Archief

HET RESULTAAT VAN EEN HERBRONNING
IN HET OEUVRE VAN FRANS CROES.

Een kunstenaar, die jarenlang trouw is gebleven aan het uitwerken van zijn ideeën via de tekening en zich plots 'leeg' voelt, weet zich slechts dan te herpakken wanneer de innerlijke rust is weergekeerd.

Peilen naar de inhoudelijke en creatieve waarden in het werk van Frans Croes vergt van de kijker niet alleen tijd, maar vooral een intellectueel openstaan voor de filosofische- vaak mystiek symbolistische vormentaal van de kunstenaar.

LICHT EN BEWEGING.

Ontegensprekelijk is het recent oeuvre van Frans Croes als het ware een spel van licht en beweging. Het licht verdringt de donkere vlakken, zodat de lichtende raaklijnen worden geaccentueerd. Op deze wijze kan de zoekende geest van de kunstenaar zich vrij uitleven.

Elk beeld is krachtig van opbouw en suggestief.

Vakkundig wordt de idee statisch met verf gezet. Hierbij is het voor hem geen eenvoudige klus, daar hij, werkend met de kleur in de kleur zonder dat de verf opgedroogd is, ervaart dat er gestadig dient doorgewerkt. Met het effect van een statische vibratie geeft hij duiding voor het inzicht in de idee.

DE GROEI NAAR EEN FIGURATIEVE ABSTRACTIE.

Het genetisch effect van elk doek is een weerspiegeling van Frans Croes' eigen levensloop.

Aan de realisatie van een in zijn geest gegroeid beeld gaat voorzeker een intense voorstudie vooraf. Eens voor het doek gezeten, laat hij zich intuïtief leiden door zijn gevoelsmatige betrokkenheid met het gegeven. We kunnen ons niet ontdoen van de gedachte dat hij zijn diepste zielsroerselen niet meteen verwoordt.

Als een bron, die opspringt, verwijzen de stuwende krachten naar een opwellende beweging, zoekend naar het licht. Wat dit licht ook moge betekenen, laat hij gewild en suggererend over aan de kijker.
Deze laatste kan dan dit zelf invullen zodat hij, peilend naar de betekenis van sommige symbolen, open komt te staan voor een dialoog. Ik geloof stellig dat dit de dieper liggende bedoeling van de kunstenaar is.

Het moet hem dan ook gelukkig maken wanneer hij door een bezoeker hierover wordt ondervraagd. Intieme vrienden van Frans Croes weten maar al te goed dat hij om geen woord verlegen zit.

Het werk van Frans Croes lijkt op het eerste zicht ondoorgrondelijk. Waar in sommige werken een geabstraheerde vorm van een 'ei' op ons netvlies verschijnt, hoeven we niet te raden naar de wezenlijke betekenis ervan. Als symbool voor het leven, gegeven waaraan de schepper zo erg verknocht is, krijgt de compositie een wervelende- en toch diepmenselijke uitstraling. Het lijkt me even duidelijk dat de doeken van de laatste jaren de indruk geven van een strijd om het leven. Een zich picturaal afzetten tegen elke vorm van verloedering van onze kosmos.

Deel 2- Van Fons De Bleser Kunstcriticus.

SCHOONHEID.

“Ik kan geen mooi werk maken als ikzelf niet mooi van binnen ben. Schoonheid heeft er fundamenteel iets mee te maken.
Mijn gevoelsmatige betrokkenheid met mijn doeken brengt mij tot het beste van mijn kunnen”, verklaarde hij mij op een zomerse morgen.

Een affiniteit die hem eert!

Wetende dat hij soms Zijn lyrische ontboezemingen op papier zet, dan mag het ons
evenmin verbazen dat Frans Croes zich intuïtief poëtisch beeldend uitdrukt. Ritmisch

en teder groeit elk schilderij als een open venster voor de mens naar de luciditeit van het onderwerp.
De schriftuur van Frans Croes' kunst onderscheidt zich door zijn strak gehouden lijnvorming en de volumes die het omringen. Een tweede vaststelling is het sterk natuurgevoel van de kunstschilder. Een waarde die we eveneens in het oeuvre van

Pierre Alechinsky aantreffen.
Bovendien is het werk van de waardevolle kunstenaar gedragen door de persoonlijke vitaliteit en de eenvoud van zijn koloriet.

Al deze kwaliteiten samen maken dat Frans Croes ons zal blijven verrassen met een hopelijk steeds subtielere schoonheidsontroering.

Fons De Bleser.

Kunstcriticus. Geschreven op vrijdag 29 oktober 1993.

HET BOEK DER WIJSHEID VAN DE NATUUR.

Sinds de mens, vele duizenden jaren geleden, is gaan onderzoeken welke zijn plaats is in het kosmische gebeuren en zijn houding tegenover het leven zelf, hebben vele overleveringen, geestelijke en filosofische geschriften getracht de mens de sleutel te geven om zijn wezenlijke plaats in het algeheel te kunnen innemen.

Vandaag zijn wij meer dan ooit door de vele mediamogelijkheden in staat veel van deze kennis te verwerven.

Tot wat leidt dit allemaal?

Is de mens, niettegenstaande al het weten, vrijgekomen van het beangstigend dogmatisch denken of wordt hij verdrukt door niets ontziende dictatoriale regimes?

Is de mens niet steeds weer op zoek naar nieuwe houvasten? Om nadien vast te stellen dat ook dit hem geen vrijheid gaf, en, is elke poging, elke stap die gezet wordt op zoek naar de eigen waarheid niet de weg, ook al kan die beproevingen, strijd en angst met zich meebrengen, om te komen tot dat "weten" dat gerijpt is doorheen ervaring, door te luisteren naar de stem van de natuur en het intuïtieve weten, om de herkenning van de oorspronkelijke oerstaat die in elke mens aanwezig is, te beleven?

Kan de mens door dit "weten" niet veel achter zich laten om zich vrij te voelen van elke geestelijke en materiële ban, om zijn waarheid uit te dragen, niet met woorden of met macht, maar door een toonbeeld in daden en zijn?

Is dat het "weten" niet "wijsheid" geworden, als een boek vol blanke bladzijden dat zijn waarheid voor zichzelf houdt, doch woordeloos, maar in volle openheid zich toont om in harmonie te zijn en te leven met de natuur zoals de tekening het illustreert?

Kan de mens niet in "ware éénheid" en in respect en overgave met de "andere ware" leven?

Tekst: Frans Croes.

Uit: Een beeld met een woord erbij” - december 1986.

Frans CROES is een microscoop op het
oude - en wat is oud - en de telescoop
die ver voor zich uit ziet. Hij is zondaar
en heilige tegelijk. Hij is in staat van verval,
doch ook in staat van genade.
Hij is de oersoep van alle begin en het
manna van de toekomst.
Hij is een Holist, een Alles Mens.

Op de foto: Frans Verleyen †. Bij leven historicus en gewezen directeur van het weekblad KNACK

In Ligna gallery te Mechelen, eind september 1993 bij een tentoonstelling, zal

Omdat niet hij, maar de mensen problemen hebben! Mensen lieten en laten zich graag omringen door kunst en kunstwerken. Op die manier houden wij niet enkel van kunst, maar onderhouden wij de kunstenaar, en kopen zijn werk omdat het publiek, én in die werken én in de kunstenaar datgene ziet en ervaart waarvan zij allen dromen en naar verlangen zonder dit ooit zelf te hebben aangedurfd.

Omdat een kunstenaar risico's neemt, gevaren die gewone mensen niet durven nemen. Dit was vroeger zo en is van alle tijden. Ook vandaag.

De kunstenaar maakt het onderscheid tussen het ware zijn en de eigenliefde waarin de mensen vandaag zich maar al te graag in onderdompelen, welke een passie is, niet eens die naam waardig, tenzij het op hun hoofden zal terechtkomen. Want hun eigendunk is een dikke bult, waarbij de selfliking een must is!

Frans Croes is dan de microscoop op het oude - en wat is oud - en terzelfder tijd de telescoop die ver voor zich uitziet. Hij is zondaar en ook een heilige tegelijk.

Hij is in staat van verval maar ook in een staat van genade. Hij is de oersoep van het nu en van het hiernamaals, Ik citeer graag een lievelingszin waarvan ik hoop dat deze eens op mijn grafsteen zal staan en van de schrijver Harry MULLISCH afkomstig is: 'Het enigma, het raadsel. Om dit te kennen is het het beste dit raadsel te vergroten'. In een boek van Hugo CLAUS staat een oud gezegde dat daarbij aansluit aan: 'Alles wat van Waarde is, is Weerloos'.

DE SLEUTEL TOT FRANS CROES

"Wij zien", aldus nog steeds Frans Verleyen, "concentrisch monochrome en veelkleurige schilderijen. Maar eigenlijk zien wij daarin twee dingen: de fossiele slak, de doorsneden van oude oervormen, rotsprentachtige dingen, we zien ook dwarsdoorsneden van oeroude levensvormen of, om nog andere dingen te noemen, sterrenhemels, spiraalnevels, Andromedas. Vermoedelijk gist in Frans Croes een beeld, een energie die ons brengt naar
dat heel oude verborgen kleine - het fossiele - en binnen een zelfde demarche het grote kosmische. Dus de slak is als een spiraalwereld in nevels gehuld. Hij werkt binnen zijn
oersoep en met al dat wiebelende magma of manna: zijn fantasie. / ... /.

Ik denk, wanneer wij de sleutel zoeken tot Frans Croes, ik eerst de aandacht trek, zonder uit te leggen of iets nader te verklaren, op het fossiele, het oude en kleine, het sobere en het gulle, de sterrenhemel en die Andromeda ­nevels. Om nu té komen tot het enige woord dat ik voorgenomen had uit te spreken: Frans Croes is een 'Holist'. En 'Holos' betekend in het Grieks het 'Geheel'. Dus Frans Croes is één 'alles mens'! Iemand die zowel spreekt of schildert over fysica, astronomie als de kwantum theorie. Ook over biologie, natuur of exacte wetenschap en fenomenen zoals ideologie en religie... Dat is voor een alles mens allemaal hetzelfde namelijk: Het Leven. Het holisme, en het woord zegt het reeds zelf, is een conceptueel bevatten dat leidt tot heel nieuwe denkpatronen en denksystemen om de werkelijkheid te verklaren.

Frans CROES heeft het zichzelf nooit gemakkelijk gemaakt, omdat zijn werken buiten het gangbare circuit liggen van de gemakkelijke louter figuratieve kunst. Zijn werken zouden alsnog kunnen behoren tot 'de nieuwe figuratie' waar de Oostendse tentoonstellingbouwer
en conservator Willy VAN DEN BUSSCHE over spreekt en daaromheen een tentoonstelling maakte omtrent MAGRITTE en actuele kunstenaars die verwijzen naar de werken van deze surreëel wereldberoemde kunstenaar.

De Nieuwe figuratie heeft geen aansluiting met het Postmodernisme omdat deze nieuwe tendens toelaat dat de nieuwe figuraties kunnen behoren tot de tijdloze en universele kunsten.

Ook sloot Frans CROES nooit compromissen af, maar sluit hij graag aan bij het gedachten goed van Wassily KANDINSKY: "Schoon is datgene wat aan een innerlijke psychische noodzaak ontspringt omdat het resultaat dan innerlijk en uiterlijk schoon is". Waar dit kan leiden tot de interpretatie dat de visie van Kandinsky niet als vanzelfsprekend beantwoordt aan de uiterlijke of innerlijke waarden van onze haast niet meer bestaande moraal, maar wel bedoeld spreekt over al de ontastbaarheden en de onvormelijkheden of dingen welke de ziel verrijken en dan van alle tijden is.”

Tot daar Frans Verleyen toen aan het woord.

TOT OP HEDEN.

Ik heb nagestreefd om een zo ruim mogelijk inzicht in tekst en beeld te geven over mijn kunst. Ik heb ook poëzie gemaakt, maar die zal ik zenden naar de mailgroep Cultuur.

Moe ben ik nu, na meer dan een volle week hard werken om te komen tot zover ik nu ben aanbeland. Later zal ik het nog hebben over mijn symbolistische periode en mijn mystiek esoterische periode. Ook wanneer ik nieuwe werken heb gemaakt en een toevoeging van mooie Blogs van anderen en ook URL’s van befaamde kunst websites.

Ook bezit ik een mooie collectie van powerpoint .pps-kes. Ook deze zal ik u bekend maken zodat iedereen daarvan kan genieten en wie weet nog wat allemaal… Er is zoveel te plaatsen in een blog en ik begrijp niet de hetze die in het begin heerste omtrent de BLOGS daar deze toch gemakkelijk te bedienen zijn en aan te bevelen aan mensen die anderen wat kunnen aanbieden.

Nu neem ik een voor mij wel verdiende rustpauze.

Tot een later.

Croskunst. Of: Frans Croes.

Tijdens de eerste "Golf Oorlog" in 1991 noemde ik, Frans CROES - terwijl ik verbaasd de TV beelden bekeek - die beelden die ik zag waren er van een "DE DODE OF VERSCHROEIDE AARDE". Ik zag op het scherm tot welke gruweldaden imperialistische machten bereid waren en nog zijn, om andere "dictatoriale" regimes met alle technologisch vernuft en smerige biologische wapens te bekampen.

Deze gruweldaden waren weergaven van de primitieve of feodale strijdtonelen dewelke op deze wereld met een weerkerende kracht weerkeren om het mensdom te onderwerpen aan de tirannie van de "heerszuchtige". Toen en nog ten dage, zijn het de Amerikanen met in hun kielzog hun trawanten.

Deze beelden schokten mij dermate dat ik voor het eerst als kunstenaar greep naar het "Conté potlood". Hij wou weergaven maken in zwart op wit van indrukken van een niets ontziende strijd, waarin de moloch ten strijde trok tegen de op zich deugdzame David. Juist in een land waar én het Christendom én het Judaïsme én later de Moslimvolkeren hun wortels vonden van hun oorsprong.

Dit alles riep in mijn geest CROES spookbeelden op! En waar voorheen het natuurlijke leven er zijn gang ging, heersen daar binnen mijn visioenen, nog enkel een verschroeideen tot lava gesmolten aarde. Ik wou deze beklemmende beelden op papier uittekenen en het werden soms panorama's van akelig doodse landschappen. Hier en daar was de aarde nog aan het naroken of een pluim rook verbrak de horizon lijn. Mijn "zien" zag een aan flarden gerukte lichamen van wat eens mensen waren.

Tot ook de traan versteende of smolt door de hitte en de rivierbeddingen er droog kwamen bij te liggen. Getuigenissen werden het van wat een Nieuwe Wereld Horde aan het vernietigen was en nog blijft verder doorgaan 2004. Zie Madrid, Istamboel en nu Londen…

VLUCHTEN KAN NIET MEER!

Mijn leven is zeker niet egocentrisch en verloopt verder, niet als een kabbelend beekje, maar ik hoop toch mee te kunnen ijveren aan datgene wat het fatale kan tegenhouden. Een illusie? Maar ik zie nu eenmaal de ontzettende chaos op het mensdom neerkomen waaraan niemand kan ontsnappen en mede verword tot het meest dierlijke wezen, want- vraag ik zich af - "Is de mens ten dage niet mede de oorzaak van het falen"?

Ik zal op mijn manier verder leven, soms met veel verdriet, en pogen nog mooie werken te maken want ik weet niet of het utopische niet vlakbij mij ligt!

*

Het Conté tekenpotlood is voor diegene zeer geschikt die hun hand weten te beheersen, want gommen kan niet! Men neem de nrs. 1 – 2 – 3 en een zacht maar dik Fabriano papier.

Spijtig van zulk een kleine afbeelding, want daardoor merkt u niet op hoe ragfijn deze
is gemaakt door mij. Ooit in mijn begin, in het jaar 1976 waren dit het type van pentekeningen waarmee ik begon. Ik maakte er honderden van, maar op enkele kleine uitzonderingen na rest daar niets meer van en nu heb ik – omwille de jaren – én de kracht én het geduld er niet meer voor.

Veel te vaak merk ik op dat “gewassen” of “mixed” pentekeningen over een zelfde kam worden getrokken. Dit mag niet, want in de fijne ware pentekening kan men niets verdoezelen.

Ik geef grif toe, om ook mij het gemakkelijker te maken werk ik meestal met “ge
wassen” pentekeningen. Daarbij schildert men eerst met een zacht penseel de ondergrond, en eens deze goed droog ik kan men daarop met het pennetje beginnen tekenen.

Ook gebruik ik vaak de “mixed” pentekeningen. Dan wordt de achter- of ondergrond eerst met aquarel geschilderd in de kleuren die men verkiest. Dan ga ik en waarom anderen niet, daarop verder met zeer diverse of vermengde Chinese inkten met weer het kleine profileerpennetje tot men het gewenste heeft bereikt.

Deze laatste kun je zien in de linker zijde waar de mixed kleurpentekeningen uit mijn omgeving te zien zijn. Daar heb ik er helaas nog veel van over, omdat kunst vandaag niet of zeer slecht verkoopt. Men zegt dan: de recessie! Wat een frats is. Mensen kopen liever dure auto’s om daar mee uit te pakken is mijn devies. Een eeuw geleden lag dit anders. Dan kochten mensen kunstwerken aan en nodigde men toen vrienden uit om hun laatste nieuwe kunstaankopen te laten bewonderen.

Maar de tijd is niet omkeerbaar en laat ons leven in een Leven dat ons Lief is!

Frans Croes.

Hierna zullen in de linkerzijde nog enkele mixed en gewassen kleurpentekeningen ingevoegd worden.

Vragen staat vrij: mail me of bel me op 015271395.

U kunt ook deze werken zien op mijn ZOMER EXPO die loopt tot de laatste zondag van september. Zennegat 14 – 2800 Mechelen. Open van 14 tot 17u30.