Archief

In 2011 werd de Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan Ellen Johnson Sirleaf (geboren 1938), die sedert 2006 president is van het Afrikaanse land Liberia. Met die benoeming is zij niet alleen de eerste vrouwelijke president van dat werelddeel, maar tevens de eerste die door vrije verkiezingen aan de macht is gekomen.

Arte-televisie zendt een Deense documentaire uit 2007 van Daniel Junge ─ op het beeldformaat 16:9 met stereofonisch geluid ─ uit over deze politica vol moed, beleid en trouw, op zaterdag 10 december, tussen 21:45 uur en 22:40 uur. Die film draagt de Duitse titel Die Chefin. Het lijkt er op dat, nu mevrouw Sirleaf president is, Liberia langzaam maar zeker tot rust komt na decennia vol met burgeroorlog. 
Een herhaling, eveneens via Arte-tv, is te zien op zondag 18 december, om 05:00 uur in de ochtend.

In het programma Music matters van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 wordt een interview uitgezonden met de Amerikaanse sopraan Renee Fleming, waarin zij vertelt over haar voorliefde voor de muziek van de Duitse componist Richard Strauss (1864-1949).
Daarnaast wordt aandacht besteed aan een nieuw boek over de balletten van de van oorsprong Russische componist Igor Stravinski (1882-1971).

De uitzending van het programma is op zaterdag 10 december, tussen 13:15 uur en 14:00 uur onze tijd.
__________

Afbeelding: sopraan Renee Fleming bij een première van de Metropolitan Opera New York Cirty, op 21 september 2009.

Foto van David Shankbone.

De Britse cultuurzender BBC Radio 3 presenteert hedenavond, in het programma Radio 3 live in concert, live vanuit de St. David's Hall in Cardiff ─ tussen 20:30 uur en 23:00 uur onze tijd ─ , het oratorium L'enfance du Christ, opus 25, uit de jaren 1853-1854  van Hector Berlioz (1803-1869). De componist heeft de tekst van het oratorium zelf geschreven.
Uitvoerenden zijn het BBC National Chorus and Orchestra of Wales onder leiding van Thierry Fischer. Solistische medewerking zal worden verleend door Anna Stephany, mezzosopraan; Barry Banks, tenor; en Vincent le Texler, bas.

__________

Afbeelding: Componist Hector Berlioz in 1845. Lithografie van August Prinzhofer. Berlioz vond dat hier sprake was van een goede gelijkenis. 

In de vierde aflevering van het zesdelige taalprogramma Man over Woord ─ dat wordt omschreven als een luchtig docu-magazine ─ van het tweede, Nederlandstalig-Belgische televisienet Canvas, gaat de Vlaamse acteur en zanger Pieter Embrechts (geb. 1972) eveneens op zoek naar de geheimen van ons Nederlands. Hij wordt daarin bijgestaan door Reinhilde Decleir.

Op vrijdag 9 december, tussen 20:40 uur en 21:10 uur, kunnen we voor het eerst meebeleven hoe onze taal klonk ─ lees: volgens de uitkomst van onderzoeken zou hebben moeten klinken ─ in respectievelijk 1500, 1000 en 500. De makers van Man over Woord hebben een taalhistoricus ingeschakeld om ─ aan de hand van tal van oude documenten met beschrijvingen, gedichten en zo meer ─ een dialoog te reconstrueren zoals die in de genoemde jaren (eventueel) had kunnen klinken.

Drie donderdagavonden
Op donderdag 8 december, om 22:00 uur onze tijd, begint op de Britse televisiezender BBC Four het eerste deel van een driedelige serie documentaires, die tezamen bijna drie uur in beslag nemen over de geschiedenis van de stad Jeruzalem, die historicus Simon Sebag Montefiore heeft gerealiseerd onder de titel Jerusalem: The making of a holy city. De eerste aflevering duurt tot 23:00 uur en is getiteld Wellspring of holiness. Een herhaling kunnen we tegemoet zien op dinsdag 13 december, via dezelfde zender, 's avonds vanaf 23:5 uur.
Op donderdag 15 december volgt deel 2; op donderdag 22 december wordt het derde en laatste deel uitgezonden. Het ligt voor de hand dat die beide delen eveneens op de dinsdag na de eerste uitzending zullen worden herhaald.

Het boek Jeruzalem
Diezelfde Simon Sebag Montefiore heeft zich reeds onderscheiden als historicus van formaat met twee boeken over het leven de krankzinnige sadist Stalin. [1]
Eerder dit jaar is zijn omvangrijke geschiedenis in boekvorm uitgekomen over de wereldwijd befaamde historische stad Jeruzalem in Israël, een plek die van oudsher van niet alleen door joden en christenen, maar tevens door moslims als hun stad wordt beschouwd, en, mede daardoor, niet zelden wordt gezien als hoofdstad van de wereld, al is dat laatste ─ zeker in de huidige tijd, en met name buiten de direct betrokken bewoners van de gebieden rondom die stad en staat ─ overdreven.
Niet alleen de oorspronkelijke, Engelse, editie zag dit jaar het licht, ook de Nederlandse vertaling is onlangs van de persen gerold. Evenals de beide boeken van dezelfde schrijver over Stalin, is ook Jeruzalem op de markt gebracht door Nieuw Amsterdam Uitgevers.

Veroveringsdrang
Vele groeperingen, en soms hele volken, hebben in de loop der tijden getracht Jeruzalem te veroveren, waarbij allerlei drijfveren en emoties, ingegeven door bij voorbeeld godsdienst ─ men denke daarbij onder meer aan de Kruistochten ─ dan wel hebzucht, afgunst en allerlei andere lagere hartstochten een rol van grote betekenis gespeeld.
Dat was niet alleen in het verleden evident, maar al die genoemde elementen spelen bij diverse lieden ─ die macht hebben of deze hebben gegrepen ─ ook vandaag de dag een rol van doorslaggevende betekenis. Het uiterlijk vertoon is weliswaar gewijzigd en men zal waarschijnlijk niet zo gauw meer hele legers zien oprukken, maar de dreiging die uitgaat van staten ─ of zelfs van één staat ─ die atoomwapens ontwikkelt en niet zal schromen deze te gebruiken, maakt dat de dreiging jegens Jeruzalem en de wijde omgeving even actueel is als een millennium geleden.

Het fascinerende, briljant-spannend geschreven boek kan het gemakkelijk tegen elke thriller over moordenaars, dieven en andere criminelen opnemen. Al zal men ook die lieden in de historie van genoemde stad niet bepaald sporadisch tegenkomen.

Simon Sebag Montefiore.

Dank zij drie vertalers is het boek zo snel na de Engelse versie in ons taalgebied uitgekomen.
__________

[1] a: Het hof van de rode tsaar.

b: Stalins jeugdjaren ─ Van rebel tot rode tsaar. Een bijdrage daarover is te vinden op de site Tempel der Historie, gepubliceerd op zondag 20 januari 2008.

__________
Simon Sebag Montefiore: 
Jeruzalem ─ De biografie. 

Vertaald door Henk Moerdijk, Georg Pape en Mieke Hulsbosch.

732 pag. + 4 x 8 pagina's op kunstdruk met illustraties in kleuren en z/w; gebonden met stofomslag. 

Nieuw Amsterdam Uitgevers, Amsterdam 2011.
ISBN 978 90 468 0780 4.

Componist Giacomo Meyerbeer.

Afternoon on 3

In het regelmatig uit te zenden programma Afternoon on 3 van de Britse cultuurzender BBC Radio 3 wordt op donderdag 8 december, tussen 15:00 uur en 17:30 uur onze tijd, een uitvoering gegeven van het muziekdrama in twee bedrijven Emma di Resburgo uit 1819 van Giacomo Meyerbeer (1791-1864). Dat gebeurt in een nieuwe aflevering van de reeks Thursday Opera Matinee in het kader van dat middagprogramma.

Het libretto is afkomstig van Gaetano Rossi (1774-1855), een man die zijn carrière als librettist was gestart als huisauteur van het Venetiaanse theater La Fenice. Later was hij Regisseur in Verona, en vanaf 1810 was hij auteur voor het theater van Napoleon I. Onder de talrijke libretti van zijn hand zijn er drie geschreven voor Rossini, twee voor Donizetti, en enkele stuks voor Johannes Mayr (1763-1845) en Giovanni Pacini (1796-1867).

De eerste opvoering van Emma di Resburgo werd gerealiseerd op 26 juni 1819 in het Teatro San Benedetto in Ventië. Een jaar later werd deze opera opgevoerd in Dresden, en in 1829 te Barcelona.

In een Duitse vertaling werd dit muziekdrama in 1820 zowel in Berlijn alsook in Wenen voorgesteld. In 1821 werden er eerste voorstellingen gegeven in Boedapest, Brünn, en ook nog in Warschau, maar aldaar in een Poolse versie.

Thomas Alva Edison met zijn

fonograaf. Foto van ca. 1878.

Op 6 december in het jaar 1877 werd voor de eerste keer een fonograaf gedemonstreerd, en wel door Thomas Alva Edison (1847-1931). Dat gebeurt in New Jersey (VS). Edison heeft zijn eigen voordracht van Mary had a little lamb opgenomen en speelt deze af. Daarmee is voor het eerst in de geschiedenis een menselijke, opgenomen, stem door afspelen opnieuw te beluisteren.
Het opnemen van stemmen en andersoortige geluiden heeft sedertdien zo'n hoge vlucht genomen dat er nauwelijks of geen vergelijking meer te maken valt met de oorspronkelijke uitvinding.

In de reportageserie Zoom van het tweede Duitse publieke televisienet ZDF, wordt op woensdag 7 december, 's avonds tussen 22:45 uur en 23:30 uur, de aflevering Unsichtbare Gefahr? uitgezonden over het hand over hand toenemende gebruik van de zogeheten nanotechnolgie. 

Van deze lepel druipt de honing tot de laatste druppel af; dat is het lotus-effect, bereikt door gebruik van nanodeeltjes. Foto: ZDF.

Voor- en tegenstanders ─ al zijn er nauwelijks mensen die enig inzicht hebben in deze technologie ─ hebben zonder enige twijfel voorwerpen in huis die met deze vorm van wetenschap in aanraking zijn gekomen, doordat de producenten de technologie in kwestie bewust hebben ingezet. Niet alleen apparaten, zoals mobiele telefoons en toetsenborden, hebben een zogenoemde coating, bestaande uit nanodeeltjes, maar dat geldt eveneens voor babyflesjes en kledingstukken. Die nanodeeltjes zijn zo miniem dat we ze niet zien, maar ze wel kunnen inademen, waardoor ze in onze bloedsomloop binnendringen. Inmiddels is door onderzoek komen vast te staan dat er nanomaterialen bestaan die kankerverwekkend zijn. In deze reportage van het ZDF wordt nagegaan welke risico's er precies aan het gebruik van deze technologie kleven en hoe groot die risico's exact zijn. Voor al degenen die de gegevens, welke in zo'n film aan de orde komen, 'te snel gaan', zij hier verwezen naar meer informatie. 

Charles Hazlewood, veelzijdig musicus. (Foto BBC Four.) Deze
keer in een documentaire over kerkklokken als muziekinstrument.

De Britse televisiezender BBC Four presenteert op woensdag 7 december een documentaire met de prikkelende titel; Come bell ringing with Charles Hazlewood. Daarin probeert hij, samen met 'opgeroepen' mensen, om muziek te maken met behulp van kerkklokken. Het zij gezegd dat dat iets anders is dan muziek maken door middel van een carillon, dat veelvuldig op enigerlei wijze aan een kerk is verbonden.
Al twaalf eeuwen worden gelovigen via het luiden van kerkklokken opgeroepen om ter kerke te gaan, tevens worden deze klokken geluid om erop te wijzen dat iemand is gestorven.
Daarnaast mogen we niet uit het oog en oor verliezen dat deze klokken tot een heel oude categorie muziekinstrumenten behoren. 
Al eerder heeft deze dirigent de aandacht op zich weten te vestigen door een oproep, samen met hem klompendansen uit te voeren. Flasmob clog dancing werd dat genoemd; op onze zustersite Muziek en mensen hebben we daar toen aandacht aan besteed.
De documentaire zal op genoemde zender de ether ingezonden worden vanaf 22:00 uur onze tijd; de film duurt een uur. Een herhaling is te zien in de nacht van woensdag 7 op donderdag 8 december, vanaf 02:00 uur onze tijd.
_________
NASCHRIFT 31 december: BBC Four herhaalt deze film nogmaals in de nacht van zaterdag 31 dcecember 2011 op zondag 1 januari 2012, tussen 00:20 uur en 01:20 uur onze tijd.

 

Componist Nino Rota. Foto: filmsite IMDb.

Op het moment dat maandag 5 december overgaat in dinsdag 6 december, begint op de Europese muziekzender Mezzo-tv een Eerbetoon aan de Italiaanse componist Nino Rota (1911-1979). Dat programma, voorgesteld door Richard Galliano, duurt tot 01:35 uur.

Nino Rota werd in 1911 te Milaan geboren. Hij kreeg compositielessen van diverse vooraanstaande Italiaanse meesters. In 1929 voltooide hij zijn studie Compositie bij Alfredo Cassella (1883-1947), de voor ons bekendste van die meesters. Vanaf 1939 doceerde Rota aan het Conservatorium in het Zuid-Italiaanse Bari, waarvan hij elf jaar later directeur werd. Nino Rota componeerde opera's, symfonieën, orkestwerken, kamermuziek, pianostukken en veel filmmuziek. Zijn werk heeft vele oren bereikt van de liefhebbers van het omvangrijke cinematografische oeuvre met als hoofdtitel The Godfather.