Pseudotropheus "black dorsal nkhungu"

Pseudotropheus sp. "black dorsal nkolongwe"
Onder de naam Pseudotropheus “black dorsal” zijn verschillende lokale varianten bekend. De “nkolongwe” variant leeft langs de kusten van Mozambique op een rif dat even buiten de kust ligt ter hoogte van het dorp N’kolongwe.

Binnen de populatie zijn ook kleurverschillen te merken onder de mannetjes, mogelijk omwille van hun rang binnen de groep in het biotoop. Mannetjes gedragen zich onderling vrij onverdraagzaam.

Protomelas taeniolatus "eastern"
Protomelas taeniolatus komt in verschillende kleurvarianten voor in het meer. Eén van de attractief gekleurde varianten leeft langs de oostkust en is in de handel ook bekend als Protomelas “eastern”.

Serranochromis robustus
Serranochromis robustus is een roofvis die vnl. jaagt op mbuna’s en zandbewonende haplochrominen. De dieren kunnen een maximale lengte van 45 cm bereiken maar zijn omwille van hun gedrag en weinig attractieve kleuren die erg populair en daarom ook niet ingevoerd.

Nimbochromis livingstonii
De dieren worden door de lokale bevolking in het Chichewa “kaligono” genoemd, wat slaper betekent. Deze benaming danken ze aan hun gedrag waarbij ze als slapende (dode) dieren jonge vissen trachten te verschalken. Hun kleur en tekening die een beetje aan een vissenlijk doet denken, helpt hun hierbij om nieuwsgierige visjes te lokken.

De dieren waarop de soortbeschrijving plaatsvond waren afkomstig van Likoma Island. Ze worden daar meestal aangetroffen op een diepte tussen 20 en 30 meter; reden waarom in Amerika de soort aanvankelijk ook "Deep-Water-Haplochromis" werd genoemd. Ook langs een deel van de kust van Mozanbique en in het zuidoostelijke deel van het meer wordt de soort aangetroffen. Deze populaties missen het lichte blauw van de Likoma populatie.

Pseudotropheus sp. “ndumbi gold”
Pseudotropheus sp. “ndumbi gold” werd enkele maal geëxporteerd in de 70-er jaren maar is ondertussen onbekend in de liefhebberij alhoewel het toch fraai gekleurde dieren betreft. De soort komt enkel voor in het noorden van Likoma eiland, bij Maingano, Mbako, Ndumbi Rocks en Makulawe.

Tropheops sp. “red cheek”
Tropheops sp. “red cheek” wordt meestal geëxporteerd van populaties van Likoma of Chisumulu eiland. Het is een populaire soort in de liefhebberij en de inheemse bevolking noemt deze soort “M’kokafodya”, wat gloeiend vuur betekent, wijzend op de glanzend oranje vlekken op de kop en de schouders van de mannetjes.

Pseudotropheus sp. “polit”

Pseudotropheus sp. “polit” is een kleinblijvende, opvallend gekleurde soort, die van op meters afstand in zijn biotoop te zien is. Hij leeft uitsluitend in het rotsbiotoop bij Lion’s Cove, langs de westkust van het meer. Territoriale mannetjes zijn lichtblauw met donkere kop, maar wanneer zij onderdrukt worden nemen ze de bruinachtige kleur van wijfjes aan

Cynotilapia pulpican

De soort werd bekend in de liefhebberij als Pseudotropheus “kingsizei”. Hij leeft in de doorgang tussen Maingano eiland en het “vasteland” van Likoma bij Membe. Hij is ook één van de kleinere soorten en bij de beschrijving in het geslacht Cynotilapia ondergebracht.

Metriaclima sp. “aurora blue”

Metriaclima sp. “aurora blue” wordt aangetroffen langs de kusten van Mozambique tussen Lumbaulo en Mara Point, maar verschilt qua kleur, alsook in de vorm van de kop, van Metriaclima aurora. Beide soorten komen naast elkaar voor in hetzelfde biotoop.

Deze soort kent een wijde verspreiding over het meer en is nauw verwant aan Tyronochromis nigriventer. Volwassen mannetjes kunnen een lengte van ongeveer 35 cm bereiken; wijfjes blijven 1/3^de kleiner. Jonge dieren en wijfjes hebben een lichte grijsbruine grondkleur. Een donkere lengteband loopt vanaf het kieuwdeksel tot in de staartvinwortel. In de bovenste lichaamshelft zijn nog twee onvolledige en onderbroken donkere lengtebanden te merken, alsook nog onduidelijke dwarsbanden over de flanken. Volwassen mannetjes zijn schitterend blauw met een lichtgele zone op de buik.

T. macrostoma is een beruchte rover die het in de natuur vooral op Mbuna's gemunt heeft. Hij foerageert daarbij langs de rotskusten en duikt geregeld in holen op zoek naar prooi. Mbuna's tot een grootte van 10 cm zijn niet veilig wanneer deze volwassen rover in de buurt is.

Copadichromis verduyni
In de handel ook bekend als “Haplochromis borleyi eastern”. De soort komt voor langs de oostkust van het meer en bij Chinyankwazi eiland. Langs de kusten van Mozambique komen lokale varianten voor die anders gekleurd zijn.

Stigmatochromis pholidophorus
Stigmatochromis pholidophorus is een ware rover met een kenmerkend profiel van de snuit en een eigenaardige jachttechniek. Ze zweven zowat één meter boven de zandbodem, wachtend op een prooidier dat voorbij zwemt. De enkele exporten in de liefhebberij kregen namen als “torpedo” of  “Kambiri torpedo”.

Protomelas taeniolatus sp. "Nkhungu"
Deze taeniolatus variant werd gefotografeerd bij Nkhungu Point in Mozambique en is een beetje vergelijkbaar met de taeniolatus “eastern” variant.

Cyrtocara moorii wordt ook wel eens dolfijncichlide genoemd, omwille van zijn kleur en bult op de kop. Deze vetbult verschijnt bij het opgroeien en kan verschillen in omvang van individu tot individu. Cyrtocara moorii vertoont in de natuur een apart voedergedrag. Hij volgt 'als een hond aan een lijn' grote in het zand gravende cichliden. Wanneer deze dieren met de kop diep in het zand duiken, warrelt er allerlei materiaal omhoog, waar C. moorii tracht wat eetbaars uit te pikken. Zijn gastheer is meestal een groot Taeniolethrinops praeorbitalis-dier.

Protomelas taeniolatus sp. "red empres"
Van de soort Protomelas taeniolatus bestaan vele lokale kleurvarianten. Eén van de mooiere werd reeds begin de 70-er jaren ingevoerd als "Haplochromis Hinderi". Deze variant is afkomstig van Namalenje eiland, enkele km verwijderd van de standplaats van Stuart Grant.