Uit ons dialect...

In het boek "Het Kwintet der Girondijnen" of "'t Geloëzen Euske" van Georges Dierickx, vinden we enkele tekeningen (van de hand van Hugo D'Haen en Mathé).

Het boek gaat over een aantal doodgewone stervelingen die regelmatig samenkomen in hun stamcafé.



Een interpretatie van het Gulden Hoofd.



Het café 'Het Geloëzen Euske'...

Kijken in de richting van de stad...



vanuit Sint-Gillis...



vanuit Grembergen...

Nog een aantal woorden die niet meer gehoord worden...

O

oejlle: (Frans: houille) hoelie, steenkool

oëlebéis: aalbes

oënlouë: aanladen, aanbakken

oeppen en toeppe: voortsukkelen, verder knoeien. Ook: met iets bezig zijn (nadenken)

oërzak: bedrieger in het kaartspel

ommerst: immers

ontroësse: ontroering, ontsteltenis, schrik

optoeppe: opdirken, optooien

P

pajnsjenéi: (Frans: pince-nez) soort bril

palille : vodden, afgedragen kleren, rommel

pasjakroet : nietdeug, bedrieger, onbetrouwbaar iemand, leegloper

pèirdekaj: paardevijg

péizelinkske: een heel klein beetje

piasters: geld, centen

pinnekeduët: aartsgierigaard

plekkop: kaalkop, kletskop, kaalhoofd

pommeléi: schimmel, gevlekt paard

posjonkele: drentelen, doelloos rondlopen, slenteren

prezompsje: vermoeden, argwaan

R

ramoejlte: drukte, tumult, herrie

raske de maa: slecht volk, vulgaire lieden

rautekawèg: achtereenvolgens, de een na de ander

rèinest: wie niet kan thuisblijven, wie steeds op de loop is

rèttetètte: ruttelen, spreken, babbelen

ridder of mèirsman: kop of letter, kruis of munt

rittelbèzze: zonder geldmiddelen, blut, platzak

roekkesjoere: kibbelen, zeuren, op een vervelende manier praten

Goliath en Mars op uitstap buiten Dendermonde... Indiaan is wellicht net gepasseerd.
(datum en plaats onbekend)

Zicht op de Dender in de binnenstad.
(jaartal onbekend)
We bemerken alvast nog de oude Bogaerdbrug en de Passerelle.

We gingen ons opnieuw vergewissen van de toestand van de werken aan de Denderbrug...





(Foto's genomen op 18.09.2009).

Enkele opnames van en aan de Onze-Lieve-Vrouwekerk, in de volksmond 'de gruëte kèirek'...

Een opname tijdens de aanleg van het kruispunt aan de Mechelse Poort - jaartal onbekend.

Woorden uit ons dialect die in feite weinig gehoord werden (en thans zelfs niet meer!), met daarbij hun betekenis.
We doen verder...

L 

laber: dronkaard, nietdeug, rustverstoorder

lappedezwier: zonderling, leegloper, lanterfanter, flierefluiter, dronkenlap

loemborsj: grof, groot, lomp

lorredorre: wat niets waard is, minderwaardig, waardeloos

M

maboejl: niet goed wijs, zot, gek

mammekot: bustehouder
mansjong: korfje voor gaslicht, ook mof of moffel

mauzegat: afvoergat, opening in een muur om afvalwater naar buiten te vegen

mèrmelontsjes: soort pruimen, mirabellen

minnebrant: minnebrand, puberteitspuistjes, jeugdpuistjes

miskadèir: pronker, praalhans, modegek

mistelouin: brood uit mengsel van half rogge en half tarwe

N

nachtklèdde: late feestganger, wie graag ’s nachts uitgaat (ook ‘nachtkoetsj’)

néir: uier, edder

nouir: ader, bloedvat

We publiceerden enkele weken geleden een aantal woorden uit ons dialect, die in feite weinig gehoord werden (en thans zelfs niet meer!), met daarbij hun betekenis. We eindigden toen bij de letter F.

We doen verder…

G

gaffele: gaffelen, snel eten. Ook snel lopen.

garla: gebruikt in de uitdrukking ‘ouit manna garla’ = maak dat je wegkomt.

genodddert: geholpen, baat hebben, opgeschoten zijn met iets.

grattemaan: volledig, geheel (-maan uitspreken zoals ‘-ment’ in het Frans)

guëze: gurzelen, gusselen, gutsen, sproeien, besproeien.

I

iëgolleg: gestadig, onafgebroken, altijd, voortdurend.

inkepuët: mankepoot

ippelingk: huppeling, onderkussen (niet verwarren met ‘flawain’ = kussensloop)

J

jéje: treiteren, plagen, de duivel aandoen (van jennen?). Klemtoon op de 1^e lettergreep.

K

kabréi: schenkblad.

kafzakke: roddelen, van iemand kwaad spreken

kajlle: kinkel, dwaas, domoor

kalauredie: hoe laat is het? (van Frans: “Quelle heure est-il?) = pseudo-Frans

kalpèng : nota- of zakboekje (Frans = calepin)

kappesjong: kledingstuk, hoofddeksel (Frans: capuchon)

kaviet: verdacht café, bordeel, slecht befaamd estaminet.

knèrrewèrre: taai vlees.

korie: deftige vorm om ‘achterwerk’, ‘kont’ of ‘gat’ aan te duiden

krawawozje: jeuk ('iksel')

Bovenlichten...

Een bovenlicht is het raam boven de (voor)deur, dat ervoor zorgt dat er licht in de gang valt. Pas in de loop van de 17e eeuw kwamen de eerste huizen met een gang. Voor die tijd viel je meteen met de deur in huis, in de woonkamer wel te verstaan.

De huizen in de 17e eeuw hadden ramen die veelal bestonden uit glas-in-lood-ramen, bestaande uit kleine ruitjes, aangezien men nog niet in staat was om groter vlakglas te maken. In de loop van de 17e eeuw kwamen de eerste houten sponningen in gebruik. Dat was goedkoper dan lood. Maar de ruitjes bleven nog steeds vrij klein.



Bovenlicht met rococo-omlijsting (maalkruis-ornament).

19e eeuwse neo-stijl.
Op foto's zien we bovenlichten (veelal bestaande uit een 'snijraam') boven de voordeur van woningen aan de Kerkstraat en op de Grote Markt.




Op deze foto zien we een voorbeeld in de kerk van Sint-Gillis-Binnen.

Ik goën van de wéik een annonske in de gazèt loëte zette… Ik goën man ènsekloppedies verkuëpe. De Winkler-Prinsj… ’t Is gin avans dâ’k ze nog aaf. Man internet goëne’k uëk opzègge. Dor kanne’k uëk niks nimmer méi doen. De die vâ mèi wètj toch attait alles béiter! Wad’avans dâ’k nog iet goën opzoeke?

’t Is gin avans dâ g’er téige diskettéirt! Ge lup gestoëdeg mè-j-â kop téige de mier. Ik bèn effenaf benaat téige dâ’k vazzeléive im pensjoen moet goën. Ik pèis dâ’k gon wéireke tot man tachteg joër… Ik zien dâ van dem balange ni zitte van d’r alle doëge méi touis te zain…

Ik pèis dâ’k toch nikker miër op manne puët zâ moete beginne spéile zènne, dad’is nimmer ouit t’ave mè dâ mènsj! Ze drouid’ en kiert gelèk as de wintsj en gelèk as’t de leste doëge gewouid’ éit…

Een winterbeeld...
De Dender aan de Papiermolenstraat.

Afbeelding van een bijzonder stuk...

Een hoefnagel met een muntstuk van 50 rossen.
Kan gedragen worden als pin. Er zijn slechts twee exemplaren in omloop...

De locatie waar een nieuwe Scheldebrug werd voorzien...

Toen er nog geen sprake was van de gedempte Dender...

Beelden uit de Ros Beiaardommegang van 1958...

De werken aan de nieuwe bibiliotheek...



We schoten enkele beelden van de huidige toestand in de Kerkstraat.
Onlangs lazen we nog dat schepen Leen Dierick denkt dat er een vloek rust op de nieuwe bib. De werken lopen steeds maar vertraging op. Ze hoopt dat de bibiliotheek kan geopend worden tegen de Ros Beiaardommegang van 2010.

Fotomontages uit de Eerste Wereldoorlog...





De foto van de familie Clement Van Driessche-Verhas uit de bovenstaande montage.