Vergeten groenten
De aardpeer
Zonneknollen
De Italianen noemen hem Girasole del Canada, of “zonnebloem uit Canada”, terwijl de Engelsen het hebben over Jerusalem Artichoke. Er is wellicht geen groente wiens naamgeving zo intrigerend is als de aardpeer. Topinamboeren (de Franse naam voor de aardpeer) komen in onze contreien al zo’n 400 jaar voor, maar raakten reeds meermaals in de vergetelheid. Pas vrij recent worden ze opnieuw gewaardeerd en hoe langer hoe vaker gebruikt door topchefs, die de aardpeer vooral appreciëren wegens hun “gronderige” en licht-zoete smaak.
Als plant heeft de aardpeer maar weinig met artisjokken te maken. De benaming Jerusalem artichoke werd gegeven door ontdekkingsreiziger Samuel de Champlain, die de aardpeer ontdekte aan de oostkust van de Verenigde Staten. Qua smaak deed ze hem denken aan de artisjok. In de jaren na haar introductie in Frankrijk in de eerste helft van de 17de eeuw bereikte de groente een ongekende populariteit, en dat was niet in het minst door de benaming "artisjok". Die naamgeving wordt nog fascinerender wanneer je vergelijkt met andere talen: Erdapfel in het Duits en topinambour in het Frans, naar een Braziliaanse indianenstam die naar Frankrijk werd gebracht rond de periode waarin de plant werd ingevoerd.
Het Engelse "Jerusalem" is wellicht een verbastering van het Italiaanse Girasole, wat letterlijk "naar de zon keren" betekent. De Amerikaanse Indianen noemden ze "zonneknollen", waar de Amerikanen meer recent sunchokes van maakten. Aardperen zijn inderdaad familie van de zonnebloem. Ook de aardpeerplant heeft gele, weliswaar kleinere bloemen en kan tot drie meter hoog groeien. Het eetbare deel van de aardpeer zijn de knollen die tussen de wortels groeien. Deze worden gevormd in de late herfst tijdens het afsterven van de stengels.
Aan de populariteit die de knol genoot aan het eind van de jaren 1600 kwam een abrupt einde toen de volkswijsheid ging vertellen dat de aardpeer lepra zou veroorzaken. Dat vermoeden was gebaseerd op de onregelmatige vorm en de gevlekte schil die deden denken aan de vingers van melaatsen. Sindsdien is de populariteit van de groente door dergelijk imagoprobleem blijven schommelen. Slechts in tijden van oorlog of hongersnood deed de aardpeer het weer goed, hoewel dat dan veel meer te maken had met het gemak en de snelheid waarmee de plant groeit dan met haar culinaire kwaliteiten. De aardpeer was een van die weinige groenten die niet gerantsoeneerd waren tijdens de tweede wereldoorlog. Pas sinds kort is de aardpeer bezig aan een comeback.
Aardperen kunnen op allerlei wijzen worden klaargemaakt, rauw of gepureerd, gekonfijt of geroosterd. Dikwijls worden ze in hun geheel verwerkt, slechts schoongemaakt met een borsteltje.
Aardperen kunnen net als aardappelen in de schil in de oven worden gegaard, uitgespreid op wat grof zout. Zoals bij aardappelen is de smaak dan geconcentreerder en iets ronder dan wanneer ze geschild worden gekookt in lichtgezouten water. Typisch is het rokerige aroma dat tijdens het bereiden ontstaat. De knollen kunnen ook rauw in dunne schijfjes worden gegeten of snel in olie gebakken of gekookt verwerkt worden. Ook in de Noord-Afrikaanse keuken worden aardperen fel gesmaakt, waar ze vooral rauw of geraspt worden gegeten.
De licht-zoete smaak ontstaat door de omzetting van zetmeel in de zoet smakende stof inuline. Hier vinden we de reden waarom de aardpeer ook door diabetici gesmaakt kan worden: bij de vertering van deze inuline komt geen glucose vrij, die door diabetici moeilijk afgebroken wordt.
De aardpeer vind je doorgaans als grillig gevormde knollen met een witte of rode schil. Zeldzamer zijn de langwerpige, gladde knollen, de topinambour fuseaux . Deze geselecteerde aardpeer is minder hobbelig en bultig, en daardoor ook makkelijker te reinigen. De smaak blijft vrijwel identiek.
De aardperen die je vandaag in de winkel (vooral in natuurvoedingswinkels, maar dikwijls ook in de bio-afdeling van je supermarkt) terugvindt, worden vooral uit Frankrijk ingevoerd, waar ze voornamelijk in het noorden en in de Provence worden geteeld. Aardperen zijn het lekkerst aan het eind van de herfst of in de winter. Ze zijn best stevig en strak, met zo weinig mogelijk knobbels.
Je kan aardpeer ook in je eigen tuin planten. Dan verdient het aanbeveling om enkele van de opschietende scheuten van het licht af te schermen om zo scheuten van een tiental centimeter hoogte te kweken, die als voorjaarsdelicatesse geoogst worden. Zowel de scheuten als de knollen hebben een zachte, zoete smaak met – jawel, daar was die Samuel wél juist – een zweem van artisjok.
Bij gerechten waarin aardpeer de hoofdrol speelt, hoort – zoals bij alle groenten – een wijn met dezelfde smaakcomponenten als de groente zelf: een licht-zoete, "gronderige" smaak.
24 reacties op dit bericht
dag sjaka
Trucker _ John & Zeno Blog wensen jullie een Vrolijk Paasfeest
Fijne Paasdagen Fjak@
Aan alle mensen die ik ken,
of waar ik een vriend-in van ben.
Zowel voor groot als voor klein,
dat Pasen ook voor jullie een feestdag mag zijn.
Vrolijk Pasen lieve vrienden.
bezoek ook eens mijn 2de blogje
Lieve groetjes Roosje
Paaszaterdaggroetjes iiiiii
Zoals beloofd kom ik nog even langs om Jullie ALLEN een Paaszaterdag en voor straks een welverdiende nachtrust toe te wensen met vele lieve en hartelijke groetjes vanwege Jos.
De uitslagen en de fotos van de eerste dag van het tornooi kunnen Jullie vinden op
http://www.bloggen.be/nat_u13a_sw
dag fjaka
de paashaas is in aantocht ..groetjes van bo
Lana & Pip wensen jullie een Vrolijk Paasfeest
Ik kom je een fijne Zondag wensen
Het is gemakkelijk om dapper te zijn op een veilige afstand.
vrolijke Paasdagen *
**Opperbeste Paasdagen; met veel Zon ****Maria & Jean
Zaterdaggroetjes..
fijne dag Fjaka
laat de cava je smaken hahah
ik wens je een geweldige zomerse zaterdag
en morgen een prachtige Pasen
Liefs en een knuf Frieda
Fjak@ ,Vrolijk paasweekend te samen met de genen die je nauw aan je hartje liggen !
met liefde ben ik de eieren aan het verrijken
met geel, groen, blauw en oranje kleuren
om kleine eitjes op te fleuren bij sommige teken ik bloempjes klein het word hier een echt festijn
voor groot en klein
lieve groetjes en knuffie van ons voor jou
een vrolijk paasweekend, met of zonder een glaasje Cava, Fjaka
Wens jullie een gezellig en zonnig Paasweekend Fjaka en drink er een lekkere Cava op !
Gezellige Paasdagen toegewenst vanwege Amor Fati !
Er is moed voor nodig om te blijven geloven
dat alle Ellende een keer zal doven
Met een Hart vol hoop en een hand vol kracht
Dat is waar de wereld op wacht
Fijne Paasdagen maatje
Gezegende Paasdagen toegewenst lieve Fjaka
Lieve groetjes Ton/Franciscus.
Met Paasdag blog ik niet.
Een fijn paasweekend
Eerst zat je in een eitje
daar binnen was het kaal
Toen groeide je een tijdje
en krak deed de eierschaal
Je stapte uit het dopje
en keek eens om je heen
je schudde met je kopje
daar stond je nu alleen
Je hebt een heel zacht lijfje
dat is helemaal van dons
En als je wilt blijf
je gezellig hier bij ons
Groetjes
Cava en een Paaseitje, zou dat plaatje kloppen Fjak@?
ba ja , waarom niet , dat gaat er wel in !!
Beste Fjak@
samen met famillie en vrienden doorbrengen, heel sereen.
Praten over wat voorbij is en wat gaat komen,
het grote licht zien tussen de bomen.
Met een glaasje Cava waarbij je geniet,
met een schitterend seizoen in t´verschiet.
VROLIJK PAASFEEST!
RACHEL EN CHAREL
hallo
en veel plezier met de eitjes!
mooi paasweekend
weekend groetjes.
Onze herinnering voor morgen,
Zijn onze daden van vandaag,
We kunnen er zelf voor zorgen,
Dat ze vreugde worden en geen plaag.
Samen met onze drie schatjes
komen wij een fijn weekend wensen.
Veel liefs van Freddy en Patty en
een dikke knuffel van onze drie lieve rakkers.
vrolijk Pasen Fjak@
Haasje,haasje hupla hop
kleur je mooie eitjes op
breng ze rond met goede wensen
"Vrolijk Paasfeest" beste mensen
Fijne Paasdagen liefs Ma & Mo
Weekendgroetjes !
Ik wens u graag
een heel mooi paasweekend toe...
Geniet van kinderen en kleinkinderen...
Mooie zaterdag...