Kitsch is commercie

31 oktober, half twaalf 's nachts.  Ik was voor mijn blog van morgen nog wat opzoekingswerk aan het doen rond Sint-Salvators toen ik op deze als intellectueel uitziende marsmannetjesachtige verklede kolos botste.  Ik vroeg in 't donker nog met beverige stem: "Hallo, wien is 't?", maar hij antwoordde niet.  En omdat hij blijkbaar ook niet van plan was te verdwijnen heb ik dat dan maar zelf wijselijk gedaan.  Vooral ook omdat ik vanuit mijn ooghoeken zag dat hij daar op 't Salvatorskerkhof niet alleen was, maar dat ze daar met zijn tweeën  groen van, groen van  'k weetniewa stonden.

Het verwondert mij dat deze fotovraag zo lang duurt.  Ik dacht dat dit voor Bruggelingen een vertrouwde plek was.  Voor mij is het in alle geval een van mijn favoriete plekjes.  Allez, een derde foto dan maar.  Waar in de binnenstad is dit?

Heeft u vandaag ook al griezels aan uw deur gehad?  Mocht u als plezante antwoorden: ja, mijn schoonmoeder, de getuigen van Jehova en de deurwaarder: ik bedoel echt niet die griezels.  Ik heb het over verklede kinderen die op de avond van 't feest van Halloween plots alle bellen van de buren schijnen te kennen. 
Vandaag houden wij het bij Bruggeblog meer sober en stichtend.  We gaan nog eens graaien in de schatkamer van Sint-Salvators en wat komt er als eerste tevoorschijn? 
Het grafmonument van Johannes Caïmo
Het monument bestaat uit marmer en porfier en bestaat uit een 84 cm hoge sarkofaag met daarop een 1,75 m hoog beeld van het Geloof dat zich voor driekwart van de toeschouwer afwendt.  Met de linkerhand houdt de figuur, een Vestale, met de linkerhand een verguld houten kruis vast en met haar rechterarm houdt zij een asurne vast die op een zuil staat.  Zuil en urne zijn van groen porfier.  Op de zuil bevindt zich in koper het bisschopswapen (Caïme was bisschop) met hoed, koorden en tweemaal tien kwasten en daaronder de spreuk 'Candide et fideliter'.
Wie was nu die Joannes Robertus Caïmo?   Geboren in 1711 werd hij in 1754 de 16de bisschop van Brugge.  Hij overleed in 1775 en werd in de Sint-Donaaskathedraal begraven.  In het koor werd in 1782 dit grafmonument opgericht, gebeeldhouwd door Karel van Poucke (1740-1809).  Lang heeft dit  grafmonument daar niet gestaan want al in 1799 vatte men de sloop van Sint-Donaas aan.  Het monument belandde hier in Sint-Salvators die trouwens heel wat schatten uit de voormalige Sint-Donaaskathedraal bevat. 

Dit zou dan weer een vermoedelijk 15de eeuwse gouache op papier zijn die het portret van Karel de Goede voorstelt.  Bovenaan staat te lezen: "Le bon conte de Flandre".  Onze toenmalige graaf, in profiel in buste voorgesteld, draagt een rood kleed en een rode kaproen tegen een zwarte achtergrond.  Om zijn hals hangt een paternoster.  (de man zat naar het schijnt te bidden toen men hem in de Sint-Donaaskathedraal vermoordde).
In 1782 werd in het reliekschrijn van Karel de Goede, naast beenderen ook dit portret aangetroffen en in 1804 aan Sint-Salvators gegeven.  In 1957 werd de tekening uit het schrijn gehaald en in een nieuwe kader geplaatst en zo treffen we dit nu nog altijd aan, weliswaar achter glas.

Om alle misverstanden te vermijden: met schatten bedoel ik uitsluitend de massa's kunstschatten die we in de Sint-Salvatorskathedraal aantreffen.  Voor andere schatten op of beter gezegd rond Sint Salvators kunt u best bij andere websites aankloppen.
Schat nummer 1 voor vandaag: de souvenirs die verwijzen naar wijlen onze dierbare Karel de Goede die smartelijk vermoord werd in de Brugse Sint-Donaaskerk in 1127.  Exact 841 jaar later (ACHT HONDERD EN EEN EN VEERTIG JAAR LATER!) erkende onze toenmalige monseigneur De Smedt in 1968 dit tegeltje voor echt alsof hij er zelf in 1127 bij was.   Hier  'zou' Karel de Goedes  bloed over gevloeid hebben en het tegeltje zodanig uitgesleten geraakt zijn door het veelvuldig aanraken van de bezoekers.
Een ding is een feit: het tegeltje kleurt mooi bloedrood.

Witte rook ontsnapt een schouw.  In Rome zou dat kunnen betekenen dat er zojuist een nieuwe paus gekozen werd.  Hier in Brugge kan dat betekenen dat we straks een nieuwe quizvraagwinnaar hebben die dankzij deze foto weet waar in de binnenstad deze witte rook hemelwaarts opstijgt.

Achter wat ooit de poortingang tot de 'Brugse Hippodroom' moet geweest zijn ligt nu dit terrein waar voorlopig niets meer op staat.  Op de voorgevel na werd alles afgebroken, net zoals in 1904 trouwens!  De Hippodrome heeft amper van 1893 tot 1900 bestaan.  Omdat bleek dat men moeilijk de zaak financieel boven water kon houden en bovendien de stad Brugge bijkomende eisen begon te stellen in verband met de brandveiligheid (er was bijvoorbeeld maar één kleine nooduitgang langs de kant van de Coupure) sloot de 'Hippodrome Brugeois' definitief zijn deuren.  Vier jaar later werd het afgebroken waarna het terrein verkocht en verkaveld werd.  En het Brugse wonder geschiedde zoals op zo veel plekken in de binnenstad ook hier opnieuw: de voorgevel bleef nagenoeg intact.

Hier ziet u waarom deze artikelenreeks "Hippodrome Brugeois" heet.  Deze twee woorden kan men nu nog altijd van de gevel aflezen.
We schrijven 1892-1893.  Een Brugse zakenman en toenmalig eigenaar van het pand, Georges van Speybrouck had grootse plannen.  Hij gaf de architect Etienne Timmery de opdracht om op de binnenplaats van dit gebouw dat toen doorliep tot aan de Coupure een circusgebouw op te richten.  Wat hij wou geschiedde.  Tijdens de Meifoor van 1893 werd de 'Hippodrome Brugeois' oftewel de Brugse Renbaan feestelijk geopend.  Het moet een serieuze 'doeninge' geweest zijn.  Achter deze gevel school plots een circus met een ronde piste met een diameter van 13 meter inclusief loges voor de artiesten, stallen voor de paarden en tribunes voor het publiek.  Daarnaast was er ook nog een cafetaria en ook nog dienstgebouwen.
Het circusprogramma zelf werd gepresenteerd - uitsluitend in het Frans - door 'Monsieur Loyal' en gebracht door het Nederlands circus Sosman.  Er waren paardennummers, er waren clowns, dasnummers en nog wat acrobaten.  Kortom: circus dus, zoals we het nu nog altijd kennen maar dan in een tent.
Wanneer er geen circusopvoeringen waren kon men er leren paardrijden.  En om uit de kosten te geraken organiseerde men er ook bokswedstrijden en politieke bijeenkomsten.  Hoogst opmerkelijk: in 1900 voerde men er het oratorium 'De Schelde' van Peter Benoit op in een samenwerking van het Willemsfonds (liberaal!) en het Davidsfonds (katholiek!).

Anno 2006 bestaan er prachtige technieken om een voorgevel overeind te houden terwijl al de rest, zelfs tot de ramen toe verdwijnt.  In de Witteleertouwersstraat is er dezer dagen dit sterk staaltje van een dergelijke methode te zien.

Brugge wordt wel eens smalend afgedaan als een stadje waar louter aan geveltoerisme gedaan wordt.  In de Witteleertouwersstraat staat een huis dat dit vooroordeel nog maar eens bevestigt Bijna alles mag men in Brugge platgooien zolang men de gevel maar intact houdt.  Dat is wat hier exact aan het gebeuren is.  De Witteleertouwersstraat 29 heeft een gevel dat door muurankers in 1564 gedateerd wordt.  Dat klopt.  Maar daar moeten we voorzichtigheidshalve aan toevoegen dat de rechter-traveeën in 1886 aan de gevel toegevoegd werden en dat ook op de begane grond er door de eeuwen heen aanpassingen gebeurd zijn waardoor de muurdammen niet meer doorlopen tot op de natuurstenen plint.  Tijdens de 19de eeuw was hier een spinnerij gevestigd.  Nu rest er alleen nog de voorgevel.  Erachter gaapt voorlopig een diep gat.

Een nieuwe fotovraag.  Zoals alle 93 voorgaande plaatsen die ik voor de quiz in beeld bracht is ook dit hier in het centrum van Brugge te zien.  Af en toe moet men ook in onze stad stoom kunnen aflaten en dat is bij dezen gebeurd.  Het is aan u om uit te vissen waar men dit doet.

Onder de amberboom in het Minnewaterpark lagen tal van bladeren die van deze speciale boom gevallen waren.  Ikzelf heb er eentje mee naar huis genomen om het op mijn gemak eens te fotograferen.  Prachtig hé hoe doorleefd, doorgroefd en rood als een kreeft één zo een blaadje er na een zwaar en zwoel zomerseizoen uitziet?!  En dankzij mij heeft de groendienst straks al iets minder werk: er is één amberboomblaadje minder om op te ruimen.

Een paar dagen geleden heb ik u gezegd dat de mooiste boom van Brugge volgens mij die amberboom aan de Bloedput is.  Daar blijf ik nog altijd bij.  Maar u moogt nu niet gaan denken dat in heel Brugge er maar één dergelijke boom staat.  Het is hoe dan ook lang zoeken vooraleer u er nog een aantreft.  Hier in het Minnewaterpark bijvoorbeeld, aan het grachtje dat het park met het domein van het hotel Egmond afscheidt.  Geef toe, 't is ook mooi maar zeker niet zo prachtig als dat schitterende exemplaar aan de Bloedput.

Sorry hoor.  Vandaag had ik een baaldag.  't Zal met dat verplichte winteruur te maken hebben zeker?  Waarom krijgen wij een uur extra 's morgens maar pakken ze 't ons 's avonds weeral af.  Zeg nu zelf: het is vandaag nog maar 18u30 en de duisternis is al ingevallen.  Gisteren was dat pas een uur later. 't Is een regelrechte schande.
Serieus nu.  Een mens begint met veel goeie moed aan een blog maar merkt al snel op dat al dat bloggen een sleur met zich meebrengt.  Volgens onderzoeken bestaan blogs gemiddeld twee en een halve maand en dan geeft de blogger er de brui aan en blijft er alleen nog een slapende blog over.  Dan doe ik er met mijn acht maanden  blogervaring  toch al  heel wat langer over.  Pas op:  ik ben helemaal niet van plan om te stoppen.   U bent zeker nog niet van me af.  Dit commentaar is er alleen maar om te zeggen dat het tempo dat ik er totnogtoe op Bruggeblog op nahield soms erg hoog was en dat op een dag als vandaag ik ook eens andere dingen wilde doen.  Luieren bijvoorbeeld.  Of teevee kijken.  Of naar de kleinkinderen gaan.
De quizvraag nu.  Die werd gewonnen door Carlos Dejaegher.  Met zijn eerste antwoord Kazernevest zat hij al aardig in de buurt.  Al die huizen daar in de omtrek zijn volgens eenzelfde concept gebouwd.  Het huis evenwel dat ik fotografeerde staat in de St.-Brunostraat en recht voor u uit ziet u de Kazernevest en nog verderop het verkeer dat over de ringweg raast.  In tegenstelling tot zijn zoon die momenteel bij onze tegenvoeters woont kan Carlos, als hij een klein vermoeden heeft waar het huis zich bevindt ter plekke eens gaan kijken waar het nu precies is en dan het juiste antwoord geven.  Maar hoe dan ook Carlos, proficiat hoor.

Om in te kaderen, ...  of eigenlijk toch weer niet want ik heb het u gemakkelijk gemaakt en die klus al voor u geklaard.  Dit is uiteraard het Minnewater zoals het in deze tijd van het jaar te zien is.  Nu nog een stichtend fragment uit een gedicht van Guido Gezelle en onze avond kan alweer niet meer stuk.

"' T er viel 'ne keer een bladtjen op het water
't er lag 'ne keer een bladtjen op het water
en vloeien op het bladtje dei dat water
en vloeien dei het bladtjen op het water
en wente-winkelwentelen in 't water
want 't bladtjen was geworden lijk het water
zoo plooibaar en zoo vloeibaar als het water
zoo lijzig en zo leutig als het water
zoo rap was't en gezwindig als het water
zoo rompelen en zoo rimpelend als water
zoo lag't gevallen bladtjen op het water ..."

... en zo wente-winkelwentelt dat gedichtje uit 1859 nog uren verder maar ik vermoed dat ik u nu zo ongeveer al in slaap gewiegd heb, dus verder dichten is niet meer nodig.

Huizen gelijken dikwijls op elkaar.  Vooral als die huizen door een bouwmaatschappij in massa geproduceerd werden.  Zelfs de binnenstad van Brugge ontsnapt niet aan een dergelijk fenomeen.  Het is aan u om te weten, zoeken, gokken waar exact dit huis zich bevindt dat om zich heen verschillende identieke kopieën heeft.

Allemaal te zien op één en dezelfde foto:
- het stationsgebouw (weerspiegeld in de ruit rechts)
- deze zijvleugel van het station die nu leeg staat
- de goederenloods die gretig afgebroken wordt (te zien door de deur en het venster achteraan)
- een deel van het stationsplein (weerspiegeld in alle ruiten)

Dit is dan weer de zijkant van het stationsgebouw waar tot voor kort nog onder andere de videotheek Video Palace in ondergebracht was.  Bekijk het nog eens nu u nog kunt want begin volgend jaar breken ze dit ook af en in de plaats ervan zou een winkel van GB Partner komen.

Terwijl hier achter mij veel stof opwaaide omdat de voormalige goederenloods afgebroken werd is hier aan de zijkant van 't station iemand doodleuk de ruiten aan het wassen.