Ze géive d'r lappen op...

Van ouderen horen we veel verhalen,
verhalen, niet meer naar deze tijd te vertalen...
Het roept beelden op en vertelt historie,
wij noemen dat nu 'pure nostalgie'...
De 'senioren' zeggen vaak: "Waar is den tijd naartoe?",
voor ons was't een tijd van veel 'taboe'.
Ze vertelden toen verhalen van Janneke en Mieken
en zeggen nu: "Daar kan de jeugd nu niet meer aan rieken"...



Het gebeurde toen allemaal 'op de willen boef'
en toch was gezelligheid troef.
Kijk maar naar de melboer, de smid, de schoenlapper en de scharesliep,
het lijkt wel of toen alles al op wieltjes liep...

     

Allemaal beelden van lang geleden,
tja, voor ons allen een ver verleden...




                                                                                             (Jempi '08)

Déir 't fait datter mè de Ros Bajjortommegangk wèrral bekan e miljoen mènsje nor ons stat gon komme goë m'n ier een toeristisse toelichtingk géive van 't stat zonder de fuuzegemintjes.


Dèrremonde ligd' in Bèlzje, in de provinsje Uëst-Vlojnnere en 't is geléige in den drèijoek Brissel-Gèntj-Antwèirpe.
Al joëre langk luëpe Dèjnner en Schèlle déir en langst 't stat. Ier en doër zain d'r nog e poër béike, grachte en vispitte. De riejaule èmme lange joëre gestongke, mô van dem balange zuë nèig ni-j-as in Oilsjt. Van as 't stat e poër joëre aupegebrauke geléigen éit vèr kollèktaure te stéike is dâ probléim zuë goed' as opgelost en zain d'r ander probléime ontstoën.
Bouiten e poër Turke, Marrokkoëne, Spanjoërde, Zjappanéize, Sjinnéize, Ollanders, Doitsje, Ingelse, Kongoléize, Brisselèirs en Westvlomse en Oilsjterse inwaikelinge is't Dèrremonde bewoeintj déir Dèrremontenèirs.
Aupenèrteg, verdroëchelaik en vantait wel isj sjovvenistis is den Dèrremontenèir giënen oërdege te noeme. A-j-éi possènsje mè-j-uëpe, vèrral mè-j-Oilsjtenèirs.

De toël, 't Dèrremons, wèr minder om minder gesprauke gelèk as dâ't zouë moete zain. 't Géin dâ ze naa spréike is gemodernizéirt en 't wèr wâ gemakkelaiker verstoën, wâ dâ vroeger ni't geval was.
't Statouis en 't Tribbenoël èmmen alletwië nen taure die bauve 't stat ouitstèkt, mor van as ze die-j-appartementsblokke gezètj èmme on de Mechelsepuërt en on de stoësse zain ze nimmer alliën mè nen taure. Op 't statouis ange nen uëp schillerèis en op 't Tribbenoël wèrre de praizen ouitgediltj.

         

't Rèljèf is vâ verschillege nivaus. Dâ verschil is te verklèire déir 't fait dâ ze de lèste joëre op verschèi ploitsje van die verkiërsdèlpers gelèid' èmme. Sommegste ligge zuëdoëneg uëg dâ véil mènsje pèize dâ z'in de Vloms Ardenne zitte. De stroëte zain de lèsten tait nèig verbéitert, mor 't éi langk gewéist dâ 't pessies stroëte woëre ouit den tait van de Romaine!
                                                                                                      

D'r stoën e poër kèirke in 't stat, gelèk de gruëte kèirek, de Poëterskèirek, die van 't Begainof en die van 't Sin-Zjilles-binne. D'r is nog een kèirek mô die-j-is ni van de Kattelikke. Kapèllekes zain d'r uëk genoeg. Die zain vèrral te vinne in de klennik, 't prezong, 't Kolléizje, 't Pansjenoët, de Marikolle en wie wètj woër nog allemoël.
        

D'r zain uëk nog nen diël stammenéis, fritkaute en van die pittä-spéile.
Vâ stambilde doër èmmen uëk ons poërt af. Die stoën d'r in alle saurte en formoëte, en d'r komme d'r nog af en toe bèi. Ier en doër stoën d'r dinges bèi wor dâ ginne mènsj wètj wâ dâ ze d'r stoën te doen en wâ dâ ze faitelaik wille zègge...

                                                                                    

G'ètj ier twië kaddemies, iën vèr mezzik te liëre en iën vèr te liëre bluëte vraas te schillere. D'r zain uëk nen diël aa gebaan, mor daddis vèr den Authaitkundege Kringk béizeg 't ave.
't Monnemèntj on 't Eldeplèin dad' éid een iëwege vlam die ne kiër of drèi in e joër brant. 't Kèirkof dad'èmme ze bouite stat gelèit van tien néige vèr ewwâ ploitsj te winne en omdad' anders die-j-ouitdrukkingk van "â ligd' uëk al op Appels" moete verandere in ammel de boeke.
Ier en toër ligge d'r van die zwoëre bolle in de Brisselsestroët. Van tien néige zain dâ kanongballe die d'r blaive ligge zain vâ van den aurlogt.

          

Iëne kiër in 't joër is 't joeremèrt en ne kiër of twië kèiremis. En as't ginne kèiremis is in 't stat tèn is't af en toe wel isj in 't iën of 't ander ouisave.
Vroeger waster vèr d'aakes alliën 't Aimansof en de Marikolle, mor d'r zain e poër ristouize bèigekomme, wâ dâ wil zègge dâ g'in 't stat uëk aat kèn wèrre.
D'r zain e gil pak meséjoms en tèn zegge ze nog datter ploitsj te waineg is vèr ammel diën aam brol te plasséire. In 't Arsjief dor kènd' uëk nog nen uëp aam brol vinne.
Katouit dâ moete me toch isj apoërt vernoeme en de gruëte volkstrèkker is em blaift 't de Ros Bajjortommegangk.

                                                                                               

Karnaval werd uëk iëne kiër in 't joër geviert déir nen uëp karnavalmanne en e poër kiëre in 't joër in de gemintjeroët.
Ekkonaumis gezien is d'r faitelaik niks te kèrt. D'r is nen uëp wèirek, d'r zain nen uëp doppers en een klatsj zwèrtwèirkers, mor van dâ lèste zain d'r giën stattestikke.
Om de zes joër is 't kiezingk vèr ne nieven bèrremiëster, e poër schéipene en nen uëp gemintjeroëtsléide wordâ d'n èlft ni vâ gekènd is. 't Stat éi ne gillen uëp personiël mor d'r zain d'r mor nen diël die wèirke, en dad'is tèn miëstal nog omdâ d'r ier of doër ne polletikker op éir puëte stoë te kaike.
Sportalles die zain d'r mor gekomme achter de fuuzes en vèr ploitsj te winne èmme ze die-j-in de diëlgemintjes gezèt. D'r zain wel zwemkommes, iën op de Léjopollaan en iën in 't Kolléizje. Af en toe as 't nèig rèigent ister uëk iën op de Portmanslaan.

                                


Pollies ister miër as genoeg en van de pompiers is niks te zegge, balve dâ ze véil lawait moëke as ze moete bouiterèin. Mor nor 't schaintj is dâ vèr éir niev' ottaus te loëte zien!
Schaule zain d'r uëk ni te kèrt. Dâ kènde zien 't smèires om een ier of acht en ront de viere.
't Vouil moet in diere zakke gestauke wèrre die gemakkelaik aupeschéire en wordâ de katte éir kommen in ammezéire.

                                               

De plotsj dâ m'n ieronder aupeloëte is vèr dinges dâ me vergéite zouën kènne zain.

We vonden een afbeelding weer van een "Hotel Termonde" uit een ver verleden, aan het Wilsonplein in Gent (Gent-Zuid). Het hotel  is het witte gebouw rechts op de foto.

Twee afbeeldingen van volskfiguren uit een ver verleden.
De eerste is Josephus Bernardus Bertin. Hij was een visverkoper die aan de Greffelinck woonde en later verhuisde naar de Molenberg. Hij had als bijnaam Jef de Kalle. We vonden omtrent deze persoon het volgend gedichtje weer:


Jef de Kalle, gingk nor Halle,
mè ne stok, vèr ni te valle...

De tweede Dendermondse figuur is Noesje. Volgens verhalen slenterde hij regelmatig in de stad rond en stonk hij uren boven de wind. We tonen een detail uit een schilderij van Louis Jacobs.

In navolging van onze bijdrage over '100 jaar Werk van den Akker' (4.6.2008) tonen wij u nog enkele recente beelden van percelen gelegen aan het Krijgem.

Sint-Vincentius.

In de Kerkstraat tegenover het Kerkplein staat het Sint-Vincentiusinstituut dat in 1856 gesticht werd. We tonen u een beeld van 1922 en een tweede van vandaag.

Vandaag, precies 56 jaar geleden had de Ommegang van 1952 plaats. We tonen enkele beelden. Het was op dat ogenblik reeds 22 jaar geleden dat het Ros Beiaard zijn ronde had gemaakt in de stad. Om die reden bleek er een sterke volkwil te zijn ontstaan. De officiële reden van de Ommegang zou het 500-jarig bestaan van het stadhuis zijn geweest...









 

Dit weekend houdt de Gewestelijke Brandweer van Dendermonde opendeurdag. Een unieke gelegenheid om een tweetal foto's te laten verschijnen uit het verleden.


Vlnr. Brandweercommandant Achiel Van Driessche (+),
Adjunct-politiecommissaris Spanoghe en Luitenant Eugène De Decker (+)
op zoek naar de oorzaak van een grasbrand.


Luitenant Alfons Quisquater (+) en korporaal August Gijssels
tijdens een oefening. Quisquater zou later de leiding van het
korps overnemen als Kapitein-Dienstchef.

Kerkstraat en Sint-Blasius.

Waar vroeger de Sint-Blasiuskliniek was gesitueerd zijn thans ingrijpende werken aan de gang voor de nieuwe stadsbibliotheek.
We tonen twee beelden: op de bovenste foto het Sint-Blasiusgasthuis in de vijftiger jaren van vorige eeuw. De foto onderaan toont een beeld van vandaag...

Georges Dierickx schreef naast zijn idioticon van het dendermonds ook nog een boek met als titel "In 't Geloëzen Euske of 't Kwintet der Girondijnen", een Dendermondse Zotternij.
Het handelt over een handvol gewone stervelingen die regelmatig samenkomen in hun stamkroeg "In 't Geloëzen Euske" (Het Glazen Huisje). Een aantal teksten zijn in het Dendermonds dialect, andere dan weer in het 'burger-Dèrremons' en in het AN. Het is een aaneenschakeling van dagelijkse dingen die gebeuren, laat ons zeggen 'zo uit het leven gegrepen'...
Het boek is verlucht met talrijke originele en onuitgegeven illustraties van  Hugo D'Haen.

                    

Het blijft de vraag of ons aller trots, het ros Beiaard nog lang zal gestald staan aan de oude Infanteriekazerne aan de Kazernestraat. Eind vorige maand bereikte ons het bericht dat de kazerne zou verkocht worden. Nieuws dat wel een deel van de bevolking van Dendermonde bezighoudt.
Krijgen we nog een verhuis voor de Ommegang van 2010?



Nu we het even over een verhuis hadden... Herinnert u zich nog de gedwongen verhuis van het Peird van de Sint-Rochusstraat naar de kazerne... Velen vonden dit niet erg, uiteraard niet, ze konden het Ros nog maar eens aanschouwen zonder te moeten wachten op een Ommegang. Onderstaande foto tont ons een beeld op vandaag van de plaats waar ooit het magazijn stond waar het Ros en de Reuzen waren gestald. Zoveel jaren geleden was de verhuis nochtans dringend...

Op 25 november 1862 keurde de gemeenteraad het oprichten van een vrijwillig brandweerkorps goed. Het zou echter nog tot 2 juni 1865 duren vooraleer een korps wordt geïnstalleerd. De eerste bevelhebber was Luitenant Edouard Bouwens, die ook de functie van stadsarchitect uitoefende. 

De brandweermannen waren vrijwilligers die tekenden voor minstens 5 jaar, hun diensten waren onbezoldigd.

In 1877 werd een  gewapend vrijwillig gemeentekorps opgericht en de diensten van de pompiers werden toen wel vergoed. Het korps telde toen 5 officieren waaronder de kapitein-bevelhebber. De gehele bezetting bestond uit zo’n 60 leden. Op het einde van de 19^e eeuw diende men een wachtlijst aan te leggen gezien de veelvuldigde kandidaturen om toe te treden tot het korps.

Het ging steeds maar beter met het korps. Verslagen leren ons dat er per jaar ongeveer 20 oefeningen werden gehouden.

Lang voor de brandweerwagens hun intrede deden beschikten de pompiers over zogenaamde ‘sapeurkarren’. Deze waren voorzien van een pomp, een ladder, emmers, schoppen, bijlen en spuitslangen. Het eerste ‘arsenaal’ was gevestigd onder het stadhuis. Later kwam er een gedwongen verhuis naar de benedenverdieping van het Vleeshuis, waar op dat ogenblik op de eerste verdieping ook de muziekschool was gevestigd. Later zou de brandweer opnieuw een onderkomen krijgen in het stadhuis.

In 1880 werd het vijftienjarig bestaan gevierd. Het stadsbestuur voorzag een subsidie voor de feestelijkheden. Een banket op het stadhuis sloot de feestelijkheden af.

In 1911 kreeg het korps een (mobiele) ladder die door de Dendermondse nijverheidsinstelingen was bekostigd. WO I maakte een einde aan deze glorieperiode. Het uitbreken van de oorlog zorgde ondermeer voor het uitstellen van de feestelijkheden rond het 50-jarig jubileum. De feesten hadden plaats in 1922!

De werking van het korps onder de oorlog is beschreven in het boek ‘Brandbestrijding te Dendermonde’, te raadplegen in de stedelijke bibiliotheek.

    
     Het korps op de Grote Markt midden de dertiger jaren van vorige eeuw.
           
           Kort na de Eerste Wereldoorlog poseren ondermeer
        Adolf Vergaelen, Henri Calbrecht, Jozef Van Nieuwenhuyse
           Maurice Maes, Jozef Vergaelen, Nestor Ducaju, ...

Het korps zou vanaf 1920 moeizaam weten te herrijzen na de oorlogsperiode.

In deze periode werd ook uitgeweken naar een ‘arsenaal’ in de Kazernestraat. Zowat een jaar later werd nog maar eens verhuisd naar de ‘kazematten’ van Bastion 8 aan het Sas. In 1928 werd de brandweerkazerne aan de Kerkstraat in gebruik genomen.

           
                 De vroegere brandweerkazerne aan de Kerkstraat


Men beschikte toen over een autopomp. In 1933  en 1939 werden een tweede en derde voertuig aangekocht.

WO II zorgde weer voor een ‘grijze periode’, dus ook bij het stedelijk brandweerkorps.

Nadien kon men weer spreken van verbetering en de vernieuwing was zelfs niet meer te stuiten.

De zestiger jaren brachten een tijdperk van doorgedreven modernisering. Vooral het wagenperk werd gevoelig uitgebreid. In 1961 was er ondermeer de aankoop van de Magirus-ladder (32 meter).

                          
                                                              Theo Pieters en José De Corte bij de 'Kleine Dodge'

Het korps kende op dat ogenblik een zeer goede reputatie, zoals dat nu nog het geval is.

Sedert januari 1980 werd ook de ambulancedienst 900 (nu 100) van het stedelijk ziekenhuis voor een deel verzorgd door de stedelijke brandweer.

In 1988 werd het nieuwe arsenaal aan de Oude Vest in gebruik genomen en thans is er sprake van dat ook dit onderkomen nog zal worden uitgebreid.

Binnenkort brengen wij nog fotomateriaal van ons stedelijk brandweerkorps op dit blog.

Enkele momentopnamen van een plezante avond in (het ondertussen verdwenen) Café 't Moleken aan de Franz Courtensstraat...



Briek Eeckeman geeft een serenade voor KAVD (zie kepie). Dergelijke kepies in de kleuren paars-blauw werden gedragen door het muziek van KAVD (met toendertijd Gustje Mestdag).



Vlnr. Briek Eeckeman, Peter Van Hoyweghen, Jempi en Mario Van Damme.



Een serenade door Rudy (Richard) Audenaert en Jempi aan Alice Devos.

Een gekend figuur in onze stad in het verleden was zeker Georges Moens. Een eenvoudig mens met een hart van goud! Gedurende ettelijke jaren zag men Georges in het stadsbeeld met zijn paard en kar. Hij stamde af van één der oudste Dendermondse vrachtvoerdersfamilies. Georges hield van zijn paarden, zij waren zijn grootste bekommernis. Eender onder welke omstandigheden hij thuis arriveerde, het eerste wat diende te gebeuren was de paarden "hun bestel" geven. Georges was als het ware met een paardencomplex geboren. Dag en nacht werkte hij voor heel wat firma's uit de streek. Toen men hem ooit vroeg waarom hij zich geen kamion aanschafte kwam er prompt een steevaste 'neen' als antwoord, omdat hij niet buiten de paarden kon.



Goerges was om geen frats verlegen en de verhalen die hij vertelde waren steeds met humor doorspekt. Hij had een massa vrienden, 'makkers' zoals hij ze noemde. Velen zullen zich samen met mij nog zijn typisch gebaar herinneren... Georges knelde de neus tussen wijs- en middenvinger van de rechterhand en vroeg toen: "Ejje mè ni-j-ewwâ vier?".
Ook typisch voor hem was dat hij iedere man 'meester' noemde. Of hij de mannen die hem goeiedag zegden kende of niet, op het 'Dag Georges' volgde steeds een 'Dag miëster'... In het straatbeeld zag je hem op zijn kar zitten in amazonehouding, steeds links en rechts alles gadeslaand. In zowat alle Dendermondse stoeten, groot en klein zag je Georges Moens een wagen, getrokken door zijn paard(en), begeleiden. Jarenlang was hij ook voerder en begeleider van de 'corbeillard' (lijkkoets). Georges liet zich dan soms ontvallen dat 'hij weer iemand naar Appels moest voeren'...

Je zag hem meestal met een 'klak', maar als het nodig was droeg hij zijn hoed. Soms was hij verplicht met of tegen de zin een 'historisch' hoofddeksel te dragen voor bepaalde "kwesties" in één of andere stoet, en dat moest dan ook maar!

  

Er zijn heel wat anecdoten omtrent deze persoon, waarvan wij er één u niet willen onthouden: op zeker ogenblik vertoefde Georges aan het Stationsplein in café Regent, toendertijd gehouden door de gezusters De Cock. Het paard 'Juul' stond buiten in het gespan geduldig op zijn baasje te wachten. 'Juul' had om de één of andere reden "iets voor"... Het paard vertoonde een erectie... Toen Georges dit vanaan de toog opmerkte richtte hij zich tot enkele klanten die juist het café binnenkwamen  en zei: "Mènsje, den dië die dâ d'r ouitgetrokken éit, kan mor zien datten dâ d'r vedrom instèkt uëk!"...

Georges Moens overleed in 1969. Dat hij geliefd was in zijn stad kon men duidelijk merken op zijn uitvaart. Een massa 'vrienden' en 'makkers' betuigden hun rouw bij het heengaan van deze volksfiguur.



Georges Moens (centraal beneden op de foto) als begeleider van de
Stedelijke Prinsenwagen in de carnavalstoet van 1955.

Afbeeldingen van de Sint-Rochusstraat. Niettegenstaande het tijdsverschil valt het op dat de woning (1e aan de linkerzijde) nog steeds hetzelfde beeld geeft.

Beelden van de Dender achter de huizen van de Greffelinck aan de linkerzijde en aan de andere zijde van de Sint-Jorisgilde. Het tijdsverschil laat zich hier enigszins wel merken...