Quizvraag 111 - de oplossing

Derde keer, goeie keer.  Nadat ikzelf op goed geluk af eergisterenmiddag naar die koperen knoppen op de Markt gewandeld was heeft Marc Willems dit tot twee keer toe (en meer berekend) overgedaan.  Gisteren trof hij maar een waterzonnetje aan, maar vandaag was het prijs.  Het resultaat van zijn poging ziet u hier in postkaartvorm.  In deze tijd van het jaar valt het zonlicht om 12u40 plaatselijke tijd van net boven de gouden bol op het hoekhuis met de Sint-Amandsstraat recht naar voren op die koperen knoppen.  Aangezien het winter is en de zon nogal laag staat is er ook op de middag op de Markt nog veel schaduw te zien maar op dat specifieke ogenblik is er helemaal op het einde van de Markt, dicht tegen de Geernaartstraat aan geen schaduw van de huizen.  Staat u daar op die meridiaanlijn, die de richting van het Zuiden naar het Noorden exact aangeeft, dan valt uw eigen schaduw recht op die koperen knoppen, helemaal in de richting van het Noorden dus.
Op dat ogenblik pas breekt in Brugge het ware middaguur aan.  Dit is de middag van de zonnetijd.  Brugge ligt op ongeveer 3° OL (oosterlengte), Sint-Niklaas bijvoorbeeld op 4° OL.  Het kost de zon ongeveer vier minuten om een graad af te leggen.  Met andere woorden: in Sint-Niklaas is het altijd vier minuten eerder middag dan bij ons.  Maar voor het gemak heeft men op een bepaald ogenblik de tijdzones ingevoerd waardoor in heel België iedereen altijd dezelfde tijd aanhoudt.  Stel je voor dat dat systeem niet ingevoerd werd, dan zou men in Brussel of Vilvoorde het avondnieuws op televisie om 19 uur uitzenden maar wij hier in Brugge zouden ons televisietoestel al vijf minuten eerder moeten aanzetten om het begin van de uitzending zeker niet te moeten missen.  Iemand in Hasselt dan bijvoorbeeld weer vijf minuten later.  Gekkenwerk natuurlijk, en dit is nog maar één praktisch voorbeeld van hoe het er hier anders zou aan toe gaan.

Vergeet al wat ik getoond en geschreven heb in verband met het Stoofstraatje en de 'Zinnelijke Middeleeuwen'.  Die zinnelijkheid speelt zich tegenwoordig in Brugge allang niet meer in de 'Stoofstraatjes' af.  Ach neen, daar moet u tegenwoordig op totaal andere plaatsen voor zijn.  In de winkelstraten bijvoorbeeld, waar de argeloze, kooplustige voorbijgangers plots ongevraagd, kijkend in de etalages, getracteerd worden op kunstige staaltjes van pure erotiek zoals dit hier.  Let vooral op het magnifieke handenspel van de twee etalagisten.  En beeldt u zich eens in dat deze etalagepop een model van vlees en bloed had kunnen zijn.   Oei, oei, oei, .. gelukkig is het op dit ogenblik nogal laat op de avond en hopelijk kijken en lezen de jonge kijkertjes/lezertjes nu niet meer mee.
Foto: Marc Willems.

U kent ongetwijfeld die uitdrukking: 'dweilen met de kraan open'.  Vandaag heeft Brugge daar een variant op gevonden, namelijk 'dweilen met alle kranen open'.  We staan op de rand van het jaar 2007 en nog altijd heeft de moderne mens geen middeltje gevonden om de kranen van de hemelsluizen dicht te draaien op dagen wanneer het echt de spuigaten uitloopt.  Vergeef me mijn flauwe woordspelingen maar ze bevatten een grond van waarheid: wat voor zin heeft het om een ijspiste midden op onze Markt aan te leggen en energie en nog eens energie en nog eens massa's energie te verbruiken om dat ijs bij buitentemperaturen van 10 tot 15 graden Celsius dag en nacht ijs te laten zijn zoals ijs er hoort uit te zien.  Als het op een dag als vandaag daarop nog eens voortdurend regent, ja, dan wordt het voor het aanwezige personeel constant 'dweilen met alle kranen open'.  Sommige gemeenten zoals Knokke-Heist hebben daar een simpel maar afdoend middeltje voor.  Zij bouwen namelijk een afdak boven de ijspiste.  Maar dat is dan natuurlijk weer in strijd met het visuele aspect op de historische gebouwen dat men in Brugge van de Markt wil blijven behouden en daarom doet men het niet, dat bouwen van een afdak.  Waarom eigenlijk niet?  De fraaie blik van de kunstminnende toerist op de historisch mooie gebouwen rondom het plein is dankzij die ijspiste en de omliggende kraampjes sowieso al verpest!
Ach, volgend jaar is er in Brugge al geen zandsculptuurfestival meer (nergens meer trouwens), schaf dan meteen die ijspiste ook af en zet hier volgend jaar iets soberders en aparters neer waar Brugge écht eens mee kan uitpakken.  Ijspistes zijn, zeker in deze tijden van opwarming van de aarde, grandioos passé.
Foto: Marc Willems.

Marc Willems heeft vanmiddag zelf eens aan den lijve proberen uit te vinden hoe dat nu zit met die meridiaanlijn op de Markt, of zijn berekening van gisterenavond wel klopte.  Exact om 12u40 stond hij op die lijn en, jawel, de zon stond pal voor hem te blinken boven die koperen wereldbol die staat op het hoekhuis met de Sint-Amandsstraat.  Er was - in tegenstelling tot gisteren - vanmiddag wel een klein probleempje.  De zon wilde zich niet van haar beste kant tonen.  Het was meer een waterzonnetje dat verscheen.  Daarom heeft Marc (het is hem vergeven) een beetje getruqueerd en het middagzonnetje wat met een beetje gele verf bijgewerk.

Negen mogelijke oplossingen zijn er bijgekomen sedert de vorige foto maar ik moet helaas iedereen opnieuw teleurstellen.  Al krijgen Frederik Cloetens en Jan Peere nu al een eervolle vermelding.  Ook zij sloegen de bal grandioos mis maar zij hebben voorlopig de verdienste de grappigsten van 't pak te zijn.
Maar soit, dit is en blijft een doodserieuze quiz waarin heel veel op het spel staat: namelijk de eer om bijgezet te mogen worden in de eregalerij van Bruggekenners.
Met deze derde foto en de twee vorige kunt u, als u ze samenplakt, bijna de hele plattegrond van Brugge hebben.  't Kan handig zijn voor het geval u eens niet meer weet waar in Brugge u bent.
Zo, nogmaals de vraag als altijd: waar in 't centrum van Brugge is dit te zien?

Hoe lang opschriften als dit en het voorgaande nog Brugge zullen sieren weet ik niet.  Naar ik hoop nog heel lang.  Dan kunnen ze een leuk en nostalgisch tegenwicht blijven bieden aan al die Franstalige maar de laatste jaren vooral Engelstalige opschriften die handelaars aan hun zaak aanbrengen.  Een opschrift als dit hier doet me automatisch ook denken aan Brugges enige eigen weekblad dat nu nog altijd de naam 'Brugsch Handelsblad' meekrijgt en niet 'Brugs Handelsblad', want dat is tegenwoordig de enige juiste spelling.  De reden waarom men echt niet van plan is die naam te veranderen naar een bijvoorbeeld moderner klinkende 'de Krant van Brugge'?  Nostalgie!

En ook hier worden al een tijdje geen 'Zwitserse horlogies' meer verkocht, laat staan hersteld.

In Brugge hangen er her en der nostalgisch aandoende opschriften.  Wandelend doorheen de Predikherenstraat kwam ik er langs een kant van de straat al twee tegen.  Dit is de eerste ervan.  Het mag duidelijk zijn dat er hier geen 'Izegemsche' schoenen meer verkocht worden.

Lieve, beste Bruggefans en Bruggesupporters.  Gisteren was het een dag van goed nieuws maar jammer genoeg ook een dag van slecht nieuws.  Iedereen weet ongetwijfeld dat in de nationale voetbalcompetitie Brugge in de hoogste regionen vertegenwoordigd wordt door twee ploegen, namelijk Club en Cercle.  Het goede nieuws is dat geen enkele van de twee ploegen verloren heeft, en dat is zowaar al een groot succes!  Het slechte nieuws is dat ook geen enkele van de twee gewonnen heeft.  En nochtans konden ze allebei de drie punten die een overwinning had kunnen opleveren hard gebruiken, elk om een andere reden.  Club om eventueel nog mee te doen voor de kampioenstitel, Cercle om liefst niet terug te degraderen.  Hoe de match van Cercle verlopen is, dat vraagt u misschien best eens aan Pol Van Den Driessche.  Hoe de match van Club verlopen is, dat weet ondertussen iedereen.  Het was een van die voetbalmatchen die nog lang in iedereens geheugen zal blijven nazinderen, waarlijk een echte thriller.  3-0 en daarna 4-1 stond Club Brugge voor en uiteindelijk werd de match dan toch nog afgefloten op 4-4!  En dat allemaal ondanks deze twaalfde man van Club die zoals altijd in volle getale aanwezig was!
Foto: Marc Willems.

Niet voor niets werk ik samen met Marc Willems die bij wijze van spreken een wandelend weerstation is.  Hij berekende voor mij daarstraks het tijdstip waarop ik vanmiddag op de Markt moest zijn om mijn schaduw perfect voor mij uit te zien vallen op die koperen knoppen.  Dat tijdstip was, zoals u op bijgaande foto bovenaan merken kunt, om 12u40' plaatselijke tijd.  Ik stond er ongeveer om 13u en zoals u en ik vanmiddag merken kon: ik was er rijkelijk te laat.  20 minuten om precies te zijn.  Mijn afspraakje met de zon had ik dus duidelijk gemist.

Verschoning voor die eerste foto van gisteren.  U moet mij ook begrijpen: het was al donker toen ik voorgaande foto nam en bovendien regende het pijpenstelen.  Zoiets kan onmogelijk een klare, heldere foto opleveren.  Daarom ben ik deze namiddag weer naar deze plek in het hartje van Brugge getrokken om voor u een betere foto af te leveren.  Vier antwoorden zijn er totnogtoe al geweest en u was even veel keren mis.  Ik stond en sta niet waar u dacht dat ik stond.  Waar stond of sta ik dan wel?

Even na de middag (omtrent 13u) bevond ik me op de meridiaanlijn, aangeduid door deze koperen knoppen die dwars over de Markt lopen.  Ik was een klein uurtje te laat om mijn schaduw recht op de knoppen te zien vallen.  In plaats van in dit verband hier alles nog eens in 't lang en 't breed voor u uit te leggen verwijs ik veel liever naar de leerrijke Wikipedia-encyclopedie pagina's die handelen over  de meridiaan maar vooral over de zonnewijzer. Aan de hand van dat laatste artikel moet het mogelijk zijn om te berekenen op welk tijdstip men hier op de Markt moet staan om exact op zonnetijd het middaguur hier aanwezig te zijn om zijn schaduw voor zich uit op die koperen knoppen te zien vallen.
Voor wie, afgaand op het krijtbord met daarop de keuzemenu's, even twijfelen zou of dit wel degelijk in het centrum van Brugge, de provinciehoofdplaats van West-Vlaanderen, te zien is, jawel hoor, dit is wel degelijk ons Brugge.  Eigenlijk is het jammer, maar we zijn het al gewoon geworden dat ons Nederlands hier op de Markt (maar ook ver daarbuiten) zo gemakkelijk zoek geraakt.  Men (s)lijmt hier namelijk veel liever de argeloze dikke-portefeuille-toerist in zijn eigen taal dan dat men zich moe maakt om die arme drommels van een Vlaamse en Nederlandse 'frigoboxtoeristen'!

Te zien langs de Kruisvest.  Enkele huizen op het water.  In de verte zien we de 'Rio Claro', dat heeft als huisnummer Kruisvest 11.  Hier vooraan hebben we ook een brievenbus hangen.  De brievenbus is er, het huis even niet, dat is gaan varen.

  Deze pagina komt uit een boek dat de teksten van de Romeinse schrijver Valerius Maximus, namelijk de 'Facta et dicta memorabilia' ook een Franse vertaling meegaf: 'Faits et dits mémorables des romains'.  Aan dit boek uit ca. 1470 na Christus werkten drie illustratoren, ook miniaturisten genoemd, mee. Twee ervan waren zeker werkzaam in Brugge.  Het waren  de Meester van Fitzwilliam  268 en de Meester van  Anton van Bourgondië.  Deze laatstgenoemde heeft dit werk van het interieur van een badstoof gemaakt, hier in Brugge.  Waarschijnlijk had hij een bestaande situatie in onze stad in die tijd voor ogen toen hij dit maakte.  Let ook op hoe deze kunstenaars zich noemden: 'Meester van ...' en dan de naam van hun opdrachtgever en/of mecenas.

Dit is de bijbehorende tekst die ik aantref in het boek "De Zinnelijke Middeleeuwen" (Davidsfonds, 1998, ISBN 90 6152-696-5):
"Interieur van een badstoof.  Naakte paartjes genieten in de badkuipen van mekaars gezelschap, van hapjes vlees en fruit en de nodige wijn.  In de zijkamer wacht het bed."

   Gisteren heb ik in de stadsbibliotheek van Brugge wat zitten bladeren in een boek, in 1998 uitgegeven door het Davidsfonds, en dat boek heeft de appetijtelijke titel "De Zinnelijke Middeleeuwen" meegekregen.  Op de kaft treffen we de foto aan die hangt in het kastje in het Stoofstraatje waar dagelijks duizenden toeristen passeren.  Ook binnenin het boek, zoals u trouwens op de foto kunt zien, treffen we het aan.  Het is een kopie van een blad uit een oud middeleeuws boek uit ca. 1470 en dat boek bevindt zich momenteel in de Staatsbibliotheek van Berlijn.  Wat heeft dit met Brugge te maken?  Het antwoord daarop krijgt u in mijn twee volgende artikels.

Speciaal voor de nieuwe fotovraag ben ik vandaag een hele dag in de binnenstad van Brugge op zoek geweest naar iets om u mee te verrassen.  Tientallen Brugse beertjes heb ik gefotografeerd, honderden Maria- en andere heiligenbeeldjes, en daarnaast nog eens honderden etalages waar de kerststemming zo van afspatte.  Uiteindelijk heb ik toch maar voor dit fotootje gekozen.  Weet u waar ik stond toen mijn digitaal fototoestel dit op zijn geheugenkaartje plaatste.  Hm, even kijken ...  waar was ik eigenlijk?  Na zo een lange, slopende dag zou ik het bijna zelf niet meer weten!

Ik heb een klein vermoeden dat het huis dat we zochten voor quizvraag 110 thans onderdeel is van het Tolhuis, tenminste van de provinciale bibliotheek die daar nu in gevestigd is.  Verbeter me als het niet waar is.

Als het echt om Brugse gevels gaat, dan is Marnix Knockaert 'outstanding'.  Dat bewijst deze man vandaag opnieuw.  Lees maar eens zijn commentaar deze namiddag:
"'t Kan eigenlijk ook de Spanjaardstraat zijn, helemaal vooraan. Naast de vroegere jeugdbibliotheek, op de rechterkant dus als je richting Augustijnenbrug wandelt en rechtover de dienstingang van de vroegere Generale Bank."
De foto's die u zag toonden de Spanjaardstraat, meer bepaald het huis met huisnummer 2.