van MOH tot BEGIJNHO

Ik toon u een detail van de vorige foto.  Ik doe dat om u met de neus op de feiten te drukken.  Ons aller Simon wordt weer maar eens voor een tijdje versmacht tussen zaken en mensen wier nut en bezigheden ver beneden zijn niveau en waardigheid staan.  Oliebollen eten, carrousseletje draaien, potsierlijke kerstmutsen kopen, Sint-Niklaas- en kerstliederen absorberen, ja tot ze zelfs zelf zingen toe...  Man, man, man, Simon toch, wat heb ik compassie met u, want we 'stevenen' weer regelrecht op een periode van collectieve adoratie van kitcherigheid af.  En, Simon, weet u wat ik nog het vreselijkst van al vind: het wordt elk jaar erger en erger!  Ik, ik kan gelukkig nog vluchten naar mijn veilig huisje aan de rand van de binnenstad, maar u, beste Simon, u staat hier dagelijks middenin en u kunt zich helaas al sindseeuwen niet meer verroeren.  Ik heb erg met u te doen.

Verleden jaar rond deze tijd heb ik het er ook al over gehad, en dit jaar doe ik het opnieuw.  Ik doe het opnieuw omdat ik een situatie in onze stad nog altijd niet snap en tot wanneer er iemand opstaat om mij de logica achter alles te verklaren zal ik er blijven op hameren.  Het zit 'm zo: elk jaar omtrent 15 november moeten de zogenaamde 'losse terrassen' die in Brugge voor horecazaken staan verdwijnen om pas op 15 maart weer te mogen verschijnen.  Veel van die 'commercanten', net zoals ik trouwens, begrijpen dat niet.  Waarom mogen die terrassen niet jaar in jaar uit blijven staan, zoals dat in zoveel steden en gemeenten het geval is?  Neen, argumenteert men dan van stadswege, ze mogen er niet heel het jaar blijven staan omdat men wil dat tenminste gedurende enkele maanden per jaar het historische kader van de straten en pleinen van onze stad tot zijn volle recht kan komen.
Waarom ik dit niet begrijp?  Nauwelijks enkele dagen  nadat horecauitbaters hun terrassen in november moesten afbreken verschijnen er op een paar van Brugges bekendste pleinen (uitgerekend daar waar veel van die losse terrassen verdwijnen moesten) plots de meest wanstaltige kramen die het historische aspect van die pleinen compleet in de verdrukking duwen.  Dat mag dan ineens wel weer?  Zoals ik het al zei: ik snap dit helemaal niet!

Stiekem had ik erop gehoopt dat sommigen onder u deze fout zouden maken.  Die cartoon staat helaas niet in de vitrine van de winkel Bert in de Katelijnestraat.  Het zou trouwens nog moeilijk kunnen want de winkel was al sinds enkele weken dicht en nu is het failliet verklaard en alleen nog op bepaalde dagen open voor een totale uitverkoop.  Voor wie toevallig in deze periode kinder(kamer)spulletjes nodig heeft, moet rap zijn want dit weekend is het er weer het moment.  Er worden kortingen gegeven tot -40 procent.
Sorry hoor, Marnix, maar de oprichter destijds, René Bert, heeft al een tijdje geleden de winkel aan zijn twee zonen overgelaten en van toen af ging het met de zaak blijkbaar snel bergafwaarts.  Zo'n dingen kunnen gebeuren, nietwaar!  Sorry ook aan Marie Delanghe, want een nostalgische jeugdherinnering verdwijnt voor u definitief. 
Maar al bij al weten we hiermee nog altijd niet waar exact in de Katelijnestraat op het moment die bewuste cartoon tentoongesteld staat.  Weet u het nu?

Het is natuurlijk niet allemaal kommer en kwel in ons aller dierbaar Brugge.  Toeristen komen uiteraard niet massaal af op schandaleuze plekjes zoals momenteel ons stationsplein, maar jammer genoeg moeten ze die weliswaar tijdelijk ondergaan.  Gelukkig maar smelten die toeristen daarna des te meer weg (let op de seizoens- maar vooral infrastructureel gebonden woordspeling!) voor de meest wonderbaarlijke plekjes in onze stad.  En vanaf de eerste aanblik van bijvoorbeeld dit Minnewater is de herinnering aan dat verdomd lelijke Stationsplein onmiddellijk uit hun geheugen gewist.  Een mens - en zeker ook een toerist - houdt in zijn herinnering namelijk bijna altijd uitsluitend de schone dingen over.  Maar helaas is ondanks al dit idyllisch mooie het lelijke nog altijd prominent in Brugge aanwezig.

 Dit werk vooraan van Christian Lapie heeft als titel meegekregen "au crépuscule".  Vertaald betekent dat dus: in de schemering, in het halfdonker.  Welaan, mocht deze kunstenaar zijn werk op deze plek zelfs in het totale donker dezer dagen willen bezoeken, dan nog zou hij achterovervallen van verbazing en afschuw!  Wat een onderdeel is van de tentoonstelling 'huid van de stad', en 'wegens succes' verlengd werd toont daarachter een ongelofelijk huidig staaltje huid van onze stad!  Als dit de huid is van Brugge, laat ons het dan a.u.b. stante pede afstropen en vervangen door een nieuwe.

Onze burgervader Patrick Moenaert beweert nog altijd op zijn site dat hij o.a. met "de heraanleg van het Stationsplein" samen met zijn bewindsploeg een stempel op ons stadsbeeld gedrukt heeft.  Ahum, een mooie stempel is dat tegenwoordig!  Ik weet nog dat toen het stationsplein heraangelegd werd dit volgens hem en 'zijn ploeg' dringend nodig was om de toerist die Brugge via de trein bezoekt, meteen een schone, nette indruk te geven vanaf het moment dat die ons station verlaat.  Van die schone, nette indruk blijft zoals u zien kunt op het ogenblik totaal niks meer over.  Man toch, wat voor een zootje heeft men er hier van gemaakt!  Natuurlijk weet ik dat een deel van dit zootje te wijten is aan de grote veranderingen die én het station en de omgeving ervan momenteel ondergaan, maar het is echt om bij te wenen.  Dat hier vooraan momenteel nog een strook braakliggende grond ligt: tot daar aan toe.  Dat daarachter die fietsenstallingen staan: tot daar aan toe.  Maar waarom moeten per sé die tenten van het volgens Groen! energievretende ijssculpturenfestival dit plein deze wintermaanden weer maar eens verder volstampen?  Aangezien een strook van de Vesten naast het station toch al verbrod is omdat het als evenemententerrein gebruikt werd en mag worden, waarom heeft men dan deze strook niet gebruikt voor het ijssculpturenfestival?  Maar ik begrijp het hoor.  't Is een typisch Belgische mentaliteit.  Het is nu toch al een zootje, laat ons het dan maar voor de tijd dat het duurt nog maar wat erger maken.  Ik weet het heel zeker: een dergelijk chaotisch, ongeordend en kitscherig geheel zal men pakweg in Nederland nergens maar dan ook nergens aantreffen, laat staan aan de rand van een stad die zijn 'cultureel erfgoed' hoog in het vaandel voert.

Het antwoord van Peter Ruys is correct en daarom is hij vandaag de terechte winnaar van deze quizvraag waarbij niks te winnen valt (bij de quiz 'De Slimste Mens ter Wereld' op Een trouwens ook niet, en daar valt vanavond de finale te bekijken), maar het is hem natuurlijk om de eer te doen.
Toch wil ik nog één stapje verder gaan.  Die cartoon van Steven valt zoals Peter schrijft te bekijken ergens in de Katelijnestraat.  Maar die Katelijnestraat is nogal groot.  Weet iemand waar precies deze cartoon te zien is?  Morgen eens de winkels langslopen kan helpen, of misschien vanavond nog...  Maar zelfs zonder ter plekke te gaan kijken kunt u dankzij deze tweede foto min of meer weten waar precies de bewuste cartoon in de etalage te zien is.  Wel, waar is 't?

Dit is er nog eentje van enkele dagen geleden.  Niet alleen moesten toen overal in Brugge de terrassen afgebroken worden, ook voor sommige toeristenbootjes werd het blijkbaar de hoogste tijd om even op het droge te belanden.
foto: Weathercam

De ene fotovraag volgt gezwind de andere op.  Wie herkent bij het zien van deze foto een specifieke plek in hartje Brugge?

SPQB heeft deze keer zijn 'aartsrivaal' Marnix een oor aangenaaid.  Hij, en niemand anders, wist als eerste te vertellen dat het oor van de vorige foto's niet toebehoort aan Guido Gezelle en nog minder aan Achiel Van Acker.  Het was het oor van deze 'danser' die al sinds een tijdje zijn armen en benen in alle mogelijke en onmogelijke bochten kronkelt op het voetpad van de Dijver.  Het beeld is van Jean-Louis Corby en dient als uithang'beeld' voor de kunsttentoonstelling in de Absolute Art Gallery, gelegen langsheen diezelfde Dijver.

De benaming van het huis die men nu gebruikt refereert naar de korte periode vanaf 1585 toen de Engelsen dit gebouw als consulaat gebruikten.  Men had het evengoed "huyze Jan Bart" kunnen noemen want we weten dat deze Jan, samen met zijn broer Alvin dit huis bewoonde.  Zij waren afkomstig van Estland en woonden hier in de eerste helft van de 14de eeuw.  Niet te verwarren dus met de beroemde Jan Bart.
Dit huis had ook "huyze Smythusens" kunnen noemen, want op het einde van die 14de eeuw waren het vooral Duitsers die in deze wijk van Brugge woonden en we weten dat vanuit Dortmund de koopliedenfamilie Smythusens zich hier kwam vestigen.
Nog enkele namen dat men dit huis had kunnen meegeven:
De Vos, Van Themsecke, De Courieres, Neyts, Triest, Pardo, Veranneman (een toenmalige heer van Watervliet, dus: waarom niet nog een 'hof van Watervliet'?), de Béthune, D'Hondt of Verbeke ..., want dit waren achtereenvolgens de namen van enkele van de bewoners van dit huis.
Neen, men kiest momenteel voor de ronkende benaming "Huyze oudt Inghelandt".

Het wordt de hoogste tijd dat ik verder vertel over dit huis in Brugge.  Keren we terug naar de vroege middeleeuwen, dan moet hier, net zoals op andere plekken in Brugge trouwens (zie daarvoor bijvoorbeeld mijn blogartikels over hotel Jan Brito) het hele huizenblok tussen wat nu noemt de Sint-Jansstraat, de Engelsestraat en de Boudewijn Ostenstraat één leenhof geweest zijn.  In dit geval was het het leenhof Splinters en de toenmalige graaf van Vlaanderen gaf het aan één van zijn vazallen.  We spreken in alle geval van een tijd van voor 1127 want van toen af werden alle stadsgronden vrij gemaakt en moest men aan de graaf geen grondbelastingen meer betalen.  Later geraakte dit woonblok meer en meer verdeeld.  Vanaf de 13de eeuw was het al zo dat de huidige Sint-Jansstraat nummers 13 en 15 één domein waren en toebehoorden aan een rijke handelaar.  Bijna elke eeuw onderging het gebouw wijzigingen, maar de meest drastische die nu nog altijd zichtbaar zijn situeerden zich tussen 1836 en 1844.  Straks meer daarover.  We bevinden ons nu voor de ingang, tevens de koetspoort.  In tijden toen auto's nog uitgevonden moesten worden lieten rijke burgers zich graag verplaatsen in koetsen, getrokken door paarden, en hun herenhuizen hadden altijd een koetspoort waarlangs zij naar binnen gereden werden, uitstappen konden, waarna de koets door het personeel naar het koetshuis geleid werd.  Dat was hier dus ook het geval.

Joehoe!  Terug van weggeweest!  Blijkt dat in de tussentijd niemand van u de plek in het centrum van Brugge herkend heeft.  Ik heb een klein vermoeden dat dat vanaf vandaag wèl het geval zal zijn.  Waar is 't?

Dit is er nog eentje van OMD 2007.  Voor wie de afkorting niet kent: OMD staat voor een popgroep uit de jaren tachtig, maar OMD heeft in Vlaanderen een nog veel betere betekenis als men het voluit leest als Open Monumentendag.  De organisatie die daarachter zit laat ons allemaal een keer per jaar binnenkijken in huizen waar we normaal gezien nooit in binnenkijken kunnen.  Dit 'huis oud Ingelandt' is er een voorbeeld van.  Gelegen op de hoek van de Sint-Jansstraat met de Engelsestraat dateert de hoge lijstgevel van dit gebouw waarschijnlijk uit 1836.  Bouwsporen binnenin verwijzen echter veel verder terug, meer bepaald naar eind 13de en 14de eeuw.  En via archeologisch onderzoek mogen we op deze plek zelfs terugklimmen naar de 5de tot de 9de eeuw na Christus.  Rond die tijd moeten er op deze plek in ons Brugge dus Merovingers en/of Karolingers gewoond hebben.  Dit is haast onvoorstelbaar, hé?

Vroeg moeten opstaan, een hele dag in de weer geweest, daarna 's avonds thuis gezellig gaan zitten in de zetel terwijl de verwarming een aangename temperatuur produceerde...   De laatste dagen is het buiten fel frisser geworden en bovendien is het tegenwoordig ook nog zo vroeg donker.  Gisteren maakte de combinatie van al die factoren dat ik veel vroeger dan ik gewoon ben ging slapen.  Voor bloggen voelde ik me plots te moe en ook mijn favoriete slaapmutsje (een nieuwe aflevering van 'De Slimste Mens ter Wereld'), ja daar kon ik helemaal niet meer voor wakker blijven.
Vandaag voelde ik me na een extra lange nachtrust stukken beter.  Vanmorgen heb ik lekkere hutsepot klaargemaakt, maar dat wilt u  natuurlijk niet weten.  Wat u interesseert is een nieuwe foto voor de quizvraag.  Wel, hier is hij.  Nu is het aan u om te zeggen waar precies in het centrum van Brugge deze foto genomen werd.

Het is dus waar wat ik een paar maanden geleden al aankondigde: in de lente van volgend jaar is men van plan om deze oude toren van de vroegere Sint-Jorisgilde te restaureren.  De bekendmaking ervan hangt al uit.

  Omdat de vorige fotovraag zo vlug opgelost werd is hier al onmiddellijk een nieuwe.  Waar in het hartje van Brugge is dit te zien?

Kijk, daar is geen houden aan.  Op basis van de vorige vage foto 'gokte' Marnix Knockaert op een der 4 beeldjes die staan op het muurtje van de binnenkoer van Gruuthuse.  Het detail dat ik gisteren toonde is inderdaad een detail van het meest linkse ventje, dat zich bevindt vlak tegen het Gruuthuse zelf.  De gevel van het museum wordt al sinds vorige winter gerestaureerd.  De twee stenen stoelen die ervoor staan werden uit voorzorg beschermd.   Eigenaardig genoeg vond men het niet nodig om die vier beeldjes te beschermen, met als gevolg dat vooral dat meest linkse beeldje onder stof en vuil zit.
Proficiat aan Marnix.  Je antwoord was dus opnieuw correct.
Bij dezen wil ik graag iets meer over die beeldjes vertellen.  Ze zijn gemaakt als vier zinnebeelden van enkele uitzonderlijke gaven die de uit Pittem afkomstige Jezuïet Ferdinand Verbiest bezat.  Die man heeft een ongelooflijk leven gehad en voor de verkiezing verleden jaar van 'de grootste Belg' belandde hij in Vlaanderen 'slechts' op een beschamende 79ste plaats.  Als ik me niet vergis werd hij in Wallonië bij eenzelfde verkiezing niet eens vernoemd.  In Brugge startte de man in het najaar van 1635 zijn studies humaniora bij de Jezuïeten.  Daarom zijn die beeldjes hier in onze stad zeker niet misplaatst.  Maar men zou er toch iets meer respect voor mogen betonen dan nu het geval is.
Wilt u meer te weten komen over deze bijzondere man die het schopte tot vertrouweling van de toenmalige keizer van China, leest u dan bijvoorbeeld hier of hier, of als u het in het Westvlaams wilt: hier.

Verschillende oude huizen en vooral vroegere pakhuizen in Brugge vertonen nog sporen van een dergelijk takelsysteem, maar bij mijn weten is het een zeldzaamheid dat die systemen nog intact zijn en dat die daarenboven ook nog werken.  Dat is hier in de oude Rijksnormaalschool dus alleszins nog het geval, want het spaarde vandaag enkele mannen heel wat tijd uit.