Zondag 15 januari 2006

Sint-Antoniusvieringen

Het is weer zo ver, her en der in het land sneuvelen er een paar varkentjes ter ere van Sint-Antonius. Een mooie oude traditie waarbij na een Sint-Antoniusmis per opbod geofferde varkenskop, -poten, pensen en kipkap verkocht worden. De boeren hoopten hiermee hun varkens te behoeden tegen allerhande kwalen.

Volgens de “Kalender van de Vlaamse feesten”, opgesteld o.l.v. Stefaan Top in 1986, zou dit gepaard gaan met feesten en kermissen. Even een kijkje nemen: een bedevaart en begankenis in Belsele, een verkoop in Bree, een Theuniskermis in Neerpelt, een ommegang in Edegem, een volksfeest in Millegem (Ranst), een bloedworstenworp in Herdersem (Aalst), een Sint-Antoniusstoet en jaarmarkt in Lille, de Zalfenkermis (Malle), een mis en verkoop in Rijkevorsel, offergiften te Hoksent (Eksel), een Sint-Antoniusmaal in Essene, een Sint-antoniusviering in Oud-Turnhout en een verkoop in Rotselaar.

In De Zondag vond ik al een vermelding van een Sint-Antoniusviering in Houtem. Ook in Loonbeek, deelgemeente van Huldenberg is het een jaarlijks wederkerende traditie.

Mochten jullie iets meer weten over deze of andere Sint-Antoniusfeestelijkheden, ASG is één en al luisterend oor!

Geschreven door Jo Van Caenegem om 18:48 Stuur door

3 reacties op dit bericht

zotspook12 februari 2008 om 01:23

hallo,

Vroeger toen ik klein was werd er ferm bij ons in het dorp st Teunis gevierd, rond 17 januari werd er een mis opgedragen, en nadien was het de verkoop van de verkenskoppen, met Amerikaans opbod en de kosten werden aan de kapel geschonken,natuurlijk vond dit plaats aan de kapel, na de middag kwamen dan familieleden op de kermis en nadien trokken we naar de foor, het was een kleine kermis met 1 botsauto, een schietkraam, een speelgoedkraam, een paardemolen waar we is ne keer mochten opzitten, en er lag vaak sneeuw en het was barkoud. Vaak gingen we te voet naar die kermis, en er was veel volk. Soms was het ok glad, want de wegen waren bedekt met assen van de Leuvense kachels die er waren, en er was nog geen asfalt zoals nu. Ettelijke jaren geleden werden er met carnaval verkenskoppen meegedragen in de carnavalstoet endit ter ere van St Teunis. De koppen waren in de helft doorgesneden en hingen aan een stok en zo werden ze meegedragen terwijl we ons nog verkleden in een oud boerenpaar.

Dick Stultiens2 februari 2006 om 15:41

Witte en Zwarte pensen

Om nog witte en zwarte pensen met de hand gemaakt naar honderd jaar oud recept gaan wij naar Slagerij Olivier te Duisburg,/Tervuren, Kerkplaats 3.
Die jonge vakman heeft nog ambitie, waardoor het loont om van ver te komen voor zijn Brabantse specialiteiten.

Inge17 januari 2006 om 09:56

Flensjes

Een uitstapje naar het zuiden van Europa.

Een van de initiatiefneemsters van Some Pig Blogging Weekend ging naar een Sint-Antoniusviering in Poggio a Caino (Italië). Daar konden de aanwezigen o.a. migliaccio eten, een lokale specialiteit. Het zijn flensjes gemaakt van varkensbloed, cacao, citroenschil en eieren. Ze werden geserveerd met parmezaan en met suiker.

http://divinacucina.blogspot.com (bericht van 15 januari 2006, mét foto)

Dinsdag 10 januari 2006

Nagemaakte rolpens

Naast deze blog over pensen is er eveneens een ASG-blog over de oorlogskeuken. In de Tweede Wereldoorlog kwamen ook pensen op tafel, maar door de omstandigheden soms in een gewijzigde vorm.

In het boek 'Onze voeding in distributie-tijd' van R. Lotgering-Hillebrand (Amsterdam, 1940) staat een recept getiteld 'nagemaakte rolpens'. De pensen in kwestie worden gebakken en geserveerd met appel (in plakjes gesneden en eventueel gebakken), maar bij het maken van de pensen zelf komt geen vlees of bloed kijken. De rolpensen bestaan uit gekookte bonen en aardappelen, vermengd met een ei, kruiden en ui.

Geschreven door Nicolay om 00:00 Stuur door

Donderdag 29 december 2005

Grijze, zwarte pensen van het Pajottenland

Daarvoor moet je in het Pajottenland zijn!

Hier kent men drie soorten pensen: witte, zwarte en bloedpensen. De zwarte pensen hebben een grijsbruine kleur omdat er komt geen bloed aan te pas komt. Op de hoeves werd in deze pensen slachtafval verwerkt zoals de longen (lichtlever) en het hart.

Recept van tante Elza (Pepingen): volgende ingrediënten samen malen en de darmen iets langer afvullen.
- long en hart, apart gekookt
- 1 kg mager nekvlees
- 1 kg vet vlees/spek
- 1 brood (vroeger speciaal pensenbrood)
- 8 eieren
- ajuin, al dan niet gestoofd
- peper, zout en foelie

Ook in Halle werden/worden door de slagers deze grijze, zwarte pensen bereid. Hier gebruikt men liever geen slachtafval, maar het nekvlees/keelspek met zijn bloed. De kruiden zijn er iets verfijnder: kruidnagel, piment en een puntje kaneel mag ook.

Een oproep! Zet in het Pajottenland op de menukaarten “appelmoes met zijn drie pensen”, typischer kan niet!

Mocht u mij een foto kunnen bezorgen van de grijze, zwarte pensen, graag.

Geschreven door Nicolay om 00:00 Stuur door

Woensdag 14 december 2005

La cuisine au Pays de Mannenke Pis

Je vindt de dikste Belgische pensen in Brussel: rond en met “teerlinkskes vet”.

Waarom noemt men ze “bloempanch”? Werd er als bindmiddel bloem gebruikt in plaats van brood? In vele recepten vind ik dan ook dat men boekweitbloem gebruikt in dikke bloedpensen.Zo is waarschijnlijk de vulling minder brokkelig en kan men mooiere schijven snijden. Het is me eigenlijk nog niet duidelijk of deze bloempanch ook koud kan gegeten worden, dun gesneden als charcuterie?

Trouwens, zijn deze zeer dikke bloedpensen iets typisch voor de stad en hielden slagers op de buiten het bij de gewone witte en zwarte pensen?

Geschreven door Jo Van Caenegem om 17:49 Stuur door

Zondag 11 december 2005

Kerstpensen, typisch Vlaams?

Na wat opzoekingen blijkt dat zoete pensen wel eens typisch Vlaams zouden kunnen zijn. We moeten echter Vlaanderen dan op z’n grootst nemen, met Frans-Vlaanderen erbij. Want wat blijkt, boudins à la flamande in Frankrijk zijn zwarte pensen met cassonade en rozijnen.

In Belgisch-Vlaanderen komen daarbij nog eens de witte zoete pensen. In een kookboekje uit Eeklo, van het “Institut Notre Dame aux Epines”, zijn de “boudins à la flamande” witte pensen met cassonade en rozijnen.

Maar zijn dit nu eigenlijk kerstpensen? Wanneer wordt een pens een kerstpens?

Door nog wat extra smaak toe te voegen, bijvoorbeeld rum of amandelen?

Geschreven door Jo Van Caenegem om 21:20 Stuur door

Donderdag 8 december 2005

Sint-Antoniusbeuling, met jeneverbessen of rozijnen?

Van pensen met rozijnen heb ik al gehoord, maar met jeneverbessen?
Worden deze Sint-Antoniusbeulingen enkel in het Antwerpse bereid of passen ze in de traditie van zoete kerstpensen? Voor zover ik weet vind je deze pensen in het Gentse.

Geschreven door Jo Van Caenegem om 00:00 Stuur door

Woensdag 7 december 2005

Een goede raad van Louis Paul Boon

Hij ze lustte graag LP Boon, wijdt er zelfs verschillende “Boontjes” aan!

Met rode kool, met appelmoes of liefst nog in schijfjes gesneden bloedworst met gebakken appeltjes.

“Een goede raad voor bloedworst: daar het een té lastig werkje is je eigen bloedworst zélf te maken, haal je die best bij de slager. En dan bij deze waarvan je weet hij die bloedworst zélf heeft vervaardigd naar een eeuwenoud recept. Kind, koop geen katten of bloedworst in zakken!"

Uit: "Eten op z'n Vlaams".

Boon heeft het hier over een dikke bloedworst, die je in schijfjes snijdt en bakt. Onlangs viel een slager uit Liedekerke in de prijzen met zo’n bloedworst. Ze noemen het daar “snol”.

Iets typisch Oost-Vlaams? Denderstreek? Kent iemand nog andere benamingen?

Geschreven door Jo Van Caenegem om 00:00 Stuur door

Dinsdag 6 december 2005

Pensen: Zuid-Nederlands voor beuling, bloedworst

Pensen, bloedworst, beuling, trippen... Wat koopt u bij de slager? Deze oude, volkse lekkernij is onder uiteenlopende benamingen bekend. De waaier aan regionale verschillen in de bereidingswijze is even groot: met geen, weinig of veel ajuin, met of zonder kaneel, met rozijnen of amandelen... Ook de hoeveelheid bloed die wordt gebruikt en het verwerkte vlees en/of slachtafval varieert sterk van streek tot streek.

'Van streek tot streek' mag u ruim bekijken. Pensen worden van Noorwegen tot Spanje bereid. Niet verwonderlijk dat er veel verschilpunten aan te duiden zijn. Maar ook binnen de Belgische grenzen zijn er duidelijke regionale verschillen in het bereiden van pensen. Deze blog wil die verschillen in kaart brengen. Er zal zowel naar de gebruikte ingrediënten als naar de bereidingswijze gekeken worden.

Hierbij dus een oproep aan alle bloggende en surfende slagers of hun familie: laat ons weten wat er voor uw regio specifiek is in de pensenbereiding. Natuurlijk zijn reacties van anderen ook welkom: misschien kent u verhalen van uw (groot)ouders over de bereiding van pensen of heeft uw slager u zijn geheim verklapt? Laat het ons weten!

Als u reageert, geef dan telkens aan over welke gemeente/streek u het hebt. Vermeld ook of u het zelf bent die bloedworst bereidt. Als dat niet zo is, geef dan aan van wie u de informatie kreeg en over welke periode het gaat. Verwijzingen naar bronnen als vakboeken, receptenschriftjes, foto's... zijn ook altijd welkom. En aarzel niet om een berichtje te sturen als u vragen hebt rond het onderwerp.

Geef het adres van deze blog zeker door aan mensen van wie u denkt dat ze iets kunnen vertellen over het bereiden van pensen. U kan dit bericht doorsturen door op het enveloppe-icoontje onderaan het bericht te klikken. Wij kijken alvast uit naar uw reacties!

Geschreven door Nicolay om 17:00 Stuur door

Dinsdag 6 december 2005

Academie voor de Streekgebonden Gastronomie vzw

De Academie voor de Streekgebonden Gastronomie(ASG), een vzw opgericht in 1981, bestudeert voedingsgewoonten, eetcultuur en voedingsgeschiedenis. We richten ons vooral op de gastronomie in Vlaanderen, Nederland en Frans-Vlaanderen (Noord-Frankrijk). Bijzondere aandacht gaat uit naar de streekgastronomie in deze gebieden. We vinden het belangrijk dat streekproducten en -gerechten, tradities en verhalen rond voeding niet verloren gaan.

Onderzoek rond voedingsgeschiedenis (maar bv. ook rond gastronomische vaktaal) maakt een wezenlijk onderdeel uit van de ASG-werking. Zo publiceerde ASG eerder dit jaar het boek 'Cauderlier, kok voor burger en koning' over de 19de-eeuwse Belgische kok Philippe Cauderlier (uitgegeven bij Oogachtend, Leuven). ASG kan voor haar onderzoek terugvallen op een eigen bibliotheek en documentatiecentrum en op de kennis en collecties van haar leden. Onderzoeksresultaten vindt u terug in afzonderlijke publicaties en in het driemaandelijkse ASG-tijdschrift.

Meer weten? Surf dan naar www.asg.be.

Deze blog wordt geschreven door Jo Van Caenegem. Zij is consulent streekproducten bij VLAM en ASG-lid. Ook Karel Adriansens, ere-directeur Infobo met heel wat ervaring in het slagersmilieu, verleent zijn medewerking. Zij kijken alvast uit naar uw reacties!

Geschreven door Nicolay om 16:39 Stuur door

3 reacties op dit bericht

Meer van Pensen