Archief

.

De economie van energie

Hoe houden we vraag en aanbod in evenwicht?

We verbruiken dagelijks grote hoeveelheden energie. Even de lamp aan, even iets opwarmen in de magnetron of rijden in de auto. Dit energieverbruik heeft grote gevolgen.

Productie en consumptie beïnvloeden de kwaliteit van de natuurlijke omgeving. In de vorm van aantasting van het milieu en uitputting van grondstoffen is die invloed vaak negatief. Oliemaatschappijen, autoproducenten en land- en bosbouwbedrijven zien de negatieve invloed en proberen het tij te keren. Ze zijn een drijvende kracht geworden voor toepassing van biobrandstoffen.

Milieuproblemen
Zodra een bedrijf iets gaat produceren beïnvloedt dat de kwaliteit van de natuurlijke omgeving. Daarbij kan je denken aan aantasting van het milieu en uitputting van natuurlijke hulpbronnen. Dit suggereert dat wanneer er méér en méér geproduceerd wordt - en de economie dus groeit, er meer aantasting van het milieu ontstaat. Dit verband tussen aantasting van de omgeving en economische groei is echter niet zo rigide. Sommige milieuproblemen zijn beter beheersbaar geworden. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van roetfilters, waardoor de luchtkwaliteit is toegenomen. Dit illustreert de complexe relatie tussen economie en natuurlijke omgeving.

Alternatieve brandstoffen
Brandstoffen en energie spelen een belangrijke rol. Een groot deel van de effecten van de economie op het milieu loopt immers via het verbruik van brandstof en energie. Je merkt dit aan het verloop van de energieprijzen. Energieprijzen beïnvloeden op hun beurt weer de economische ontwikkeling en de samenstelling van productie en consumptie. De vraag die altijd rest is: in hoeverre en op welke termijn moeten we alternatieven ontwikkelen voor fossiele brandstoffen - en welke alternatieven zijn in dat geval afdoende van kwaliteit, kwantiteit en betaalbaarheid?

Vraag en aanbod
Aan de vraagkant van energie zitten consumenten en producenten. De aanbodkant is op dit moment in handen van een klein aantal aanbieders; OPEC-landen die de grondstoffen leveren, enkele grote olieconcerns, die fossiele brandstoffen verwerken, en de stroommarkt, waarin energiecentrales en netwerkbeheerders opereren. Er is sprake van een sterke afhankelijkheidsrelatie tussen de vragers en aanbieders.

Efficiency
Om tegendruk te bieden aan deze druk, vinden bedrijven in hun winststreven een prikkel om efficiënter te produceren; productiemiddelen kosten nu eenmaal geld. Vergroting van de energie-efficiency zorgt er bijvoorbeeld voor dat per eenheid product steeds minder input nodig is. Veelal neemt hierdoor de milieudruk per eenheid product af. Waardoor het milieu minder wordt aangetast.

Aantasting
De mate waarin milieu en omgeving worden aangetast, heeft niet alleen te maken met hoeveel er wordt geproduceerd en geconsumeerd. Het is ook afhankelijk van wat er wordt geproduceerd en geconsumeerd, met de wijze waarop dit gebeurt en de mate waarin onwenselijke emissies worden verminderd en bestreden. Bij dit laatste aspect speelt de overheid een cruciale rol. Door het geven van boetes en/ of subsidies kan of worden ontmoedigd of worden aangemoedigd

.

Ik ben lekker stout

Ik wil niet meer, ik wil niet meer!
Ik wil geen handjes geven!
Ik wil niet zeggen elke keer:
Jawel mevrouw, jawel meneer...
nee, nooit meer in m'n leven!
Ik hou m'n handen op m'n rug
en ik zeg lekker niks terug!

Ik wil geen vieze havermout,
ik wil geen tandjes poetsen!
Ik wil lekker knoeien met het zout,
ik wil niet aardig zijn, maar stout
en van de leuning roetsen
en schipbreuk spelen in de teil
en ik wil spugen op het zeil!

En heel hard stampen in een plas
en dan m'n tong uitsteken
en morsen op m'n nieuwe jas
en ik wil overmorgen pas
weer met twee woorden spreken!
En ik wil alles wat niet mag,
de hele dag, de hele dag!

En ik wil op de kanapee
met hele vuile schoenen
en ik wil aldoor gillen: nee!
En ik wil met de melkboer mee
en dan het paardje zoenen.
En dat is alles wat ik wil
en als ze kwaad zijn, zeg ik: Bil!

.

Maar als…

Je schrijft alsof we gaan zoals we kwamen:
het beschaafde echtpaar, altijd samen,
maar waar ben ik als jij zo plotseling gaat
dat je bord nog in de gootsteen staat?

Zal ik het gewoon, van eigen ouderdom
toch al zo sloom, wel-overwogen,
desnoods nog wat nadrukkelijker krom,
afwassen en dan laten drogen?

Duidelijker aanwezig in de nacht
en duidelijker afwezig in de morgen
blijf je mij dan even onvolbracht
en ik laat je onaf werk on-opgeborgen
zodat het met mij op je thuiskomst wacht.

Is het winter en jij, urn, bent ijskoud
dan zal ik je arme as verwennen
met wat warme havermout,

maar ik vrees de zoele dag in mei
als ik je niet meer kan herkennen
in het stof waarmee ik was getrouwd.

HYPERLINK http://demooistegedichten.wordpress.com/author/lizemie2/

Duurzaamheid

Rekening houden met de toekomst

Duurzame ontwikkeling, duurzame energie, duurzaam voedsel en zelfs duurzaam beleggen. Het woord ‘duurzaam’ hoor je steeds vaker. Maar wat betekent het nu precies? Waarom is het nu ineens belangrijk?

Als je elektriciteit of leidingwater gebruikt, in een auto rijdt, iets nieuws koopt of gewoon eet en drinkt, dan verbruik je grondstoffen en zorg je voor afvalstoffen. De centrale die elektriciteit opwekt, gebruikt olie of aardgas en produceert CO2. Fabrieken gebruiken allerlei grondstoffen en produceren afvalstoffen als ze dingen maken. Als wij deze producten kopen, eindigt het verpakkingsmateriaal vaak op de vuilnisbelt of in de verbrandingsoven. Als ze niet meer nodig zijn, komen de producten zelf daar ook terecht.

Een verstoorde kringloop

Bij de productie in fabrieken ontstaan afvalstoffen.

Het milieu kan afvalstoffen weer afbreken. Planten maken zuurstof van CO2. Schimmels en bacteriën breken allerlei stoffen af. Maar het probleem is dat we met zijn allen nu veel te veel grondstoffen gebruiken en veel te veel afvalstoffen produceren. Er is geen kringloop meer. Olie, steenkool, schoon water, erts en vruchtbare landbouwgrond raken op veel plaatsen op. Tegelijk hebben alle afvalstoffen in het milieu gevolgen. De aarde wordt gemiddeld warmer, maar op sommige plaatsen juist kouder. De zeespiegel stijgt. Veel dier- en plantensoorten worden bedreigd doordat hun leefgebied verdwijnt.

Duurzaamheid

‘Duurzaam’ betekent dat iets lang mee gaat. In dit geval gaat het om de wereld en het milieu. ‘Duurzaamheid’ betekent dat toekomstige generaties op dezelfde manier kunnen leven als wij nu. Daarvoor moeten we de wereld net zo schoon achterlaten als deze nu is. We kunnen op dezelfde manier doorgaan met het verbruiken van grondstoffen en het produceren van afval. Maar dat is niet duurzaam. Op een zeker moment zijn grondstoffen echt op of is het milieu te veel vervuild.

Wat doen bedrijven en regeringen?

Op steeds meer plaatsen raakt landbouwgrond uitgeput.

Bedrijven en regeringen nemen allerlei maatregelen die bijdragen aan duurzaamheid. Bijvoorbeeld:

- Steeds meer folders en boeken worden op gerecycled papier gedrukt.
- Veel landen investeren in schone energiebronnen zoals windenergie en zonne-energie.

- Veel fabrikanten gebruiken minder verpakkingsmateriaal.
- Sommige ontwerpers denken na over betere verpakkingen. Een brood blijft hooguit een paar dagen goed. Waarom zou dat in een plastic zak moeten zitten die heel lang mee gaat en moeilijk af te breken is?

Duurzaam leven

Maatregelen van regeringen en bedrijven zijn niet voldoende. Mensen moeten ook streven naar meer duurzaamheid. Dat geldt vooral voor mensen in het rijke westen, zoals wij. Wij gebruiken veel meer grondstoffen en produceren veel meer afvalstoffen dan inwoners van ontwikkelingslanden. Je kunt allerlei dingen doen om meer duurzaam te leven. Bijvoorbeeld:

- Neem een douche in plaats van een bad. Douche niet langer dan nodig.
- Zet de verwarming een graadje lager.
- Scheid plastic, papier en groenafval van ander afval.
- Zorg dat apparaten uit staan als je ze niet gebruikt.
- Koop producten met weinig of geen verpakkingsmateriaal.
- Gebruik de besparingsknop als je het toilet doorspoelt.
- Koop producten die zijn gemaakt van gerecycled materiaal.

We zijn er nog lang niet, maar alle maatregelen helpen wel. Water is op veel plaatsen nu schoner dan in 1980. Sommige gevaarlijke schadelijke stoffen komen nu bijna niet meer in de lucht voor.

.

Buikketting

Lichaamsversiering met betekenis

De rug is voor Ghanezen wat borsten in  België en Nederland zijn: een aantrekkelijk en sexy lichaamsdeel. Je hoort je rug en je buik dan ook niet aan iemand te laten zien, dat brengt ongeluk.

Om de rug en buik nog aantrekkelijker te maken dragen Ghanese vrouwen vaak een buikketting. De vrouw draagt dit sieraad onder de kleding en mag alleen zichtbaar zijn voor haar man. Kijk daarom niet raar op als een Ghanese vrouw haar rug bedekt als ze iets moet oprapen.

Menstruatie
In Ghana hebben meisjes vanaf dat ze menstrueren een kralenketting om hun middel. Deze wordt omgedaan door hun oma. Meisjes en vrouwen krijgen vaak buikkettingen tijdens speciale gelegenheden. Een moeder kan haar dochter bijvoorbeeld eenzelfde kralenketting geven bij het huwelijk van haar dochter, als zij toen kreeg van haar moeder.

Multifunctioneel
De buikketting wordt ook gebruikt om bij te houden of het kind goed groeit. Als het goed is moet de ketting dan te klein worden. Pasgeboren hebben een ketting om hun middel, zodat niet geraden hoeft te worden naar het geslacht.

Bescherming
Toch heeft het sierraad nog een andere functie. Het beschermt haar onder andere tegen boze geesten en dwergen. Elke ketting staat voor iets anders: bijvoorbeeld geluk, liefde, gezondheid of hoop.

De kettingen kunnen verkrachters of aanranders op afstand houden: als de man de buik ziet en de vrouw rukt de ketting van haar middel, zullen alle kralen op de grond vallen. De man zal zich haar vrouwelijkheid herinneren en haar hopelijk laten gaan. Maar of dit ook echt werkt…

.