Ach ja, Aalst...
Ach ja, Aalst… Wat is er nog te beleven in Aalst? Wie ken je nog in Aalst? Vroeger kreeg je nog eens wat te horen over ‘Den Iëndracht’, toen die in het eerste klasse van het voetbal speelde, of was er nog ambiance als De Maght de plak zwaaide… Als je nu van Aalst nog iets hoort, gaat het over Odilon Mortier, Dirk Martens of over de afgunst voor óns enig écht Ros Beiaard…
Van Odilon gesproken, wij hadden onlangs een toevallige ontmoeting met hem. We stelden hem een niet zo onmiddellijk voor de hand liggende vraag… “Wat groeit er in uwen hof, Odilon?” Gemoedelijk antwoordde hij ons: “Wel, ik zal ook maar zeggen ‘ajoin’, zoals bij de meeste Aalstenaars”. Niet dat we daar direct geloof hebben aan gehecht, maar hij meende het precies toch. ‘Ajuin’ was plots het gespreksonderwerp en we begonnen over de spotnamen. Odilon vertelde ons: “Ajuinen, ajuinpelders, ajuinboeren, het zijn allemaal spotnamen die de Aalstenaar te danken hebben aan het feit dat in de streek veel ajuin werd gewonnen. In de 19e eeuw heeft deze spotnaam een vermaardheid verworven en heeft zelfs de humor van de Aalstenaar zo zeer getroffen dat deze de jongste tijden voor hen een ‘epitheton ornans’ (een bijvoeglijk naamwoord) is geworden. De ‘Ajuinen’ zijn mettertijd aan zelfspot beginnen doen en hun spotnaam als een ‘plezierig sieraad’ gaan beschouwen. Nochtans is iedereen in de Ajuinenstede niet van dezelfde mening over de betekenis van de spotnaam. De jongste generatie geeft er een volledig andere oorsprong aan. ‘Ajuin’ zou volgens hen afkomstig zijn van het bevestigend antwoord (in het Aalsters dialect) ‘(h)a, ja hij(‘n), dat gelijkluidend is met de dialectische uitspraak van het substantief ‘ajuin’ (ajoin). Doch deze uitleg wordt slechts door een minderheid aangenomen”.
In verband met de spotnamen van de Aalstenaar gaf hij ons nog mee dat ze ook ‘draaiers’, ‘witvoeten’ en ‘saucissen’ worden genoemd. Daar moeten we echter ver voor terug in de geschiedenis. ‘Draaiers’ verwijst naar een in de war geraakte stadsafgevaardigde die Keizer Karel moest ontvangen. ‘Witvoeten’ werd hen toegeëigend, omdat ze omwille van de trouw aan de Graaf van Vlaanderen werden overladen met geschenken. Ze werden toendertijd ook niet onderworpen aan enige belasting en in dat opzicht stonden ze gelijk met de paarden met witte voeten, die van alle tol- of wegengeld werden ontslagen.
De spotnaam ‘saucissen’ heeft eerder een politieke achtergrond. Liberalen en Daensisten beweerden namelijk dat ‘worsten’ een belangrijke rol hadden gespeeld in de verkiezingen voor de Wetgevende Kamers. De Aalsterse katholieken kregen ook nog de bijnaam ‘bokken’ of ‘bokkenrijders’ toegemeten.
Deze uitleg toont aan dat Odilon Mortier zich heeft verdiept in de historiek van zijn stad, van zijn ‘Iëneg Oilsjt’. En wat had u gedacht… Een gesprek over spot zonder te verwijzen naar Dendermonde is voor een Aalstenaar blijkbaar onmogelijk. Het lijkt als het ware een verplichting voor de Aalstenaar om de ‘Kopvleesfretters’ er toch eens door te halen. Uiteraard is de Ommegang van 2010 hét onderwerp. Odilon liet ons weten dat ze in Aalst een ‘bache’ aan ’t maken zijn, die we over de twee straten van Dendermonde kunnen trekken als het weer moest tegenzitten op 30 mei van volgend jaar…
We zullen het geweten hebben!
