Homenage aan Mikel Salegi Urbieta
Wij
herinneren ons hoe je leven weggerukt werd bij een controle door de Guardia
Civil in de vroege ochtend van 18 december 1974 te Errekalde (Donostia). Je was
nauwelijks 21 jaar geworden. Er was een avondmaal geweest in het Instituto
Social de la Marina, waar de uitslagen bekend werden gemaakt van een
vergelijkend examen. Je was op de terugweg, in 3 wagens, met je vrienden. Jij
zat in de laatste wagen en volgde een eind achterop. Op de plaats waar de
Guardia Civil een controle hield, was de signalisatie verstopt achter de twee
wagens van je vrienden, die al tegengehouden werden. Je zag de signalisatie
niet en je vrienden waarschuwden de Guardia Civil dat dit de 3de
wagen van de groep was. De Guardia Civil, onmogelijk te zien tussen de 2
wagens, gaf een teken om te stoppen. Aangezien je dit niet gemerkt had, reed je
door. Zonder waarschuwing werd een salvo op je wagen afgevuurd, 18
kogelinslagen afgevuurd door de 5 agenten! De kapitein-generaal van Burgos
verklaarde achteraf dat de controles er niet zijn om te waarschuwen, maar om in
te grijpen (“los controles no se ponían para avisar, sino para pillar”). Na
jouw dood is er wel werk gemaakt van signalisatie met verlichting en andere
maatregelen.
Na
het salvo was de enige bekommernis van de Guardia Civil om de bestuurder op te
pakken en drie dagen lang voor de buitenwereld af te zonderen. De wagen werd
weggesleept om de bewijzen in de doofpot te kunnen stoppen. Jou lieten ze
bloedend liggen. Je vrienden wilden je zo vlug mogelijk naar het ziekenhuis
brengen, maar werden opnieuw tot staan gebracht door een tweede controle, nu
van de Policía Nacional. Ze werden meer dan 10 kostbare minuten aan het lijntje
gehouden, minuten die wellicht je leven hadden kunnen redden.
Toen
wij naar het hospitaal snelden, werd ons verboden je te zien. Na heel wat
formaliteiten was dit pas de volgende dag mogelijk. Op dat vreselijke ogenblik
hebben wij aan jou beloofd je nooit te vergeten en niet te wenen. De eerste
belofte was vrij makkelijk te houden, de tweede belofte houden was onmogelijk.
De
begrafenis was een nachtmerrie. Bij het verlaten van de kerk waren we omringd
door de Policía Nacional, maar op de eerste rij stonden wel gewapende burgers
van ultrarechts. Zij klopten als bezetenen op ons, ook op jouw moeder. Haar
vriendin vroeg het gespuis de moeder gerust te laten. Zij kreeg er dan zelf van
langs, zo erg dat ze haar ongeboren kind verloor. Er waren meer dan 10 gewonden
(één persoon verloor een oog) en een vrouw stierf aan een infarct. Tweehonderd
personen werden aangehouden.
Er
werd uiteraard een klacht ingediend tegen de brutaliteit van de politie en
tegen de dictatuur die jouw dood op hun geweten hebben. Er werd geen enkele
verantwoordelijke gevonden.
Erger nog. Men probeerde de aangehouden bestuurder, jouw vriend, dronkenschap
in de schoenen te schuiven. In het restaurant waar jullie gegeten hadden, werd
gevraagd om op de rekening een hoger aantal flessen drank te zetten dan
oorspronkelijk genuttigd werd. Gelukkig weigerden de eigenaars.
Dat
is het relaas van jouw dood en van ons verdriet. Opdat dit nooit meer zou
voorvallen, houden wij deze hommenage. Opdat ons volk zou genezen van de
littekens van het verleden, van het immense lijden. Opdat wij allen, in naam
van Mikel, de kracht zouden vinden om vrede mogelijk te maken.
Opgesteld door de
familieleden Marisa Urbieta, Miren Salegi, Nekane Salegi en
Itziar Salegi