Een liede volle Valentijn en smakelijk...

.

De financiële crisis

Hoe het zo ver heeft kunnen komen

Het gaat wereldwijd slecht met de economie. Misschien merk je het nog niet in je portemonnee, maar banken en bedrijven hebben het moeilijk. Hoe komt dat eigenlijk?

De financiële crisis ontstond in Amerika doordat banken mensen te makkelijk hypotheken aanboden. Een hypotheek is een enorme lening van een enorm geldbedrag, zodat iemand een huis kan kopen. Dit huis is dan tegelijkertijd het onderpand, zodat de bank weet dat het geld terugbetaald zal worden.

Hypotheek

Mensen die geen vast of te weinig inkomen hebben, kunnen in Nederland niet zomaar een hypotheek krijgen. In Amerika was dat tot voor kort veel gemakkelijker. Het enige dat hier tegenover stond was dat je bij deze leningen heel veel rente moest betalen. Mensen konden dit niet opbrengen en moesten hun huizen verkopen. Omdat er ineens heel veel huizen te koop stonden, daalde de huizenprijs ineens heel erg.

Beleggen

Veel banken beleggen hun geld. En beleggen is risico lopen. Gelukkig proberen banken altijd zo weinig mogelijk risico te lopen en beleggen ze relatief veilig. Omdat iedereen dacht dat de huizenprijzen in Amerika altijd zouden blijven stijgen, was dat een veilige investering waar veel geld mee verdiend kon worden. Heel veel banken deden dat dan ook. Maar toen de huizenprijzen ineens daalden, daalde hiermee ook de waarde van al deze banken.

Vertrouwen weg

De koers daalt

Dit was het begin van de grote beursdaling. Mensen hadden geen vertrouwen meer in de economie en begonnen massaal hun aandelen te verkopen. Bij de banken bleef weinig geld over. En dat wilden ze niet meer uitlenen. Het risico was te groot dat ze het niet meer terug zouden krijgen. Maar hierdoor konden banken ook geen nieuw geld verdienen en bleef de waarde van de aandelen zakken.

Fortis

Toen bekend werd dat de Nederlands/Belgische bank Fortis er heel slecht voor stond, begonnen mensen als een gek hun spaargeld op te nemen. Dit had als gevolg dat er banken bijna geen geld over hielden. Eigenlijk kon de Nederlandse staat niets anders dan de bank overnemen. Zou Nederland dat niet gedaan hebben, dan zouden veel mensen hun geld kwijt zijn geraakt en zouden andere banken ook failliet zijn gegaan. Want banken lenen ook geld van elkaar.

Icesave

Wat bij Fortis net goed ging, ging bij de IJslandse bank Icesave verkeerd. Deze bank probeerde juist vanwege de kredietcrisis extra geld binnen te halen. Ze deden dit door veel rente te geven. Duizenden Nederlanders besloten daarom om hun geld daar onder te brengen. Maar toen bleek dat het moederbedrijf van Icesave geen geld meer had, raakten alle spaarders hun spaartegoed kwijt.

Oplossing?

Omdat in de EU-landen net zoals in Nederland een garantiefonds geldt, krijgen deze mensen van de IJslandse regering de eerste 20.000 euro vergoed. Nederland vult dat aan tot 100.000 euro. Dit zijn niet de enige maatregelen. Zo heeft de regering 20 miljard euro beschikbaar gesteld om bedrijven te kunnen helpen. Toch blijkt dit niet genoeg. De nood is zo hoog dat veel mensen in verschillende sectoren hun baan verliezen. Toch kan er ook iets positiefs uit de crisis gehaald worden. Na een bepaalde tijd zal de economie weer aantrekken; deze verloopt namelijk altijd in golven.

Achteruit lopen

Als ik kijk naar alle dingen
die ik weet en heb gedaan,
dan weet ik niet waar te beginnen
en kan ik bijna niet verdergaan.

Ook al is het mij vergeven
en heb ik nu alleen maar hoop,
moet ik mij omgekeerd op weg begeven
zodat ik niet meer achteruit loop.

.

Een maand later

Soms verveelde ik me zó
dat ik alvast naar school stapte
om mijn voeten de weg te tonen.

Ook dekte ik luid de tafels
van 4 of 6 of 9, maar daar kon
mijn zus niet tegen.

Mijn beer zei niet nee
op mijn dictee, hij werkte mee,
maar met heel onzichtbare inkt.

Een maand later schuifel ik
met onwillige schoenen de klas binnen,
vermink hakkelend de tafels
van 7 en 8 en kleuren mijn punten
hoogrood bij een dictee.

O, wanneer regent het opnieuw
vakantie?

.

Recensies schrijven en beoordelen

Wat heb je precies gezien en wat vond je ervan?

Films, boeken en televisieprogramma´s worden vaak gerecenseerd. Na het bekijken of lezen stelt een verslaggever een verhaal (mondeling of geschreven) op met daarin zijn mening. Dit is een recensie.

Deze recensies zijn vaak erg belangrijk. Ze kunnen het succes van een film of boek bepalen. Toch zijn het niet alleen films of boeken die gerecenseerd worden. Ook restaurants kunnen bijvoorbeeld een bezoekje krijgen van een recensent. Bij een recensie gaat het erom wat de verslaggever van het geteste product vindt. Zijn mening kan iets maken of breken. Maar hoe maak je zelf een goede recensie?
Informatie
Voordat je begint met recenseren moet je een aantal dingen weten. Vragen als 'Waar ben je geweest?' en 'Wanneer vond het plaats' zijn hierbij erg belangrijk. Onderstaande onderdelen kun je gebruiken in jouw eigen recensie:

• Korte samenvatting
• Wie speelden er mee?
• Over welke kunstenaar(s) gaat het?
• Eventueel een foto
• Achtergrondinformatie over de kunststroming, kunstenaar, het toneelgezelschap, de componist of het theater.

Vormgeving
Hierna beoordeel je de vormgeving van het toneelstuk, de set van de film, het geschetste verhaal. Hieronder zie je een aantal aandachtspunten voor een recensie over een toneelstuk:

• Het toneelbeeld
• Het decor
• De belichting
• Het materiaalgebruik
• De vormgeving van het beeld
• De kostuums
• De muziek: een orkest of anders
• De geluidseffecten
• De bewegingen op het toneel
• De act van de cabaretier.

Beoordeling
Het belangrijkste deel van de recensie is jouw eigen mening. Wat vond je er van? Hierbij let je op de techniek, orginaliteit, inhoud en emotie.
Techniek
Hoe werd er gedanst? Een beetje slap, veel te wild of perfect passend bij de muziek? Weet de kunstenaar zijn kwast zeer goed te gebruiken? Of slaan de kleuren nergens op. Kortom: de vakbekwaamheid van de artiesten.

Originaliteit
Heeft de kunstenaar heeft iets compleet nieuws gebracht? Of is het slechts een herhaling of aanpassing van iets bestaands?

Inhoud
Wat is eigenlijk de bedoeling van de kunstenaar? Waarom heeft hij dit gemaakt? Wordt door de kunstenaar een bepaald thema of onderwerp aangekaart op een bijzondere manier?

Emotie
Jouw gevoel staat hierin centraal. Heeft het stuk je aangegrepen? Kreeg je tranen in je ogen van die slotscène of werd je week van dat prachtige beeldhouwwerk en agressief van dat schilderij?

Conclusie
Het eindoordeel. Hierin geef je aan of je het stuk de moeite waard vond of juist niet. Dit kan zijn omdat je er wat van geleerd hebt. Ook kun je anderen aan- of juist afraden om naar de voorstelling of expositie te gaan. Het kan ook zijn, dat het voor de ene doelgroep wel interessant is en voor de andere juist niet. Dit is de plek om dit soort dingen aan te geven.

Presentatie
Als laatste is het van belang dat je recensie leesbaar en verzorgd is. Dat leest veel prettiger. Geef je recensie een pakkende titel. Voeg plaatmateriaal toe en kopieer niet teveel van internet, maar verwerk dat zelf tot een nieuw stuk. Recensies over jouw culturele activiteit uit andere bronnen kun je natuurlijk wel toevoegen.

.

Ontmoeting tussen jong en oud.

Bronskleurige bladeren dwarrelen in de wind.
Een stokoude man, met de geest van een kind,
staart dromerig voor zich uit.
Twee dikke tranen,
die zich kronkelend een weg banen
tussen de diepe rimpels van zijn perkamenten huid
en, als glinsterende pareltjes trillend blijven hangen,
een paar seconden maar
in zijn grijze stoppelbaard.
Er groeit in hem een groot verlangen
naar wat liefde, vriendschap en begrip.
Het broze geluk
sprong als een zeepbel stuk.
Waarom heeft men hem verlaten?
Waarom wil er niemand met hem praten?
Is oud zijn dan een schande?
Hij rilt, steunt het hoofd met verweerde handen.
Heeft het leven nog wel zin?
Wat wil je dat ik begin?

Plots een stemmetje dat klinkt als klatergoud!
"Toe opa, je bent nog niet te oud."
"Speel met mij alsjeblieft."
Zijn ogen schitteren, toch nog geliefd?

Culinaire fotografie

Cheese!

Culinaire fotogafie is voor producenten van levensmiddelen erg belangrijk.

Aandacht voor lekker eten is van alle tijden. En het afbeelden van eten ook. Eten is een inspiratiebron voor kunstenaars. Op Griekse vazen uit de Griekse oudheid en Romeinse muurschilderingen staan vaak grote banketten afgebeeld.

Pronkstillevens

Vrijwel elke periode in de schilderkunst kent schilderijen waarin eten een rol speelt, van stillevens tot de boerenbruiloft van Breugel. Andere bekende voorbeelden zijn de pronkstillevens en de 'ontbijtjes' uit de 17e-eeuwse schilderkunst (Spanje, Nederland), en er zijn nog veel meer schilderijen waar gedekte tafels met prachtige gerechten staan afgebeeld.

Voor iedereen

Eten is hip. Bijzonder eten, het is voor bijna iedereen bereikbaar, het hele jaar door of met de feestdagen. Nu de welvaart in het Westen groot is, is er veel aandacht voor het in beeld brengen van etenswaren. In de supermarkt concurreren de mooiste verpakkingen elkaar om de gunst van de koper. Culinaire fotografie speelt hierbij een belangrijke rol.

Eten op tv

Beelden van eten kom je tegenwoordig overal tegen. Op straat, bij de friettent op de hoek, de McDonalds de Pizzahut en op kaarten met foto’s van gerechten bij restaurants in de toeristische delen van een stad. De laatste tien tot vijftien jaar groeit aanbod van programma’s op televisie over eten gestaag. Zo zijn er programma’s van gerenommeerde koks die in hun eigen programma laten zien hoe je een gerecht klaarmaakt zoals Jamie Oliver en Nigella Lawson. Daarnaast zijn er ook veel lifestyleprogramma’s waar tijdens het programma een kok gerechten maakt die aan het eind door alle gasten gegeten gaan worden. Ook Kok Herman den Blijker heeft het ene programma na het andere.

Eten in boeken en tijdschriften

Behalve op televisie verschijnen er ook kookboeken waarin foto’s van gerechten staan. Grote supermarktketens geven gratis kooktijdschriften uit met daarin foto’s en recepten en er zijn culinaire tijdschriften te koop in de boekhandel.

.

Betere Ik

Ik ga je weer leiden, ik, je betere ik

want je bent toch in wezen een wereldse vrouw

dat weet je toch best

Ik zal wat je kunt tot uiting brengen

je talenten tonen en je liefde zichtbaar maken

Ik maak je optimaal

We gaan doen wat we willen doen

We nemen de tijd want we hebben de tijd

om te doen wat we willen doen

Kijk naar de vogels

altijd in staat hun vleugels uit te slaan

en warmte te vinden als het koud wordt

Wendbaar zijn zij en zo ben jij

Zie de leguaan zich warmen in de zon

nooit witheet en nooit ijskoud

laconiek ik hij en zo ben jij

Zie de gepantserde dieren

het schubdier en het gordeldier

Schud het negatieve van je af

als schilfers op de huid van zo'n dier

Dan snuffel je in 't warme zand

en ben je gelukkig in eenvoud

Je gaat je weg en die is juist

want die bepalen wij

Jij en ik want jij en ik zijn één

Als ik je leid ben je jezelf

Ik ben jezelf want ik ben jou

Ik, je betere ik

Ik neem het voortouw in je leven

Je bent nooit alleen want ik ben nooit alleen

Ik heb jou en jij hebt mij

Ik ben dankbaar daarvoor en blij

en zo ben jij

want wij zijn altijd WIJ

.

 Eenzaamheid

Er werd gepraat
nog meer gevoeld
maar waar het
werkelijk om ging,
dat werd niet
uitgesproken
Er werd gewacht,
wie zou het wagen,

wie zou die ene vraag
gaan vragen?
Wie zou dat ene
antwoord geven?
Een snik, een zucht,
gebakken lucht,
moment voorbij
van raken en spelen
Verspeelde tijd
is niet te delen

Bouwkunst in de 20e eeuw

Nieuw materiaal, nieuwe vormentaal

In de negentiende eeuw bouwden de architecten volgens ideeën uit vorige eeuwen. Ze imiteerden de Griekse, Romeinse, gotische en barokke bouwstijlen. Maar aan het eind van de negentiende eeuw gebruikten de architecten nieuwe materialen als beton en gietijzer. Nieuwe technieken en andere materialen werden verder in de twintigste eeuw ontwikkeld.

Architecten moesten zo goedkoop mogelijk bouwen. Dit had tot gevolg dat men bouwonderdelen in standaardelementen moest gebruiken. Ramen en deuren werden bijvoorbeeld in fabrieken met honderden tegelijk gemaakt. Dat heet prefabricatie. Veel kantoren, fabrieken en ‘woonkazernes’ werden op die manier gebouwd. Aan de buitenkant van een gebouw moest men kunnen zien wat voor gebouw het was. Het ging de architecten meer om de functie. Met andere woorden: er werd meer gekeken naar waar een gebouw voor diende en schoonheid zat niet in details, maar in het materiaalgebruik, de combinatie van materiaal en de compositie die hierdoor ontstond.

Le Corbusier

Een groot architect was de Zwitser Le Corbusier (1887-1965). Hij noemde een huis ‘een machine om in te wonen’. Hier bedoelde hij mee dat een huis op een rationele manier ontworpen, bedacht en gebouwd moesten worden, net zoals vliegtuigen en auto’s. Voor hem was de machine een geweldige zegenrijke vernieuwing. Onder andere de kapel Notre Dame du Haut in Frankrijk uit 1954 van zijn hand. Dit gebouw ziet er zeer zeker niet uit als een machine. Zijn opdracht was om een klein intiem gebouw te maken, geschikt voor pelgrims en de dorpsbewoners. Het staat hoog op een berg en doet meer aan een beeldhouwwerk denken dan aan een gebouw. Iedere zijde van het gebouw is anders. Dus als je het van een andere kant benadert, heb je een ander uitzicht. Je kunt het op het eerste gezicht niet zien, maar Le Corbusier heeft van moderne technieken gebruik gemaakt bij deze kapel. Zo is de dakconstructie heel speciaal. De constructie is hol en gemaakt van gewapend beton over een skelet van balken en staven.

Oscar Niemeyer

Oscar Niemeyer, Kathedraal van Brasilia, 1970

De Braziliaan Oscar Niemeyer (1907-heden) maakte een gebouw dat er hypermodern uitziet. Ook hij stond bekend om zijn gebruik van gewapend beton. Niemeyer is verantwoordelijk voor een groot aantal gebouwen in Brasilia. Hij heeft in de jaren '30 en '40 samengewerkt met Le Corbusier. Le Corbusier is al enige tijd overleden, maar Niemeyer is ondertussen de oudste architect ter wereld! Hij hield niet van de functionalistische blokkendozen, maar van dynamische rondingen in gebouwen.  Zie de kathedraal van Brasilia. Wat een adembenemend gebouw en wat een verschil met de kathedralen uit de middeleeuwen! De kerk heeft een doorschijnend dak in de vorm van een open doornenkroon, deze verwijst naar de kroon die Christus moest dragen van de Romeinen. Het gebouw is cirkelvormig en heeft een diameter van 70 meter.

Frank Lloyd Wright

Frank Lloyd Wrigh. het Guggenheim Museum in New York, 1959

Het Guggenheim museum in New York, geopend in 1957 en ontworpen door Frank Lloyd Wright is ook opgebouwd uit strakke witte vormen. . Het is een indrukwekkend gebouw. Volgens sommigen te indrukwekkend. Kritiekpunt is namelijk dat de kunst, die in het museum hangt, bijna wegvalt door de heftigheid van het gebouw. Het gebouw wordt het kunstwerk!

Centre Pompidou

Nog een bijzonder museum is het Centre Pompidou in Parijs. Architecten Renzo Piano en Richard Rogers ontwierpen een gevel met een wirwar van pijpen en buizen in verschillende kleuren.. Het is heel anders opgebouwd dan het Guggenheim of Brasilia. Opvallend is het gebruik van glas en metaal en de geometrische vormen; ruit en horizontale en verticale rechthoeken. Het gebouw opende in 1977 en vormt het centrum voor moderne kunst en heeft één van de belangrijkste verzamelingen moderne kunst ter wereld.

Renzo Piano en Richard Rogers, Centre Pompidou, Parijs, 1977

De kubuswoningen van Piet Blom in Rotterdam lijken ook wel kunstwerken, maar gelukkig voor de bewoners, zijn deze wel goed leefbaar. De gebouwen zijn gemaakt in de jaren 70 en hebben drie woonlagen. Het idee was om te bouwen op kolommen, zodat de ruimte eronder nog openbaar zou zijn. Ze hebben een bijzondere vorm; geen enkele muur is recht.

.

De magie van het theater

De toegevoegde waarde van het decor

Bij het ontwerpen van een decor kun je verschillende keuzes maken. Een decor kan heel realistisch zijn, of juist heel erg gestileerd.

Er kan gebruik gemaakt worden van veel technische hulpmiddelen met veel changementen (veranderingen van decor), of er kan voor een eenvoudig decor gekozen worden dat gedurende de voorstelling het zelfde blijft. Een theatergroep kan er voor kiezen in een al bestaand decor te werken (locatietheater), of een sensationeel decor te bouwen, zoals dat bij grote musicalproducties gebeurt.

Mogelijkheden

De komst van computers heeft decorbouwers veel nieuwe mogelijkheden gegeven. Vooral het gebruik van complexe lichteffecten heeft zich snel ontwikkeld door het gebruik van computers. Daardoor is het mogelijk geworden om met relatief kleine ingrepen steeds wisselende sferen en omgevingen te creëren. Op het toneel zorgt de nieuwste mechanische techniek voor een ongekende dynamiek en sensationele effecten. Met licht- en geluidseffecten wordt het mogelijk de toeschouwer uit zijn stoel te halen en als het ware midden in het gebeuren te zetten.

Nadelen

Maar die ontwikkeling heeft ook nadelen. Regisseurs en publiek verwachten steeds meer en steeds meer nieuwe effecten van de theatertechnicus en sommige grenzen blijven bestaan. Het blijft onmogelijk om iemand op het toneel te laten vliegen zonder het zichtbare gebruik van staalkabels.
En dat is, volgens sommige theatertechnici, maar goed ook.

.