Archief

Landschapswandeling - Mettekoven, deelgemeente van Heers.

Start / ligging: centrum van Mettekoven aan  taverne Martenshof, Mettekovenstraat 2.

Parking: schuin tegenover de kerk.

Afstand: rondwandeling van 4 km.

Wandelwegen: veldwegen, holle wegen, straten en betonweg.

Bewegwijzering: oranje bolletjes.

Wandelbord: tegenover taverne Martenshof, aan de Dries.

De vroegere dries van Mettekoven was de verzamelplaats voor het vee, vanaf zo'n dries vertrokken de boeren met hun vee naar de omliggende weilanden.

Hier aan de Dries, het opgeknapt centraal grasplein (dorpsplein) liggen de huizen, de kerk en drie grote vierkantshoeves mooi gegroepeerd rond het plein.

Het Martenshof is een prachtig gerestaureerde vierkantshoeve, mogelijk te identificeren als het laathof Sint-Maartenshof dat toebehoorde aan het kapittel van Saint-Martin te Luik.

De kern dateert uit de 18de eeuw: hiervan rest slechts één travee van het voormalige woonhuis, in de noordhoek van het erf.

De dienstgebouwen dateren uit de tweede helft van de 19de eeuw.

Het geheel is heringericht als vakantieverblijven, er is eveneens een taverne in de hoeve met streekproducten.

Rechts van het Martenshof ligt nog een vierkantshoeve, genaamd  Hoeve De Brieser.

Deze volledig gerenoveerde hoeve uit de 18de eeuw bestaat nu uit B&B, gastenverblijven en biedt de gasten een oase van rust en tal van ontspanningsmogelijkheden.

Tussen de boerenwoning en het poortgebouw bevindt zich een Maria-kapel, die dateert uit 1943.

De wandeling,wij zoeken de Bergstraat op, dit is de straat links van het Martenshof.

Aan de eerste scherpe bocht naar links gaan we rechtdoor en zitten we in een prachtige holle weg.

De weg is diep ingesneden, met op de steile wanden begroeiing van struiken en bomen.

Voorbij een open veld volgt nog een tweede holle weg met verschillende diepe gaten in de flanken.

De das zou zich hier thuis voelen, maar ook andere kleine dieren vinden hier een veilig onderkomen.

Daarna wandelen wij over een veldweg en bereiken een hoger gelegen picknickplaats met uitkijkpunt.

Vanaf twee reuze hoge stoelen hebben we uitzicht op de omliggende akkers.

Op de rijke leem-krijtbodem worden vooral granen en bieten verbouwd.

Omringd door vergezichten en wandelend langs fruitplantages bereiken we de Romeinse kassei.

De Romeinse kassei is een 2000 jaar oude heirweg tussen Tienen en Tongeren.

Vandaag zijn de kasseien vervangen door een tweesporige betonweg.

Wij passeren in de schaduw van een reuze linde het modern monument van Tjenne de heks, bijnaam voor Johanna Machiels.

Ze werd hier in 1667 na een proces van ruim twee jaar tot de brandstapel veroordeeld.

Afwijkend van de wandelroute, indien men de Romeinse kassei rechtdoor blijft volgen, dan komt men spoedig uit aan de Kapel van Helshoven, bekend als bedevaartsoord.

Wij blijven op de wandelroute en gaan iets voorbij een boomkapel linksaf, veldweg door boomgaarden.

Een smal voetpad leidt ons langs houtkanten, hagen en open veld.

Wij winnen hoogte en zien rechts in een dal natuurgebied Stasveld liggen.

Het natuurgebied bestaat uit kalkrijke graslanden en talrijke poelen.

Kalkgraslanden worden gekenmerkt door een schrale en lage plantengroei, maar uitzonderlijk grote soortenrijkdom.

Ze zijn ook bekend door hun zeldzame soorten, vele orchideeën en gentianen komen enkel in deze biotoop voor.

Achter een hoogstamboomgaard zien we de eerste huizen van Mettekoven liggen.

Terug in het dorpje houden we nog even halt aan de kerk en pastorie.

Parochiekerk Sint-Martinus gebouwd in 1839 is een neoclassicistische kerk die sinds enkele jaren gerestaureerd is en een hele transformatie ondergaan.  

De kerk is letterlijk in het midden door twee gesneden, dus een soort doorkijkkerkje, heeft nu een polyvalente ontmoetingsruimte en  gedeelte  voor kerkvieringen.

De oude pastorie die naast de kerk is gebouwd in 1859, is een dubbelhuis met bijgebouw dat tegenwoordig dienst doet als vakantiewoning.

Tips / opmerkingen: heel wat wandelmogelijkheden vanuit Mettekoven, richting Klein-Gelmen (blauwe ruitjes - 3 km), richting Veulen (rode driehoekjes - 7 km).

De wandeling is zeker een aanrader in de bloesemperiode, dan kan het wel erg druk zijn in het dorpje.

Wandeldatum: zaterdag 26 april 2025, wandeling samen met broer Johan en zijn hondje Nora gemaakt.

Natuurgebied de Herkbeemden - Wellen.

Start / ligging: gemeentehuis van Wellen, Dorpsstraat 25.

Parking: tegenover het gemeentehuis van Wellen.

Afstand: rondwandeling van 4 km.

Wandelwegen: straten, graspaden en veldwegen die er modderig kunnen bijliggen.

Bewegwijzering: rode pijl met verborgen moois op.

Wandelbord: zijkant van de parking.

Wij zoeken de Volmolensteeg op, deze steeg begint aan de rechterkant van het gemeentehuis.

Hier loopt De Herk evenwijdig met de steeg en doorstroomt de rivier Wellen van zuid naar noord.

Passeren de visvijver van Visclub bij Puppe, op deze vijver wordt alleen op karper gevist.

Aan het einde van de steeg staat de bakstenen kapel van het Heilig Hart.

Wij steken de Vloeiherkstraat over, hier ligt een fraaie vierkantshoeve uit de eerste helft van de 19de eeuw.

Het hoevecomplex bestaat uit: boerenwoningen, hoeven, kippenhokken, paardenstallen, schuren, stallen.

De gerestaureerde gebouwen werden heringericht als restaurant Ter Poorte met een feestzaal.

Hier runde de intussen overleden Limburgse topchef Moke (tv-kok) vroeger zijn restaurant en feestzaal Ter Poorte.

Links langs de hoeve volgen we een graspad langs paardenweiden en komen uit op de Zakstraat.

Aan de Zakstraat 1 staat een U-vormige hoeve, gebouwd in vakwerkstijl, datering 1856.

Voorbij een fruitplantage in de Zakstraat slaan wij linksaf.

Via beemd en houtkant bereiken we de Kapel Onze Lieve Vrouw van Lourdes.

De bakstenen kapel uit begin 20ste eeuw heeft een spitsboogvormig portaal met opvallende rotsachtige verwerking van silexknollen in de omlijsting en bekronend kruis van silexknollen.

Prachtig Interieur: Lourdesgrot, rotsachtige afwerking.

De Graetmolen, zien wij vanaf de kapel liggen in de weilanden, wandelen er naar toe.

Het voormalige molencomplex Graetmolen is gelegen aan De Herk en bestaat uit molenaarswoningen, schuren, stallen en watermolen.

In 1876 en 1880 werden stoommachines geplaatst, maar die werden al in 1890 verwijderd.

Nog tot in de jaren 1960 hield landbouwer-molenaar Armand Van Schoenwinkel de molen in werking.

Ondertussen zijn de molenonderdelen verdwenen: molenrad, sluis- en binnenwerk met gietijzeren overbrenging.

In de periode 2006-2008 werden de molen gebouwen fraai gerenoveerd door Jossy Vanhengel, de huidige eigenaar.

Steken de brug aan de Herk over en zitten in natuurgebied de Herkbeemden, in Wellen beter bekend als de Grote Beemd.

Het natuurgebied ligt hier in de Herkvallei, tussen de Grote- en Kleine Herk.

De Herk Beemden is een overstromingsgebied en doet dienst als natuurlijk bufferbekken bij overstroming van de Herk.

Bij hoge waterstand in De Herk stroomt het water het gebied in waar het zelf zijn weg moet zoeken naar het laagste punt in de vallei.

De Grote Beemd werd vroeger gebruikt als “gemene weiden", waar alle Wellenaren tegen betaling aan de gemeente hun vee konden laten grazen.

Omdat het aantal Wellenaren met eigen koeien sterk afnam, verdween dit gebruik en werd het gebied volgepland met populieren om toch opbrengst te krijgen van hun gronden.

Vandaag worden de populieren in de beemden gekapt (gezaagd) en omgezet in bloemrijke hooilanden.

Het beheer van het natuurgebied gebeurt in nauwe samenwerking met Regionaal Landschap Haspengouw en de Wellense vrijwilligers van vereniging 't Bokje.

Naast vochtige weilanden bestaat de natuur hier uit moerasbosjes, ruigtes, meidoornhagen en oude houtkanten.

Er liggen ook verschillende poelen in het gebied, maar door de droge periode staan de poelen er uitgedroogd bij.

De poelen zijn normaal gezien de ideale leefomgeving van de kamsalamander.

Via een veldweg met links de Kleine Herk verlaten we het natuurgebied.

De Bampsweg en Stokstraat brengen ons terug naar de Dorpsstraat, eind van een mooie wandeling.

Tips / opmerkingen: aan het wandelbord start ook nog een ander wandelroute van 3 km - gele pijl, deze gaat richting natuurgebied de Broekbeemd.

In de Herkbeemden kan het behoorlijk zompig zijn na periode van veel regen, het daarom aangeraden om de wandeling te maken in een droogteperiode.

Wandeldatum: maandag 31 maart 2025, mooie zonnige dag.

Verborgen moois wandeling  -  Millen.

Start / ligging: aan de Burcht van Millen, Kattestraat 22 in Millen.

Millen is een deelgemeente van Riemst, ligt op de taalgrens in het zuidoosten van Limburg.

Parking: parkeerterrein aan het eind van de doodlopende Tikkelsteeg.

Afstand: rondwandeling van 3,6 km.

Wandelwegen: straten, steegjes en veldweg.

Bewegwijzering: rode pijl.

Wandelbord: tegenover de Burcht  van Millen.

Geschiedenis: de burcht was ooit het centrum van de heerlijkheid Millen of Milina, die een leen was van het Graafschap Loon.

De oorspronkelijke burcht, mogelijk opklimmend tot de 12de-13de eeuw, wordt in de 14de eeuw omgevormd tot een waterburcht.

In de eerste helft van de 17de eeuw is de tot ruïne vervallen burcht heropgebouwd tot een kasteel, het bleef in deze vorm bestaan tot 1811.

Daarna is het omgevormd tot hoeve en is de donjon en rechtse toren rond 1842-1845 verdwenen.

Vandaag omvat de burchtruïne twee evenwijdige tegenover elkaar gelegen gebouwen, de oostvleugel en westvleugel.

De oostvleugel bevat de oudste kern in de mergelstenen met op de hoek een ronde, mergelstenen toren en is tegenwoordig een toeristisch eetcafé.

De westvleugel is een bakstenen gebouw voorzien van mergelstenen banden en hoekblokken.

Aan het begin en einde van de wandeling doen wij de dorpskern aan, is  beschermd als dorpsgezicht en bezit talrijke historische vierkantshoeves.

De merkwaardigste is Hoeve Hof van Eggertingen gelegen aan de Langstraat 29.

Het betreft een semi-gesloten hoeve, waarvan de gebouwen gegroepeerd zijn rondom een rechthoekig erf.

Deze gebouwen bestaan uit hoeve, stal, dwarsschuur en wagenhuis, hebben mogelijk een oude kern, maar het huidige uitzicht dateert uit de tweede helft van de 19de eeuw.

De kern van de site wordt gevormd door een fraaie, eeuwenoude woonhuis in vakwerkstijl, gebouwd tussen 1546 en 1548.

Aan de achterzijde van het vakwerkhuis bevindt zich een verbouwde donjon, uitgevoerd in mergelsteen op een plint van silex en met banden van kalksteen.

Een andere imposante hoeve is Hoeve Henrotte, St.-Stefanusstraat 2.

Gesloten hoeve met oude kern uit de 17e eeuw, het poortgebouw en de straatgevel van het woonhuis uit eind 19de- begin 20ste eeuw en een recent dienstgebouw ten zuidoosten van het erf.

De stalvleugel ten westen vertoont in de westgevel een structuur van baksteen met mergelstenen speklagen en muurankers.

Tegenover de hoeve staat de Sint-Stefanus kerk, een neogotische kruisbasiliek, gebouwd in 1861 naar ontwerp van H. Jaminé, aansluitend een gotische westtoren uit de 16de eeuw.

Hoeve Dewalleff, gesloten hoeve met woongedeelte uit de 17de eeuw, Tikkelsteeg 13.

De winning is vrijwel volledig herbouwd in de tweede helft van de 18de eeuw, en is nu gerestaureerd en ingericht als restaurant, met feestzalen.

Hoeve Peters in de Millerdries 25 is een gesloten hoeve uit 1873, naast het poortgebouw staat de Onze-Lieve-Vrouw van Lourdeskapel.

Een tweede kapel die wij op de wandeling tegenkomen is de Sint-Antoniuskapel in de Peperstraat.

De kapel is toegewijd aan de Heilige Antonius van Padua en beschermd als monument, het bakstenen gebouwtje dateert uit circa 1900 en is aangepast in 1931 met een sober bepleisterd interieur.

Verderop in de Peperstraat ligt in een weiland de middeleeuwse motte, een gaaf bewaarde motteheuvel, met een doorsnede aan de basis van 36 meter, een hoogte van 7 meter en een omringende gracht van 7 meter breed.

Op de heuvel zijn resten van mortel en baksteen gevonden die erop wijzen dat er een gebouw, mogelijk een donjon, heeft gestaan.

Ongeveer 1 km van de wandeling vertoeven we in de velden. 

Zo hebben wij aan de Doebesteeg en vervolgen vanaf een veldweg uitzicht op de uitgestrekte akkers van Droog-Haspengouw.

Tips / opmerkingen: meer info over de geschiedenis van de heerlijkheid Millen: 

Goed om te weten: tegenover de kerk staat het bronzen beeldje van De Kattevillers,  dit is de bijnaam van de Millenaren, maar ook de naam van de plaatselijke carnavalsvereniging.

Wandeldatum: zaterdag 28 december 2024, zonnige maar koude dag.

Stiltegebied Zwarteput - Zutendaal.

Start / ligging: in Roelen, een gehucht van Zutendaal.

Parking: op de overgang Roelerweg en Kiewitseweg 3 - 5.

Afstand: rondwandeling van 4,5 km.

Wandelwegen: boswandeling met brede boswegen.

Bewegwijzering: groene rechthoekjes.

Wandelbord: aan de bosrand.

Het gehucht Roelen bestaat uit een 10-tal huizen en een paar hoeves.

De naam zou ontstaan zijn bij het brongebied van de Roelebeek die toen “Breecke” genoemd werd.

Wij wandelen tot voorbij het laatste huis-nr.11 van het gehucht en in de scherpe bocht naar links staat rechts het wandelbord.

Op deze wandeling doen we een deel van stiltegebied Zwarteput aan, het gebied strekt zich uit op de grens van de gemeenten Bilzen, Lanaken en Zutendaal.

Het gebied dankt zijn naam aan een oud bronnengebied dat is gelegen op de overgang tussen Kempen en Haspengouw.

Aan het begin van het bos hebben wij de keuze: de rondwandeling rechtsaf of rechtdoor beginnen, kiezen rechtsaf.

Passeren meteen een rustig gelegen boshuisje genaamd Het Uilen Huisje.

De bossen van Zutendaal bestaan hier uit loof- en dennenbossen.

Het is midden herfst, de meest fotogenieke periode van het jaar in de bossen.

Bomen vertonen nu de prachtigste rode, bruine en gele herfsttinten.

Ook enkele paddenstoelen en zwammen komen we onderweg tegen.

Verderop volgen we de Stevoordseweg, met links de bosrand en rechts paardenweides.

Daarna is het opletten voor paard en ruiter, zitten op het recreatieve ruiterpad met hindernisparcours.

Na een daling bereiken we een zwerfsteen of -kei.

Het is een stiltesteen met poëtische tekst op van de bekende Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers, overleden in 2022 op 82-jarige leeftijd.

In 1993 kocht de schrijver hier in de Zutendaalse bossen een fraai vakwerkhuisje, naar eigen zeggen zonder te weten dat het illegaal werd gebouwd.

Tien jaar lang heeft Brouwers alle juridische middelen uitgeput om te voorkomen dat het huis zou worden afgebroken.

Jeroen Brouwers leefde tot 2016 in het huisje, na gedwongen verhuizing is de woning gesloopt.

Aan de de stiltesteen liggen natte weilanden en vijvers, waarschijnlijk gevoed door bronwater.

Na het passeren van enkele vakantiehuisjes verlaten wij het bos en keren terug naar ons beginpunt.

Tips / opmerkingen: het wandelgebied maakt deel uit van het grote Nationaal Park Hoge Kempen en heeft de Lietenberg als toegangspoort.

Goed om te weten, wat is een stiltegebied: 

Wandeldatum: woensdag 13 november 2024, dag met veel wolken, geen neerslag.

Het Hornebos in Heers.

Start / Ligging: aan het Kasteel van Bovelingen, Altenastraat 2 Heers.

Parking: geen, parkeer de auto ter hoogte van de kasteelhoeve langs de kant van de Altenastraat, de straat is autoluw.

Afstand: rondwandeling van 5,5 km.

Wandelwegen: veld- en boswegen, betonwegen (heuvelachtig).

Bewegwijzering: blauwe ruitjes.

Wandelbord: aan het begin van de Rode Dreef.

Deze prachtige dreef was de oorspronkelijk toegang tot het inmiddels verdwenen kasteel van de adellijke familie de Borchgrave-d’Altena, het kasteel brandde in 1947 af.

De Rode Dreef is 420 meter lang en bestaat uit rode beuken, de imposante bomen geven de dreef een middeleeuws karakter.

Wij keren de dreef de rug toe, nemen eerst een kijkje aan de overgebleven gebouwen van het Kasteel van Bovelingen.

De kasteelhoeve staat rechts, is een gesloten hoeve uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Het bestaat uit een woonhuis, stalling en dubbele dwarsschuur die voorzien zijn van twee vierkante hoektorens.

Links liggen de dienstgebouwen, een U-vormig complex herbouwd in de 19de of begin 20ste eeuw in eclectische stijl.

De fraaie vleugel aan de zijde van de Altenastraat omvat de inrijpoort en het voormalige koetshuis.

Bakstenen gebouwen van twee bouwlagen onder zadeldaken (leien); dakvensters met tuitgevelbekroning.

De gebouwen doen tegenwoordig dienst als privé-landbouwbedrijf.

We volgen de Altenastraat lichtjes bergop, deze straat is nog steeds zoals in 1810 ter hoogte van het kasteeldomein met een rij bomen beplant, nu geknotte linden.

Juist voorbij de oude kasteeldreef (privé) gaan we rechtsaf en volgen de bosrand met links velden.

De kinderwandeling is dezelfde wandelroute, af en toe zijn er infoborden over te zien, men kan dan QR-codes scannen en zo het kinderverhaal beluisteren van wezens genaamd de Grondelingen.

Rukkelingen-Loon, een landbouwdorp, is hier in de verte uiterst links te zien, het dorpje ligt in het dal van de Herk.

Wij komen uit ter hoogte van een bivakzone en slaan linksaf de Sterstraat (betonweg)in.

Passeren de wilde bijentuin (infobord).

Het hek van de tuin is afgesloten, is individueel alleen toegankelijk tussen april en september.

Tijdens een sterke daling in de Sterstraat zitten we in een mooie holle weg.

Verderop staat het Waterproductiecentrum Rukkelingen Bovelingen, hier pompt de Watergroep drinkwater op.

Hier stroomt een beekje met zuiver bronwater langs de gebouwen.

Zetten de wandeling verder in het aanpalende Hornebos, is 80 hectare groot en is een der weinige bossen in Droog-Haspengouw.

Het bos behoorde oorspronkelijk bij het domein van het Kasteel van Bovelingen, is in 1980 aangekocht door het Agentschap voor Natuur en Bos.

In het loofbos staan vooral inheemse boomsoorten: es, olm, zomereik en beuk

Het bos is rijk aan planten, waaronder de slanke sleutelbloem en de grote keverorchis.

Een grote variatie aan bosvogels voelt zich hier thuis, maar ook de bosuil en ransuil zitten hier, wel moeilijk te spotten want de uil is een nachtdier.

Het lagere geleden bos bestaat vooral uit moerasbos, hier bevinden zich de bronnen van waterloop de Herk, deels modderige bosweg.

Na de boswandeling bereiken wij uitgestrekte velden, zien afwisselend maïs, bieten en aardappelen.

Boven op het Haspengouwse leemplateau zijn mooie vergezichten te zien op het golvend landschap.

Via de Sterstraat bereiken we terug de bivakzone en wandelen naar ons beginpunt.

Tips / opmerkingen: wie wil kan een grotere wandeling door het Hornebos maken, volg dan de rode driehoekjes (8km).

Meer info over de geschiedenis van het Kasteel van Bovelingen: 

Niet zien staan, het boombeeld van de zwarte graaf, er bestaat een legende over:  

Wandeldatum: zaterdag 5 oktober 2024, mooie zonnige dag.

De vallei van de  Zwarte Beek  - Laren.

Start / ligging: op het eind van de Ashoekstraat.

De Kikbeekbron wandeling - Opgrimbie.

Start/ ligging: aan recreatieoord Kikmolen, Kikmolenstraat 3 Opgrimbie, deelgemeente van Maasmechelen.

Erfgoedwandeling  -  Sluizen.

Start / ligging: aan het buurthuis (de voormalige parochiezaal), gelegen aan de Viséweg 430 in Sluizen, is een deelgemeente van Tongeren.

Provinciaal Groendomein Kesselse Heide.

Start / Ligging: aan het Onthaalgebouw, Vaerestraat 4 Nijlen.

Alden Biesen en omgeving.

Start / ligging: Kasteelstraat 6 Rijkhoven, deelgemeente van Bilzen.