Afscheid...

Ik heb meer dan 80 lezingen gegeven over de Eerste Wereldoorlog en nu ben ik in contact met mensen die publiceren over WOII . Soms hebben ze teksten in het Frans en dan vind ik het jammer dat daar een vertaling van gemaakt wordt met Google Translate: je komt dan zaken tegen zoals : il a été tué à l'intérieur (de sa maison) : dat geeft dan in vertaling : hij werd gedood in het binnenland... Dus... zet ik me regelmatig aan het vertalen : in dit geval is een reeks bezig over "weerstand" : een voorbeeld : ik maakte deze vertaling over het lot van een priester: indrukwekkend dramatisch...

We blijven het nog even rustig aan doen : deze namiddag waren we op bezoek bij onze zoon , schoondochter en kleinkinderen : een diepe droefheid...

Ik heb wel een vertaling gemaakt die je kan terugvinden op Facebook  : groep : "België tijdens de Tweede Wereldoorlog". Deze keer over de communistische beweging...

Op die pagina's kun je nogal wat info over die periode terugvinden.

Vandaag houden we het heel kort... en we schrijven dit vol verdriet...

We namen afscheid van de schoonvader van onze jongste zoon Luc.  Jaak , (72 j.) , collega schoonvader , was een hele toffe man , een papa, opa en schoonpapa uit de duizend. We ontmoetten elkaar meer dan 20 jaar geleden , op de dag dat onze schoondochter Jill haar diploma ontving als regentes. Het klikte dadelijk en... het bleef klikken !!! We brachten met de hele familie samen vakanties door... en het was net alsof hij en "make" heel nauwe familie waren. Woonachtig naast Luc en zijn gezin zagen we ons bij ieder bezoek... Mogen de herinneringen aan een fantastische echtgenoot , papa en opa voor Luc en zijn gezin een beetje troost brengen...

Na heel wat tegenslagen in zijn leven... moge hij nu rust vinden !!!

Voor ons vertaalproject (Boodschap voor een Betere Wereld : nu in 854 talen) wachten we op antwoorden. Verschillende berichten werden verzonden via Messenger, Facebook en Mails. De berichten werden verstuurd naar personen en/of organisaties die zich bezighouden met het behoud van verdwijnende talen. Maar... voorlopig zonder respons.

Hopelijk wordt het geen "Wachten op Godot" zoals in het toneelstuk van de Ierse schrijver Samuel Beckett : twee zwervers wachten tevergeefs op een persoon die nooit zal komen...

We houden u op de hoogte en... houden ons aanbevolen voor tips ! En wie wil kan de lijst krijgen met de 854 talen: graag een seintje : frans.medaer@skynet.be .

Een laatste item met de woordenlijst in het dialect : daarna gaan we weer over op andere onderwerpen maar... we komen nog terug op het dialect ! We zijn voortdurend met taal bezig. Een Franse leraar zei ooit in de Elzas toen de Duitsers binnenvielen en Duits de spreektaal zou worden : "La langue est la clef de votre prison"... De taal is de sleutel van uw gevangenis...

Toe:t (papieren zak)

Toesje (ruilen)

Touwspang (veiligheidsspeld)

Trepke (trapje)

Trikko (pullover)

Troag (voedertrog)

Tuchtig (de koo is tuchtig)

Tuf (moto)

Uchtere (buurten)

Uitpölf (hoofdpeluw)

Umme (hemd)

Un (ajuin)

Ungerste : onderste : den ungerste stein : de onderste steen

Uuve (knikkers)

Vantie:d (soms)

Verstange ?  (verstaan ?)

Vertesteluweere

Veurdevoots (ook : veurevoots : om de beurt : voorde voets)

Vlieger (vliegtuig)

Voddemarsjang (voddenverkoper)

Vreugjaor

Vrouwluj (vrouwen)

Wèègesjiet (zweertje op ooglid)

Weinderik (woerd)

Weinjndvogel (windvogel)

Weinter (winter)

Wiemerte (aalbessen) : zwarte wiemerte : zwarte bessen  cassis)

Wujjer (verder)

Wuut (ver)

Zaal (fietszadel)

Zauwt (zout)

Zawwel (slappe koffie)

Zeisem/zeis (zeis)

Zeiver (speeksel , ook flauwe praat)

Zicht(korte zeis om graan af te doen)

Ziemele (het ziemelt : het motregent)

Zoo:g (zeug)

Zoe (zo)

Zoerdeisem (zuurdeeg)

Zoermoos (zuurkool)

Zonger (zonder)

Een voorlaatste reeks dialectwoorden uit ons dorp Lanklaar (en sommige uit de omgeving ook)

Nej (dichtbij)

Ond (hond)

Onsjeenig (ontoonbaar)

Opsjödde (koffie)

Ordentelek (fatsoenlijk)

Pees (perzik)

Pien (pijn)

Piepel (vlinder)

Pinneke (wasspeld)

Pöl (kuikentje)

Pölverke (mini-bommetje voor speelgoedrevolvertje)

Poor (porei)

Proe:m (pruim)

Prösj (parkiet)

Punèès (duimspijker)

Pupsjen (hauw dien pupsjen oope)

Puu:n  (kus)

Puune (kussen : ww)

Rebzjie (minderwaardig iets)

Reek (riek)

Renjeere (in orde brengen)

Reub (raap)

Reure (roeren)

Reures (het is reures genog) (bijna)

Rezienewèk (rozijnenbrood)

Rôffe (bruusk trekken)

Röggestrank (ruggengraat)

Rök (rug of meervoud van rok)

Ruffele (uitrafelen)

Ruip (ruif : hooi)

Rungele (rammele  en  het rungelt in miene kop)

Ruuster (rooster)

Ruuzele (uitvallen van veren of haren)

Sjans (mutsaard – bussel sprokkelhout)

Sjaop (schaap) : sjeu:pke : schaapje

Sjauf (iemend op het sjauf lègge)

Sjebbetig : sjöppetig (miserabel)

Sjeene (schenen : teege de sjeene stampen)

Sjènk (hesp)

Sjich (dagtaak , werkuren : iech höb mien sjich al om)

Sjie:tvot (verwensing…)

Sjoester (schoenmaker)

Sjoets (oude vervormde boom of knotboom)

Sjolk (voorschoot)

Sjoor (bui regen)

Sjootelsplak (vaatdoek)

Slaover (speeksel bij dieren)

Slèèg (slagen : mcv van slaag : slèèg kriege)

Smauwel (dikke boterham)

Snoaterbel (snottebel  ook : klein kind)

Soe:ts (gezicht)

Sookker (suiker)

Spier (spier poor)

Stechele (kibbelen)

Stool (steu:l)

Strikke (te pakken krijgen)

Strikke (breien)

Struu (stro)

We vervolgen ons alfabetisch gerangschikt lijstje !!!

Keel  (nachtkleed)

Kitsj (klokkenhuis van appel)

Kjiere (uithouden : iech kan het neet kiere van de pien)

Klauw (steen)

Kleefke (wasspeld)

Klie: (klaver)

Knie:n (konijn)

Kof (koef) : haarknot

Kolemarsjang

Kontent  : doech diech kontent

Koo (koe)

Koomme (komen : diech kums)

Kooweirdje (kwikstaartje)

Kosjelemosjen (fluisteren)

Kösse (kussen)

Kraog (kraai)

Krauwel (achterblijver… ook korst brood…)

Krej (kraai)

Kriemer (in de rug)

Kremke (sluiting bijv. bh)

Kröbke (kropje : sla)

Kroe:d (onkruid)

Kroe:t (biet)

Kroenekraane kraanvogels)

Kroetsje (hoesten)

Krollemol (appelbol in deeg gebakken)

Kroonsjele (stekelbessen)

Kumpt : komt : het kumpt neet zoe ne:j : het komt niet zo nauw)

Lampedèèr : lampadaire

Lampteir (lantèèr) : lantaarn

Laupe (lopen)

Lègge (leggen)

Lepsje (oplikken)

Lievend (lijnwaad)

Lievesdraod (wasdraad)

Loch (vloeibaar)

Lommelekriemer / voddenmarsjang (voddenverkoper)

Lootsj (fopspeen)

Luips (de kat is luips)

Maalplak (zakdoek)

Mansluj (mannen)

Mesjing (machine)

Mèsnaat (doornat)

Mie:t (hooimijt)

Mingele (mengen)

Mingele (mengen)

Mins (mens)

Moe:t (mist)

Mol : mölke

Moos (kool)

Mösj (‘mus)

Möts (muts)

Naas (neus)

Naober(s)

Naobers (buren)

Naolj (naald)

Neesten (niezen)

Neet (niet)

Ons Lanklaars dialect... ook een "bedreigde taal". Mijn oom Pol Peeters maakte er reeds een studie over ongeveer 100 jaar geleden... Agnes Conings legde ook een hele lijst aan !!! 

Hier deel 1 

‘t uuske (WC)

Ampfel (handvol)

Anges (anders)

Aore (haore : haren)

Avekoat (advocaat)

Aveseere (vooruitgaan)

Baaje (baden)

Bakkes (bakhuis en grote mond) : hauw die bakkes

Balans (blans) : weegschaal : tot 5 kg koperen schalen

Baskuul (bascule : meer dan 5 kg)

Batteraaf  ( ondeugend ventje )

Bè:je (bidden)

Bejje (wonden laten inweken) en : erop bejje : erop slaan

Bekans (bijna)

Besèng (kuip)

Beu:ke (wenen)

Biggel (Franse g) : pik , houweel

Binjele (kousenophouders : bij sportkousen)

Bleinjèès (steekvlieg)

Bloom (bloem)

Bloomkoel (bloemkool)

Boe:n (boon)

Boe:ne (bonen)

Boegie (kaars)

Boejie (boeien)

Bökkem (bokking)

Botte (laarzen)

Bouw (boterham)

Breustig (De zoag is breustig) (bronstig)

Brik (baksteen)

Brikkebekker (bikkenbakker)

Brikkemesjang (afval van baksteken)

Bro:k (kloekhen)

Brook (broek)

Charmant veu:l  (nogal veel)

Dabbe  (krabben)

Dat stuit neet (dat past niet)

Dèn  (hooizolder)

Den ungere sloape (siesta houden)

Diech (jij)

Doareweg (nogal veel)

Doeg (doe)

Donkel : in den dunkele laupe

Dras (koffiedik)

Dujje (duwen)

Dul (duizelig)

Dunkele (donkerte)

Dunkele (in den dunkele : in het donker)

Dweeskop (iemand die altijd dwars gaat liggen)

Ekstemeere      (De wuurs neet geëkstemeerd) (achten)

Elentrik (stroom)

Ermzaalig (armzalig)

Euvereerd (een overledene die opgebaard is)

Eweg (weg , ervan door)

Foetele (valsspelen)

Galjaar (ondeugender ventje/vent)

Gank (gang : ook : gank weg : ga weg)

Gelie:k : gelijk : de krie:gs gei gelie:k)

Gerömd (met soort plooitjes)

Gesjengeleerd (kapot geraakt : zien sjoon waore gesjengeleerd door de pikdraod)

Get (iets)

Gevuchel (als minderwaardig beschouwd)

Good (goed)

Graas (gras)

Hauwe (houden)

Helpe : de hulps miech toch?

Hooste (hoesten)

Houwe (slaan)

Huij (hooi)

Hulpe (bretellen)

Inpessant (ondertussen)

Invèème (draad door ’t oog van een naald steken)

Iering (haring)

Jertelle (kousenophouders vanaf korset)

Kalle (spreken)

Kasjevekske (hesje met stukje aan)

Katsche ‘stukjes appel)

Kawf (kalf : keijfke : kalfje)

Ke ( r ) staanjele (kastanjes)

Wachtend op antwoorden... die voorlopig niet komen... ga ik verder met het vertellen van verhalen die ik kon optekenen bij het vastkrijgen van vertalingen. 

Op zekere dag stuurde ik een vraag voor vertalingen - in het Engels en het Spaans - naar de universiteit van Madrid , naar de afdeling "Moderne Talen". Een prof vond het project geweldig en... bezorgde mij een vertaling in het Moçarabe , een taal die in de 15de eeuw nog gesproken werd in het gedeelte van het Iberische schiereiland dat tot 1492 door de islam veroverd was: daar had zich een heel eigen taal ontwikkeld... later dus uitgestorven. Via die afdeling kwamen later ook nog regionale Spaanse talen.

Soms moet een mens echt geluk hebben !!!

Het moest er eens van komen : vandaag positief getest op Corona.

Gelukkig goed gevaccineerd en boosterprik gehad : dus echt heel milde symptomen !!!

We houden u op de hoogte !

Vandaag kan ik op deze gedichtendag niet anders dan een heel "apart" voorbeeld van poëzie weergeven. Het dateert uit 1952 , is van de hand van Lucebert , en ik leerde het kennen tijdens mijn studie van cursussen aan de Open Universiteit : Cultuurwetenschappen , vak : Literatuurgeschiedenis. Het is een gedicht , gemaakt op het "schema" van een sonnet. Om eens stevig over na te denken... in deze individualistische maatschappij !!!

sonnet