bladeren verkleuren.
De Visspaanstraat.

In het huis in het Pandreitje 17 (waarvan de gevel de toegang verschaft tot het steegje van de laatste quizvraag) staat een beeldje, eens te meer een zwarte madonna maar haar kindje Jezus is nog relatief blank gebleven.  We zullen in de toekomst eens nagaan of bij de renovatiewerken ook dit beeldje terug presentabel gemaakt wordt.  Het beeldje is trouwens een kopie van het exemplaar dat terug te vinden is in het Noord Gistelhof 1.

De juiste oplossing werd gevonden door Tijs.  Het is een steegje dat uitkomt in de straat Pandreitje en het loopt heel diep tot achter alle huizen van de Rozenhoedkaai.  Maar ook achter de huizen van de Geerolfstraat.  Het ligt tussen het Pandhotel en het huis rechts dat compleet gerenoveerd wordt in.
Meteen duikt er een nieuwe naam als winnaar op: Tijs.  Proficiat Tijs!

  Het zandsculptuurfestival aan het station met als thema Brugge, een verhaal van meer dan 1000 jaar, blijft  nog een weekje langer open.  Nog tot 24 september kunt u er geschiedenis en legenden van Brugge in zand uitgebeeld zien.  Nu alleen maar hopen dat het waar is dat het verlengd wordt.   In  Blankenberge hebben ze op het ogenblik ook zo een zandsculptuurdinges  en onlangs kondigde men er aan dat het nog 14 dagen langer te bezichtigen valt (tot begin oktober) om een paar dagen met beschaamde kaken te moeten meedelen dat het uiteindelijk toch niet langer open zal zijn omdat de firma die hun de tenten verhuurde voor de komende weken al andere opdrachten aanvaard had.

   Het verhaal van Graaf Boudewijn en de beer in zand verteld.  Het huzarenstukje van onze Boudewijn met de IJzeren Arm moogt u gerust met een korreltje zand, euh pardon, zout nemen.  Aan de beer te zien was het absoluut een oud geval.  Hij had maar één tand meer, al de rest was van ouderdom uitgevallen.  Op die manier is het al heel wat gemakkelijker om zo een kolossaal groot maar tandeloos, klauwloos, blind en doof beest met een speer aan het spit te steken.

2 maart 1127.  De moord op graaf Karel de Goede in de Sint-Donaaskathedraal.  Het was voor de Bruggelingen het teken om hun stad beter te beveiligen.  Al in 1128 werden nieuwe grachten gegraven en de eerste omwalling van de binnenstad was een feit.

Dit is de Garenmarkt zoals ze er deze avond omstreeks halfnegen bij lag.  Er was een onwezenlijk licht aanwezig, zowel van de lucht als van de verlichting.  Hier op deze plek moet de zetel van de Bank Dujardin in de negentiende eeuw gevestigd geweest zijn.  Het probleem is dat we weinig kunnen vergelijken met de situatie vroeger.  Waar zich nu de school KHBO en ernaast het rusthuis de seniorie Ten Eeckhoute zich bevinden, daar waren het privéhuis met daarbij de grote tuin van de Dujardins en ernaast de bank.  Eén ding is zeker: het moet iets impressionants geweest zijn waarbij deze nog authentieke ingang een belangrijke rol speelde.

Niets aan het begin deed mij vermoeden dat deze fotovraag het zo lang zou uitzingen.  Nog altijd weet niemand waar dit is.  Het is - biechtewaar - in het centrum van Brugge.  Dat het een gangetje of steegje ergens tussen veel huizen in is, dat heeft u ondertussen al begrepen.  Hoe u er moet geraken?  Wel, via dit poortje!  Heeft er iemand nu al een idee waar dit is?

Op 18 september 1849 overleed Felix Guillaume Dujardin.  Let op hoe die familienaam op het familiegraf tot twee keer toe gegraveerd werd: Du Jardin.
Van die 18de september 1849 af ging het met het familiebedrijf langzaam maar zeker de verkeerde kant uit.  Felix' weduwe en zijn drie zonen (jawel: die fameuze derde generatie) zetten de zaak verder tot de bank in 1874 definitief failliet ging.  Dat is des te opmerkelijker daar de economie in andere Vlaamse steden juist met rasse schreden vooruitging. 
1874 werd dankzij dat faillissement een zwart jaar voor Brugge en de hele streek.  Alle onroerend goed, alle industrie van de familie Dujardin werden mee de dieperik ingesleurd.  Honderden mensen hadden op slag geen werk meer.  Vele grote maar ook vele kleine spaarders werden de dupe.  Zo is er het opmerkelijke geval van de Breidelcommissie die al in 1867 geld verzamelde om in Brugge een monument te plaatsen die onze helden van 1302 zou eren.  Dat bijeengespaarde geld stond allemaal op de Bank Dujardin.  In 1874 kon men gelijk opnieuw beginnen met sparen want er was niks meer.  Pas op 11 juli 1887, dertien jaar later werd het standbeeld van Jan Breidel en Pieter de Coninck op de Markt plechtig onthuld.  Men had eindelijk de nodige Belgische franken bijeengespaard en men was eindelijk tot een compromis geraakt over wie het beeld mocht maken, waar het zou staan, enzovoort, enz. ...

Dit is het grafmonument van de familie Dujardin dat in de schaduw van het kerkje van Ver-Assebroek ligt.
Het werd dit jaar gerestaureerd.
De eerste generatie waar ik het over wil hebben betreft Jacques Dujardin.  Hij was een gewone wisselagent en makelaar maar werkte zich geleidelijk op en startte de Bank Dujardin.
De tweede generatie betreft Felix Dujardin.  Dankzij hem groeide de bank uit tot een van de belangrijkste lokale banken.  Zonder overdrijven was de bank voor West-Vlaanderen hét financiële centrum.
In 1834 werd op de Garenmarkt het Hof van Cuba door de Dujardins aangekocht en omgevormd tot een privé-woonst met daarbij een bankgebouw.  Felix Dujardin liet het niet bij het bankwezen alleen.  Hij had ook een wolweverij in de Witte Leertouwerstraat en een katoenspinnerij in de Nijverheidsstraat.  Op die manier werden een paar honderd mensen tewerkgesteld.
De Dujardins werden dankzij Felix ook de grootste grootgrondbezitter van Assebroek.

Vandaag wil ik u een klassiek verhaal vertellen.  Het gebeurde vroeger en het gebeurt nu nog altijd.  De eerste generatie wordt commerçant en begint van (bijna) niets en bouwt een zakenimperium uit.  De tweede generatie bestendigt dit imperium of breidt het nog gevoelig uit.  De derde generatie laat dat imperium plots als een kaartenhuis instorten, door ruzie, door incompetentie, door het te verbrassen of door een combinatie van die drie mogelijkheden.
Datzelfde klassieke verhaal gebeurde met de familie Dujardin.  Het jammere van heel de zaak is dat Brugge en veel Bruggelingen mee de dieperik ingetrokken werden door het bankroet van de bank die die derde generatie Dujardins naar de knoppen hielp.

Constant Permeke was naast schilder ook beeldhouwer.  Dit expressionistische beeld, Niobe, is van hem en dateert uit 1946.  Te zien vanaf de Vismarkt en Steenhouwersdijk.

Dit is nu eens echt een vrouw die op grote voet leeft.  Maar ze heeft niet alleen grote voeten.  Heeft u op de vorige foto's haar kolenschoppen van handen al eens bekeken?
Deze voeten behoren toe aan Niobe, de dochter van Tantalus en de gemalin van Amphion, koning van Thebe.  Zij had 14 kinderen en zij voelde zich verheven boven Latona die slechts twee kinderen had.  Als straf voor haar overmoed doodden die twee kinderen van Latona al Niobe's kinderen.  Niobe versteende van smart.
Dit is Griekse Mythologie die als inspiratiebron diende voor dit beeld.

Aan de overkant van de Steenhouwersdijk, aan de achterzijde van het landhuis van het Brugse Vrije, ligt dit grote bronzen beeld poedelnaakt voor iedereen te kijk.  Eén keer kreeg ze flink wat concurrentie hier op deze plaats toen voor de fotosessie van Spencer Tunick bootjes vol naakte vrouwen in het reitje voor haar gedropt werden.  Alhoewel bibberend van de kou in de kille ochtendregen kon de pret niet op bij  de bootjes bloot.  Dit in sterke tegenstelling tot dit beeld, Niobe voorstellend, die dag in dag uit haar tranen vergiet omdat men al haar zeven zonen en zeven dochters vermoord heeft.

Hier woont iemand met een boodschap.  Hij of zij draagt zijn/haar boodschap uit via het venster.

Naast gedeelten van de crypte zijn van de vroegere kapel alleen nog deze bakstenen tuitgevel met daarbij de halfronde traptoren overgebleven. 
Langs deze straatkant (kant Philipstockstraat) bevonden zich nog tot in 1983 twee 18de eeuwse kleine huisjes die voorbeelden waren van wat men noemt spontane architectuur.  Dat was in die periode een algemeen verschijnsel om huisjes tegen kerken of kapellen aan te plakken.  Op tekeningen en schilderijen van de verdwenen Sint-Donaaskathedraal zien we dat bijvoorbeeld ook.  Ondanks plaatselijk protest verdwenen de twee huisjes onder de sloophamer.

Neen, nog altijd niet geraden.  En toch is het allemaal goed en wel te zien voor Jan en alleman in het centrum van Brugge.  Gisteren beloofde ik, mocht nog altijd niemand weten waar dit is, om me 180 graden om te draaien en de andere kant te tonen.  Ziehier het resultaat.
Weet u nu waar ik sta?

Terugkerend naar 't Keerske inspecteren we eens de kelder, amper twee meter diep, gelegen onder de kapel.  Hier bevinden zich de resten van de crypte 'Sint-Katharina in de Krog'.  In de tekst van het nochtans uitgebreid Open Monumentendagboekje vindt men het niet nodig die benaming verder uit te leggen.  Zelf heb ik er ook het raden naar.  Wat er wel vermeld wordt is dat tijdens de middeleeuwen die ruimte o.a. door pottenbakkers en pijl- en boogmakers gebruikt werd enerzijds als verkoopruimte anderzijds als vergaderzaal.  Let vooral op de rommel: een ladder, een kapotte bidbank.  Neen,  in elke kelder ligt er rommel, let daarom vooral op deze Doornikse zuil, bekroond met een kapiteel versierd met bladeren.  Er staan twee van die zuilen in de crypte en ze zouden 13de eeuws of eventueel nog ouder zijn.