ZOMERTORTEL

Ecoduct Kempengrens E34

Zondag 26 juli 2026 (10:00 tot 12:30 uur)
Vertrek en P : baan Postel-Reusel over brug E34 rechts
Gids : Tom HUYSMANS (ANB)

Klik op de "play-knop" om filmpje te starten.
Klik daarna op de 2 pijltjes rechts onderaan om beeldvullend te bekijken.

Nationale Nachtvlindernacht

Dit weekend (vrijdag 17 en zaterdag 18 juli 2026) vond de Nationale Nachtvlindernacht plaats. Tijdens dit evenement kon je op tientallen locaties in Nederland en Vlaanderen kennismaken met de verborgen, kleurrijke wereld van nachtvlinders. Ik was er niet….. maar heb in mijn archief enkele foto’s van nachtvlinders opgezocht.

Nachtvlinders (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Rood weeskind - Catocala nupta

Het rood weeskind is een zeer grote en opvallende nachtvlinder uit de familie van de spinneruilen. De soort staat bekend om zijn perfecte camouflage in rust, die plotseling omslaat in felle kleuren bij gevaar. Met een spanwijdte van 65 tot 80 millimeter is dit een van de grootste nachtvlinders in de Lage Landen. De vlinders vliegen in één generatie van begin juli tot begin november. Je vindt ze vooral in de buurt van populieren en wilgen. Dit zijn de waardplanten waar de rupsen 's nachts van eten. Ze komen voor in bossen, parken, rivieroevers en ook regelmatig in stedelijk gebied.

Rood weeskind (Foto's: Wout RENDERS)

Bunzing - Mustela putorius - Polecat

De bunzing  is een middelgrote marterachtige die in heel Europa voorkomt en bekendstaat om zijn karakteristieke donkere gezichtsmasker en beruchte geur. Het dier wordt vaak  "stinkdier van Europa" genoemd omdat het bij dreiging een sterk ruikende vloeistof uit zijn anaalklieren verspreidt.

De bunzing heeft een slank lichaam met een donkerbruine vacht waar de geelachtige ondervacht doorheen schemert. Ze hebben witte oorranden en een opvallend licht masker rond de ogen en snuit.Ze zijn voornamelijk nachtactief en leven op de grond. In tegenstelling tot veel andere marters kunnen ze niet goed klimmen, maar het zijn wel uitstekende zwemmers en duikers.Ze verkiezen oevers van vennen en beken, bosranden en boerderijen, waar ze overdag schuilen in konijnenholen, takkenbossen of schuurtjes.

Bunzing (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Is dit een Sint-Jacobsvlinder…. of een Sint-Jansvlinder?

De Sint-Jacobsvlinder en de Sint-Jansvlinder zijn beide overdag actieve nachtvlinders, allebei met een opvallende zwart-rode kleur. Je onderscheidt ze het makkelijkst aan de hand van hun vleugeltekening en de periode waarin zevliegen.

De Sint-Jacobsvlinder heeft een donkere basiskleur met een lange rode streep en twee rode stippen (of vlekken) op elke voorvleugel. (vliegtijd van mei tot juni). De Sint-Jansvlinder heeft zes opvallende rode stippen (ook wel bloeddrupjes genoemd) op elke voorvleugel. (vliegtijd: van juni tot en met augustus)

Sint Jacobsvlinder (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Sint Jansvlinder (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Gestreepte witbol - Holcus lanatus

De gestreepte witbol  is een zeer algemene, inheemse grassoort in Nederland en België. De plant valt op door zijn zachte, fluweelachtige beharing en de witachtige tot roze-paarse bloeipluimen. Het gras bloeit van mei tot september met dichte pluimen die tijdens de bloei wijd uitstaan en later weer samentrekken. De plant vormt dichte pollen en wordt 30 tot 90 centimeter hoog.

Gestreepte witbol (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Koevinkje - Aphantopus hyperantus

Het koevinkje is een opvallend donkere, middelgrote dagvlinder die behoort tot de onderfamilie van de zandoogjes. Deze echte zomervlinder valt op door zijn rustige, fladderende vlucht in schaduwrijke gebieden. De vleugels zijn egaal zwartachtig donkerbruin met een smalle, witte franje aan de randen. De vlinder leeft vooral in vochtige, schaduwrijke graslanden, langs bosranden, brede bospaden en houtwallen. Je kunt deze vlinder zien vliegen van midden juni tot eind augustus.

Koevinkje (Foto's: Roger DAMEN)

De grootste natuurdatabank van België heeft zijn 100 miljoenste waarneming bereikt.
(Uit: Nieuwsbrief Natuurpunt)

De website "waarnemingen.be" bestaat sinds 2008 en krijgt momenteel jaarlijks zo'n 10 miljoen waarnemingen binnen. Achter de schermen controleren 360 vrijwulligers, ondersteund door een team professionals en AI, de meldingen. Al deze waarnemingen helpen om de natuur in kaart te brengen en vormen de basis voor wetenschappelijk onderzoek en beleidswerk.

Boompieper -  Anthus trivialis

De boompieper is een slanke, insectenetende zangvogel uit de familie van de kwikstaarten en piepers. In België en Nederland is de soort aanwezig als zomergast tussen eind maart en oktober. Hij staat vooral bekend om zijn spectaculaire en karakteristieke zangvlucht ook “parachutevlucht” genoemd. De vogel start zijn zang vanaf een hoge boomtop, vliegt steil omhoog en zweeft vervolgens met stijve vleugels en hangende poten als een parachute naar beneden naar een volgende boom.

Hij is ongeveer 15 centimeter groot (vergelijkbaar met een huismus) en heeft een gecamoufleerd, olijfbruin verenkleed met donkere strepen op de rug. De borst is warm geelachtig met fijne, scherpe streepjes.

Boompieper (Foto: Roger DAMEN)

Valkruid - Arnica montana 

Valkruid of wolverlei is een vaste plant die behoort tot de composietenfamilie met opvallende oranjegele bloemen (bloeitijd juni en juli) en die van oudsher bekendstaat om zijn krachtige ontstekingsremmende en pijnstillende werking bij fysieke trauma's. De plant groeit voornamelijk in Europese berggebieden op schrale, zure grond en dus ook in de Ardennen, en is in het wild in België wettelijk beschermd. 

Valkruid (Foto's: Roger DAMEN)

Zwerfvuilactie - Zaterdag 4 juli 2026

Hierbij fotoverslag (Roger DAMEN) van de zwerfvuilactie van vorige zaterdag.
Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten.
Klik daarna op de 2 pijltjes onderaan rechts om beeldvullend te kijken.

Veenbesparelmoervlinder (Boloria aquilonaris)

De veenbesparelmoervlinder is een uiterst zeldzame dagvlinder. Deze soort is in Nederland en Vlaanderen acuut met verdwijnen bedreigd door de sterke achteruitgang van zijn zeer specifieke leefgebied. Je vindt hem uitsluitend in actieve, goed ontwikkelde hoogvenen en langs de oevers van vennen met hoogveenontwikkeling. Je zal hem bijgevolg nog uitsluitend kunnen zien in de Hoge Venen.  De rupsen leven vrijwel uitsluitend van de kleine veenbes. Je kan hem vooral zien van half mei tot half juli.

Veenbesparelmoervlinder (Foto: Roger DAMEN)

Azuurwaterjuffer - Coenagrion puella – Azure damselfly

Bij de libellen staat de azuurwaterjuffer op de eerste plaats van meest waargenomen soorten. Je kunt dit blauwzwarte juffertje in heel het land aantreffen, maar de kans is het grootst op de hogere zandgronden. Het uit elkaar houden van de verschillende blauwe waterjuffers is soms wel een uitdaging. Op het tweede segment van het smalle achterlijf (vanaf het borststuk gezien) van de azuurwaterjuffer staat doorgaans een U-vormige zwarte tekening. Je moet maar net even weten waar je naar moet kijken… . Ze vliegen nog tot eind juli, dus er is nog een beetje tijd om te oefenen langs de waterkant van stilstaande en zwak stromende wateren op zandbodem.

Azuurwaterjuffer (M) - Foto: Karel VERBRUGGEN

Azuurwaterjuffer (Jong M- nog niet helemaal gekleurd) - Foto: Karel VERBRUGGEN

Kleine weerschijnvlinder versus Grote weerschijnvlinder

De kleine weerschijnvlinder (Apetura ilia) komt zelden voor in Wallonië. De waardplanten van de rups zijn o.a. ratelpopulier, witte abeel en schietwilg. En dat zijn exact boomsoorten die in het vlieggebied, langsheen een zijrivier van de Salm, voorkomen. Merkwaardig dat de vlinder steunt op twee paar poten, de voorste ledematen zijn in groei achter gebleven. Als de mannetjes met geopende vleugels licht vangen kunnen de vleugels blauw verkleuren (= irisatie). Dit effect is niet aanwezig bij de vrouwtjes, waarbij bruin de hoofdkleur is.  Ze drinken sap van rottende planten, onrijpe vruchten en worden zelfs aangetrokken door mensenzweet. Of wasemt Wout de geur van stinkende kaas uit, want ook daardoor worden ze aangetrokken. Vandaar dat ze zo maar naar je toe kunnen vliegen.  Vleugelspanwijdte 55 tot 60mm. Kwam eind 2012 afgebeeld voor op Belgische postzegels. Maakt opmars in Vlaanderen.

De grote weerschijnvlinder (Apetura iris) is met zijn spanwijdte  van 84mm een indrukwekkende grote vlinder met lange, puntige voorvleugels. Bij geopende vleugels zijn de kleuren van de kleine- en grote weerschijnvlinder sterk  overeenkomend.  De kleine weerschijnvlinder heeft 2 extra oogvlekken (dus in totaal 4) op de bovenzijde van de voorvleugels. De grote weerschijnvlinder heeft slechts 2 oogvlekken. Ook bij samengevouwen vleugels is er kleurverschil. Mannetjes van de grote weerschijnvlinder zoeken in het begin van de dag dierlijke ontlasting op voor de mineralen. Later kan dan een date volgen met de vrouwtjes in grote eiken. In geuren en kleuren wordt hier de toekomst verzekerd. Bij waarnemingen.be worden de waarnemingen ‘vervaagd’, dus geen exacte coördinaten ter bescherming van de soort.

Roger DAMEN.

Kleine weerschijnvlinder (Alle foto's: Roger DAMEN)

Grote weerschijnvlinder (Foto's: Ward DILLEN)

Grote weerschijnvlinder (Foto: Roger DAMEN)

Fraai hertshooi - Hypericum pulchrum

Fraai hertshooi is een slanke, sierlijke en overblijvende vaste plant uit de hertshooifamilie. De plant valt direct op door haar goudgele bloemen met opvallende, roodoranje bloemknoppen en dieprood aangelopen stengels. In het wild is deze inheemse soort inmiddels zeldzaam tot vrij zeldzaam in ons land en bijgevolg staat de plant genoteerd op de Rode Lijst van beschermde en kwetsbare planten.

De plant heeft slanke, rechtopstaande rode stengels met een maximale hoogte van 30 tot 60 centimeter en goudgele bloemen met subtiele zwarte kliertjes langs de randen van de kroonbladen. De bloeiperiode loopt van juni tot augustus.

Fraaai hertshooi (Foto: Roger DAMEN)

Bonte ribbelboktor - Rhagium bifasciatum

De bonte ribbelboktor  is een keversoort uit de familie van de boktorren die vooral voorkomt in bosrijke gebieden.  De kever is 12 tot 22 mm lang en heeft een zwart lichaam met twee opvallende geelachtige of roodbruine dwarsbanden op de dekschilden. Het halsschild heeft aan beide kanten een scherpe doorn, wat typerend is voor ribbelboktorren. In tegenstelling tot veel andere boktorren zijn de voelsprieten van deze soort relatief kort. 

Je vindt ze vaak op dode stammen, stronken en houtstapels in zowel naald- als loofbossen. De volwassen kevers bezoeken soms bloemen om stuifmeel te eten. 
Te zien van midden april tot eind juni.

Bonte ribbelboktor (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Bonte bessenvlinder - Abraxas grossulariata

 De bonte bessenvlinder, ook wel bekend als de harlekijn, is een opvallende nachtvlinder uit de familie van de spanners. Ondanks dat het een nachtvlinder is, vliegt deze soort ook regelmatig overdag. Geliefde waardplanten zijn onder andere de kruisbes, aalbes, framboos, sleedoorn en braam…. en vandaar ook zijn naam.

De vleugels zijn wit met een patroon van zwarte vlekken en opvallende geeloranje dwarsbanden.De vlinder vliegt in één generatie van half mei tot eind augustus. Ze worden sterk aangetrokken door lichtbronnen.

Bonte besssenvlinder (Foto: Roger DAMEN)

Akkerflora: hoe herstellen we ons kleurrijkste cultuurlandschap?

Akkerflora is de verzamelnaam voor wilde kruidachtige planten die specifiek voorkomen op en langs akkerlanden. Deze planten zijn vaak pioniersoorten die gedijen in de dynamische omgeving van bewerkte grond. Hoewel ze soms als "onkruid" worden gezien, zijn veel soorten essentieel voor de biodiversiteit en geven ze het landschap kleur met hun vaak opvallende bloemen.

In Nederland en Vlaanderen is de akkerflora de afgelopen decennia sterk achteruitgegaan door intensieve landbouw, betere zaadschoning en het gebruik van herbiciden. Ongeveer de helft van  onze soorten staat op de Rode Lijst van bedreigde planten.  Voor het herstel worden vaak bloemrijke akkerranden ingezaaid of specifieke akkerreservaten beheerd.

Gele ganzenbloem (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Kamille (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Korenbloem (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Papaver (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Wasbeer - Procyon lotor

 De wasbeer is een middelgroot roofdier dat oorspronkelijk uit Noord-Amerika komt, maar inmiddels als invasieve exoot stevig voet aan wal heeft gekregen ook in ons land. Hoewel ze er met hun zwarte oogmasker en geringde staart schattig uitzien, veroorzaken ze soms aanzienlijke ecologische schade en lokale overlast.

Ze zijn ongeveer zo groot als een flinke huiskat, met een lengte van 50 tot 60 centimeter en een gewicht tussen 5 en 12 kilo. Ze hebben een opvallend zwart 'boevenmasker' rond de ogen en een spitse snuit en een bossige, grijsbruine staart met duidelijke zwarte ringen.

Wasberen zijn voornamelijk nachtactieve solitaire dieren die uitstekend kunnen klimmen en zwemmen. Ze slapen overdag in boomholten, oude vossenholen, maar ook op zolders, in garages of riolen. In Wallonië (vooral de Ardennen) is de populatie geëxplodeerd: - naar schatting 50.000 tot 70.000 dieren. De paartijd is van januari tot begin februari. Na een draagtijd van 60 tot 73 dagen worden er meestal vier of vijf jongen geboren van maart tot mei, en gewoonlijk blijven de jongen bij de moeder tot in de herfst.

Tijdens een wandeling in de Ardennen zag Roger een verborgen hoekje met platgelopen gras. De nachtcamera bracht hiervoor een verklaring:- dit was de speelplaats van mama wasbeer en haar vier ‘klein mannen’. Leuk om zien, dat gestoei. Maar toen er later een das passeerde was er geen spelende jeugd meer te bespeuren. En ook van de papa wasbeer geen spoor!

Fotografie: Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje (8 min) te starten.
Klik daarna op de 2 pijltjes rechts onderaan om beeldvullend te kijken.