Metriaclima aurora

Tropheops sp. “red cheek”
Tropheops sp. “red cheek” wordt meestal geëxporteerd van populaties van Likoma of Chisumulu eiland. Het is een populaire soort in de liefhebberij en de inheemse bevolking noemt deze soort “M’kokafodya”, wat gloeiend vuur betekent, wijzend op de glanzend oranje vlekken op de kop en de schouders van de mannetjes.

Pseudotropheus sp. “polit”

Pseudotropheus sp. “polit” is een kleinblijvende, opvallend gekleurde soort, die van op meters afstand in zijn biotoop te zien is. Hij leeft uitsluitend in het rotsbiotoop bij Lion’s Cove, langs de westkust van het meer. Territoriale mannetjes zijn lichtblauw met donkere kop, maar wanneer zij onderdrukt worden nemen ze de bruinachtige kleur van wijfjes aan

Cynotilapia pulpican

De soort werd bekend in de liefhebberij als Pseudotropheus “kingsizei”. Hij leeft in de doorgang tussen Maingano eiland en het “vasteland” van Likoma bij Membe. Hij is ook één van de kleinere soorten en bij de beschrijving in het geslacht Cynotilapia ondergebracht.

Metriaclima sp. “aurora blue”

Metriaclima sp. “aurora blue” wordt aangetroffen langs de kusten van Mozambique tussen Lumbaulo en Mara Point, maar verschilt qua kleur, alsook in de vorm van de kop, van Metriaclima aurora. Beide soorten komen naast elkaar voor in hetzelfde biotoop.

Deze soort kent een wijde verspreiding over het meer en is nauw verwant aan Tyronochromis nigriventer. Volwassen mannetjes kunnen een lengte van ongeveer 35 cm bereiken; wijfjes blijven 1/3^de kleiner. Jonge dieren en wijfjes hebben een lichte grijsbruine grondkleur. Een donkere lengteband loopt vanaf het kieuwdeksel tot in de staartvinwortel. In de bovenste lichaamshelft zijn nog twee onvolledige en onderbroken donkere lengtebanden te merken, alsook nog onduidelijke dwarsbanden over de flanken. Volwassen mannetjes zijn schitterend blauw met een lichtgele zone op de buik.

T. macrostoma is een beruchte rover die het in de natuur vooral op Mbuna's gemunt heeft. Hij foerageert daarbij langs de rotskusten en duikt geregeld in holen op zoek naar prooi. Mbuna's tot een grootte van 10 cm zijn niet veilig wanneer deze volwassen rover in de buurt is.

Copadichromis verduyni
In de handel ook bekend als “Haplochromis borleyi eastern”. De soort komt voor langs de oostkust van het meer en bij Chinyankwazi eiland. Langs de kusten van Mozambique komen lokale varianten voor die anders gekleurd zijn.

Stigmatochromis pholidophorus
Stigmatochromis pholidophorus is een ware rover met een kenmerkend profiel van de snuit en een eigenaardige jachttechniek. Ze zweven zowat één meter boven de zandbodem, wachtend op een prooidier dat voorbij zwemt. De enkele exporten in de liefhebberij kregen namen als “torpedo” of  “Kambiri torpedo”.

Protomelas taeniolatus sp. "Nkhungu"
Deze taeniolatus variant werd gefotografeerd bij Nkhungu Point in Mozambique en is een beetje vergelijkbaar met de taeniolatus “eastern” variant.

Cyrtocara moorii wordt ook wel eens dolfijncichlide genoemd, omwille van zijn kleur en bult op de kop. Deze vetbult verschijnt bij het opgroeien en kan verschillen in omvang van individu tot individu. Cyrtocara moorii vertoont in de natuur een apart voedergedrag. Hij volgt 'als een hond aan een lijn' grote in het zand gravende cichliden. Wanneer deze dieren met de kop diep in het zand duiken, warrelt er allerlei materiaal omhoog, waar C. moorii tracht wat eetbaars uit te pikken. Zijn gastheer is meestal een groot Taeniolethrinops praeorbitalis-dier.

Protomelas taeniolatus sp. "red empres"
Van de soort Protomelas taeniolatus bestaan vele lokale kleurvarianten. Eén van de mooiere werd reeds begin de 70-er jaren ingevoerd als "Haplochromis Hinderi". Deze variant is afkomstig van Namalenje eiland, enkele km verwijderd van de standplaats van Stuart Grant.

Labidochromis freibergi
Labidochromis freibergi, die in de handel ook bekend is als Labidochromis “ewarti”, komt uitsluitend voor op een aantal plaatsen bij Likoma eiland.

Cynotilapia afra “Cobué”

Cynotilapia afra “Cobué” komt heel beperkt voor in het meer, met name bij Cobué in Mozambique. Het is zeker één van de aantrekkelijkste kleurvarianten van de soort, die in de handel ook belend is als “afra edwardi”.

Potamonautus orbitospinus is een zoetwaterkrab die veelvuldig voorkomt in het meer, zowel in het rotsbiotoop als tussen de planten. Ze voeden zich o.a. met vlees van slakken.

Tropheops “yellow chin”

Tropheops “yellow chin” komt zowel op Likoma als op Chisumulu eiland voor, maar ook langs een deel van de kusten van Mozambique en Tanzania. De naam duidt op de gele keel die bij de mannetjes duidelijk te merken is.

Nimbochromis linni is qua kleur en tekening haast identiek aan Nimbochromis polystigma, die soms ook in hetzelfde biotoop wordt aangetroffen. Het grote verschil is de vorm van de kop die bij N. linni een langgerekte snuit vertoont waardoor hij soms ook met de naam slurf-polystigma wordt bedacht.

Labidochromis mylodon
In het zuidelijk deel van het meer leven twee haast identieke mbuna’s : Labidochromis mylodon en Labidochromis pallidus. De eerste komt uitsluitend voor bij Mumbo eiland en de tweede bij de drie Maleri eilanden. Qua kleur en tekening zijn ze niet van elkaar te onderscheiden. Enkel hun gebit verschilt, omdat ze andere voedingsgewoonten hebben. Labidochromis mylodon is een slakkeneter en pallidus een aufwuchs en insecteneter.

Eén van de inheemse benamingen voor deze soort is "Chigumbuli", wat evenveel betekent als een "slim persoon". Deze naam danken ze aan hun behendigheid om de sleepnetten te vermijden door in het zand te duiken. Dominante mannetjes krijgen een prachtkleed van blauwgroen en zwarte tinten.