Het Vestje (3)

De maatschappij ‘De Ton’ is gesticht in het begin van WO I in het gelijknamig café dat gevestigd was op de Grote Markt. Enkele vrienden die dagelijks bijeenkwamen, kregen het idee om een ‘tonbakmaatschappij’ op te richten, zonder enige politiek doel, doch ‘alleenlijk tot tijdverdrijf’. Op zekere avond werd op de tonbak gespeeld en de meesten waren niet in goeden doen. Na het drinken van enkele ‘kummels’ (?) keerde het spel en iedereen begon beter te presteren. Eén van de ‘gooiers’ lanceerde op dat moment een ‘slogan’ door te zeggen “Kummel geeft moed!” en meteen was de naam van de club gevonden! In december 1916 werd op bevel van de ‘Kommandatur der 4^e Armee' het café gesloten. De cafébaas trok zich hier niet veel van aan en opende een ‘salon de consommation’ op de eerste verdieping van zijn pand. De vergaderingen en bijeenkomsten konden dus worden verder gezet. In 1917 heropende het café en de maatschappij hernam de normale ‘werkzaamheden’. Enkele namen van leden die wij terugvinden zijn: Karel Moens, René Vertongen, Camiel Callens, August Mestdag, Jules Schrijver, Lucien Discry, Louis De Lentdecker, Jozef Heirweghe, Leon Philips, Robert De Smet en Julien Legat.

Tot zover onze kennis omtrent deze maatschappij.

Dendermondse pastei bij uitstek…

Wanneer men voor het eerst de bewoners van de Dender-delta voor ‘kopvleesfretters’ heeft versleten zal wel geen sterveling weten. Feit is dat deze spotnaam niet zo oud is als sommigen zouden vermoeden, en geschriften die dateren van voor 1900 maken er, bij ons weten, geen melding van. Eén ding staat vast, tussen 1920 en 1940 was er in ons stadje kopvlees te bekomen van de bovenste plank.

Dendermonde was destijds bezaaid met beenhouwersfamilies die het als een erezaak opnamen, inzake kopvleesbereiding, vooraan in de top tien te prijken. Men had runds- en varkenskop. Bovendien gaf elke beenhouwer er een eigen ‘cachet’ aan.

Deze smakelijke en goedkope vleespastei kon nochtans niet bogen op een Dendermonds brevet of monopolie. Gent had zijn ‘huufvlakke’, Brussel zijn ‘kip-kap’ en de Hollanders hun ‘hoofdkaas’. Wat de Dendermondse bereiding van de andere deed verschillen was de samenstelling: ons kopvlees bevatte geen ‘grote brokken’ en geen ‘wiggel-wachel’. Het hing omzeggens met vezels aaneen en de smaak was onovertroffen.

Het vlees kwam doorgaans de zaterdagmiddag op tafel, met of zonder mosterd en ajuinsaus. Sommigen warmden het op en pletsten het dan zo maar op hun bord samen met ‘nem bèireg patatte’.

‘Paté de Termonde’ wordt deze lekkernij al eens genoemd. En wie het nog nooit aandurfde om het te proeven kunnen wij aanraden dit zo vlug mogelijk eens te doen! In de jaarlijkse reuzenommegang kunnen fijnproevers steeds terecht voor een stukje heerlijk ‘Dèrremons kopvliës’ met een stukje bruin brood en een ‘kledde mostert’!

Het wansmakelijke verhaal dat de Aalstenaars de wereld insturen omtrent de herkomst van ons kopvlees willen wij u besparen…

Sinds 1963 is de stad een imposante brede laan rijker (anderen noemen het een brede lompe laan), waar nieuwe complexen uit de grond rezen en oude woningen werden gerestaureerd. De Oude Vest, de Nieuwstraat, de Wijngaardstraat en de Mechelsestraat waren geschiedenis geworden.

Van geschiedenis gesproken…

Als we ons even verdiepen in de historie van de stad vinden we terug dat in de laatste jaren van de 12^e en begin van de 13^e eeuw een tweede stadsuitbreiding plaatshad waarbij een nieuwe gracht werd gegraven die de naam kreeg van ‘Veste’ (in het Latijn ‘Fista’ en later gekend als ’t Vestje) toen een deel van het grondgebied van Zwijveke bij de stad werd ingelijfd.

Over de ‘Veste’ lag de Mechelse brug, later de Augustijnenbrug genaamd naar het klooster de Augustijnen, dat sinds 1632 daar werd opgericht. Op die terreinen werd nadien de Academie voor Schone Kunsten ingeplant en ook de gebouwen van de Christelijke Mutualiteiten (vroeger de stadsschool voor meisjes > den ‘Aria’). Verder lag over de ‘Vest’, zowat ter hoogte van de Lindanusstraat, de Palingbrug. Deze brug werd ook het ‘houten brugske’ genoemd.

Voor de bewoners het Vestje als ‘stort’ gebruikten kwamen regelmatig binnenschepen het kanaaltje opgevaren, die kwamen lossen of laden aan ’t katholiek fabriek (LaDendre).

De levendigste buurt was de Nieuwstraat. In menige woonst werd dagelijks geruzied en talloze bewoners dreigden er ooit mee zich te gaan verzuipen in ’t Vestje… Weinigen zijn daar echter in geslaagd. Men kreeg er overigens de tijd of de gelegenheid niet voor om te verdrinken in die buurt. Zowat in iedere huisje stond als het ware achter de deur het nodige ‘reddingsmateriaal’ klaar. Het volstond dat men een doffe plons in het water hoorde om bliksemsnel een legertje ‘redders’ naar de boord van ’t kanaaltje te zien springen, voorzien van putemmers, koorden, ladders en stokken!

In die tijd zag men tussen de twee bruggen regelmatig zwemmers en ter gelegenheid van kermissen werden volksspelen ingericht of al eens een koers.

De witgekalkte geveltjes, de groene afgeschilderde luikjes en ietwat doorgezakte lage daken, de hobbelige straatkasseien en het Vestje waarin de zon scheen inspireerden menig schilder.

Onvergetelijk zijn de toenmalige zomeravonden in die buurt. Aan de huisjes op de vele ‘hofkes’ zat iedereen buiten omdat het binnen te drukkend was met een schare volk. Om de muggen weg te houden werden op de arduinen boordstenen van de waterloop vuren aangestoken, wat soms fascinerende beelden opleverde. Hier en daar werd door een bewoner de accordeon bovengehaald en er werd dan in koor meegezongen. Soms werden zelfs tafels en stoelen buiten gehaald die prompt in de Nieuwstraat werden neergezet. De dames gingen dan aan het ‘kiemen’. Bij het vallen van de duisternis werd de ‘kinké’ in gang gestoken. De mannen zaten ergens bij het licht van een gaslantaarn te kaarten of hielden zich bezig met een ander ‘gezelschapsspel’.

De sluiting van ’t katholiek fabriek zorgde weer voor miserie. De loskaai verdween, er legden geen schepen meer aan en het Vestje werd een ‘stort’… Er deden geruchten de ronde dat het Vestje ging verdwijnen…

Tussen de jaren dertig en vijftig organiseerden vele Vlaamse steden massaspelen met historische of religieuze achtergronden. Zo ook in onze stad hadden opvoeringen plaats.

Onze aandacht gaat naar het massaspel ‘Mater Dolorosa’.

De plannen voor de vertoning ontsproten aan het brein van enkele vooraanstaande Katholieke Toneelliefhebbers. De regie van dit massaspel was in handen gegeven van Désiré Malbrain, Leon Vertongen, Willy Senepart en Cyriel De Beule.  Voor de technische uitwerking zorgden architect Frans Van Severen (ontwerp), aannemer Prosper Engels (podium en toneel), Maurice Vercammen (muzikale versterking), Herman Willems (decoratie), Edgard Maes (kostumering) en Clement Delvoye (typering). Het uitvoerend comité bestond uit ridder Emmanuel Schellekens (voorzitter), Simon De Maesschalck (ondervoorzitter), Corneille Wielandts (algemeen secretaris), Francis Ghysbrecht (secretaris), D'Herde (schatbewaarder), E.H. Karel-Jozef Baeyens (proost) en de leden Dom Gregorius De Clercq o.s.b., Albert Bruynincx, Gerard Cassiman, Gustaaf De Beule, Georges De Vos, Clement Leybaert en Désiré Malbrain.

De uitvoering had plaats op 8 september 1946 op de Grote Markt.
(naar A. Stroobants)

Lang geleden...

Beelden uit de Ros Beiaardommegang van 1958...



Ros, Heemskinderen en Pijnders op de Vlasmarkt.



Het Ros Beiaard arriveert op de Grote Markt...

De Dendermondse studentenclub Scaldis schreef enkele maanden geleden een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de rivaliteit tussen Aalst en Dendermonde. Ze lijfden Dirk Martens, die prijkt op de Aalsterse Grote Markt, in bij Dendermonde.

"Toen de datum van de nieuwe Ros Beiaard ommegang bekend werd gemaakt rees in de hoofden van de huidige Scaldis-generatie het idee om dit bekend te maken aan de Aalstenaars", legt Scaldiswoordvoerder Jern Vermeiren uit. "We willen Dirk Martens voor eens en voor altijd inlijven als Dendermondenaar en hoe kan dit beter gebeuren dan door hem lid te maken van de enige nog bestaande Dendermondse studentenclub: HSC Scaldis."

Op een dag brachten enkele leden van Scaldis het plan ter uitvoering. Het standbeeld werd door Jern Vermeiren een op maat gemaakt studentenlint aangemeten en getooid in de Dendermondse vlag. Ook verspreidt Dirk Martens voortaan de datum van de Ommegang. En nogmaals benadrukt Martens dan ‘ons peird’ (Ros Beiaard) geen ‘ajoinen’ lust.
(bron: Het Nieuwsblad)

Wij wensen al onze bezoekers

Dit gebouw op de parking van de gedempte Dender wordt in de volksmond "'t eletrikke kot" genoemd. Waarvoor het eigenlijk dienstig is kunnen we u niet meedelen.
Weet iemand er meer over? Laat het ons dan weten!

Vele Dendermondenaars  vernoemen bijna dagelijks ’t Vestje en meestal hebben ze het dan over de site van vele jaren geleden… Het is nu eenmaal zo dat ingevolge de evolutie der tijden de stadsbeelden voortdurend wijzigen en zo gebeurde het ook met ’t Vestje…

We blikken even terug en trachten een beeld te vormen toen ’t Vestje nog ’t Vestje was…

In 1914 werd de stad verwoest en de bevolking verspreidde zich. Zowat de hele stad werd ‘vernieuwd’ en heraangelegd. Voor Dendermonde bestond alvast de mogelijkheid om de oude stadskern, reeds eeuwenlang door forten omringd, meer ‘vrij’ te maken. Er werd echter zonder veel nadenken gewerkt en het stadje werd volgens het oude plan, op enkele gewijzigde rooilijnen na, heropgericht. Talloze krotwoningen werden herbouwd of vergroot, nieuwe huizenblokken werden opgetrokken en verbouwingen aan beschadigde huizen zorgden voor een ‘nieuw’ beeld…

Wat de krotwoningen betrof was het Vestje en in het bijzonder de Nieuwstraat toonaangevend.

Het toenmalige stadsbestuur had meer oog voor eigen politieke belangen dan voor saneringsmaatregelen. ’t Was toch maar ‘Vestjesvolk’ en er woonden weinig stemgerechtigden…

De buurt bestond vooral uit bouwvallige en vochtige huisjes, met kleine smalle koertjes en langs donkere gangetjes bereikbaar. Het Vestje was overbevolkt. In de kleine woningen hokte men samen want in vele gevallen hadden de bewoners slechts één ‘plaats’ ter beschikking die dienst deed als leef-, eet-, was- en slaapkamer. Dergelijke toestanden konden niet langer meer aanhouden en het stadsbestuur diende in te grijpen ‘om jammerlijke gezondheidsvoorwaarden en besmettelijke ziekten’ in te dijken en te voorkomen.

De reinigingsdiensten in die tijden waren niet zoals we die vandaag kennen en zowel de ‘Rammelaar’ als ’t Vestje waren stagnerende poelen geworden. De mensen wisten geen blijf met de afval en wierpen alles dan maar in het water. Bij hoge waterstand liep de buurt onder en het vervuilde water drong de ‘hofkens’ binnen. Er moest iets gebeuren…

Het dempen van de als ‘stort’ gebruikte waterloop kwam ter sprake. Maar de bewoners hechten geen geloof aan de beloften van de politiekers omdat de demping reeds meerdere malen werd besproken. Ze waren het gewoon om stiefmoederlijk behandeld te worden en het zou wel weer een verkiezingsbelofte (zonder gevolg) kunnen zijn.

Einde 1948 stond iedereen versteld! De aanvang van de werken bracht heel de stad op de been. Het Vestje zou verdwijnen! Gedaan met de watermiserie, gedaan met de overlast van ongedierte en gedaan met de stank van de ‘stortplaatsen’ die als het ware ‘eilandjes’ vormden. En het werd een spectaculair gebeuren. De bomen werden geveld, de beide draaibruggen werden afgebroken. De werken vorderden langzaam maar zeker. Het Vestje werd ‘opgespoten’ met tonnen nat zand, wat zowat twee jaar duurde. En nu was het wachten op de verbeteringswerken (wat uiteindelijk tot 1963 zou duren).

(wordt vervolgd)

Mènneke Vis stoët er pessies toch mô tristeg bèi zènne... 'k Em dâ mènneke al nèiger zien lache as ier op dâ portrèt. Zouë Mènneke Vis uëk de planne gezien èmme messchin van de vernievinge dâ ze gon doen on de Dènjersbrigge en van de jachtoëve?



 As 't azuë-j-is kan d'r è pessies toch ni nèig mè lache zènne...
Faitelaik, dië stoët d'r in 't wiekènt nèig op zâ gemak nowô... Mor as die jachte d'r goën beginne auver en 't wéir vèire is 't ouit mè zan rist!
Mènneke Vis zâ ni goe gezintj zain op dem bèrremiëster zèlle!!!


(foto website 'Het Nieuwsblad')

We trekken er even tussenuit tot maandag e.k.
De items staan geprogrammeerd en als alles goed gaat zullen deze dus verschijnen de komende dagen.
Reacties zullen even onbeantwoord blijven.
We hopen op uw begrip te mogen rekenen.

Jempi

Gespot...



Frank van Dendermonde in een stripverhaal van Lohengrin.
"De Zwaanridder".

Lohengrin verslaat Frank van Dendermonde met behulp van een zwaan en trouwt met een prinses. Als deze een eed omtrent zijn herkomst verbreekt, wordt Lohengrin door zwanen voor altijd weggevoerd.

Twee details van de plannen 'Dender in de binnenstad'...

Beelden uit het verleden...
De Brusselse Poort.







De wacht aan de Brusselse Poort.

De heisa omtrent het al dan niet inplanten van een nieuwe gevangenis in de Boonwijk lijkt nu ten top. Een opgericht actiecomité in de Boonwijk is er absoluut tegen dat aldaar een strafinrichting wordt gebouwd. Als belangrijkste reden voeren zij de 'groene long' aan, en ook de overlast van het verkeer halen zij aan. Allemaal goed en wel, maar denken zij dan echt niet aan de economische aderlating indien de gevangenis niet op ons grondgebied wordt gebouwd, en men uitwijkt voor het project naar Aalst of Sint-Niklaas? Nochtans heeft het stadsbestuur reeds voldoende alternatieven voorgelegd en bewezen dat hun grieven niet altijd gegrond zijn.
Houden die mensen dan écht geen rekening met de werkgelegenheid en met de aanleveringsbedrijven? Het is nochtans niet zo'n ideale tijd om dergelijke dingen naast zich neer te leggen, vooral dan niet uit 'eigen' belangen!
Als u mij toestaat zou ik hier als persoonlijke mening willen aan toevoegen dat mijns inziens eerder 'eigen belangen' primeren. Vermoedelijk liggen er in de onmiddellijke omgeving van de voorziene site gronden van sommige leden van het actiecomité en willen zij kost wat kost vermijden dat deze worden onteigend of in waarde verminderen.
Zelf hebben wij ervaren dat een bewoner van de Boonwijk dit argument aanhaalde bij de eerste handelingen van het actiecomité, maar tot onze grote verwondering staat deze persoon de laatste tijd op de foto's die omtrent dat item in de pers verschijnen...
Laat ons hopen dat het tussen het actiecomité en het stadsbestuur een akkoord kan worden bereikt zodat de geplande gevangenis er toch komt!
Op de website van 'Het Nieuwsblad' (regionaal) kan u reageren!

KAVD handbalkampioen!



In 1960 speelde handbalploeg KAVD kampioen en promoveerde naar de hoogste reeks.
Zittend vlnr. Sylvain De Corte, Seybel, De Landtsheer, Van De Voorde en Werner De Mol.
Staande vlnr. Denis Ledegen, Guido Coppens, De Blende, Raemdonck, Delcart, De Loof en Sanderse.

Enkele beelden van 't Kerkske van "'t Aileg Kéir", of de Kerk van Sint-Jozef-Arbeider (Heilig Keur wordt al eens gezegd in de volksmond).

Schooljaar 1976-77 - Paasfeest in het K.A.

 

Op de bok: Jean STEEMAN (links) en Jules PIETERS

Vóór de koets: A. DE KINDER (links) en A. MERCKX