Meer vezels eten : gezond voor je darmen en tegen constipatie

Door onze Westerse eetgewoontes – veel vlees, witbrood, suiker en weinig groenten en fruit- hebben veel mensen last van constipatie (te harde en te weinig stoelgang; ook wel obstipatie genoemd). De neveneffecten van deze harde stoelgang zijn de alomgekende aambeien(hemorroïden). Uit een onderzoek blijkt dat de helft van de Amerikanen van 50 jaar hier last van hebben.

Andere onderzoeken wijzen erop dat door een vezelarm dieet mensen gemakkelijker darmuitstulpingen (en soms polypen) krijgen die op termijn aanleiding kunnen geven tot ontstekingen (diverticulitis). en de voorbode kunnen zijn van ernstiger aandoeningen in het verteringsstelsel zoals kanker.

Een vezelrijk dieet zou helpen om je cholesterol en je risico op ouderdomsdiabetes te verlagen, hoewel dit nog niet onomstotelijk is bewezen. Het gaat meestal om beperkte en kortetermijn-onderzoeken.

Bij voldoende vezelinname zal je spijsvertering vlotter verlopen (bij overschakeling: na een aanpassingsperiode), en het helpt je om langer een verzadigd gevoel te hebben, zodat je minder snel terug honger hebt. (om je gewicht beter op peil te houden).

Twee soorten vezels:

onoplosbare :

Het zijn vooral de zemelen (bvb.de schilletjes van de tarwekorrel) van de meeste granen en ook de vezels van de meeste groenten die onoplosbaar zijn en zorgen voor een goede transit en meteen een soort van kuisploeg vormen voor de darmen.

oplosbare:

De oplosbare komen voor in fruit en sommige groenten. Door hun oplosbaarheid zorgen zij voor voldoende massa maar worden zij eveneens gebruikt door de (goede) darmbacteriën als voedsel en  kunnen ze aanleiding geven tot gasvorming voor personen die daar gevoelig voor zijn.

Vezels voor een vlotte stoelgang:

Het eten van zemelen bevordert de stoelgang en helpt tegen constipatie. Door meer vezels vergroot de hoeveelheid ontlasting en wordt die zachter. Men kan vaker naar de WC en men hoeft minder te persen. De aanbeveling is om 30 tot 40 gram vezel per dag met je voedsel in te nemen. Tarwezemelen werken het beste, gevolgd door vezel uit groenten, bonen, erwten, aardappelen, nootjes en fruit. Volkorenbrood(zowel volkorengist als volkorendesem) is de beste manier om tarwezemelen te eten. (Nooit zemelen apart en droog eten, ze kunnen een prop vormen die je darmen verstopt!) Echt volkorenbrood bevat ongeveer 7 gram voedingsvezel per 100 gram.

Het eten van andere voedingsstoffen en het drinken van meer vloeistof tegen constipatie zijn onbewezen. De zogezegde heilzame werking voor de darmtransit van Activia en Yakult is eveneens twijfelachtig.

Bij overschakeling naar een vezelrijk dieet:

Start met één soort vezel per keer. Bvb. volkorenbrood. De oplosbare vezels zoals in fruit en sommige groenten kunnen makkelijker aanleiding geven tot gasvorming en zelfs darmkrampen. Het beste is om je aanvankelijk te beperken tot de onoplosbare. Wanneer je last hebt bij het eten van een bepaalde groente of fruitsoort , laat deze eenvoudig weg uit je dieet en kies een andere; er is keuze genoeg. Stel zo je eigen en persoonlijk vezelrijk dieet samen.

Aan de weldaden van groene thee wordt in de reclame veel aandacht besteed. Maar hoe gezond is deze thee dan wel?

Zoals gewone zwarte thee is witte en groene thee afkomstig van de bladeren van de camillia sinensis of de Chinese theestruik.
Voor de groene worden de verse bladeren van de theestruik gestoomd, terwijl de gewone zwarte thee bestaat uit de gedroogde bladeren.

Thee van de Chinese theestruik bevat naast cafeïne (zoals koffie)- soms theïne genoemd-ook polyfenolen. Deze polyfenolen zijn antioxidanten (flavonoïden). In groene thee zit evenveel cafeïne als in zwarte maar de polyfenolen zijn in groene in de meerderheid.

De polyfenolen uit groene thee krijgen allerhande goede eigenschappen toegewezen, waaronder:

- preventie van huid-, maag-, en borstkanker
- verbeteren van de alertheid en concentratie
- hulp bij gewichtsverlies
- daling van de cholesterol
- bescherming van de huid tegen zonnebrand
- bescherming tegen hartinfarct

Maar wat zegt de wetenschap?

- Onderzoeken in het laboratorium suggereren dat groene thee kanker voorkomt en een ontstane kanker kan afremmen. Bij onderzoeken op personen echter zijn er geen eensluidende resultaten gevonden.
- Er is vastgesteld dat groene thee de alertheid van personen verhoogt. Dit is waarschijnlijk door de aanwezige cafeïne.
- Voor gewichtverlies, verlaging van de cholesterol, bescherming tegen zonnebrand en hartinfarct zijn er tot op heden geen sluitende bewijzen gevonden.

Dus geniet van een lekker kopje thee. Het maakt niet uit of het groene, witte of zwarte is. Door de cafeïne is het een opkikker zoals koffie. Maar verwacht er verder niet meer van. Twee koppen thee bevatten evenveel cafeïne als één kop koffie. En overdaad schaadt hier ook.

Osteoporose, broze botten , calcium en melk: het vervolg

Om osteoporose te voorkomen raadt men aan om elke dag 3 glazen melk te drinken. Toch zijn er heel wat twijfels ontstaan over het effect van deze aanrader. Recente onderzoeken wijzen op andere belangrijke factoren en plaatsen vraagtekens bij melk als preventie voor broze bottenziekte of osteoporose

De recente kennis en bevindingen:

Calcium is een mineraal dat verschillende functies vervult in je lichaam: het zorgt voor sterke botten, beenderen en tanden, draagt bij tot een effectieve bloedstolling, een goede overbrenging van zenuwimpulsen en regelt het hartritme.99% van het calcium zit in de beenderen en tanden, 1% in het bloed (en ander weefsel).

Het calcium dat we nodig hebben, halen we uit ons voedsel: zoals zuivelproducten, groene bladgroenten, gedroogde bonen. Op het ogenblik dat het calciumgehalte in ons bloed echter te laag is, zal ons lichaam beroep doen op het calcium uit onze beenderen en botten. We plegen zo op termijn roofbouw op ons beendergestel en het begin van ‘broze beenderen’ is gemaakt. Het is dus zaak om er voor te zorgen dat ons bloed de ganse tijd voldoende calcium heeft. Want eens te laag dan kan dit niet eenvoudig door calciumrijk voedsel worden aangevuld.

Bij osteoporosis worden de beenderen en botten poreus door een ontstane onevenwicht tussen botopbouw en –afbraak. Na het 30^ste levensjaar is er meer afbraak dan opbouw zelfs als de aanbevolen hoeveelheid calcium om gezonde beenderen te houden, wordt gegeten. Wat zeer belangrijk is: dat je zorgt voor een optimale botopbouw tot je 30^e. Zo voorzie je een stevige basis voor de toekomst. Maar het is geen garantie voor een latere optimale gezondheid van de beenderen. Beenderafbraak op latere leeftijd hangt evenzeer af van: genetische factoren, fysieke activiteit, lage hormonenspiegel van oestrogenen bij vrouwen en testosteron bij mannen. Osteoporose komt voor 80% van alle gevallen voor bij vrouwen na de menopauze omdat dan de oestrogenenspiegel zo drastisch daalt. Ook mannen riskeren ‘broze beenderen’ maar wel 5-10 jaar later omdat bij hen de testosteronspiegel maar geleidelijk daalt over een langere periode.

Osteoporosis voorkomen hangt af van twee dingen :

-gedurende je eerste 30 levensjaren zorgen voor een zo sterk mogelijk beendergestel met een hoge densiteit.
-tijdens de jaren die daarop volgen het botverlies zoveel mogelijk beperken.

Wat je concreet kunt doen:

· Regelmatig oefeningen en intense fysieke activiteiten zoals wandelen, dansen, joggen, gewichtheffen, hiking, trappenlopen, tennissen. Belangrijk is dat er voldoende ‘kracht’ wordt gezet op de verschillende beenderen, dus ook de afwisseling en de diversiteit hierin is van belang.

· Voldoende vitamine D opname, door je voeding en door blootstelling van je huid aan het zonlicht(winterzon is niet voldoende), desnoods door vitamineD supplementen.

· Voldoende calciumrijk voedsel consumeren. Wat is echter voldoende? De verschillende wetenschappers zijn het daar nog niet over eens. Alle onderzoeken hieromtrent zijn kortetermijn-onderzoeken en daardoor nog te onbetrouwbaar. Bvb. in Amerika raadt men 1000mg/dag calciumopname aan(volwassenen), in Europa 700mg(GB). In Japan en Peru is de dagelijkse calciumopname slechts 300 mg en toch is er daar een lagere incidentie van osteoporosis dan in de Westerse wereld.

· Voldoende vitamine K opname: 120µg/dag voor mannen en 90µg voor vrouwen. Je vindt deze vitamine in groene groenten zoals :spruitjes , broccoli, sla, groene andijvie, de schil van appelen en peren. Vitamine K bevordert de densiteit van de beenderen vooral bij vrouwen.

· Let op met koffie: cafeïne zou het afvoeren van calcium langs de urine bevorderen, vooral bij meer dan 5 koppen koffie per dag.

· Vermijd te veel eiwitten. Bij de vertering van eiwitten komen er zuren vrij in de bloedstroom die moeten geneutraliseerd worden door calcium dat onttrokken wordt uit de beenderen.

· Vermijd hoge dosissen pro-vitamine A supplementen.( >5000IU) Zij verhogen het risico op beender- en botbreuken. Alleen bètacaroteen blijkt wel veilig te zijn.

En calcium uit melk?

Melk wordt gezien als de beste manier om calcium op te nemen. Maar recente onderzoeken plaatsen daar wel enkele bedenkingen bij:

· Melk is zeker niet de beste calciumbron voor iedereen . Sommige personen hebben lactose-intolerantie. De lactose in melk bezorgt hen meestal diarree en/of buikkrampen. Bij baby’s en kleuters komt dit bijna niet voor. Wat wel bij sommige baby’s en peuters voorkomt is allergie voor melkeiwitten vooral van koemelk. Een alternatief is om lactosevrije melk te drinken. Voor baby’s bestaat er melk met voorverteerde eiwitten.

· Melk bevat veel dierlijke vetten die het ontstaan van hartziekten bevorderen. Een alternatief is om magere melk te drinken waaruit het vet is verwijderd. De ervaring leert echter dat het zeer moeilijk is voor melkdrinkers om zich te houden aan deze magere versie. Volle melk heeft meer smaak. Om magere melk meer smaak te geven wordt er suiker aan toegevoegd wat al even slecht is voor de gezondheid.

· Een verhoogd risico bestaat op baarmoederkanker bij een hoge consumptie van melk (3 glazen en meer per dag). Bij de vertering van lactose uit de melk wordt galactose gevormd dat beschadiging van het baarmoederweefsel kan teweeg brengen en zo leiden tot kanker.

· Een verhoogd risico op prostaatkanker is vastgesteld bij mannen bij een hoge calciuminname (2 à 3 glazen melk per dag).

Water voor je gezondheid: hoeveel vocht heb je elke dag nodig?

60% van je lichaamsgewicht is water. Het is de belangrijkste chemische component in je lichaam. Bijna elk systeem in je lijf is er afhankelijk van . Zo zorgt water voor het verwijderen van gifstoffen, het vervoeren van de nodige voedingsstoffen naar de cellen en voor het voorzien van neus, oren en keel van voldoende vocht.

Een gebrek aan water kan leiden tot dehydratatie(uitdroging), een toestand waarbij de normale lichaamsfuncties haperen door een gebrek aan vocht. Zelfs bij een milde vorm van uitdroging kan je vermoeidheid of draaierigheid ervaren. De meest gekende risicosituaties voor dehydratatie zijn overvloedig zweten, overgeven en diarree.

Tekenen van dehydratatie zijn:
- milde of excessieve dorst
- vermoeidheid
- hoofdpijn
- droge mond
- weinig of geen urine
- spierzwakte
- draaierig
- ijl in je hoofd

Dus zo snel mogelijk je tekort aanvullen om niet in de echte problemen te geraken is de boodschap. Kinderen en bejaarden zijn extra gevoelig voor dehydratatie.

Alleen dorst is een slechte graadmeter .Drinken doe je best voor je dorst hebt Dit geldt zeker voor senioren die nog maar beperkte dorstsignalen van de hersenen doorkrijgen.
Opgelet: excessieve dorst en overdadig urineren kunnen echter tekenen zijn van een ernstige ziekte. Dan moet je naar de dokter.

De voornaamste factoren die je vocht/waterbehoefte beïnvloeden:

• Fysieke activiteit: door te sporten of intens te bewegen heb je meer vocht nodig. Bij kortstondige oefeningen zijn meestal 1(25cc) of 2 glazen water voldoende. Bij een langdurige sportactiviteit (min.1uur) zijn er 2 à 3 glazen per uur nodig om uitdroging te vermijden.
• De omgeving: heet en vochtig weer doet je meer zweten en dan heb je ook meer vocht nodig. Hetzelfde geldt binnenshuis door de drogere (airco)lucht op je huid. Boven 2500 meter ga je meer urineren en gaat je ademhaling sneller, dus ook daar meer drinken.
• Je gezondheidstoestand: koorts, diarree, overgeven zorgen voor meer vochtverlies en noodzaken tot veel en regelmatig drinken. Bij blaasinfecties en stenen in de urinewegen moet je eveneens veel drinken. Sommige hart- en leveraandoeningen echter vragen juist een beperking van je vochtinname.
• Zwangerschap en borstvoeding : men raadt aan bij zwangere vrouwen om elke dag 2,5 liter te drinken en bij borstvoeding 3 liter.

Hoeveel water heb je dagelijks nodig?

Via urineren verlies je gemiddeld 1,5 liter vocht per dag. Bijkomend nog eens 1 liter door zweten, ontlasting en ademen. 20 procent van je vochtinname krijg je binnen met je voedsel. Om je dagelijkse vochtverlies terug aan te vullen drink je dus best ongeveer 2 liter water (of ander vocht).

Vanuit dieetstandpunt wordt aangeraden dat mannen 3 liter en vrouwen 2,2 liter drinken, in het bijzonder totale vochtinname per dag.

In een gezonde voeding mogen vitamines en mineralen niet ontbreken

Iedereen kent wel de reclames rond vitamine C bij griep en verkoudheden of van vitamine A en pro-vitamine A bij gezichtscrèmes of gels, lotions.
Ook toevoegingen van B-vitamines bij sommige voedingsproducten krijgen aandacht.

Maar toch worden de belangrijkste meestal vergeten: Vit.D.,Vit. B12, ijzer, jodium. Je kunt deze niet missen, maar je hebt er maar een kleine dosis van nodig. Opletten voor overdosering want dit schaad je gezondheid evenzeer als een tekort.

Vitamine D

Is onmisbaar voor de opbouw van beendergestel en skelet bij baby’s, peuters en kinderen .Bij volwassenen zorgt het voor de opname van voldoende kalk (calcium) in beenderen en botten. Bij bejaarden voorkomt Vit.D dat het skelet en de beenderen en botten broos worden.
De meeste mensen denken dat je Vit.D kan halen uit melk en echte boter. Dit is een fabeltje. Vit D. zit hoofdzakelijk in vis zowel gekweekte als wilde. Ook aan margarines wordt Vit.D kunstmatig toegevoegd. Het beste is om regelmatig vis te eten.

Een volwassene heeft elke dag 0,000005 gram(5µg) Vit.D nodig.

Toch krijgen veel mensen er te weinig van binnen eigenlijk om 2 redenen : ze eten weinig of geen vis en ze komen bijna niet in de buitenlucht . Elke dag een kwartiertje met je blote huid (gezicht, armen) in de zomerzon lopen is voldoende. Want zo maakt het lichaam zelf voldoende Vit.D aan in de huid. Alleen bij een oude huid (bejaarden ) verloopt deze aanmaak minder goed. Daarom is het best om regelmatig ook vis te eten. Voor bejaarden die nog weinig in de zon komen en een eenzijdig dieet hebben is het beter om extra vitamine D in tabletvorm bij te nemen. Ook voor peuters onder de vier jaar die weinig of geen vis eten en altijd binnen zitten is het goed om Vit. D druppeltjes te nemen. (Vroeger was het de gewoonte om levertraan te geven, gelukkig zijn de druppeltjes van tegenwoordig niet zo vies van smaak).

Jodium

Wat je in het meeste voedsel niet terugvindt is jodium. Nochtans is dit onontbeerlijk voor een goede werking van je schildklier .Bij zwangerschap en borstvoeding is jodiumtekort van de moeder slecht voor de goede ontwikkeling van de hersenen van het kind.
Jodium zit van nature alleen in vis en zeewier. In sommige landen gebruiken de bakkers gejodeerd zout in hun brood . In België is dit niet zo.
Een overdosering is hier minstens even schadelijk als een tekort. Regelmatig vis eten is oké, met zeewier toch wel opletten.

Per dag heb je er 0,00015 gram(150µg) van nodig

Vitamine B12

Een tekort tast de hersenen aan. Meestal krijgt iedereen er voldoende van binnen .Het zit in vlees, eieren, melk en kaas.

Toch even vermelden dat veganisten onvoldoende Vit B12 kunnen opnemen uit hun voedsel, omdat zij alle dierlijke producten bannen. Dus extra tabletten Vit. B12 nemen is voor hen noodzakelijk .Baby’s van veganisten lopen extra gevaar door een onvoldoende ontwikkeling van hun hersenen bij een Vit. B12 gebrek van de moeder.
Ook voor bejaarden (+65) is het best om extra Vit B12 tabletten te slikken, omdat bij hen de darmen moeilijker de Vit B12 uit hun dagelijks voedsel opnemen.

Ijzer

Bij een ijzertekort ontstaat ‘bloedarmoede’. Je voelt je slap en je ziet bleek, je energie staat op nul.
IJzer zit zowel in dierlijke als in plantaardige voedingsstoffen. Het ijzer uit dierlijke producten wordt het beste door ons organisme opgenomen. Nochtans kan men ijzer uit plantaardig voedsel ook goed opnemen door tegelijkertijd Vit.C te nemen, vb. door sinaasappelsap of een ander vitamine C-rijk sap hierbij te drinken.
Vooral kinderen, jongeren (groei) en vrouwen (menstruatie) moeten letten op voldoende ijzerinname.

Wie kent nog het verhaal van het bord linzensoep uit de bijbel.

Iedereen die christelijk is opgevoed kent het verhaal van de twee broers uit de bijbel waarbij de ene zijn erfrecht verkwanselde aan de andere voor een bord linzensoep.

Het is nauwelijks te geloven, maar dit beklemtoont de waarde van linzen als voedsel. Daarom volgt hier een modern recept van lekkere en voedzame linzensoep.

Het proberen waard want linzen bevatten volwaardige eiwitten, die in combinatie met volkorenbrood (liefst volkorendesem) vlees en vis kunnen vervangen. Het is een afwisseling in je voedingspatroon en het vervangt en beperkt je vleesgebruik, als je weet dat in België per persoon jaarlijks 102 kg vlees wordt geconsumeerd.

En nu de linzensoep

Wat je nodig hebt voor ongeveer 5 liter soep :

-250 gr rode linzen. Deze zijn zeer zacht en op 15 à 20 minuten gaar. Linzen hoeven in tegenstelling tot bonen vooraf niet geweekt te worden.(te koop in elke natuurvoedingswinkel).
-2 uien
-2 wortelen
-3 selderijstengels, of nog beter 1 peterseliewortel
-1 à 2 knoflookteentjes
-1 schijfje verse gember
-1 middelgrote porei of 2 kleine
-1 à 2 takjes verse tijm (eventueel ook rozemarijn en/of salie)

De bereiding:

De groenten wassen, schillen en versnijden, liefst in niet al te grote stukken
De knoflook en de gember zeer fijn snijden , eventueel de gember raspen.
De linzen wassen en kleine onreinheden zoals bv. kleine steentjes die er soms in verzeild geraken verwijderen;  laten uitlekken in een vergiet.

In een grote (soep)pan de groenten gedurende enkele minuten aanstoven (met het deksel op de pan ); liefst eerst de uien, daarna de rest van de groenten bijvoegen en verder aanstoven.
Vervolgens de gewassen linzen, de tijm en 3,5 liter warm water toevoegen.
Kruiden met witte peper en/of gemalen korianderzaadjes.
2 à 3 groentebouillonblokjes én 2 soeplepels zoute sojasaus (tamari of shoyu) erbij. De sojasaus kan je naar eigen smaak vervangen door zout.

Aanvankelijk aan de kook laten komen en vervolgens gedurende 15 minuten op een zacht vuur met deksel op de pan laten sudderen en garen .Vuur uitzetten en laten nagaren in de pan tot de soep is afgekoeld.
Een nachtje in kelder of koelkast en ’s anderendaags terug opgewarmd is ze op zijn best. Invriezen in kleine porties kan natuurlijk ook.

Voor informatie over linzen en hun voedingswaarde klik even op de foto

Bewegen is goed voor je gezondheid, we weten dit, maar we doen er zo weinig aan .

De meeste mensen zijn tegenwoordig goed op de hoogte van de manieren om gezond en fit te blijven. Dit is allemaal niet nieuw. We weten dat op tijd en stond intens bewegen je hart ten goede komt, je gewicht op peil houdt en je zelfs mentaal gezond houdt. Toch slagen de meeste er niet in om de daad bij het woord te voegen. We zijn niet consequent hierin.

Nochtans herinneren we ons nog wel dat we als kind veel in beweging waren. Als kind lijk je geboren om constant te bewegen. Naarmate we ouder worden zijn we geneigd om passief te worden op lichamelijk gebied. Voor de meeste van ons gebeurt dit als we onze middelbare studies aanvatten. We gaan ons meer concentreren op studeren en door de hogere studie-eisen en om goede resultaten te halen, hebben we meteen ons eerste excuus om minder te bewegen. En zo grijpen we iedere belangrijke verandering in ons leven aan om van oude regels af te stappen en geen nieuwe te creëren. Dit is vooral zo als het gaat om op fysiek vlak fit te blijven. Op 12-jarige leeftijd je middelbare studies aanvatten als eerste grote verandering in je leven is de eerste. Dit patroon herhaalt zich keer op keer:

-bij de eisen van een eerste of nieuwe job
-bij een huwelijk
-wanneer de eerste ,( en volgende) baby wordt geboren

De meeste mensen houden niet van oefening en (inspannende) beweging. Dat is meestal het eerste om weg te laten bij een verandering in je levenswandel. Regelmatig oefenen vraagt om discipline en zelfcontrole. Zelfcontrole kun je vergelijken met een (psychologische) spier. En spieren kunnen bij intens gebruik gemakkelijk overbelast en uitgeput geraken. Als je dan gedurende de dag te maken hebt met een veeleisende baas of met een jengelende of actieve baby of peuter dan hou je ’s avonds niet veel discipline over om nog te gaan oefenen en aan fitness te doen. Hoe meer je je ‘zelfcontrolespier’ gebruikt , hoe sterker ze vermoeid geraakt.

Het bovengenoemde wordt nog versterkt als je geen concreet plan en alleen algemene doelen stelt om aan je beweging en oefeningen te werken. Het formuleren van algemene doelen –‘in mijn vrije tijd ga ik joggen’- tegenover een concreet plan –‘elke maandag en donderdag ga ik 1 uur joggen’.Het tweede heeft meer kansen om te lukken.

Ook je activiteiten laten afhangen van een trainer is niet de beste oplossing. Zelf je training plannen en daardoor ook de vooruitgang die je maakt geeft meer motivatie om het vol te houden.

Dus om actief te blijven:

• Maak zelf een concreet actieplan op
• Laat je beperkt adviseren door een trainer, maar blijf bij je eigen planning
• Blijf volhouden- versterk je zelfcontrole, ook bij een verandering in je persoonlijk leven zoals een nieuwe baan of de geboorte van een baby.

“Dagelijks vlees eten is noodzakelijk voor een goede gezondheid”

Dit hebben we allemaal meegekregen in onze opvoeding. Vlees eten zit in onze eetcultuur verankerd.
Op restaurant zijn de menu’s gebaseerd op vlees met een saus (soms vis) .Lekker eten staat nog altijd gelijk met vlees eten. De andere ingrediënten zoals groenten en aardappelen worden beschouwd als garnering. Je merkt dat vele groenten en aardappelen niet of nauwelijks worden opgegeten en later in de vuilniscontainer belanden.

Je hebt de indruk dat er de laatste jaren minder vlees wordt gegeten . Maar… niets is minder waar: de gemiddelde Belg eet per dag 270 gram vlees of 102 kg per jaar. Wij staan hiermee in de top 5 van de wereld. De absolute koploper is de VS met 120 kg per jaar.

Vlees is luxevoeding en hoe rijker de samenleving wordt hoe meer vlees men gaat consumeren. Dit betekent dat er nu veel meer vlees wordt geconsumeerd in China, India, Rusland, landen die de laatste jaren een sterke economische groei kennen. Van alle landbouwsectoren in de wereld, groeit de vleessector het sterkst.

Ondertussen weten we dat veel vlees eten toch niet zo gezond is: we denken aan een te hoge cholesterol, hart- en vaatziekten, suikerziekte, overgewicht. Je merkt dat in landen zoals China die het eetpatroon van de westerlingen overnemen, deze bovengenoemde beschavingsziekten zienderogen toenemen. Ook het overgewicht bij kinderen wordt daar, zoals bij ons, stilaan problematisch.

Onze individuele gezondheid kan dus een reden zijn om minder (of eventueel geen) vlees te eten. 

Spijtig genoeg zijn er weinig mensen die daar rekening mee houden en hun wekelijkse zomerse barbecue niet willen missen.
De laatste jaren zijn er andere argumenten bijgekomen die ons kunnen aanzetten tot minder vleesconsumptie nl. de opwarming van de aarde, een betere verdeling van ons aardse rijkdommen en voedsel en het bewaren van wat er ons nog rest aan natuur en groeneomgeving.

De vleesproductie en -consumptie in de wereld is verantwoordelijk voor de uitstoot van meer broeikasgassen dan de transportsector.

De intensieve veeteelt is een ramp voor deze broeikasgassen. Het probleem ligt vooral bij de herkauwers. Bij hun vertering stoten zij grote hoeveelheden methaan uit. De impact van methaan is 23 keer groter dan die van CO2. Ook mest is een probleem. Mest stoot grote hoeveelheden lachgas uit. De impact van dit gas is bijna 300 keer die van CO2.

Runder- en varkenskweek slorpen grote hoeveelheden water op. Voor één kilo rundvlees heb je een 30.000 liter nodig., voor één kilo graan slechts 100 liter.. Voor dierlijk voedsel is 10-maal meer energie nodig dan voor plantaardig voedsel (granen, zaden, groenten, fruit)

Veevoeder bestaat voor 80% uit voeder dat ook bestemd is voor menselijke consumptie en de hype rond biobrandstoffen zorgt voor een belangrijke concurrent in de landbouwsector voor het verbruik van deze voedergewassen.

De beste voorwaarden voor het telen van veevoer vindt men vooral in de ontwikkelings-landen. Kleine boeren, akkers en bossen moeten plaats maken voor immense weilanden, monoculturen en agro-industrie .De productie van krachtvoer en begrazing zorgen voor een serieuze opoffering van natuurgebieden en het kappen en rooien van oerwoud.

Op wereldvlak is er voldoende graan om iedereen volwaardig te voeden op voorwaarde dat de concurrentie met het veevoer en de biobrandstoffen niet zou bestaan.

Waaraan besteden we dus onze graanvoorraden? Aan mensen, aan auto’s of aan vleesproductie? 

In de VS besteedt men 1200 kilo graan per persoon per jaar, waarvan het grootste deel bestemd is voor vleesproductie. In Zimbabwe is dit maar 90 kilo. Meer dan 60% van onze wereld-graanproductie wordt gebruikt voor de aanmaak van (kracht)voer voor de vleesproductie. De helft van dit graan is bestemd voor de industrielanden die slechts één vijfde van de wereldbevolking uitmaken.

Mag men stellen dat mensen in de ontwikkelingslanden honger lijden door onze grote vleesconsumptie? Men heeft berekend dat een volwassen persoon niet meer dan 50 tot 70 gram eiwitten per dag nodig heeft, dit staat ongeveer gelijk met 80 tot100 gram vlees.

Dus minder vlees eten en je dierlijke eiwitten al eens vervangen door plantaardige zoals bonen, erwten, linzen, tofu of andere sojaproducten kan een daad van solidariteit zijn met de bevolking uit de minder rijke landen. Tegelijkertijd word je er gezonder door en draag je bij tot een vermindering van de broeikasgassen en een beter leefmilieu.

Voor interessante recepten zonder vlees klik even op de foto hierboven voor de EVA website. Doorklikken naar culinair , en naar recepten.

De mythe van melkproducten : dé calciumbron bij uitstek

In onze westerse voedingsgewoonten worden melkproducten beschouwd als dé bron van calcium. “Als je vroeg begint met voldoende melk te drinken kun je later osteoporose( één van de ouderdomsziektes) of broze botten en beenderen vermijden.”

Normaliter is dit een logische vaststelling als je weet dat melk het meeste calcium bevat (per 200ml -1 glas- 250 mg calcium). Maar …dit is maar één hoofdstuk van het verhaal en een té eenvoudige voorstelling van de werkelijkheid.
Wanneer je calciumrijke voeding consumeert betekent dit nog niet dat dit calcium ook wordt opgenomen in ons organisme en meer specifiek in onze beenderen en botten.

De 2 volgende stappen zijn minstens even belangrijk:

1 Hoe er voor zorgen dat het calcium echt wordt opgenomen door ons organisme en onze botten versterkt?

• Groene groenten en peulvruchten de zogenaamde greens and beans zijn door ons lichaam gemakkelijk opneembare calciumbronnen.. We denken bv. aan spruiten, boerenkool, broccoli, andijvie, sperziebonen, warmoes.
• Alle soorten bonen komen eveneens in aanmerking zoals : bruine, zwarte , nier-, pinto,witte          bonen, kikkererwten, sojabonen, tofu…
• En verder havermout en gedroogde vijgen…
• Bovengenoemde voedingsmiddelen bevatten vrij veel magnesium dat ook bijdraagt tot een sterke botopbouw.

• Zorg voor voldoende beweging. Uit wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat personen die minstens 3x 30 minuten p/week intensief bewegen de kalk in hun beenderen beter bijhouden, terwijl sedentaire passieve mensen calcium verliezen en hun botten verzwakken.
• Zorg voor vitamine D. Regelmatig in de zon lopen of in de buitenlucht vertoeven, zorgt ervoor dat er vitamine D wordt aangemaakt. 15 min. zonlicht per dag op de huid is voldoende. Vitamine D regelt het gebruik van calcium door het lichaam.

2Hoe er voor zorgen dat het calcium ook in onze beenderen en botten blijft ?

Calcium in je botten en beenderen brengen volstaat niet. Wat werkelijk prioritair is, is deze bijhouden:

• Vermijd calciumverlies door weinig of geen zout te eten. Calcium in de beenderen heeft de neiging op te lossen in de bloedsomloop om verder langs de nieren in de urine het lichaam te verlaten. Door de consumptie van zout wordt dit proces versterkt en zal er meer kalk het lichaam langs de urine verlaten.
• Haal je eiwitten (proteïnen ) meer uit planten dan wel uit dierlijke producten. Proteïnen uit vis, vlees, eieren, melk hebben de neiging om calcium te doen lekken uit de beenderen en bevordert de verwijdering hiervan via de urine
• Rook niet. Rokers verliezen meer calcium dan niet-rokers. Uit een onderzoek bleek zelfs tot 40% meer.

Als je er voor zorgt dat het calcium dat je nodig hebt voor gezonde en sterke botten optimaal in je opneemt en bijhoudt is het niet per se nodig om (veel) melk en zuivelproducten te gebruiken. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid calcium wordt fel overdreven. Veel belangrijker zijn andere factoren zoals: beweging, vitamine D-opname, niet roken, minder dierlijke eiwitten gebruiken, minder zoutopname, die onze sterke botten bepalen.

Want waarschijnlijk is onze melk niet zo zuiver meer: resten van antibiotica, hormonen, pesticiden, andere medicamenten…
En melk (uitgezonderd magere melk) bevat veel vet en cholesterol.

Calcium is één van de stoffen die het bot beïnvloeden. Daarnaast zijn er nog fosfor, boor, magnesium, bepaalde hormonen.
Eiwitten (proteïnen) zijn eveneens belangrijk in de calciumbalans. Diëten die rijk zijn aan proteïnen moedigen het calciumverlies aan.

Umami- de vijfde smaak

Iedereen kent de 4 basissmaken: zout, zuur, zoet en bitter. In de westerse wereld wordt bij de meeste gerechten om ze smakelijk te maken een combinatie gemaakt van twee of meer van deze 4 smaken. Nochtans bestaan er bij ons ook voedingsproducten die de umami-smaak hebben . We denken bijvoorbeeld aan parmezaanse of oude gouda kaas.

Umami of de vijfde smaak werd ontdekt in Japan door professor Ikeda . Deze eigen (nieuwe basis-) smaak die niet kon worden ondergebracht bij de 4 basissmaken werd door Ikeda ‘umami’ genoemd wat je zou kunnen vertalen als ‘lekker of smakelijk’

Na verder onderzoek bleek dat de stof mononatriumglutamaat MSG (of monosodiumglutamaat) in hoofdzaak verantwoordelijk was voor deze ‘smakelijke’ sensatie, ook wel eens omschreven als ‘hartelijk’ of ‘bouillonachtig’. Bij de afbraak van zowel dierlijke als plantaardige eiwitten wordt dit MSG vrijgemaakt. In de meeste gevallen gebeurt dit door fermentatie of droging.

Alleen het vrijgemaakte glutamaat geeft de umami sensatie. In de westerse wereld is dit o.a. bij moedermelk, oude brokkelkazen, parmezaankazen, gedroogde berghesp, ansjovis, sommige erwten en zongerijpte tomaten terug te vinden.

In de Aziatische keuken komt de ‘umami’ frequent terug bij vele basis-voedingsstoffen zoals : sojasaus, bonitovlokken(bonito is een tonijnsoort), oosterse vissaus, zwarte bonensaus, miso (fermentatie van sojabonen), gedroogd zeewier(kombu).

MSG,vetsin of E621 wordt sinds zijn ontdekking kunstmatig aangemaakt (meestal onder de vorm van een wit poeder) en toegevoegd aan vele bereide (westerse) gerechten. Er wordt beweerd dat naarmate je ouder wordt je smaak afvlakt en door toevoeging van MSG je smaak en eetlust terug toeneemt.

Iedereen weet eveneens dat in de meeste Chinese restaurants in België en Nederland MSG (vetsin) aan de gerechten wordt toegevoegd om de smaak te versterken. Te veel’kunstmatig MSG’ zou dan aanleiding geven tot hoofdpijn, hartkloppingen, een droge mond of duizeligheid bij personen die daarvoor gevoelig zijn(het Chinese restaurant-syndroom of CRS). Deze ‘allergische reacties’ komen echter niet voor bij de natuurlijke vorm van MSG.

Wil je nog meer te weten komen over deze unieke smaak klik dan even op de foto.

Geïnteresseerden kunnen doorklikken naar :
umami1 en umami2