Roodbruin netpluimpje

Het "Gewoon purperschaaltje" (Lecidella eleochroma) zien we gewoonlijk met zwarte apotheciën (vruchtlichamen met doorsnede 1 à 2 mm) die nog een zwart randje hebben. De verrassing is groot als we dan een exemplaar zoals dit tegenkomen dat bruinrode apotheciën heeft zelfs met een rood randje! Blijkbaar is dit zeer variabel, want inderdaad in de literatuur staat dat dit met rode apotheciën kan voorkomen. Soms hebben we het ook al wel als paars-purderachtig gezien (de Nederlandse naam moet toch wel van ergens komen) maar dit was toch wel echt rood! Het is dus wel en symbiose tussen een alg en een zwam! Zie nog meer, op data die boven staan, bij lichenen of korstmossen!In bijlage nog een opname van dichterbij.

Dit is een slijmzwam "Fopdraadwatje" (Trichie varia) die we eerst als kleine witte bolletjes aantroffen op een dode beuk. Daarna lieten we hem doorgroeien tot we rijpe sporendoosjes (de vruchtlichamen) kregen, die hier afgebeeld staan. Ze zijn niet groot slechts 1 mm hoog! Links zien we de sporen er uitkomen, deze zien er gelig uit. In deze sporendoosjes zitten ook nog elateren (een soort veermechanisme, die de sporen er uitgooien, wegschieten als het ware). In "bijlage" hebben we deze onder de microscoop vergroot tot 1000 x , even in "bijlage" kijken). Deze slijmzwammen die als amoebe-achtige diertjes beginnen, onstaan uit een spore-element dat anders is dan de sporen van een plant of zwam. Meer over deze bijzondere wezentjes kunt u lezen als u op datum klikt die bovenaan in de "algemene toelichting" bij Slijmzwammen staan. Ook daar eens verder kijken.

Het "Gestreept nestzwammetje" (Cyathus striatus) is altijd mooi om tegen te komen. Als het open staat zien we de gestreepte en gevoorde binnenzijde met de grijs-witte 'eitjes' van 1-2 mm die nog met een draadje vasthangen. Het is te vinden op spaanders, stronken en grof strooisel. Ook nog op takken en twijgen van loofbomen en struiken komt het voor. (Leeft dus vooral van dood hout).Hier heeft deze zwam zijn rijpheid bereikt en zal de eitjes loslaten om zich zo te verspreiden...De naam is ook prachtig gekozen: Nestzwammetje"! In "bijlage" nog een opname te bekijken.

Soms komt men al eens sporen in de natuur tegen die van een klein drama (althans voor het ei)getuigen. Hier zagen we links nog resten van een eierschelp liggen (de resten van en maaltijd) en daarnaast de uitwerpselen van een vos. Kenmerkend zou zijn dat de uitwerpselen van de vos op een puntje eindigen....

De "Paardenvliegen" (Tabanidae) of "Dazen" zijn breedgebouwde snelle vliegers met grote ogen. De wijfjes van deze soort zijn zeer bloeddorstig en zuigen bloed bij grote zoogdieren (Bv. paarden), inclusief de mens, met hun scherpe monddelen. Zo'n "beet" is nogal pijnlijk zoals de meeste mensen al eens ervaren hebben. De mannetjes daarentegen eten honing. De larven leven dan weer in vochtige grond of modder. Een 160 soorten van de 3500 komen in Europa voor. Het onderscheid maken tussen deze soorten is niet eenvoudig! Geen geliefde insecten!

De familie van de libellen is zeer groot. Hier hebben we de "Zwarte heidelibel" (Sympetrum danae) en allicht een mannetje, omdat het volwassen mannetje matzwart is. Vanop en vooruitstekende top zitten deze libellen op uitkijk om een ander insect te vangen. Het zijn snelle vliegers. Bij warm weer houden zij de vleugels wat omlaag om schaduw te hebben op de thorax. Deze liet zich wel geduldig benaderen! In "bijlage" nog een opname van deze snelle jongen. 

Nog een rups van een "uil" of nachtvlinder die er nogal grijs uitziet. De rups van de "Zuringuil" (Acronicta rumicis) daarentegen is ook weer zeer mooi! De grondkleur is roodbruin of grijsbruin met grijze en bruine haarborstels. Op de rugzijde is er een rij rode stippen met daarnaast een een witte vlek en onder de stigmata (ronde vlekjes die voor de ademhaling zorgen )zien we een rood gevlekte lengtestreep. Heel wat kleuren! De waardplanten zijn verschillende houtachtige gewassen zoals boswilg, ridderzuring, braam en nog andere. De vlinders kunnen drie generaties voortbrengen en de soort overwintert als pop op de grond of tussen plantenresten. In "bijlage" nog een opname van het voorste stuk van de rups!

Het "Roesje" (Scoliopterix libatrix) behoort tot de uilen en zijn dus 's nachts actief. Deze vlinder heeft een lange roltong en kan zo zuigen aan vruchten. Bv. aan de vruchten van bramen kunnen zij zich tegoed doen. Er kunnen twee generaties voorkomen in één seizoen en ze overwinteren als vlinder in kelders en grotten (wat toch wel apart is). Het moeten dus wat vochtige plekken zijn.De rups kan tot 50 mm lang worden en is opvallend langgerekt is lichtgroen van kleur en heeft een gele zijlijn. Een speciale naam voor deze vlinder, een sobere verschijning als rups maar een opvallende leefwijze en overwintering!

De "Rietvink" (Eutrix potatoria) vliegt 's nachts. Hij behoort tot de spinners, waarschijnlijk omdat de rups zich verpopt in een perkamentachtige gele cocon die duidelijk zichtbaar kan zijn op de waardplant. Zoals de naam het zegt zijn deze rupsen thuis op het riet en rietgras maar soms ook op pijpenstrootje of op zegges.De rups zelf kan tot 75 mm lang worden en is opvallend bont van kleur. De grondkleur is donkergrijs en naast de ruglijn is er vaak een rij gele tot oranje vlekken en daaronder met een rij dichte witte haarborstels. Vooraan kan nog een oranjerode en op het voorlaatste segment een zwarte haarborstel aanwezig zijn. De rupsen drinken ook vaak dauwdruppels vandaar dat ze vroeger ook wel eens "drinker" werden genoemd! In elk geval zeer kleurrijk. In " bijlage" nog een meer van nabij genomen opname van het middenstuk van deze rups. 

Deze rups is een van de kleurrijkste inheemse vlindersoorten de "Witvlakvlinder" (Orgyia antiqua) Ze kan tot 30 cm lang worden is wat leigrijs met opvallende rode wratjes en de gele haarborstels vallen nog meer op. Ze heeft ook nog korte bruine en lange zwarte haren om het geheel rond te maken. Hier heeft de rups zich wat omgekrold in een verdedigingshouding en zijn vooral de gele haarborstels opvallend. De vlinders zelf zijn in de dag actief maar worden maar zelden gevonden. Dit is omdat de vrouwtjes niet kunnen vliegen en de mannetjes zo snel en onrustig vliegen dat men ze te kort ziet om op naam te brengen. Het paringsritueel is wel te zien als men een vrouwtje opkweekt uit een rups. Als het vrouwtje dan uitsluipt gaat ze op haar cocon zitten steekt haar legboor iets omhoog en scheidt daarbij een geurstof af die onweerstaanbaar is voor een mannetje. Specialisten zeggen dat het geen half uur duurt voor er dan een mannetje verschijnt. In "bijlage" nog en opname van deze rups.

De "Klaverspanner" (Chiasma clathrata) wordt bij de gewone vlinders gerekend die van april tot september te ontdekken is en wel in twee generaties op één jaar. Het is een dagactieve vlinder met en spanwijdte van 26 tot 32 cm, die wel opvalt door de donkere aders op de vleugels. Zoals de naam ook doet vermoeden heeft hij allerlei klaversoorten als waardplant (woorop zijn rupsen zich voeden). De rups van deze vlinder zal als pop in de grond overwinteren. Een apart vlindertje!

De naam verwijst hier duidelijk naar de waardplant. De "rups" zit vooral op "gevleugeld helmkruid". De kleuren zijn ook prachtig. De grondkleur is wit met een lichtblauwe tint en op elk segment zijn er drie gele vlekken die omringd worden door dikke ronde en streepvormige zwarte vlekken! De vlinder behoort tot de "uilen" en vliegt 's nachts  Zij hebben in tegenstelling tot veel andere vlinders ook maar één generatie per jaar. De kleur van de rups dient ook als waarschuwing voor de onaantrekkelijk smaak. Voor de verpopping zal de rups zich ook ingraven en een vast cocon onder de grond bouwen, om zo te overwinteren.

Hier hebben we nog een opname van de "Zebrarups", de rups van de "Sint-jacobsvlinder" (Tyria jacobaeae). Zij is vooral te vinden op jacobskruiskruid, die ze met vele bijna kaal kunnen vreten.De vlinder vliegt vooral 's nachts en is niet vlug te vinden toch hebben we reeds een foto van de "Sint-jacobsvlinder staan op 11-07-2009 (even gaan kijken). Ook van deze rups staat daar een foto. De kleur (geel met zwarte banden) van de rups is wel als ontrading omdat zij giftig zijn door de stoffen van het jacobskruiskruid waarvan zij leven. Blijkbaar lijkt dat een goede verdediging tegen aanvallen.

De "Sint-jansvlinder" (Zygaena filipendulae) heeft zes rode vlekken en zwarte antennes. De rupsen ontwikkelen zich gewoonlijk op gewone rolklaver en ook nog op andere vlinderbloemigen. De vlinder kan in verschillende biotopen aangetroffen worden ook in droge graslanden.De rode vlekken zijn wel opvallend men kan echter wel eens verwarren met de "Sint-jacobsvlinder" (ook met een naam van een heilige) die zwartblauwe voorvleugels heeft met karmijnrode strepen en twee rode stippen. Men moet dus altijd wel goed uitkijken...In "Bijlage nog een opname van dit mooi vlindertje op een "Rietorchis".

Het "Groot koolwitje" (Pieris brassicae) kan zowat overal worden aangetroffen. Bovenzijde van de voorvleugels heeft een brede langs de vleugelrand naar beneden lopende zwarte vlek. Het vrouwtje heeft twee vrij grote zwarte vlekken en de onderzijde is gelig. Dit koolwitje brengt meestal drie opeenvolgende generaties voort per jaar. De eerste generatie is niet zo groot in de loop van het jaar worden ze wel talrijker, dan wordt het aantal gelige eitjes die gelgd worden ook groter, wel honderden per legsel. Deze worden vooral op kool gedeponeerd, de naam refereerd ernaar! Tuiniers zien dat niet graag want de rupsen kunnen aardig overweg met de bladeren. "Koolwitjes" kunnen ook dartel rondvliegen en zijn moeilijk te benaderen om voldoende van dichtbij een opname te maken. Hier hebben we dus een vrouwtje met zwarte vlek op de vleugels en gele onderzijde op "Grote ratelaar". Over deze halfparasiet vindt u meer op 16-06-2009.

Het "Waterleliemotje" (Elophila nymphaeata) heeft een rups die op Waterlelies leeft maar ook nog op andere waterplanten. De vleugels zijn wit met een tekening van bruine cirkels en brede vertakte banden. Speciaal is dat de rups zich verborgen houdt in een ovale behuizing die van een stuk blad gemaakt is en vastgesponnen aan de onderzijde van een drijvend blad. De verpopping vind ook plaats in een koker van twee stukjes blad en deze bevat een luchtbel. De uitkomende vlinder wordt dan in de luchtbel naar het wateroppervlak getransporteerd!

"Muurvaren" (Asplenium ruta-murara) heeft bladsegmenten van de laatste orde die wat ruitvormig tot omgekerd eivormig zijn. Vandaar dat de wetenschappelijke naam "ruta-murara" "muurruit" betekend. Men vind deze "varen" (vormt sporen onderaan de blaadjes) op oude muren. Deze stond in de voegen van de ruïnes van de oude abdij "Ten Duinen" in Koksijde. Ook in rotsspleten is dit plantje te vinden. Het heeft blijkbaar kalk nodig maar het is toch verwonderlijk dat het op zulke droge plaatsen kan leven zefs na lange droogteperiodes! Nog een opname van meer nabij in "bijlage".

Het "Hooibeestje" (Coenonympha pampilus) dankt warschijnlijk zijn naam aan het feit dat de vlinders verschijnen op het moment dat vroeger het hooiseizoen begon. De vlinders hebben ook twee tot drie overlappende generaties. De rupsen ontwikkelen zich nogal verschillend. Een aantal ontwikkelt zich zeer snel, verpopt zich en enkele weken later vormen zij reeds de volgende generatie! Andere rupsen stoppen met eten en overwinteren als onvolgroeide rups, net als de nakomelingen van de tweede generatie. De overlevingsstrategieën in de natuur zijn toch wel zeer gevarieerd! De kleur van de onderzijde van de voorvleugel (bovenaan), zoals hier te zien, is oranjeachtig tot okerkleurig met een zwarte oogvlek met een witte kern.

De "Gamma-uil" (Autographa gamma) is de algemeenste trekvlinder van Midden-Europa maar plant zich hier ook voort. De vlinders zijn vooral in de zomer waar te nemen. De overwintering vind plaats als een rups maar soms ook als vlinder of als pop! Bij ons kan hij maar overwinteren als er een milde winter is. De vlinders die de winter doorkomen worden dan aangevuld met vlinders die vanuit het zuiden komen. Er zijn ook twee tot drie overlopende generaties van de vlinder op één jaar! Overwegend 's nachts actief maar bij bloemen overdag ook aan te treffen. Ze zitten dan met licht geopende  "snorrende vleugels" om vlug weg te komen. Blijkbaar deed ons exemplaar dit niet en bleef met gesloten vleugels zitten. Op de vleugels is in het midden een zilverwitte gammavormige tekening te zien (hier ook goed zichtbaar)!