Trein en bus, wandelen en weer, en van die hobby's meer
18-03-2009
18 maart 2009: Villers-la-Ville
Ook Villers-la-Ville heeft in samenwerking met het NGI een wandelkaart uitgegeven, met 14 wandelingen. We hebben alleen de namiddag ter beschikking op deze veelbelovende dag, en dan kunnen wandelingen 4 (Promenade de Saint Bernard) en 5 (Villers par rues et chemins) nog net. Samen zijn ze iets meer dan 9 km lang.Vooral langs de 4 is het heerlijk wandelen; de 5 heeft wat last van bebouwing, al valt het alles bij elkaar nog best mee. Een TWQ van 52 % (en een reeks prachtige bos- en veldwegen): je mag ook niet te veeleisend zijn in dit niet altijd even fraaie Belgenland.
De treinhalte Villers-la-Ville is vele jaren geleden opgeschoven in de richting van het dorp; zo ligt ze nu wel tamelijk ver van de toeristische trekpleister die de ruïnes van de abdij nog altijd zijn. Maar toch is de impact van de spoorweg op de omgeving verbijsterend. In een tijd waarin dweepzuchtige romantici nog valse ruïnes bouwden, trok men lijn 140 dwars door echte ruïnes heen.
Halle - Villers-la-Ville is een makkie. Om 13:09 nemen we IR 3912 (ms 834) in Halle: vanaf Brussel wordt de trein overspoeld door studenten en leerlingen die hun vrije woensdagnamiddag inzetten met een ritje in eerste klasse. De TBG laat toe; de stagiair zal vandaag vooral opgestoken hebben dat het klasseverschil niet te nauw genomen moet worden, en dat controle overbodig is. Voor ons betekent het alweer weggegooid geld: het jonge geweld doet zijn naam alle eer aan, en zij die zwijgen luisteren naar veel te luide i-pods. Vanaf Rixensart keert de rust terug; we komen in Ottignies aan met 3 minuten vertraging. Daar moeten we overstappen op de L-trein naar Charleroi - Tamines: L4564. Het is goeie oude 250, en we gaan nog even in het kleine tussencoupé zitten: lang geleden waren deze 8 plaatsjes de niet-rokersplaatsen, toen werd de verhouding rokers - niet-rokers omgedraaid, en hoe het nu zit, hoef ik niet te zeggen. In deze stoptrein reizen opvallend veel mensen eerste klasse. De trein rijdt stipt (14:22 - 14:37). Villers-la-Ville is een halte met lange, rechte, lage perrons, grotendeels tussen 2 taluds. Ooit zou dit het eindpunt van een CR-verbinding moeten worden...
De terugreis loopt even vlot: het gemoderniseerde stel 779 pikt ons op (L 4587 - 17:23 - 17:38). Ik help een dame met kinderwagen in de trein. De perrons zijn hier zo laag, dat haar armen even te kort dreigen te zijn om het wagentje op het platform te heffen. In de trein is er een discussie aan de gang tussen de TBG en een reiziger die zijn reisje Charleroi-Sud - Libramont niet kan betalen. De TBG is kalm maar gedecideerd en de "klant" lijkt te beseffen, dat hij er al bij al nog goedkoop afkomt, zonder boete. In Ottignies komen we aan met 2 minuten vertraging. Daar is het niet allemaal pluis: P8405 naar Huy rijdt dan wel ongeveer op tijd, het is duidelijk dat de loc van de reeks 21 een 20 uit de nood heeft moeten helpen. Die laat zich nu zielloos meeslepen, tussen de 21 en een stel M5-rijtuigen in. En in de andere richting loopt het helemaal verkeerd: de IC 2138 uit Luxemburg rijdt met 30 minuten vertraging als gevolg van een defect aan de locomotief (sic!). Gelukkig bestaat onze IR 3939 uit 2 vierledige stellen, zodat al het volk van de IC moeiteloos mee kan. We zitten in stel 813. Om 18:51 zullen we stipt Halle bereiken. Tussen Brussel en Halle blijken de 2 stellen geen overbodige luxe te zijn. Het valt op hoeveel reizigers nog onderweg zijn, zo helemaal aan het eind van de avondspits.
Het was al een hele tijd geleden - te lang geleden - maar zaterdag bonden we opnieuw de wandelschoenen aan, ook al gelokt door de goede weersvoorspellingen. Dat laatste bleek dan wel wat te optimistisch, want al gauw was het volledig bewolkt, en het laatste kwartier kregen we zelfs wat motregen. Maar kom, klagen doen we niet, want dat kon alleen maar betekenen dat het hele systeem wat sneller evolueerde dan verwacht, én dat de zondag mooi zou worden, en dan stond Hacowa 95 op het programma. In "De mooiste landschappen van België" vond ik de "Wijngaardenwandeling" in Tielt (of Houwaart, maar dat laatste is minder vlot te bereiken). Het boek is prachtig uitgegeven, maar niet meteen praktisch om mee op uitstap te nemen. Gelukkig vind je de wandeling ook in een uitgave van de provincie Vlaams-Brabant "Wandelnetwerk Wingevallei" en dat boekje past beter in de hand en de rugzak. De wandeling is 10.5 km lang, voert langs het mooie, zompige Walenbos en langs de Houwaartse Berg; grote delen van de wandeling, die trouwens uitstekend bewegwijzerd is, mogen er best zijn, maar of ze nu meteen door een van de mooiste Belgische landschappen loopt durf ik betwijfelen. Daarvoor ziet het er net allemaal iets te rommelig uit. Het TWQ van 47 % is een aanwijzing dat je toch ook nogal wat asfalt onder de voeten geschoven krijgt, al zijn het meestal wel rustige wegjes. Op het einde kwamen nog in een café, dat dan misschien niet tot de straffe cafés in Vlaanderen behoort, maar ongetwijfeld tot de gezelligere. Missen kun je niet, want het is het enige overblijvende, en we hadden er een toffe babbel met de kranige bazin van respectabele leeftijd, over het weer en de voorbije winter, de authenticiteit van het interieur, de zwarte Lieve-Vrouw van Halle en ons Streekproductencentrum. We kregen er ook nog 2 tripels met chips, en dat allemaal voor een schamele 4 EURO. Zo is het makkelijk om InBevbieren te boycotten!
We vertrokken om 8:54 met IR 3707 die ons via de Luchthaven naar Leuven bracht. Het was stel 351 dat in Halle vooraan en in Leuven dus achteraan hing, en het werd een compleet geschiedenisloze reis, met schaarse medereizigers die je alleen maar zag en niet hoorde. We haalden Leuven stipt, ondanks wat vertraging onderweg. Daar moesten we overstappen op L 2881 naar Aarschot (10:05 - 10:19 - ms 346).Gaandeweg geraakte de break goed gevuld. De deur naar eerste klas stond net bij de perrontrap, en dus koos iedereen ervoor om daar in te stappen. Zo'n zestal keer heb ik de binnendeur gesloten, voor jonge, oude en middelbare generaties. De ouderen en de jongeren gaan ervanuit dat iemand dat wel voor hen zal doen, en de middelbare, de mijne dus, is gewoon verkeerd opgevoed...
In Aarschot wordt het dan nog even bussen: lijn 390 loopt tussen Aarschot en Tienen, en die zullen we vandaag in haar geheel berijden. Ab 4424 (een gelede Jonckheere Transit 2000) zal ons naar Tielt- Berg (10:37-10:55) brengen. De bus is zonder meer vuil: stelplaats Tielt zou hier echt wel eens een borstel door mogen halen, want dit is niet het gewone zwerfvuil dat reizigers achterlaten.
Gelukkig krijgen we in de namiddag wel een kraaknette bus: Tielt 14:55 - Tienen 15:35, met ab330707, een Van Hool New A360H, van de firma Hageland. De bus is bovendien ook nog comfortabel, en de chauffeur rijdt rustig, ondanks de omleiding die hij volgt in de buurt van Tielt. Vier minuten vertraging slagen er niet in onze gemoedsrust te verstoren, want we hebben een kwartier overstaptijd in Tienen.
De IC naar Knokke en Blankenberge bestaat uit 4 ms 96, en rijdt Tienen buiten met 4 minuten vertraging. In Leuven zijn dat er al 10, want er wordt gewerkt tussen Tienen en Leuven, en het hele traject gaat over tegenspoor, deels ook nog tegen 60 km per uur. Ons plannetje om in Leuven opnieuw de rechtstreekse IR naar Halle (en Quiévrain) te nemen, laten we maar varen, al lijkt die toch op aansluiting te wachten. Op naar Brussel-Noord dus, waar we met 9 minuten vertraging aankomen. We hebben nu iets kunnen kunnen genieten van ms 539, maar de overstap in Brussel-Noord is langer, dan die in Leuven geweest zou zijn. De IR 3737 rijdt zelf ook nog met een 2-tal minuten vertraging, mogelijk nog een restant van de aansluiting in Leuven. We kiezen voor ms 332. In Halle blijkt dat er ruim voldoende zitplaatsen in tweede waren, maar toch heeft een 10-tal jongeren van een jeugdgroepering een deel van eerste klasse gekaapt. Ik vermoed dat één trein op vier waarin dit gebeurt tegenwoordig een normale score is. Zucht...
Op de GR Kempen zijn we ondertussen al aardig opgeschoten, en voor vandaag staat een dikke 16 km op het programma tussen Dessel en Kasterlee. Het is een weinig spectaculair, maar daarom niet minder aangenaam of interessant parcours, dat we zeker kunnen aanbevelen. De winterzon is volop van de partij, maar de bij wijlen ijzige oostenwind houdt het koud. De naakte, knoestige eiken en rijzige beuken vervolledigen het winterplaatje.Het Provinciaal Domein Prinsenpark en de Geodetische Basis van de Kempen zijn andere elementen die tot de verbeelding spreken, zeker als je zoals ik nu vaststelt dat je vijfendertig jaar geleden ook geografie en cartografie had kunnen studeren. De TWQ ligt naar Vlaamse normen behoorlijk hoog: 79 %, en de vorst maakt dat je ook op de niet-verharde wegen een stevig tempo kunt halen.
De treinverbindingen zien er vanuit Halle tijdens de weekends na de laatste wijziging van de dienstregeling weer wat rianter uit: we hebben nu opnieuw 2 echt bruikbare treinen per uur naar Brussel, en vandaag maken we daar dan ook blij gebruik van: - IR 3706 (2 breaks, wij zitten in ms 409) brengt ons van Halle naar Brussel-Zuid (7:54 - 8:03); de trein rijdt wel met zes minuten vertraging, maar dat maakt vandaag niets uit; - we kunnen in Brussel-Zuid immers kiezen tussen de IC naar Amsterdam en de IC naar Antwerpen. De eerste geeft in Antwerpen-Centraal, de andere in Antwerpen-Berchem aansluiting met de IR naar Neerpelt. We kiezen veiligheidshalve voor de eerste mogelijkheid, en het bestaat: een stipte Amsterdammer. We komen zelfs wat te vroeg in Antwerpen-Centraal aan (8:15 - 8:57). Controle komt er na Mechelen. De term stiltecoupé krijgt plots een eigenaardige bijklank, want de zwarte Nederlandse treinbegeleidster kan de droge humor van de in Mechelen ingestapte veiligheidsagenten blijkbaar wel pruimen. Haar schallende lach heeft Whoopi Goldberg allures; - de IR naar Neerpelt bestaat uit 2 mw 41. We zitten eerst in 4151, maar de TBG meldt ons dat de verwarming niet optimaal werkt - het is er inderdaad niet echt warm - en dat het in de eersteklasafdeling van het tweede stel (4148) minstens 10 graden warmer is. Dát is overdreven, maar wel erg attent, en we verhuizen dus. De rit van IR 3209 (9:15 - 10:03) naar Mol verloopt stipt. Met 11 minuten overstaptijd hebben we nog tijd om wat rond te neuzen in het nieuwe station. We horen een dame een winkelbiljet voor Brussel vragen. Wij zijn met een shoppingbiljet de omgekeerde richting uit gekomen; - de bus van lijn 470 naar Turnhout komt stipt voorrijden. Het is ab1110-56 een Jonckheere Transit 2000 die eigenaardig genoeg ontbreekt in de database van de unieke site www.zone01.be, waarvan ik nochtans alleen maar de lof wil zingen. We bereiken de halte Kromme Elleboogstraat met een minuutje vertraging.
Voor de terugreis volgen we grotendeels hetzelfde traject: - in Kasterlee (halte Venheide, vlakbij een molen die als haltenaam vele malen meer tot de verbeelding zou spreken) nemen we bus 490 naar Aarschot, althans tot Geel, al geven de planners aan dat we deze bus tot Aarschot kunnen nemen, en dan de trein naar Leuven en de IR naar Quiévrain. Dat levert geen tijdwinst op, en dus gaan we voor meer trein. In ab 1103-42 (een Mercedes Citaro II) zit al aardig wat volk, en we wijken verder naar achter uit dan we gewend zijn. Voor me zitten 3 jongeren op de 4 keuvelplaatsjes. Eén heeft een schitterend gebit, maar spijtig genoeg is het dragen van een beugel geen garantie tegen vuile praat. De andere steekt zijn metalsympathieën niet onder stoelen of banken, en heeft tot nog toe in zijn prille leven al aardige drinkprestaties geleverd. Maar kom, de bus rijdt zo goed als stipt, goed voor een overstap van 32 minuten in Geel; - IR 3236 bestaat uit 3 mw 41; we zitten helemaal vooraan in stel 4139. De TBG is weer van het andere geslacht, net als 2 van de voormiddag, én de twee buschauffeurs. OV lijkt nu wel snel een vrouwenzaak te worden.... De trein brengt ons stipt naar Berchem (16:04 - 16:39). Op het perron in Geel staat nog een relikwie uit de punkperiode te wachten. Gelukkig is lijn 15 hier niet geëlektrificeerd, want de hanenkam gaat erg hoog; - deze keer opteren we voor de IC naar Charleroi-Sud: IC 2038 (met loc 2736 en rijtuig 61019 - 16:44 - 17:17) houdt van zijn 5 minuten vertraging bij vertrek in Mechelen nog 2 minuten over in Brussel-Noord; enkele rijen verder zit een prille veertiger te luid naar zijn i-pod te luisteren. Het is Suicide Blonde van INXS dat in het hele rijtuig te horen is. Ik wil hem graag helpen met zijn zelfmoord. Overigens schat ik dat de helft van de reizigers hier niet voor eerste betalen, maar uiteraard komt er geen controle; - in Brussel-Noord wordt het een half uur wachten op IR 3738 (17:47 - 18:06) met achteraan stel 408. De rit verloopt zonder problemen. De trein legt het traject Zuid - Halle in iets minder dan 8 minuten af, zodat hij stipt om 18:06 in Halle halt houdt.
Tussen Antwerpen-Berchem en Halle hebben we geen controle gezien. Jaarrecord dat ongetwijfeld nog gebroken wordt...
Niks zo goed als een stevige wandeling, dachten we, om de naweeën van de jaarovergang weg te werken, en die deden we dan ook al meteen op 3 januari. Weliswaar vrij kort (iets meer dan 13 km), maar behoorlijk zwaar door klimmen en dalen, en de centimeter sneeuw (vaak op ijs) die hier over de vele paadjes (TWQ 63 %) uitgestrooid lag. Want mooi was het, dit stukje GR 573 tussen Trooz en Pepinster, niet alleen door de mooie vergezichten en de vele winterse paadjes, maar ook door een aangename zon, die er weliswaar niet in slaagde de temperatuur boven de 0 graden te krijgen. En de Vesder kabbelde rustig door, voorlopig nog ijsvrij, en lijn 37, zijn trouwe bondgenoot, bood het spektakel van boogbruggen en tunnels, al dan niet gekruid met het zelfs op een zaterdag vrij drukke reizigersverkeer.
Oef, je zou er lyrisch van worden, en even leken ook de treinreizen heen en terug het poëtische hart te zullen aanspreken. - we vertrokken met IC 1907 (rijtuig 58051 met loc 2144 achteraan - 8:30 - 8:39), die met 1 minuutje vertraging Brussel-Zuid binnenreed; - dan werd het IC 507 (rijtuig 11827 met loc 1344 achteraan - 8:57 - 10:00), met wat extra shoppers, maar niet in eerste klasse, want de NMBS houdt angstvallig verborgen dat je dat shoppingbiljet ook voor eerste kunt kopen - gelukkig zijn wij wel op de hoogte, al is Pepinster waarschijnlijk niet de meest voor de hand liggende koopjesstad van het land; in Ans loopt het wat stroef, zodat we Liège-Guillemins met 4 minuten vertraging bereiken; - ten slotte zal L5260 ons naar Trooz moeten brengen: het is ms 240 dat zich van deze taak kwijt - 3 treinen ver en de eerste reizigers met een tweedeklasbiljet in eerste zijn een feit; de trein rijdt stipt (10:13 - 10:27). Van op afstand ziet het stationnetje van Trooz er beeldig uit, maar kom vooral niet dichterbij. (De IC naar Oostende van 9:05 in Brussel-Zuid is afgeschaft. Meteen de eerste trein die ik weet afgeschaft worden van 2009 - geloof me: een jaarwisseling verandert niets... Het stel staat trouwens leeg in Liège, klaar om in het zog van een Knokke - Blankenberge naar Oostende te sporen, als losse rit.)
Voor de terugreis hebben we geopteerd voor IR 5035 uit Aachen. Stel 163 doet zijn uiterste best om er voornaam uit te zien als internationale trein, maar ik laat het aan het oordeel van iedereen over of het daar ook in slaagt. Voor mij mag het, het blijven veruit de aangenaamste stellen op dit ogenblik; de kou komt hier alleen door de kieren, is niet in het design zelf ingebakken. De treinbegeleider informeert ons in bijna vlekkeloos Nederlands met een licht Duits accent over de overstap in Liège, maar voegt eraan toe dat we dat ongetwijfeld wel weten. Hoe kent die mij? De trein vertrekt om 15:07 in Pepinster en komt in Liège-Guillemins aan om 15:26. Dat wordt 34 minuten wachten op IC 538 (16:00 - 16:54) met loc 1347 en rijtuig 11815. Deze trein rijdt met een verminderde samenstelling, al is dat vandaag geen probleem: het is een van de stellen die in de week Brussel - Maastricht doen, met 9 i.p.v. 12 I11'en. Ik kan alleen maar vermoeden dat dit ingesprongen is voor de afgeschafte trein van vanmorgen...)
Tot zover het poëtische deel. Tijd voor het prozaïsche evenement van de dag. Tussen Leuven en Brussel krijg ik een berichtje van mijn zoon: die zit met zijn Eurostar vast in Halle; tussen Halle en Brussel-Zuid rijden er geen treinen. Hij voegt er laconiek aan toe: jullie zijn nog niet thuis. Achteraf blijkt dat in Lot iemand onder een IR naar Quiévrain gesukkeld of gesprongen is. We besluiten dan maar door te rijden tot Brussel-Zuid, omdat we daar eventueel nog met bus 170 naar Halle kunnen. Het ziet er inderdaad niet goed uit: een L naar Leuven met 45 minuten, andere treinen met nog te bepalen vertraging of met 1 uur vertraging. Ik ken de dienstregelingen van lijn 170 niet uit het hoofd, en we wandelen naar het busstation van De Lijn. De volgende 170 rijdt om 17:38; we besluiten om in het treinstation de kat wat uit de boom te kijken, en op spoor 8 rijdt rond 17:25 zowaar een leeg TD-stel M4 binnen, waarvan even later aangekondigd wordt dat het de IC naar Moeskroen zal worden. We zitten warm, en we hebben licht om te lezen, maar het duurt nog tot 17:59 voor de trein vertrekt. Hij zal er 43 minuten over doen tussen Brussel-Zuid en Halle. In Lot zien we een lege draagberrie, en mensen die in het spoor zoeken. Zoeken ook naar een waarom, vermoed ik... In Buizingen staat de betrokken IC naar Quiévrain te wachten... Ik zal achteraf vernemen dat de reizigers met de bus naar Halle gebracht werden. Onze trein rijdt officieel als 1937, met 132 minuten vertraging, maar je kunt hem net zo goed beschouwen als de 1938 met 72 minuten. We zitten vlakbij personeel dat haut-le-pied naar Doornik reist om daar de dienst te beginnen en kunnen op die manier ook min of meer volgen welke inspanningen er achter de schermen geleverd worden om de treindienst zo snel mogelijk opnieuw vlot te krijgen. Het zijn die inspanningen die nooit aan bod komen als de pers zich weer eens gretig op het NMBS-personeel werpt bij vertragingen of andere problemen. Al wil ik het hier om bestwil niet hebben over één reactie van één bepaald personeelslid. Laat het er ons maar bij houden dat de enige trein die hem interesseerde de 1922 was, en dat zal wel niet toevallig de laatste trein geweest zijn die hem terug naar Schaarbeek moest brengen. Oh ja, we zaten in rijtuig 58054, en de loc was 2123, just for the record.
Ook Villers-la-Ville heeft in samenwerking met het NGI een wandelkaart uitgegeven, met 14 wandelingen. We hebben alleen de namiddag ter beschikking op deze veelbelovende dag, en dan kunnen wandelingen 4 (Promenade de Saint Bernard) en 5 (Villers par rues et chemins) nog net. Samen zijn ze iets meer dan 9 km lang.Vooral langs de 4 is het heerlijk wandelen; de 5 heeft wat last van bebouwing, al valt het alles bij elkaar nog best mee. Een TWQ van 52 % (en een reeks prachtige bos- en veldwegen): je mag ook niet te veeleisend zijn in dit niet altijd even fraaie Belgenland.
Het was al een hele tijd geleden - te lang geleden - maar zaterdag bonden we opnieuw de wandelschoenen aan, ook al gelokt door de goede weersvoorspellingen. Dat laatste bleek dan wel wat te optimistisch, want al gauw was het volledig bewolkt, en het laatste kwartier kregen we zelfs wat motregen. Maar kom, klagen doen we niet, want dat kon alleen maar betekenen dat het hele systeem wat sneller evolueerde dan verwacht, én dat de zondag mooi zou worden, en dan stond Hacowa 95 op het programma.
Op de GR Kempen zijn we ondertussen al aardig opgeschoten, en voor vandaag staat een dikke 16 km op het programma tussen Dessel en Kasterlee. Het is een weinig spectaculair, maar daarom niet minder aangenaam of interessant parcours, dat we zeker kunnen aanbevelen. De winterzon is volop van de partij, maar de bij wijlen ijzige oostenwind houdt het koud. De naakte, knoestige eiken en rijzige beuken vervolledigen het winterplaatje.Het Provinciaal Domein Prinsenpark en de Geodetische Basis van de Kempen zijn andere elementen die tot de verbeelding spreken, zeker als je zoals ik nu vaststelt dat je vijfendertig jaar geleden ook geografie en cartografie had kunnen studeren. De TWQ ligt naar Vlaamse normen behoorlijk hoog: 79 %, en de vorst maakt dat je ook op de niet-verharde wegen een stevig tempo kunt halen.
Niks zo goed als een stevige wandeling, dachten we, om de naweeën van de jaarovergang weg te werken, en die deden we dan ook al meteen op 3 januari. Weliswaar vrij kort (iets meer dan 13 km), maar behoorlijk zwaar door klimmen en dalen, en de centimeter sneeuw (vaak op ijs) die hier over de vele paadjes (TWQ 63 %) uitgestrooid lag. Want mooi was het, dit stukje GR 573 tussen Trooz en Pepinster, niet alleen door de mooie vergezichten en de vele winterse paadjes, maar ook door een aangename zon, die er weliswaar niet in slaagde de temperatuur boven de 0 graden te krijgen. En de Vesder kabbelde rustig door, voorlopig nog ijsvrij, en lijn 37, zijn trouwe bondgenoot, bood het spektakel van boogbruggen en tunnels, al dan niet gekruid met het zelfs op een zaterdag vrij drukke reizigersverkeer.
