Aquarel: "zicht op Alden Biesen"

Zoals gisteren afgesproken wil ik vandaag nog eens de elementen die we in de vorige dagen besproken hebben nog eens op een rijtje zetten.
1- geef de horizon aan bij het tekenen van gebouwen;
2- vertikale lijnen blijven ten alle tijden vertikaal in je tekening.
3-horizontale lijnen boven de horizon lopen altijd naar beneden en hebben een verdwijnpunt ergens in de horizon.
4- horizontale lijnen beneden de horizon lopen omhoog naar de horizon en hebben hun verdwijnpunt in de horizon.
5- de nok van het dak ligt meestal boven het midden van de zijgevel
6- het midden van een vlak vindt je door de diagonalen te trekken en de loodlijn op het snijpunt van die diagonalen geeft het vertrekpunt van de nok aan.
7- lijnen die schuin omhoog of omlaag lopen hebben ook een verdwijnpunt ( denk aan de zijkanten van een dak) en hun verdwijnpunt ligt loodrecht boven het verdwijnpunt van de zijgevel.
8- lopen lijnen evenwijdig en van ons af dan hebben ze hetzelfde verdwijnpunt in de horizon.(denk aan spoorweg)
9- zijn lijnen niet horizontaal dan hebben deze lijnen een gemeenschappelijk verdwijn punt onder of boven de horizon. (denk aan dak of zijgevel van huis).
10- Het meeste hebben we te maken met horizontale lijnen met hun verdwijnpunt op de horizon. 
Weetjes over perspectief en andere tekenkundige wetenswaardigheden wil ik in een volgende reeks uit de doeken doen.

Vandaag wil ik afsluiten met nog enkele basisregels over perspectief. Ik wil geen wetenschappelijke teksten neerzetten maar eerder aan de hand van enkele voorbeelden aangeven dat iedereen kan tekenen indien hij/zij zich houdt aan enkele basisregels en goed leert kijken naar het geen hij wilt tekenen. Maar daar kom ik in een van de volgende reeksen op terug.
Aan de hand van volgend voorbeeld hoop ik nogmaals iets bij te brengen ivm perspectief. Als je op bijgaande tekening kijkt zie je een spoorlijn waarlangs een aantal telefoon- of electriciteitspalen staan. Dit geval komen we hier en daar nog wel eens tegen, zulke kaarsrechte spoorlijnen, en wanneer ze niet al te snel een bocht nemen zullen we ze als onafgebroken lijnen zien verdwijnen aan de horizon in een verdwijnpunt. In het verdwijnpunt V van de tekening komen nog andere lijnen samen zoals de verbindingslijnen van de boven- en onderkant van de telefoonpalen en de randen van de velden. Omdat al deze lijnen evenwijdig lopen hebben ze ook allemaal het zelfde verdwijnpunt V.
Zoals reeds eerder gezegd hebben al de lijnen die van ons aflopen een verdwijnpunt en lopen deze lijnen evenwijdig dan hebben ze het zelfde verdwijnpunt.
Zijn deze lijnen horizontaal dan hebben ze hun verdwijnpunt op de horizon
Lopen lijnen niet horizontaal dan dan hebben deze lijnen hun verdwijnpunt onder of boven de horizon, maar ook deze lijnen hebben een gemeenschappelijk verdwijnpunt.
Tot slot kan je aannemen dat we het meest te doen hebben met horizontale lijnen die hun verdwijnpunt in de horizon hebben.
Morgen een kleine samenvatting van deze elementaire begrippen.

Vandaag en morgen ga ik nog enkele tips over perspectief geven en daarna de toepassing van deze tips op de aquarel "zicht op alden Biesen " bekijken.
Gisteren hadden we het over hoe je een een eenvoudig huis kan construeren  vandaag wil ik iets meer vertellen over het tekenen van het dak en een iets moeilijker huis. Eerder (persp. 1) hadden we het over het feit dat evenwijdige of horizontale lijnen een verdwijnpunt hebben maar ook de lijnen die schuin omhoog of omlaag lopen (bv de zijkanten van een dak) hebben ook een verdwijnpunt. Dit punt ligt niet op de horizon maar eronder of erboven. In ons geval ligt het erboven. Het verdwijnpunt ligt loodrecht boven het verdwijnpunt van de horizontale lijnen van het puntgeveltje.(zie tekening). Als je dit alles even tot je laat doordringen zal je bij het tekenen van een dak de zijkanten altijd iets naar elkaar toe tekenen. Zonder te overdrijven kan iik zeggen dat tegen deze basisregels veel gezondigd wordt bij het tekenen en het is daarom dat er weinig kunstenaars zijn die gebouwen tekenen met al hun architecturale waarden.
Morgen wil ik voorlopig afsluiten met deze perspectief regels en verder gaan met de aquarel.

Vandaag nog iets meer uitleg over het perspectief en hoe dit toegepast is bij de aquarel zicht op Alden Biesen". Op de fig 1 kan je zien dat ik van  de vormen van gisteren een huis heb geconstrueerd.
Hoe bepaal je de hoogte van het dak van dit huis?
Daarvoor moet je naar de linker figuur kijken. deze figuur is dezelfde zijgevel als in figuur 1 maar door er recht voor te  gaan staan en dan tekenen wat je ziet geeft deze figuur. Je weet dat de nok van een huis meestal boven het midden van de zijgevel staat. Om dat midden te vinden trek je de diagonalen in het vlak dat de zijgevel voorsteld en waar deze twee lijnen mekaar snijden daar krijg je het middenpunt van die gevel.
Door dat middenpunt trek je een vertikale lijn en ergens op deze lijn ligt de nok van je dak. Waar het punt om de hoogte van het dak te bepalen nu juist ligt dat doen we morgen aan de hand van een andere tekening.
Om nu de lijn te vinden waarop de nok ligt in onze figuur 1 doen we net hetzelfde als hierboven beschreven. Weer de diagonalen en dan de loodlijn door het snijpunt van deze diagonalen.
Je ziet hier ook dat de nok (die boven de horizon ligt )duidelijk naar beneden loopt denk aan het verhaal van gisteren.
Morgen krijg je een heel duidelijk beeld hoe je het dak construeerd.

Bij nader inzien ga ik toch iets meer en duidelijker uitleg geven bij het perspectief zoals het nodig is om een redelijk ingewikkelde tekening zoals deze van Alden Biesen te kunnen maken.
Aan de hand van enkele eenvoudige tekeningen zal ik het geheel van grondbeginselen voor perspectief eens overlopen.
Wanneer je een gebouw tekent moet je het perspectief van dat gebouw goed in de gaten houden om je tekening geloofwaardig te houden.
Enkele eenvoudige elementen die nodig zijn om als beginnend kunstenaar goed met het perspectrief weg te komen zijn: (zie foto)
- geef altijd je horizon goed zichtbaar aan (als je wat verder gevorderd zijt doe je dit op de zijkant van je papier)
- alle vertikale lijnen die je ziet blijven ook in de tekening vertikaal
- de horizontale lijnen die zich boven de horizon bevinden lopen naar beneden en snijden ergens de horizon in een punt (verdwijnpunt)
- de horizontale lijnen die zich onder de horizon bevinden lopen naar boven.en snijden meestal ook die horizon in een verdwijnpunt.
Dit zijn de vier basis begrippen waarmee het perspectief tekenen begint.
Morgen gaan we iets verder en maken we een huis van deze tekening.

Zoals ik gisteren reeds beschreef is het met dit soort tekeningen enorm belangrijk om het perspectief goed te tekenen. Wanneer men gebouwen tekent en die zijn prespectivistisch gezien onjuist dan gaat het hele schilderij verloren.  Tenzij men dat vrijwillig doet maar dan dan moet je dit volhouden in zijn gehele  stijl. Enkele zaken die belangrijk zijn voor het tekenen van gebouwen of hoe je enkele basis elementen van de perspectiefleer kunt toepassen
- steeds moet je goed je horizon aangeven (ooghoogte) deze loopt volledig horizontaal
- alle vertikale lijnen van een gebouw lopen op iedere tekening verticaal oppassen met foto's die genomen zijn met een groothoek lens als je die overtekend van de foto dan zullen die lijnen niet geheel verticaal lopen en dat kan men soms zien aan tekeningen dat die klakkeloos overgetekend zijn van foto's
- alle horizontale lijnen onder de horizon lopen naar boven en komen samen in een punt op de horizon
- alle horizontale lijnen boven de horizon lopen naar beneden en komen ook samen in het verdwijnpunt op de horizonlijn.
Dit lijkt ingewikkeld maar als je de tekening bekijkt dan zie je dat dit niet zo ingewikkeld is. 
Morgen ga ik verder aan de hand van een  tekening om nog enkele zaken uit te leggen. 

Zoals gisteren reeds aangegeven heb ga ik vandaag en de volgende dagen enkele aquarellen bespreken.Deze aquarel is opgezet ter plaatse.
Waarom zul je mischien denken ?
Wel ik wilde de atmosfeer van dit prachtig kasteel terplaatse voelen terwijl ik schilderde en tekende. Eerst ben ik begonnen met een vrij gedetailleerde tekening van het kasteel te maken. Daar heb ik een tweetal sessies voor nodig gehad. Het is natuurlijk zo dat in dit geval het onderwerp vraagt om een redelijk gedetailleerde voortekening. Op de eerste sessie heb ik een schets gemaakt met verschillende toonwaarden en schaduwpartijen en op de tweede sessie ben ik dan aan de werkelijke tekening begonnen. Maar het hangt natuurlijk van je zelf af hoe ver je gaat detailleren. Voor mij was het belangrijk dat er een aantal details op papier stonden en dat die naderhand ook verder zouden uitgewerkt worden in het schilderij. Omdat het kasteel uit verschillende gebouwen bestaat die los van mekaar staan heb je ook een redelijke nauwkeurige tekening nodig gezien alles perspectivistisch moet kloppen.
Maar over deze problemen ga ik morgen iets meer vertellen.

Ik ga vandaag en de volgende dagen nog enkele aquarellen bespreken. Het zijn werken die reeds een aantal jaren oud zijn maar zich perfect lenen om goede en minder goede elementen en werkwijze uit te lichten. Het is niet de bedoeling om schools op te treden maar ik hoop en dat is één van mijn grootste wensen dat ik door dit te doen ergens iemand kan plezieren. Aan de hand van de reacties die ik krijg merk ik dat er nogal wat mensen tevreden zijn over dit soort blog. Er zijn natuurlijk een paar plezanterikken die menen dat zij door zeer lage punten te geven mij een plezier doen, wel ik kan hen melden dat ik voor dat soort grappen onverschillig ben en blijf. Daarbij wil ik in één adem vermelden dat iedereen recht heeft op een mening ook die plezanterikken.
Ik kreeg in de week de vraag van iemand die ook op mijn blog geweest is of mijn aquarellen mogen gekopieerd worden.
Ik kan daar alleen maar op antwoorden als je vind dat mijn werkjes je kunnen helpen om zelf het een en ander te schilderen dan ben ik uiterst tevreden. Als deze werkjes je kunnen helpen iets meer over schilderen te weten te komen doe gerust en laat het resultaat van je zwoegen eens zien dan kunnen we daar allemaal iets van leren.
Tot slot wil ik vandaag de eerste van de te bespreken aquarellen aan u voorstellen (zie foto) nml."zicht op Alden Biesen" te  Rijkhoven een deelgemeente van Bilzen.

Als voorlopig laatste stukje over aquarel wil ik vandaag nog iets in het algemeen kwijt over dit medium. Het is zoals geweten één van de mooiste technieken die er bestaan. Natuurlijk is het ook mischien net daarom een van de moeilijkste . Vooral als men het medium gebruikt zoals het eigenlijk bedoeld is met veel water. Het mooie aan aquarelleren is dat men niet alles in de hand heeft namelijk door het gebruik van water gaat alles nogal vloeien op het papier. En daar zit nou net de sterkte van aquarel namelijk : dat men zeer sterk moet opletten om het water en de kleurstof te laten vloeien zoals de kunstenaar dat wil maar ook door dat vloeien kan men onverwachte resultaten krijgen die zeer mooi zijn en een aquarel net een aquarel maken en geen toegesmeerde tekening.. 

Om de essentie van het aquarelleren nog duidelijker naar voor te brengen heb ik de ogen van het aapje alleen op de foto geplaatst. Wanneer je goed kijkt dan zul je zien dat het witte vlekje duidelijk het wit van het papier is, maar ook de andere kleuren in het oog laten een witte glans doorkomen. Bijzonder goed zie je dit bij het wit rond de ogen waar van een zuiver witte tint (papier) gewerkt is naar een bruinachtig grijs. Dit bewijst nogmaals dat er gewerkt, is met in het achterhoofd steeds de bedenking, eerst de witte vlekken en dan daar om heen de andere tinten.
Waarom? Wel omdat je een kleur gemakkelijk verder kunt verdonkeren maar een kleur oplichten gaat moeilijker.
Tip: bij aquarel steeds de lichtste plaatsen uitsparen (wit van papier) en daaromheen de andere kleuren ztten.
Verdonkeren gaat gemakkelijk oplichten veel moeilijker.

Vandaag wil ik nog iets laten zien wat bij een aquarel van groot belang is. Het is namelijk de bedoeling dat je bij aquarelleren nooit een witte kleur gebruikt maar dat je het wit van het papier als het wit gebruikt. Door te schilderen van licht naar donker kan je ervoor zorgen dat je steeds in gedachte houdt, waar de lichtste kleuren zich bevinden en dan verder opbouwen naar de donkere tonen.
Als je goed naar de foto kijkt zul je zien dat het lichtpuntje in de ogen van het aapje niet geschilderd is maar dat rond deze lichtpunten eigenlijk het oog geschilderd is.
En dat is nu de essentie van aquarelleren namelijk rond de lichtste tonen de donkerder tonen opbouwen en daardoor proberen je werk zo open mogelijk te houden.

Op bijgaande foto kan je nu zeer goed zien dat de textuur van het papier zeer goed meespeelt om een aquarelle "open" te houden, voor het duidelijk te zien klik je best eens op de foto. De open structuur zie je goed over het hele lijf van het aapje. De lichtere punten in het oranje (maar ook op de andere plaatsen) zijn allemaal putjes van het papier. Dit heeft een bijzonder effect op de hele aquarelle. Je kan bijna niet anders zeggen alsof er een tinteling van licht over het schilderij ligt. Een bijkomend effect is, dat je hierdoor reeds een aardig schaduw en diepte werking kan creëren wanneer je deze mogelijkheden goed doordacht toepast.
Morgen wil ik nog verder gaan met de uitleg over het benutten van verschillende mogelijkheden die het materiaal je zelf al aanreikt. 

Deze aquarelle is gemaakt op een papier met een grove textuur. Hierdoor krijg je reeds een goede lichtbreking door deze textuur zelf. Zoals je op de foto kan zien zijn de kleuren met eenvoudige streken aangebracht waardoor de tekening mooi openblijft. Meestal worden aquarelles te weinig open gehouden waardoor zij een dof en dicht geverfd uitzicht krijgen. De textuur van het papier speelt hierbij een belangrijke rol. Je kan je indenken dat wanneer het oppervlak waarover je schildert iets grover is, dat je dan eerst de bovenste ribbels van het papier raakt met je borstel en de diepste putjes van het papier minder met verf vollopen. Hierdoor krijg je dan dat open gevoel omdat er iets meer van het  witte papier door de verf blijft heen schijnen.

Vandaag wil ik nog enkele woorden zeggen over deze prijs. De eindtentoonstelling ging door in het provinciehuis te Maastricht. Er waren 93 werken geselecteerd. 
Winnaar werd Mevr. G.R. Plummen-Muyters met een batik werk " De visionaire" en zij mocht de eerste prijs ontvangen uit de handen van de voorzitter van de stichting.
Tot zover de uitleg over de A. Wintersstichting.

Vandaag nog iets meer over de selectie criteria van deze prijs. Zoals gisteren reeds beschreven heb ik genoeg punten verzamelt voor bij de laureaten te horen . Deze beoordeling is opgebouwd uit de cijfers van 1 tot en met 10, voor elk aspect (5 in totaal) derhalve 5x10 = 50 punten en door elk jurylid (5 juryleden). Totaal der punten 250 punten.
Voor bij de laureaten te zijn diende men 181 punten te totaliseren.
De beoordeling van mijn werk was als volgt:
- keuze van onderwerp (authenticiteit, orginaliteit): 39/50
- inleving/verwerking van het onderwerp: 41/50
- techniek: 45/50
- vorm en kleur: 42/50
-ordening/compositie: 41/50
dit gaf als resultaat 208/250 of  83/100 wat ik een uitstekend resultaat vind. Zelf had ik nooit durven dromen van zulk resultaat omdat de jurering door een zeer profesionele jury werd gedaan. Hetgeen mij het meest plezierde was de 45/50 voor de techniek. Waarom zul je , je mischien afvragen? Wel om de eenvoudige reden dat dit schilderij eigenlijk het resultaat was van verschillende experimenten en hierdoor waren deze experimenten voor  mij voor meer dan 100 procent geslaagd.
Door het feit dat men 181/250 of  72 /100 moest halen voor mee te doen aan de eind selectie haalde ik deze tentoonstelling met overtuiging.
Morgen iets meer over deze eindtenoonstelling en de winnaar van de prijs.

Wie of wat is de A. Wintersstichting?
Voor velen zal Alphons Winters een nobele onbekende zijn. Ik moet eerlijk bekennen dat dit ook voor mij het geval was tot een aantal jaren geleden. Als lid van de Limburgse Federatie kwam ik in contact met de stichting die A. Winters zelf in het leven riep. Deze stichting houdt een tweejaarlijkse prijs voor schilderkunst voor amateur schilders uit de beide Limburgen. Zoals je uit het voorgaande kunt afleiden is, of beter was, A. Winters een kunstschilder uit Nederlands Limburg. Deze schilder had reeds bij leven een redelijke faam maar vooral dankt hij zijn bekendheid aan zijn prachtige landschaps taferelen.
Om een idee te geven welke inpact deze wedstrijd heeft in de beide Limburgen:
- in 2004 waren er 440 inschrijvingen voor mee te dingen naar deze prijs
- er werden 92 werken uit gekozen om deel te nemen aan de tentoonstelling der Laureaten in Maastricht.
- er waren 15 kunstenaars uit Belgisch Limburg geselecteerd voor de eindtentoonstelling.
Hoe gebeurt de selectie voor de eind tentoonstelling in Maastricht?
Een vijfkoppige jury gaat alle ingezonden werken bezichtigen op locatie (enorm werk) en geeft punten op volgende kenmerken:
- keuze onderwerp
- inleving en verwerking
- techniek
- vorm en kleur
- ordening en compositie.
Op elk van deze onderdelen geeft elk jurylid een beoordeling op 10 punten dit betekent dat je voor elk onderdeel beoordeeld wordt op 50 punten. Dit wil zeggen op 250 punten in totaal. 
Deze keer moest je 191/250 punten behalen.
Morgen iets meer over mijn behaalde punten.