De terugkeer van Sneeuwwitje

Vergeet een (fake) gebruinde huid, een bleke teint is weer helemaal terug van weggeweest.

Een huid zo wit als sneeuw, lippen zo rood als bloed en haar zo zwart als ebbenhout, wie zou daar nu niet jaloers op zijn, zelfs al ben je geen slechte stiefmoeder? De Sneeuwwitjes van onze tijd heten Dita Von Teese, Anne Hathaway en Keira Knightley en ze stoten de zon- of oranjegebruinde prinsessen als Lindsay Lohan, Paris Hilton en Jennifer Lopez van de troon. Bleek is in.

De 'oudere' generatie Hollywoodsterren, onder wie Nicole Kidman, Cate Blanchett, Julianne Moore en Gwyneth Paltrow, gaat al langer de deur niet uit zonder hoge zonnefactor om haar bleke teint te bewaren, maar opvallend veel jonge sterren schuwen de laatste tijd ook de zon. Taylor Momsen, Jenny uit de tv-serie Gossip Girl, gaat voor een Sneeuwwitje-als-punksterlook met bleke huid, bijna even bleke haren en donkerrode lipstick. Kristen Stewart, bekend van de Twilight-films, combineert haar niet-bestaande glimlach met een witte huid op de rode loper. Ook Kelly Osbourne, Scarlett Johansson, Kirsten Dunst en Gemma Arterton blijven ver weg van de zelfbruiner, en Lady Gaga ziet eruit alsof ze nooit een voet in het daglicht zet.

Vampierenbleek
Een bleke teint duikt ook op in de populaire series van het moment, die invloed hebben op de grote massa. Daarin ligt ze voor de hand. Christina Hendricks (de rosse met rondingen) en January Jones (de blonde Grace Kelly-kloon) uit de tv-serie Mad Men hebben porseleinen huidjes omdat dat in de jaren zestig zo wás (tenzij je net op vakantie was geweest). En dan is er de vampierenrage op het kleine en grote scherm. De ene vampier ziet er doodsbleek uit, straalt verblindend in het zonlicht en heeft een kapsel waar elke vrouw haar handen door zou willen halen. Maar enkel zijn bleke menselijke vriendinnetje Bella mag dat. De andere vampier is doodsbleek, heeft de gentlemanmanieren van iemand uit de negentiende eeuw (omdat hij zo iemand is) en overleeft op synthetisch bloed. Tienermeisjes (en vrouwen) wereldwijd zouden spontaan hun hals aanbieden als Edward uit Twilight of Bill uit True Blood voor hun deur staan. 'Vampierenfilms en reeksen als Twilight, The Vampire Diaries en True Blood hebben er mee voor gezorgd dat bleek enorm sexy is. Met dank aan de jonge, aantrekkelijke acteurs met een bleke huid en vampierentandjes, en het erotische karakter van die reeksen', aldus trendwatcher Herman Konings.

Bleek is gezond
Het succes van Edward Cullen en co mag verklaren waarom zoveel tienermeisjes een bleke huid willen, het verklaart niet waarom zoveel volwassenen tegenwoordig wit boven bruin verkiezen. Die reden is minder sexy: de samenleving beseft steeds beter dat bakken in de zon gevaarlijk is en je naast een mooi tintje ook wel eens kanker zou kunnen opleveren.
Bij dat besef spelen de media een rol volgens Konings: 'De laatste tien jaar is gezondheid sterk gemediatiseerd. Ook populaire kranten en tv-programma's besteden veel meer aandacht aan het feit dat je bijvoorbeeld niet te veel in de zon mag zitten of te vaak onder de zonnebank mag gaan. Er is ook een groeiend besef van de gevolgen die een ongezonde levensstijl op ons lichaam heeft. De babyboomgeneratie -- veertigers tot jonge zestigers -- krijgt steeds meer last van welvaartsziektes als obesitas, longkanker en huidkanker. Mensen beseffen dus dat ze moeten oppassen in de zon.'

Trendwatcher Nathalie Bekx beaamt dat: 'We weten intussen allemaal dat de zon schade toebrengt. Die huidschade is vaak onherstelbaar, ondanks allerlei dermatologische behandelingen. Overdreven zon- en zonnebankgedrag levert bovendien een perkamenten huid op. Een bleke huid toont een stuk jeugdiger. We worden allemaal ouder, maar we willen er jong blijven uitzien. Dat kan met een goede huidverzorging en door onze huid niet bloot te stellen aan de zon.'
Dat weten sterren als actrice Diane Kruger maar al te goed. Zij vertelde de Amerikaanse Glamour in oktober nog dat ze 'nooit de deur uitgaat zonder sunblock op mijn gezicht'. Dat heeft invloed op de gewone mens, vertelt Konings. 'Rolmodellen nemen die gezondheidswaarschuwingen over. Als zij zeggen dat te veel in de zon zitten ongezond is, bereikt dat veel mensen. Anderzijds vallen ze door hun bleke huid natuurlijk ook ontzettend op. Kijk maar naar Lady Gaga, die nooit verlegen zit om een opvallende look. Ze wil zich duidelijk onderscheiden van de rest. Als je bleek bent en ook nog eens wit haar hebt, krijg je meer aandacht.'

Sexy wit
Die aandacht zou vooral uit mannelijke hoek moeten komen. Uit onderzoek van de University of Toronto in 2008 bleek namelijk dat mannen zich meer aangetrokken voelen tot bleke vrouwen omdat die er onschuldig, kwetsbaar, puur en maagdelijk uitzien. (Voor vrouwen geldt vreemd genoeg het omgekeerde: geef hen maar een gebruinde George Clooney, want mannen met een donkerdere huid lijken virieler, gevaarlijker en mysterieuzer.)

Bleek blijkt dus sexy, maar staat ook tegenwoordig ook chiquer dan bruin. Kijk maar eens naar de sterren die nog wél geloven in een bruine huid: Paris Hilton, niet meteen het toonbeeld van stijl en gratie, denkt dat enkel een bruine huid mooi combineert met geblondeerd haar. Lindsay Lohan vermoedt waarschijnlijk dat haar benen dunner ogen in die enkelband wanneer ze fake gebruind zijn, maar ze zou wel niet mogen vergeten haar sokken uit te trekken voor ze de cabine induikt. Een fake gebruinde huid oogt dan ook nogal snel ordinair.

Maar sommige bruine sterren zien het licht. Nicola Roberts, de roodharige van de Britse meidengroep Girls Aloud, besefte drie jaar geleden dat het hoog tijd was haar uitgebreide collectie St. Tropez-zelfbruiner buiten te kieperen en haar natuurlijke bleke teint te aanvaarden. Resultaat: op de uitreiking van de Brit Awards sprong ze echt uit tussen haar fake gebruinde collega's, onder wie Cheryl Cole. Ze vertelde aan BBC News: 'Vroeger dacht ik dat gebruind gelijk stond met aantrekkelijk. Met het ouder worden besefte ik dat een fake teint er nogal groezelig uitziet. Ik wilde er properder, stijlvoller en gereserveerder uitzien.'

Dom bruin
Zelfs de meeste WAG's, de kudde voetbalvrouwen onder leiding van Victoria Beckham, lijken te beseffen dat een bleke huid misschien toch iets stijlvoller staat dan de oranje teint die ze zich wekelijkse laten opspuiten. Zo bespaart Posh al een tijdje enorme bedragen op de zelfbruiner. 'WAG's liggen hevig onder vuur: ze worden voorgesteld als identieke, blonde bimbo's met hooguit één hersencel. Veel voetballers willen niet meer met die karikatuur worden geassocieerd', verklaart Konings. 'Dus hebben hun vrouwen ongetwijfeld te horen gekregen dat ze zichzelf moeten beschermen tegen dat imago door een meer intellectuele look aan te nemen. Een bril is te nerdy, maar minder zware make-up en een blekere huid staan ook intelligenter. Een fake diepbruine teint bevestigt het vooroordeel dat ze dom zijn.'
Lood en laudanum

Een bleke huid is, historisch gezien, dan ook een teken van intellect en standing. Ten tijde van de Britse koningin Elizabeth I bleekten rijke vrouwen hun huid met lood: daar vergiftigde je wel langzaam van, maar je zag er toch maar modieus uit én je bevestigde dat je geld had. 'Mensen van de lagere klasse, die op het veld werkten, hadden een bruine huid. Mensen die binnen werkten, die belangrijke beslissingen namen, hadden een bleke huid. Ook in de 16de en 17de eeuw was witte maquillage een enorme trend in Europa als uiting van hoogwaardigheid,' vertelt Konings.
Dus poederde Marie Antoinette zich overdadig om er zo wit mogelijk uit te zien en af te steken tegen het gepeupel. Ook de Victoriaanse vrouwen hadden zo hun trucjes om er zo wit mogelijk uit te zien: zij smeerden crèmes met lood of laudanum, ook al giftig.

Het duurde tot de jaren '20 van de vorige eeuw voor een bruine huid hip werd bij de hogere klasse nadat Coco Chanel bruinverbrand van een yacht aan de Côte d'Azur stapte. 'Bruin werd toen een statussymbool. Een bruine huid toonde dat je een vakantie kon betalen', weet Bekx. Maar tegenwoordig kan iedereen die strandvakantie betalen en staat bleek dus eigenlijk exclusiever. Toch zullen we niet massaal de kleur van Jane Cullen aannemen gaan voor wit. We vinden namelijk nog steeds dat een gezonde teint er eentje is met een tikje kleur. 'Je mag ook niet té bleek zijn', vertelt Konings. 'Iemand die te bleek is, oogt voor veel mensen ongezond en heeft nood aan een gezonde blos op zijn wangen. Hoewel je een bleke huid terugvindt in het modebeeld, zal het merendeel van de bevolking nog steeds graag een bruin, gezond tintje hebben. Té bruin is uit, maar een gezonde blos -- lichtjes aangebakken zeg maar -- is in.' Hoef je uit pure wanhoop omdat je huid niet wit genoeg is toch niet naar laudanum of lood te grijpen