Opgelet!

Een tekening van het Vleeshuis op de Grote Markt.

Een opname in het station...

Onlangs lieten wij u via dit blog weten dat een tentoonstelling omtrent het Ros Beiaard op de agenda staat. In 1990 werd een gelijkaardige tentoonstelling houden. Een verslag:

*  *  *  *  *

In het Ros Beiaardjaar 1990 organiseerden de Stedelijke Musea een tentoonstelling over “De Ros Beiaardommegang door de eeuwen heen”. De expo liep van 8 april tot 31 oktober in het pas gerestaureerde Vleeshuismuseum. Er werd een beroep gedaan op de inwoners van de stad en de respons was behoorlijk.

De expo bestond uit twee delen. Een eerste deel gaf met oude voorwerpen, documenten en stadsrekeningen een idee van de ommegang vanaf het einde van de 14^e eeuw tot het einde van de 18^e eeuw. Een tweede luik behandelde de periode van 1807 tot 1975. Elke ommegang uit die periode werd met documenten, verslagen, foto’s en affiches voorgesteld. Er werd een brochure voorgesteld. Het boek dat ongeveer 200 bladzijden telde werd geïllustreerd met tientalen zeldzame documenten en oude foto’s, en werd verkocht aan de prijs van 350 Belgische franken.

In 1884 werd in de Dijkstraat een Stadslagere School voor Jongens en Meisjes opgericht, naar de plannen van stadsarchitect Edouard Bouwens. Daarnaast bouwde men een monumentale Academie voor Schone Kunsten. Deze werd opgericht in 1800, maar was aanvankelijk gevestigd aan de Grote Markt. Omwille van het steeds toenemende aantal leerlingen volgde in 1861 een verhuizing naar de Ridderstraat en in 1884 vestigde men zich in het pand aan de Dijkstraat. Het gebouw werd in brand gestoken tijdens WOI.

In de jaren twintig werd de Stadslagere School herbouwd op de hoek van de Dijkstraat en de Bogaerdstraat. Daarnaast werd eveneens een nieuw gebouw opgericht voor de Academie voor Schone Kunsten (tussen 1924 en 1927).



De school omvatte een drietal vleugels met klaslokalen rond een binnenkoer en aan de straatzijde een monumentale voorgevel in art deco, met verwijzingen naar de Egyptische architectuur. In de loop van 2001 werd de gevel gerestaureerd. Enkele jaren daarvoor werd langsheen de Oude Vest een nieuwbouw gerealiseerd naar de plannen van architectenbureau Van Severen.

"Inventaris van het kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen - IV - Dendermonde" Dr. Elisabeth Dhanens, 1961



Het boek telt 255 bladzijden en 210 zwart-wit afbeeldingen.

In de Brusselsestraat, tussen de Vlasmarkt en de Sint-Rochusstraat, kende men vroeger de Torenstraat, genoemd naar de Torregracht die daar liep en de Torenpoort, een vroegere (wellicht de oudste) stadspoort.



In de Torenstraat bevond zich de 'Grand Bazar Parisien', omzeggens de voorloper van de huidige grootwarenhuizen. Naar onze mening was daar later ook de 'Electro Bazar' gevestigd.

    

Uit het repertoire van Péike Rammekesant...

Aute, pataute, woër zain mam bèste naute,

ier en doër, ge wètj wel woër,

bè den appetéiker op de Kuërenoërt. 

*  *  *  * 

Trien, Trien, woëter in gedoën,

‘k èm ze mè de pomp nô de klèine zien goën.

*  *  *  * 

Mèskes van dem bouite,

éite gèire sprouite.

Mèskes van ’t stat,

kis mâ gat!

*  *  *  *

Waar thans het Vrij Technisch Instituut gesitueerd is, stond in de middeleeuwen het 'Wevershuis', waar de vakbroeders van dat ambacht hun bijeenkomsten hielden. Tegenover het gebouw achter de huizen aldaar waren velden waar de spanramen stonden opgesteld waar de lappen stof na het vollen en verven werden opgehangen om te drogen.



Later komt hier het Heilig-Maagdcollege, zoals we in een vorig artikel beschreven.
Na de vernieling van het college tijdens WOI, wordt de 'Vrije Vakschool' opgericht in december 1922.

Ik doen ni liever as nikker ront luëpe in ’t stat. Ge zied’isj immant, ge kènd’isj klappe auver ’t iën en ’t ander, en ge komd’isj iet te wéite nowô…

On ’t Eldeplain doër blaive’k nimmer stoën nekiër dâ’t béiter wéir wèrt. As die fontaine dor stoën te spiëte moete’k nondedzjuë gediereg pisse! Dâ geklatsj en gespringkel van dâ woëter werkt op mam bloës!

Vandewéik passéirdege ‘k d’r on de Kaddemie. Ik stont azuë-j-‘m bitsje te kaike nor ’t gebaa en d’r kwamp d’r in iëne kiër e vraamènsj nor mèi gestapt. Ze vroeg of dâ’k gin goestingk at vèr modèl te spéile. Ik vroeg em bitsje miër ouitlèg, mor man konkluuze was rap getrokke! Ik moest pozéire i mannem bluëte flikker… Ze mauge mè na vroëge wâ dâ ze wille, mor dâ ni. As kintsj liepe’k nâ wel réigelmoëteg i mannem bluëte mor den dag vâ vandoëg ziene’k dâ nâ wel nimme zitte!

Een 'muntstuk' van '50 rossen' - 1981(?).

Mei 2003 - Opendeurdag Middenschool Zwijveke.

Op het einde van de 11^e eeuw behoort de stad nog tot het bisdom Kamerrijk, wanneer Ringoot, Heer van Dendermonde, een romaanse kerk laat bouwen op wandelafstand van zijn burcht aan de Dender. In 1106 verbindt hij daar een kapittel aan. Met zo’n college van kanunniken wordt de Onze-Lieve-Vrouwekerk een collegiale of kapittelkerk.

Een eeuw later wordt voorzichtig aan een uitbreiding begonnen. De romaanse stijl wordt vervangen door de gotiek. Stap voor stap wordt de kerk veranderd in een grotere gotische kerk met de vorm van het kruis, aan de hoofdzijde afgesloten met een drieledig vlak koor. Waar de lange en de korte ‘balk’ mekaar kruisen (de zogeheten viering), wordt een achtzijdige toren gebouwd.

De achterkant van de kerk oogt niet meer vlak, dit komt door de aanbouw van een absiskapel in barok in de 17^e eeuw (de ronde aanbouw met het middentorentje).

Bij een restauratie in de 20^e eeuw vervangt het architectentrio Henri en Valentin Vaerwyck en Alexis Sterck in 1910 het lage dak van de oude toren door een nieuwe spits.



De spits is bij een storm in 1940 helemaal afgewaaid. Sindsdien heeft de kerk een plat torendak met op de hoeken pinakels. Achter de gelmgaten hangen twee oude klokken uit 1466 die respectievelijk 2000 en 3000 kg wegen.

Onder het dak van de zijbeuk zit een ‘ballingkamer’. Een woordje uitleg… In de middeleeuwen kan een misdadiger die in een kerk binnenvlucht, niet door het gerecht worden opgepakt en krijgt ‘kerkasiel’. Misdadigers verblijven dan in de ‘ballingkamer’.

't Kalledèkske...

Zjust op 't schië van 't stat
ligt er e vergéite gat...
Wéir èmme 't ier auver de Kallendaik,
doër groeit 't groen nog raik!
Van on't park kènde d'r déir
en ge kènd in iënen trok tot op 't Kéir!

2003 – Viering van de leerlingen die 50 jaar geleden afstudeerden aan het Koninklijk Atheneum.



We herkennen o.m. Frieda Claessens, Luc Dhaen, Georges De Kerpel en Willy Van Laere.

Het gebouw met rondbogen, casementen en een boogfries in zandsteen en arduin aan de Kerkstraat nummer 60 is het Heilig-Maagdcollege.
In de 17e eeuw woont Willem du Carne, deken van de nabije Onze-Lieve-Vrouwekerk, in een voormalig huis dat toebehoorde aan het Gentse Sint-Baafskapittel. In 1652 schenkt hij het huis en een belangrijke som geld aan de stad om er een weeshuis in te richten. Stadsbouwmeester Johan Beekman breekt het pand af in 1845 om het door een nieuwbouw te vervangen in neo-byzantijnse stijl.



Intussen heeft priester Van Baveghem een congregatie van de Heilige Maagd gesticht, waar diepgelovige burgers samenkomen om actief met hun geloof bezig te zijn, en voegt daar in 1834 het Heilig-Maagdcollege aan toe in een gebouw op de hoek van de Beestenmarkt en de Ridderstraat. Dat overleeft de stadsbrand van 1914 niet.



Na de oorlog verhuist het college naar de Kerkstraat. Tussen 1920 en 1925 wordt het gebouw duchtig gerestaureerd en in 1922 wordt een kapel gebouwd die nog steeds intact is.

Stadszichten...



De Bogaerdbrug en de passerelle...



Het Heldenplein met het monument en de "Staatsscholen".

'Oude Vismijn'...

Doorgaans vind je de plaats waar vis wordt verhandeld in riviersteden zo dicht mogelijk bij het water. Dat was ook het geval in onze stad. Bij de burcht van de lokale Heren splitste de Dender zich in twee takken, waarvan de ene de 'Vischgracht' werd genoemd.



Daarlangs werd de vismarkt aangelegd met een halle als verkoopsruimte. In de late 17e eeuw werd deze afgebroken en kwam er een 'afdak' in de plaats dat met een ijzeren leuning werd omgeven en waaronder de aangevoerde vis werd gemijnd.



De stadsbrand van 1914 betekende ook het einde van de vismijn langs de Dender. Na de oorlog werd een gebouw aan de Vlasmarkt opgetrokken.

De vismijn aan de Vlasmarkt werd later de stalplaats van het Ros Beiaard en de drie Gildenreuzen. Thans is het een overdekt winkelcentrum geworden.





Het Ros Beiaard verhuist uit de oude vismijn...

Een beetje geschiedenis omtrent Moederdag...



In bijna alle landen ter wereld worden de moeders wel op een of andere manier geëerd, al gebeurt dat niet overal op dezelfde manier of hetzelfde tijdstip.

Als we heel ver teruggaan in de geschiedenis, vinden we bij de vroegste uitingen van menselijke kunst al afbeeldingen van moeders, die aanbeden werden en die verondersteld werden geheime krachten te bezitten.

Bij de oude Grieken vinden we eerste sporen van een speciale Moederdagviering in de lenteriten ter ere van Rhea, de Moeder der Goden.

In België wordt Moeder(kes)dag op de meeste plaatsen op de tweede zondag van mei gehouden. De oorsprong van die traditie kennen we met zekerheid: de ”moderne Moederdag” hebben we te danken aan de Amerikaanse Anna M. Jarvis. Nadat haar toegewijde moeder op de tweede zondag van mei van het jaar 1906 overleed, begon Anna Jarvis in haar geboorteplaats Grafton in de staat West Virginia een campagne bij de kerkleiders om op de tweede zondag van mei een speciale dienst ter ere van alle moeders te houden.

In 1907 werd in Grafton de eerste Moederdag, zoals wij die kennen, gevierd. Na een ”one-woman” campagne van Anna Jarvis vond de gewoonte al snel ingang in de rest van de staat West Virginia en in de rest van de Verenigde Staten. In 1914 riep de toenmalige president, Woodrow Wilson, de tweede zondag van mei uit als officiële feestdag ter ere van alle moeders.

In veel landen werd deze van oorsprong Amerikaanse feestdag overgenomen: Denemarken, Finland, Italië, Turkije, Australië, en ook in België. Het overnemen van een feestdag ter ere van moeder in onze katholieke contreien was trouwens een dankbaar gegeven voor de kerk, want is de maand mei ook niet de Mariamaand?

Niet overal wordt moederdag op dezelfde dag gevierd. Zelfs in België zijn er verschillen, want in het Antwerpse wordt moeder vaak op 15 augustus - met Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart - gevierd. En in Engeland is het Moederdag op de 4de zondag van de lente, een traditie die teruggaat tot in de 15de eeuw.

Moeder is’t waurt worméi dâ’t léive begintsj…

Moeder is ’t waurt dad’ uërt bè-j-ieder kintsj…

E waurt vèr zachtekes te zègge

dor val niks on ouit te lègge.

Moeder is een ander waurt vèr ‘liefde’!

Dag moeder main, mè-j-â wèirem ande

en de attait lieve lach…

vèr mèi-j-is ’t ale doëge moederkesdag…