Van de paardentram naar de Dampoort tot de Hermelijn naar Flanders Expo
Vrijdag 25 januari 2008
Op. vervoer Gent (325)
AFLEVERING 30 (WEEK VAN 4 TOT 10 MAART 2007) TERUG BESCHIKBAAR !!! ==========================
Vorige week stonden de schijnwerpers gericht op de legendarische tramlijn 3, ten tijde van de gerenoveerde drie-assers in de jaren vijftig en zestig.In deze aflevering nog meer van dat, maar dan wel over lijn 5. ________________________
De lijn bekwam haar definitieve loop grotendeels na de omwisseling met lijn 7 tussen Sint-Amandsberg en het Van Arteveldeplein op 16 juli 1922. Toen werd het Stapelplein de noordelijke terminus, terwijl de zuidelijke sedert de Wereldtentoonstelling van 1913 het pleintje ter hoogte van de Zwijnaardsesteenweg en de Elf Julilaan bleef. Op 10 april 1929 werd de verbinding met het Heilig Kerst verwezenlijkt via de Priesterstraat, thans Doornzelestraat, en zo in gemeenschap met lijn 4 doorgetrokken tot aan de Muidebrug. In zuidelijke richting kwam er op 26 juli 1931 een goede 800 meter bij op de Zwijnaardsesteenweg. Zo bleef het tot en met 31 mei 1965, waarna de autobusexploitatie een aanvang nam.
Het traject
Zwijnaardsesteenweg (terminus nabij de August Kekulestraat) - Rerum Novarumplein - kruispunt met Steenakker - kruispunt met de De Pintelaan (UZ) - kruispunt met de Elfjulilaan en Koekoeklaan - spoorwegviaduct aan de Achilles Musschestraat en Burggravenlaan - Zwijnaardsesteenweg - Normaalschoolstraat - Heuvelpoort - Overpoortstraat - Kramersplein - Sint-Pietersplein - Sint-Pietersnieuwstraat - Lammerstraat - Frankrijk- en Wilsonplein - Zuidstationstraat - Van Arteveldeplein - Keizer Karelstraat - Sint-Jacobsnieuwstraat - Vlasmarkt - Beverhoutplein (Sint-Jacobs) - Bibliotheekstraat - Minnemeers - Minnemeersbrug - Kongostraat - Ham - Dok-Noord (Stapelplein) - Doornzelestraat - Heilig Kerst - Sint-Salvatorstraat - Neuseplein - Sassekaai (terminus Muidebrug) - terug langs de Voormuide.
Reeds eerder gepubliceerd over lijn 5
* 178a - terminus aan de Zwijnaardsesteenweg * 179 - terminus aan de Muidebrug * 179a - ringspoor op het Van Arteveldeplein * 234a - in de Sint-Pietersnieuwstraat * 247 - in de Bibliotheekstraat * 264a - terminus aan de Muidebrug * 271a - terminus aan de Muidebrug * 274a - in de Voormuide
Omgebouwde open tramrijtuigen 220 tot 225 en 227 tot 234 uit 1908 en 1909.
Enkele kenmerken: ongebogen onderstel, geen railremmen; schuifdeuren middenin behalve 312 en 314; lengte 11,89 m - wieldiameter 80 cm; gemoderniseerd in de periode 1950-1954; alle buiten dienst gesteld eind 1969.
302
in dienst op 26 december 1925 buiten dienst in november 1969 afgevoerd op 18 november 1969 naar PVBA Chimefer in Adegem
Drie-asser 302 op lijn 3 aan de vluchtheuvel tegenover de Sint-Jacobskerk. (foto: 23 augustus 1968)
BEKNOPTE INVENTARIS VAN DE 105 GENTSE DRIE-ASSERS (301-405)- aflevering 1
HET PROTOTYPE 301 ("het tonneke")
In 1923 gebouwd uit open rijtuig 226 (zomertram) als twee-assig rijtuig met een vlak chassis en twee één-assige draaistellen. Voldeed niet aan de verwachtingen. Tegen november 1925 omgebouwd tot drie-asser door toevoeging van een derde as in het midden (uitvindersbrevet voor ingenieur Robert Haerens). Het meest in dienst op lijn 8. Buiten dienst op 20 augustus 1962. Ontmanteld op 22 augustus 1962. Kast verkocht aan de scheepswerven te Langerbrugge.
Het prototype van de drie-asser, opmerkelijk wegens het smalle, licht gebogen front, op de Kortrijksesteenweg ter hoogte van het de Smet de Naeyerpark in dienst op lijn 8. Het rijtuig begeeft zich naar de keerlus aan "De Sterre". (eigen foto, 2 augustus 1962)
Boven: Drie-asser 370 aan de terminus "Gentbrugge-brug", vertrekkensklaar voor een rit naar Mariakerke. Daarachter twee rijtuigen met gedeeltelijk neergehaalde sleepbeugel, die daar tijdens de daluren worden geparkeerd. (foto uit 1968)
Onder: Dezelfde locatie, nu gezien vanaf Gentbrugge-brug. Links drie-asser 376 met bestemming Mariakerke. Rijtuig 363 bereikt het uiteinde van de Gentbruggestraat en wacht aan de terugloopwissel op het vertrek van het eerste. (foto: 19 september 1969)
Twee opnamen aan de terminus van lijn 3 op de wijk Zandeke te Mariakerke.
Boven: De ontvanger van drie-asser 313 keert deskundig de sleepbeugel ter voorbereiding van de terugrit naar Gentbrugge-brug. Verder hebben we hier een goed zicht op de flauwe bocht van de Brugsesteenweg richting stad.
Onder: Terminuspunt aan de laatste draagarm van de bovenleiding. Links het Maurice Claeysplein. De ontvanger van de 379 voert hetzelfde karwei uit als zijn collega op bovenstaande opname. (foto: W. Gogaert - 1969)
Boven: Zicht op de Brugsesteenweg in de richting van de Rooigemlaan. De rijtuigen 311 en 374 kruisen elkaar ter hoogte van de Jutestraat, waar het dubbel spoor overging in een enkel, alvorens de terminus te bereiken. Links bemerken we de lichtsignalisatie voor de trams die van de stad komen.
Onder: Dezelfde locatie, nu gezien in de richting van de terminus. Drie-asser 302 wacht zijn beurt af en zal aanzetten van zodra rijtuig 312 zich volledig op het tegenspoor bevindt. (Beide foto's uit 1968)
Boven; Rijtuig 367 ter hoogte van de Blokhuizen, intussen vervangen door een nieuwbouw in het kader van het project Zuurstof voor de Brugsepoort. De tram komt van Mariakerke en rijdt naar het kruispunt met de Rooigemlaan. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Onder: Drie-asser 365 begeeft zich in de tegengestelde richting naar de terminus aan het Zandeke. Rechts de hoek van de Kempstraat. Links voorbij de Fluweelstraat bemerken we nog een laatste restant van de boogbrug waarover tot in de jaren vijftig de ringspoorweg lag tussen de haven en Gent-Sint-Pieters. (foto uit 1969)
Tot eind augustus 1962 bleef de terminus "3 doorstreept - Rooigemlaan" in gebruik. In 1942 aangelegd als rechtstreekse verbinding met lijn 1 op de Ferrerlaan via de houten Hamerbrug, werd na de inhuldiging van de nieuwe De Smetbrug in april 1949, het traject ingekort tot het gedeelte van de laan tussen de bomen, eindigend in een terugloopwissel. In beeld rijtuig 325 op het kopspoor nabij de nieuwe brug uit 1953, intussen herdoopt in Guislainbrug. (foto uit 1962)
Boven: De Bevrijdingslaan met uiterst rechts de Sint-Jan-Baptistkerk. Drie-asser 309 rijdt naar Mariakerke. Op het bordje rechts onderaan wordt publiciteit gemaakt voor de speciale editie van de krant Het Volk tijdens de Ronde van Frankrijk. Het bestelwagentje van de Quick Service schuift aan in de plaatselijke file...(foto uit 1969)
Onder: De rijtuigen 303 en 312 kruisen elkaar op de Rooigemlaan. We kijken in de richting van de Bevrijdingslaan. foto: 23 augustus 1968)
Boven: De 380 komt van de Phoenixstraat en rijdt via de Bargiebrug in de richting van de Noordstraat en Gentbrugge-brug. Over het water onderscheiden we de huizenrij van de Zuidkaai en de torenspits van de Sint-Jan-Baptistkerk. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Onder: Drie-asser 371 aan het Emilius Seghersplein, rechtover de Sint-Jan-Baptistkerk. Let ook even op een exemplaar van de rode telefooncellen (allo) die toen op heel wat pleinen en strategische punten waren geplaatst. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Boven: Rijtuig 368 in de Hoogstraat, vlakbij het kruispunt met de Holstraat. Eindbestemming: Gentbrugge-brug. (foto: R. Temmerman - december 1966)
Onder: Zicht op de Noordstraat richting Bargiebrug. Drie-asser 391 is gestopt aan de vluchtheuvel nabij het kruispunt met de Contributiestraat, bij de Gentenaars bekend als "De Duizend Vuren", links in beeld. Het rijtuig doet dienst op lijn "3 barré" naar het Heirnisplein te Sint-Amandsberg. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Boven: Drie-asser 324 is de Sint-Michielsbrug afgedaald en zet zijn weg verder langs de gelijknamige straat, richting Mariakerke. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Onder: De vluchtheuvels in het midden van de Hoogstraat. Rijtuig 302 heeft Gentbrugge-brug als eindbestemming. Centraal in beeld de gebouwen van "De Poel" (Volksliefde), uiterst links deze van de Dienst der Belastingen, thans overgebracht naar de Zuiderpoort nabij de Sint-Lievensbrug. Hier eindigde in februari 1961 de kaping van een tram door Gentse studenten, die was begonnen aan de Holstraat. Dank zij de tegenwoordigheid van geest van de ontvanger, kon deze vrij snel de stroom afsluiten... (foto: W. Gogaert - 1969)
Boven: Massale beweging van reizigers die aan de Sint-Michielshelling trams van lijn 3 verlaten en bestijgen. Het feit dat de rijtuigen elkaar opvolgen heeft wellicht te maken met een hindernis die ze op deze miezerige regendag tijdens hun rit naar Mariakerke hebben ontmoet. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Onder:Drie-asser 375 op het hoogste punt van de Sint-Michielsbrug, op weg naar de terminus in de Rooigemlaan. (foto: 5 september 1957)
Boven: Rijtuig 387 komt "zwaar beladen" van de Sint-Michielshelling en zal eens voorbij het Emiel Braunplein halt houden aan het Belfort. In de Cataloniëstraat bemerken we de 404 in dienst op lijn 1 en een autobus van het type Mack op lijn 37 naar het Westveld te Sint-Amandsberg. foto: R. Temmerman - 12 februari 1960)
Onder: Ontmoeting tussen de rijtuigen 367 en 377 van lijn 3 aan de halte Sint-Michielshelling. Het linkse heeft Mariakerke als eindbestemming, het rechtse rijdt op "3 barré" naar het Heirnisplein. Blijkbaar was het "koopjesdag" in de Veldstraat! (foto: J. Deijs - 8 juni 1964)
Tweemaal een rijtuig in de Belfortstraat, in dienst op lijn 3. Telkens is de eindbestemming Gentbrugge-brug.
Boven: De 305 gezien vanop de pui van het stadhuis. De tram is bijna aan de Hoogpoort en zal afdalen richting Sint-Jacobs en Steendam. (foto: E.J. Bouwman - 1963)
Onder: De 303 met op de achtergrond het Belfort en de Lakenhalle, aan het kruispunt met de Hoogpoort rechts en de Nederpolder links.
Boven: Drie-asser 378 verlaat de halte aan de Sint-Jacobskerk en vervolgt de rit richting Gentbrugge-brug via Steendam. Onderaan in beeld het spoor van lijn 5 naar de Bibliotheekstraat. (foto: E. J. Bouwman - 1963)
Onder: Standplaats van tram 3 aan het koor van de Sint-Jacobskerk, richting centrum. Links van rijtuig 320 het wachthuisje uit het interbellum dat weldra zou verdwijnen. Rechts onderaan de buiten gebruik gestelde wissels van lijn 5, waarvan de sporen naar de Sint-Jacobsnieuwstraat na de stopzetting van de tramexploitatie op 31 mei 1965, reeds zijn opgebroken. (foto: W. Gogaert - 1969)
Op. vervoer Gent (325)
