Klassiek is zeer kwetsbaar


Eén blik in de foyer tijdens de pauze van een symfonisch concert is genoeg voor het antwoord: vergrijzing. Dat is op zich niets nieuws, want het is al lang zo dat vooral ouderen getrokken worden door de wereld van Bach, Mozart en Schubert. Wat wel anders is, is dat de oudere generatie luisteraars maar mondjesmaat wordt opgevolgd door een nieuwe generatie. Jeroen Sinnige, manager programmazaken en marketing van het Haagse Residentie Orkest, steekt de hand in eigen boezem. Volgens hem hebben de muziekinstituten ’te weinig flexibel’ ingespeeld op de sterk toegenomen concurrentie van andere vrijetijdsbestedingen. ,,De locatie is bijvoorbeeld veel belangrijker geworden. Dat het Concertgebouw met meer dan 850.000 bezoekers de drukst bezochte concertzaal ter wereld is, komt mede door de enorme uitstraling van dat gebouw. Het Residentie Orkest gaf in het begin van de vorige eeuw concerten in het Kurhaus. Tussen de tafeltjes. Met een hapje en drankje. Waarom doen we dat niet weer?’’
Peter Sánta, oprichter en dirigent van het ongesubsidieerde Amsterdam Symphony Orchestra, zoekt de belangrijkste oorzaak bij het ontbreken van de marktwerking. ,,In Nederland heb je in feite een dubbele subsidiëring: niet alleen de orkesten krijgen subsidie, maar ook de concertzalen. Wij - met een iets behoudender programmering - horen het publiek vaak een zucht van verlichting slaken: ’Hè, hè eindelijk een programma dat ons nu eens niet zo heel erg opvoedt.’ Wij douwen ons publiek niets door de strot, terwijl dat wel vaak gebeurt bij de samenstelling van concertprogramma’s: Oké, we programmeren een celloconcert van Haydn, maar dan ook iets eigentijds.’’
Dat belerende speelt volgens Sánta ook Radio 4 parten.: ,,De commerciële zender Classic FM is niet via de ether te ontvangen en trekt toch meer luisteraars dan Radio 4. Dat zegt genoeg.’’
Wim Vringer, directeur van Muziekcentrum Frits Philips, loopt voorop in het toepassen van moderne marketingtechnieken voor de klassieke concerten. Met succes: dit seizoen steeg in Eindhoven de voorverkoop met 20 procent. ,,De groep die met klassiek is opgegroeid, wordt steeds kleiner. De vijftigers van nu werden groot met The Beatles en The Stones. Dat is voor ons een lastig gegeven, maar anderzijds heeft de klassieke muziek ook wel weer het tij mee. In deze hectische wereld zal de behoefte aan rust en ruimte toenemen. Een klassiek concert biedt zo'n oase, helemaal met lekker eten vooraf en ontmoetingen met interessante mensen na afloop. Een concert moet een ’beleving’ zijn. Somber over de toekomst ben ik niet. Er liggen kansen.’’























