Tegen het zere been

Dat de steeds maar uitdijende kleine en grotere criminaliteit bij jongeren, zijn voedingsbodem heeft  in de sociale uitsluiting welke vooral allochtone jongeren in onze samenleving ondergaan, kan geen zinnig mens meer ontkennen. Dat wij, onder het mom van de multiculturele en religieuze vrijheid, tot heden steeds te bang zijn geweest om onze waarden en normen op te dringen aan allochtonen, heeft daar zeker toe bij gedragen.

Alhoewel, om essentiële waarden geloofwaardig over te dragen, moet men die als samenleving zelf koesteren. En wie dat nog doet, behoort in deze maatschappij eerder tot de 'rariteiten', omdat men de de publieke moraal heeft vervangen door een cultuur van absolute vrijheid tot zelfbeschikking, en waar het 'consumeren' en bevredigen van de individuele behoeften tot een religie is verheven.

Alle pogingen om het integratieproces op gang te brengen, waren en zijn gedoemd te mislukken omdat men enkel mensen kan opnemen in een gemeenschap als men met zijn allen de bedoeling heeft om ook daadwerkelijk een (h)echte gemeenschap te vormen. Juist het gebrek aan dat samenhorigheidsgevoel, en steeds groter wordende sociale eenzaamheid en houvast dat daar het gevolg van is, maakt dat steeds meer, vooral jeugdigen, zich wenden tot conservatieve en orthodoxe fundamentalistische  religievormen. Ten minste, als zij het verlokkelijke alternatief van de straatbendecriminaliteit weten te weerstaan.

Het kapitalisme en met zijn ongebreidelde individuele vrijheid heeft een gemeenschap van individuelen gecreëerd waardoor het begrip 'gemeenschap' in tegenspraak met zichzelf is gekomen. Deze samenleving leeft niet meer 'samen', waardoor er geen 'gemeenschap' meer is. Integreren in een onbestaande samenleving of gemeenschap is dus ook onmogelijk.  

Sinds 1 januari rekent de horeca-uitbater jou en mij maar 12% btw aan,  in plaats van voorheen, 21%.  btw is de belasting die de consument betaald op het door de uitbater aangerekend bedrag. Een belasting aan de consument, en dus niet aan de leverancier van het product. Bij een verlaging van de aangerekende btw, zou dus logischerwijs ook de verkoopprijs incl. btw dienen te verlagen. Vanaf 1 januari zouden wij dus overal in een horecazaak minder moeten betalen voor onze consummaties of gerechten.

Zoals bij mijzelf zal het ook de meeste lezers dezes zijn opgevallen dat in zijn stamcafé, koffiehuis of favoriete restaurant de dranken, zo niet hogere, toch nog steeds dezelfde prijzen worden aangerekend. Een enquête van de verbruikersorganisatie OIVO bevestigd trouwens deze vaststelling. Zo zou 4% van de aangeboden schotels in prijs licht gedaald zijn, 3% een prijsstijging hebben ondergaan, en 93%, ondanks de btw-verlaging toch dezelfde verkoopprijs hebben behouden, en hebben de uitbaters hun prijzen, excl.btw, dus vergoogd..

Door de btw-verlaging om te zetten in winstverhoging, betaalt de consument weliswaar niet méér, maar voor nog de  elementaire lagere schoolrekenkunde beheerst, is het duidelijk dat, door de lagere btw-ontvangst, wij met zijn allen als gemeenschap, de verhoogde winsten van de horeca-uitbater betalen.

Hoe een kapitalistische vrijemarkteconomie te rijmen valt met het subsidiering door de gemeenschap van privéwinsten, is mij niet heel duidelijk... 

Sinds het begin van deze eeuw heeft het men het steeds meer over de "vergrijzing" van de bevolking en de daardoor te voorziene uit de hand lopende en zogenaamd onbetaalbare ziekte- en pensioenskosten. Uit Allerhande studies blijkt dat de steeds langer levende babyboomers van na de tweede wereldoorlog, vanaf 2015 een steeds grotere hap van de algemene middelen, opgehoest door een steeds kleiner wordende groep actief werkenden, gaan opeisen.

Door het oprichten van een 'zilverfonds', waar tot heden nog geen daadwerkelijke eurocent is in gestort, de creatie van een 'generatiepact', dat er zou voor zorgen dat minder mensen vroegtijdig op brugpensioen gaan, maar dat vrijwel effectloos blijft, en allerlei subsidieringen om oudere werknemers aan het werk te houden of in dienst te nemen, maar die de gemeenschap bijna evenveel kosten, als zij opbrengen, wekken de beleidmakers de indruk dat men er zich niet alleen van bewust is, maar er ook wat aan doet.

Niet dus. Politici weten dat de bevolking (nog) niet bereid is om effectieve, inspanning vragende maatregelen te aanvaarden. Ons economisch- en kapitalistisch samenlevingsmodel is namelijk tegen haar eigen grenzen aangebotst, of beter gezegd, door onze ongebreidelde hebzucht en onophoudelijk streven naar steeds meer 'welvaart', hebben wij die grenzen ruim overschreden.

De verwachting dat het 'terugkeren' naar minder buitenissige tijden, en het creëren van een evenwichtige en toch sociaal aanvaardbare kosten- batenmaatschappij, voor de beter- en middelmatig gegoeden, niet alleen een stagnatie, maar zelfs een achteruitgang van hun levenstandaard zal inhouden, maakt dat de 'gekozenen des volk' niet happig zijn hun kiezers te vertellen waar het op staat. In onze democratie wordt alleen het korte termijnbeleid beoordeeld, terwijl het langetermijnbeleid, zeker als dat op korte termijn alleen inspanningen vergt, meedogenloos afgestraft.

Zoals met de problematiek en zijn gevolgen, van de opwarming van de aarde, steken wij ook  i.v.m. de gevolgen van het ongebreideld kapitalisme en het onvoorwaardelijke geloof in de 'vrije markt', onze kop in het zand. In onze zogenaamde strijd tegen de milieuverloedering, armoede, ellende en honger, en onze zorg om de toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen,  lopen wij steevast te pletter tegen de muur van ons huidig, zowel groeps- als  eigenbelang.

Tegen beter weten in, blijven wij geloven dat wij in staat zijn om de co²-, fijn stof, en andere schadelijke uitstoot tot een biologisch aanvaardbaar peil terug te dringen, zonder daarvoor moeten in te boeten op onze steeds stijgende energie- productie- verbuiks- en winstbehoefte. Ik kan moeilijk aannemen dat men nog niet heeft berekend hoeveel windmolenparken, tienduizenden km² zonnepanelen, en landbouwpercelen voor biogasproductie, daar voor nodig zijn. Dat die cijfers nog nergens naar boven zijn gekomen, geeft te denken.

In tegenstelling tot de milieuproblematiek, waar gezien de ontoereikende wetenschap over de natuurlijke evolutieprocessen, noch over oorzaak noch over gevolg een algemene consensus bestaat, Zijn de gevolgen van de vergrijzing min of meer exact te bereken. In tegenstelling van datgene, wat om welke reden ook, steeds wordt beweerd, gaat het er hem niet zozeer over of de pensioenen, ziektekosten e.d. binnen twintig jaar nog al dan niet betaalbaar zullen zijn, dan wel, of de actieve bevolking, die het hoogstwaarschijnlijk minder goed dan wij zullen hebben, de hen  voorgeschotelde, steeds hoger oplopende factuur zullen WILLEN betalen.

Met de tijd zullen hervormingen van ons pensioenstelsel onvermijdelijk zijn, al zullen zij waarschijnlijk te laat komen, met een verminderd effect als gevolg. Men kan zich afvragen of in de stilaan aanbrekende tijden van krimpende gemeenschappelijke middelen, het nog verantwoord is om sociale uitkeringen aan iedereen uit te delen, onafhankelijk van hun kapitaalsbezit, -opbrengs- en/of -inkomen. Men kan zich afvragen of het aanvaardbaar is om aan mensen die tijdens hun ganse loopbaan, wegens hun aanzienlijk inkomen, roerend en onroerend bezit hebben kunnen opbouwen, en daardoor alleen reeds, een redelijk inkomen verwerven, ook nog een  deel van de schaarser wordende algemene middelen toe te wijzen, waardoor de lage pensioenen ontoereikend laag worden houden.

Maar wetende dat in het deze strevers-, prestatie- en bezitsvermeerderingsmaatschappij, het 'veel verdienen' en/of veel bezitten, automatisch als gevolg wordt gezien van het zogenaamd "hard en lang werken", en men daarom ook meent recht te hebben op een (zelfs groter) deel van sociale voorzieningen zoals pensioenen, maken dergelijke deeloplossingen  van de problematiek uiteraard geen kans bij de grote meerderheid van de bevolking, die alle voordeel heeft bij het behoud van het huidige stelsel. 

Al zijn wij dan doof en blind, wij zijn en blijven daardoor, voorlopig toch, 'welvarend'. Et, après nous: les mouches...

Onze noorderburen hebben beslist om het 'rekeningrijden' (heffing per gereden kilometer) in te voeren, en om verschillende reden schijnen wij daar te moeten in volgen. Over de beweegreden en de doelstelling van zo'n heffing lopen de meningen nogal uiteen. De voornaamste blijkt te zijn dat men het eerlijker vindt de outo-eigenaar te laten betalen volgens de mate waarmee men voornamelijk de autosnelwegen gebruikt.

Op het eerste gezicht lijkt dat geen slecht principe, al kan men zijn bedenkingen hebben over het sociaal gehalte ervan. Afgezien daarvan vraag ik mij af of  een dergelijk systeem, dat voor de burger toch een aardige investering, en voor de overheid toch nogal wat werkingskosten met zich mee zal brengen, wel het beoogde resultaat zal hebben. Alleen op autosnelwegen een 'tol' heffen zal naar alle waarschijnlijkheid zorgen voor (nog meer) chaos op de secundaire wegen, waardoor men op termijn genoodzaakt zal zijn het rekeningrijden te veralgemenen naar alle wegen.

Waarom dit dan niet onmiddellijk doen? Daardoor zou men al die (achteraf onnodige) investerings- en facturatiekosten kunnen  vermijden door gewoon de accijnzen op benzine en diesel te verhogen. Die zorgen nu al in zekere mate voor een algemeen 'rekeningrijden', waardoor, hoe meer men de auto gebruikt, hoe meer men betaalt voor de kosten die dat voor de gemeenschap en het milieu teweegbrengen. En daar is het uiteindelijk toch om te doen? (of zou het moeten om te doen zijn...)  

Indien de steeds meer aanzwellende geruchten bewaarheid worden, zou onze federale eerste minister Herman Van Rompuy wel eens de eerste Europese president kunnen worden. Deze eerder protocollaire functie zal vrijwel hetzelfde inhouden dan wat tot heden de regeringsleider van het zesmaandelijkse voorzitterschap steeds heeft gedaan: de agenda van vergadering der regeringsleiders opmaken, deze 'voorzitten' en de resultaten daarvan naar buiten uit verdedigen.

Van Rompuy heeft dit aflopende jaar met wisselend succes bewezen dat hij best in staat is om het allegaartje politici in zijn regering, die voorheen het 'elkaar voetjes lichten' als hun voornaamste opdracht zagen, tot bedaren te brengen en  ze heel langzaam tot redelijkheid te bewegen. Zowel de Duitse Bondskanselier , als de Franse president en de Engelse Eerste Minister, zien daarom in hem de geschikte consensusfiguur die de verschillende belangen en verlangens van 27 (onafhankelijke) lidstaten tot een eenvormige Europese stem zou kunnen versmelten. Vraag is of  'de eer' die het gevraagd worden voor het eerste Europees presidentschap opweegt tegen de utopische motivering ervan en de aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid die niet waar te kunnen maken.

Gesteld dat Van Rompuy inderdaad de geschiedenisboeken mag ingaan als de eerste Europese president, moeten wij Belgen daar dan blij mee zijn? Is er in dit land dan nog één of andere 'oude rat' te vinden die het aandurft om trachten te voorkomen dat het door rechts-Vlaanderen verscheurde België totaal uit mekaar valt? Het feit dat Politici, na het bewijs van enig staatsmanschap geleverd te hebben, gewoonweg afgevoerd worden, of uit eigen beweging vertrekken naar het Europees niveau, zegt genoeg over onze politieke cultuur.

Hoe dan ook, waar er voorheen steeds een min of meer valabele 'opvolger' opdook, is deze nu in geen velden te bespeuren...

Gelijk en gelijkwaardig

Van nature uit zijn mensen niet gelijk aan mekaar. Zelfs met de best mogelijk opleiding zijn en blijven zij zowel psychisch als fysisch in min of meerdere mate ongelijk in hun mogelijkheden.

Als gevolg daarvan geldt zelfs in onze huidige moderne democratische maatschappij de macht van de ‘sterkste’. Daardoor heeft de verstandigere, rijkere, aantrekkelijkere, en/of charismatischere het, vooral materieel, beter en gemakkelijker dan zijn minder begaafde, minder gegoede, en minder uitstralende medemens

Onze maatschappij kent, al naargelang hun kennis en capaciteiten, grote verschillende financiële en maatschappelijke waarden toe aan functies en prestaties van personen, .

Daardoor beschouwen en behandelen wij elkaar als ongelijkwaardig en wordt een standenmaatschappij gecreëerd welke gebaseerd is op status, afgeleid volgens functie, inkomen en bezit. In dat opzicht is er dus nog niets veranderd en leven wij nog steeds in een standenmaanschappij.

Met allerlei ‘sociale’ maatregelen worden de negatieve gevolgen van de maatschappelijke ongelijkwaardige behandeling verzacht, of voor zover mogelijk geneutraliseerd. Daardoor bestrijdt men weliswaar de pijn, maar wordt het bestaansrecht van de ongelijkwaardigheid bestendigd.

Gelijkwaardigheid nastreven behelst het verwerpen en bestrijden van de maatschappijvorm welke gestoeld is op de verschillen in bepaling van menselijke waarde. Het aanvaarden van deze maatschappijvorm houdt dus per definitie in, dat men de ‘ongelijkheid in waarde’, dus de ongelijkwaardigheid accepteert .

Rechtvaardigheid en gelijke kansen

Sinds de sociaal democratie het fundamentele socialisme afzwoer, dat de effectieve gelijkwaardigheid nastreefde via een maatschappijvorm waar alle grondstoffen, productiemiddelen en voortbrengselen gezamenlijk bezit zijn, werden begrippen als ‘rechtvaardigheid’ en ‘gelijke kansen’ steeds hoog in het vaandel gevoerd. Door het wegvallen van de ‘communistische dreiging’ uit het oosten, heeft het neo-socialisme zich nog uitsluitend toegelegd op verzachten en het aanvaardbaar maken van de kwalijke gevolgen van de strevers- kennis- bezit- en consumptiemaatschappij, voor de minder fortuinlijken en de zwakken .

Het begrip ‘rechtvaardigheid’ impliceert dat eenieder zijn deel krijgt, al naargelang hij bijdraagt om het te verdelen goed te bekomen. Het aanvaarden van het waarderingscoëfficiënten voor posities, functies en geleverde prestaties, maakt dat menigeen die rechtvaardigheid als onrechtvaardig ervaart.

Opdat er sprake zou zijn van ‘Gelijke kansen’ moeten er ook gelijke mogelijkheden worden geboden, of althans verschillende mogelijkheden waarvan de optelsom toch het zelfde mogelijkheidsresultaat geven. Vraag is, hoe je iemand met één been ‘gelijke kansen’ biedt om het in de 100 meter hardlopen op te nemen tegen een handicaploze sprinter. Met gelijke kansen bedoeld men natuurlijk alleen dat mensen met dezelfde capaciteiten ook dezelfde middelen krijgen. Nochtans laat men het voorkomen alsof men met een betere begeleiding en betere verzorging, de eenbenige sprinter dezelfde kansen worden geboden als de tweebenige., dus dat men ook mensen met minder verstandelijke mogelijkheden, dezelfde kansen kan bieden om het zelfde te bereiken als de verstandelijk meer begaafde. Men hoeft geen hooggeschoolde specialist ter zake te zijn om de absurditeit van dergelijke stelling in te zien.

Daarenboven kan de positieve discriminatie die in bvb het ‘’gelijke kansenonderwijs ‘ wordt toegepast, eerder als een onrechtvaardigheid worden beschouwd omdat het afbreuk doet aan het principe van verdeling en waardebepaling volgens lichamelijk en /of geestelijk vermogen.

De begrippen rechtvaardigheid en gelijke kansen zijn bijgevolg in tegenspraak met mekaar. Het gezamenlijk gebruik ervan, evenals het individueel verkeerd bedoeld gebruik, behoren bij de platte demagogie die zowel sociaal democraten als sociaalliberalen gebruiken om de massa te misleiden en zodoende een schuldgevoel tegenover de minderbedeelden te voorkomen.

Een rechtvaardige maatschappij.

De vraag is niet of wij een rechtvaardige maatschappij willen, dan wel of wij de begrippen rechtvaardigheid, vrijheid, en zelfontplooiing in hun huidige omschrijving blijven handhaven.

De vrijheid tot zelfontplooiing en de rechtvaardige inning van de daardoor bekomen vruchten zijn juist de oorzaak van de ongelijkwaardigheid waar deze standenmaatschappij haar bestaansrecht aan ontleent. Het kleine deel van opbrengst dat vermogenden afstaan om de minder bedeelden de nood te ontnemen om het hen te ontstelen, wordt hypocritisch uit als ‘sociale solidariteit’.

Rechtvaardigheid, in zijn traditionele omschrijving, is niet in overeenstemming te brengen, met de socialistische grondgedachte van gelijke verdeling van “het gemeenschappelijk erfgoed van het mensdom en zijn natuurlijke en economische voortbrengselen”.

Een socialistische samenleving is gestoeld op het recht van elkeen op een evenwaardig deel van het erfgoed en zijn voortbrengselen. In die zin is in een maatschappijvorm gestoeld op de ‘rechtvaardigheid’ van verdeling volgens vermogen en prestatie volgens waardebepalingen, onrechtvaardig.

Democratie en kapitalisme

In een democratie, waar de meerderheid van de bevolking, mede dank zij de voor velen onnodige sociale correcties, voldoende middelen en mogelijkheden heeft om met elkaar in competitie te treden en met wisselend succes een aanvaarbare levenstandaard te bereiken, is het vrijwel onmogelijk om een voldoende groot draagvlak te creëren om, via een gelijkwaardige verdeling, (dus een vermindering van het eigen vermogen, bezit en winst) tot een andere maatschappijvorm te komen.

In de West-Europese en Noord-Amerikanen democratieën krijgt het fundamenteel socialisme geen enkele kans o mdat alleen een kleine minderheid (15 tot max 20%) daar beter van zou worden, en een grote meerderheid hun levensstandaard aanmerkelijk zou zien verminderen.

Om die reden zijn de westerse socialistische partijen, na het wegvallen van de ‘communistische dreiging’, nog meer dan voorheen, zich alsmaar meer in het kapitalistische systeem gaan inbedden, en hebben voor zover nog aanwezig, het socialistisch ‘gelijkwaardigheidverhaal’ vervangen door een ‘gelijke kansendiscours’. Het onvermogen om daar ook effectief resultaat voor de ‘achteruitgestelden’ mee te behalen maakt de sociaaldemocratie steeds ongeloofwaardiger. De links-liberale stroming die in centrumrechtse kringen steeds meer aanhang verwerft, en nog in weinig verschilt van de sociaaldemocratie, dreigt deze laatste zo niet op te slokken, dan toch langzaam verder te transformeren. Het gevolg daarvan is een gestage afkalving bij het gefrustreerde deel van hun fundamenteel-ideologische achterban

De utopie van de gelijkwaardigheid.

De democratie staat, althans in het noordelijk halfrond van deze wereld, een maatschappijvorm waar men gelijkwaardigheid nastreeft, in de weg. Zolang een meerderheid van een bevolking bestaat uit rijken en bemiddelden, zal de achteromhinkende minderbedeelde minderheid afhankelijk zijn van de solidariteit die de meerderheid bereid is op te brengen. De hebzucht, eigen aan het mensdom, het door rechts populair gepromote individualisme en de vrijhei tot zelfontplooiing, zorgen ervoor dat de bereidheid tot solidariteit sterk afhangt van de mate waarin men daar zelf (onnodig) deel kan aan hebben.

Daardoor gaat een groot deel, van de middelen, bedoeld ter ondersteuning van de zwakkeren in deze maatschappij, ook naar diegenen die het in feiten niet nodig hebben, en blijven de effecten voor de werkelijke doelgroep ondermaats.

Zelfs in een kapitalistische maatschappij zou het theoretisch mogelijk moeten zijn om diegenen die niet of in onvoldoende mate “aan de wedstrijd” kunnen deelnemen, een maatschappelijk aanvaardbare levenstandaard te bieden, indien de middelen die daarvoor aan de gemeenschap worden afgedragen, alleen diegenen ten goede komen die het nodig hebben.

Met ons sociaal zekerheidsysteem wordt een groot deel van de middelen aangewend om ook rijken en bemiddelden, via lineaire betoelagingen zoals o.a. ziektekosten, kindergeld, schoolgeld, pensioenen e.d. onnodig ‘zakgeld’ toe te stoppen. In tijden dat de ‘onbetaalbaarheid’ van het systeem steeds meer en harder wordt uitgeschreeuwd, zou men dat ‘gelijkheidsbeginsel’ best eens in vraag moeten stellen.

Gelijkwaardigheid en de hiaten in de antidiscriminatiewetwetgeving

In onze grondwet is het principe vervat dat iedere burger gelijk is voor de wet. De grondwetgever bedoeld daar mee dat de wet voor iedere burger geldt. Sommigen menen dat te moeten interpreteren als zouden alle burgers in de wetten een gelijke, laat staan gelijkwaardige behandeling krijgen. In feiten dienen heel wat wetten juist om een bepaalde of beperkte groep van burgers bepaalde voorrechten te verlenen of verplichtingen op te leggen.

Een treffend voorbeeld van wetgeving die het aureool van gelijkwaardigheid wordt toegewezen, maar door zijn selectieve opsomming juist de ongelijkwaardigheid bevestigd is de antidiscriminatiewetgeving. De wetgeving verbiedt discriminatie op grond van afkomst, nationaliteit, ras, huidskleur, godsdienst e.d. maar spreekt met geen woord over de discriminatie op grond van o.a. kennis, verstandelijk vermogen, functie en status. Nogal logisch, indien dat wel het geval zou geweest zijn, zou zij de grondvesten van onze maatschappij aantasten.

Besluit

Democratie, vrijheid, zelfontplooiing en rechtvaardigheid zijn niet in overeenstemming te brengen met het streven naar een maatschappij waar iedereen, onafhankelijk van zijn weten en kunnen, een gelijkwaardige behandeling krijgt en op gelijkwaardige wijze aan het maatschappelijk leven kan deelnemen.

Democratie geeft de macht aan de meerderheid. De democratische’ inspraak’ van de minderheid is zuiver informatief en in feiten niets meer dan een ‘doekje voor het bloeden’. Alleen als de ‘zwakken’ de meerderheid vormen, en zij daarvan bewust gebruik willen maken, kan democratie positief zijn, maar in desgevallend krijgt democratie meestal geen kans .

De vrijheid om zichzelf te ontplooien, en de rechtvaardigheid om daar de vruchten van te plukken en zelf te beslissen wat men daar mee aanvangt, geven de meer ontwikkelde, beter gepositioneerde, en, over meer mogelijkheden en middelen beschikkende, macht en voorrechten. Daardoor ontstaat juist de ongelijkwaardigheid.

De wet van de jungle geldt in 2009 nog steeds. Duizenden jaren van beschaving hebben alleen de modaliteiten en de middelen aangepast waarmee zij wordt uitgevoerd.

Het is een politieke kunst om bijkomende belastingen voor de bevolking zodanig te verpakken alsof zij deze door anderen worden betaalt. Zo een 'kunstwerk' is de bijdrage die de Banken en de energieproducent Electrabel aan de gemeenschap (door onwetenden "de staat" genoemd) moeten leveren.

Men hoeft niet bepaald een boekhoudkundig of economisch expert te zijn om te begrijpen dat elke euro die de 'productiekost' verhoogt en bijgevolg de winst verkleint, in de 'verkoopprijs' wordt doorgerekend. De honderden miljoenen die de banken en Electrabel de komende jaren zullen leveren, zal niet door hen maar door U en mij worden betaald.

Deze redenering komt niet alleen uit mijn laaggeschoold brein, maar wordt ook geproclameerd door de voormalig directeur van de Nationale Bank, en daarenboven nog bevestigd door een toch wel onverdachte bron: nl. de Deutsche Bank België

Nog zo een maatregel is de verlaging van de BTW in de horeca. Minder inkomsten dus voor 'de staat' (voor U en mij dus) welke voor een deel zou moeten resulteren in een verlaging van de verkoopsprijzen. Vooralsnog heb ik geen enkele horeca-uitbater horen zeggen dat hij zo gek zou zijn om een vermindering van zijn lasten ook in lagere prijzen om te zetten. (ook al is de btw geen belasting van de uitbater, maar van de consument)

Dus maakt het allemaal niet zo veel uit of de banken en Electrabel al dan niet daadwerkelijk betalen. Het zijn uiteindelijk U en ik die dat doen. En zo hoort het ook. Want tekorten op 'de' begroting, zijn tekorten op 'onze' begroting, want 'de staat' dat zijn wij, U en ik. De regering, de politici zijn diegenen aan wie wij het 'beheren' er van hebben toevertrouwd.

Wij moeten maar zo dom niet zijn...

Vorige maand stond allochtoon Vlaanderen op zijn kop omdat een tot voorheen heel tolerante Antwerpse concentratieschool alle hoofddeksels verbood en zodoende wou ingaan tegen de kledingsdictatuur uit conservatieve moslimhoek.

Opiniepagina’s en commentaren stonden bol van analyses en vooruitzichten dienaangaande. Menigeen waade zich zelfs aan filosofische afwegingen tussen godsdienstvrijheid en onderwijsvrijheid, en over hoe de hoofddoek slechts een symptoom is van onderliggende problemen, over de perverse effecten van een hoofddoekenverbod, en ga zo maar door.

Bij al die navelstaarderij durft men nog al eens te vergeten om verder dan zijn eigen of het volgende dorp, of zelfs land te kijken. Terwijl in Antwerpen Moslima’s betogen voor het onbeperkt recht op dragen van de hoofddoek, protesteren in Iran hun generatie- en geloofsgenoten, niet alleen tegen zowel de overheids- als sociale druk om in het openbaar gesluierd rond te lopen, maar tevens voor de Westerse idealen van de vrouwenemancipatie.

De contradictie tussen adolescente meisjes uit de fundamentalistische theocratie Iran, die tegen de hoofddoek betogen, en hun Antwerpse ‘cultuurgenoten’ die er voor betogen, is flagrant. Goed opgeleide en mondig Nederlands sprekende Moslima’s van de tweede en derde generatie in België, die een conservatief Islamitisch wereldbeeld verdedigen, terwijl hun rebellerende generatiegenoten in de Islamitische Republiek Iran zich daar tegen afzetten.

Volgens Sommigen wijst de mondigheid en assertiviteit van de huidige jonge allochtone generatie op integratie, maar juist de huidige situatie toont aan dat opleiding en taal weliswaar noodzakelijke maar lang niet voldoende zijn om voor een werkelijke integratie te zorgen.

De Antwerpse hoofddoekensaga gaat over de onvermijdelijkheid van keuzes in onze smeltkroes van culturen en godsdiensten. In dit geval over de keuze tussen de vrijheid van seculiere expressie en de vrijheid van religieuze expressie. Het verleden heeft uitgewezen dat het niet mogelijk is om alle verschillen in cultuur en religie te relativeren. We kunnen niet eeuwig verkavelen, vermijden en tolereren.

De demagogische realiteit geeft aan dat de multiculturele droom aan diggelen ligt en de tijd van ontwijken en gedogen definitief voorbij is. Wij hebben het probleem in feiten kapot gerelativeerd. Het falen van de integratie is een collectief falen en daar kan alleen met een grote collectieve inspanning iets aan veranderen. Op langere termijn zal de confrontatie uiteindelijk gevolgd worden door wederzijdse aanvaarding. Maar daartoe is de durf noodzakelijk om de termen van de aanvaarding ook zelf te bepalen.

Vooral in de steden kijkt de autochtone ‘man in de straat’ met lede ogen naar de steeds groeiende, en zich steeds meer manifesterende vreemde cultuur en zijn inherente godsdienst. Een andere cultuur, naast de zijne heeft hij schoorvoetend en met tegenzin kunnen aanvaarden. De eis tot dragen van de hoofddoek binnen openbare diensten en scholen wordt echter aangevoeld als het binnenbreken in zijn cultuur en daar een plaats opeisen, en daardoor voelt hij zich bedreigd.

De keuze moge duidelijk zijn: kiest men voor een maatschappij, bestaande uit naast elkaar levende culturen, of voor een maatschappij met een cultuur bestaande uit de elementen van de verschillende culturen, waardoor uiteindelijk een nieuwe cultuur ontstaat.

Op verschillende plaatsen in deze wereld leven, met wisselend succes, verschillende culturen samen, naast elkaar. In de weinige gevallen waar elementen uit verschillende culturen zijn ‘samengesmolten, was er pas na een lange en bloedige strijd sprake van een nieuwe cultuur en samenleving.

Het steeds opnieuw en feller oplaaiend ‘hoofddoekendebat’ staat in feiten symbool voor het failliet van een integratieproces dat ondertussen al twee tot drie generaties lang aansleept.

Hoe dan ook is het huidige ‘hoofddoekenconflict’ een goede zaak omdat het de noodzaak aantoont van een breedmaatschappelijke discussie. Een maatschappelijke discussie die niet alleen in Antwerpen, ook niet alleen in België, maar in heel West-Europa dient gevoerd te worden.

Als Bart De Wever (NVA) zijn zin krijgt, zal  de Vlaamse regering geen enkele Euro bijdragen om de federale begroting enigszins bij te springen. Dat de Vlamingen  tot nader order nog steeds Belgische staatsburgers zijn, en zij bijgevolg mee deel hebben aan het federaal begrotingstekort, verzwijgt deze politicus die er zoals nog heel wat 'volksgenoten', er veel voor over heeft om dit onooglijk kleine landje, zowel in oppervlakte als aantal inwoners, nog eens te halveren.

Dat een tekort op de federale begroting de toch al immense  Belgische staatsschuld doet aanzwellen, en dat 60% daarvan hoe dan ook ten laste van Vlaanderen komt, verzwijgt ons Bartje wijselijk. Ook rept hij met geen woord over de feitelijkheid dat Vlaanderen vrijwel al zijn inkomsten via dotaties van de federale overheid bekomt.  Het mag dan een natte droom van een deel van politiek Vlaanderen zijn, maar voorlopig is deze zogenaamde 'deelstaat' geen deel van een confederatie van onafhankelijke deelstaten die samen een overeenkomst hebben gesloten. Tot men het eens wordt om dat te wijzigen, blijft België een federale staat waar de regio's, vooral op fiscaal vlak, nog steeds een beperkte autonomie hebben.

De baten en schulden van de federale regering zijn dan ook de baten en schulden van elke Belg, en dus ook van elke Vlaming. En zelfs als het ooit tot een scheiding komt zullen de Vlamingen daar het grootste deel van in de schoot geworpen krijgen, samen met de meerderheid van de politici die nu in het federale parlement en regering zitten,...en die volgens De wever verantwoordelijk zijn voor de begroting waarvan hij zegt dat Vlaanderen daar niets mee te maken heeft... .

Misschien is de brave dame zelf geen fietsgebruiker en is het haar ontgaan dat fietsen, afgezien van een brandend voor- en achterlicht, ook  een voor- en achterreflector, en opzij reflecterende banden hebben, en een autobestuurder bijgevolg al stomdronken of stekeblind moet zijn om die met dimlichten niet op grotere afstand te zien. Haar redenering volgende,  zou men evengoed de brom- en  motorfietsers, alsook voetgangers in donkere kledij en zelfs op de rijbaan geparkeerde wagens, in fluomateriaal moeten hullen.

Alvorens een dergelijk belachelijk wetsvoorstel goed te keuren zou men best eens nagaan hoeveel procent van ongevallen met fietsers bij donker weer of 's nachts die men, ondanks  voorzien van reflectoren en reglementaire verlichting,  zou kunnen wijten  aan het "niet tijdig kunnen opmerken" van de fietser door een reglementair rijdende autobestuurder.

Daaruit besluiten dat  fluojassen iets kunnen veranderen aan onaangepaste en overdreven snelheid, controleverlies over het voertuig, dronkenschapdronkenschap van de autobestuurder, of foutief rijgedrag van de fietser zelf, is op zijn zachts gezegd, bedenkelijk.

In 1789 was in Frankrijk reeds een gelijkaardig, maar dan liberaal, revolutionair proces gestart dat 82 jaar zou duren en het feodale stelsel ten val bracht. Maar uiteindelijk keerde die revolutie zich tegen de liberale bourgeoisie, die zelf de bezieler er van was .

Het Franse (gewone) volk had namelijk ondervonden dat er van Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, uitgedrukt in fundamentele democratische zeggenschap, geen sprake was. Het lijfeigenschap, waarvan zij weliswaar bevrijd werden, werd vervangen door een kapitalistische "arbeidsmarkt", waar zij in concurrentie kwamen te staan met hun medearbeiders, waardoor de uitbuiting in feiten nog werd opgevoerd. De laatste revolutie van het franse volk vond plaats in 1870, en werd in de "Parijse Commune". het moderne, concrete socialisme geboren. In de loop der tijden ‘verwaterde’ dat socialisme,  mede door de evolutie in de Oost-Europese staten, in de West-Europese landen tot een soort ‘salonsocialisme’ of links-liberalisme.

Het is dus eerder lachwekkend om Liberale voormannen horen te verklaren dat het liberalisme iets nieuws zou zijn waarmee je een nieuwe wereld zou kunnen scheppen. Het liberalisme is daarentegen een totaal verouderde ideologie in verhouding tot de verlangens van de moderne mens. Het liberale denken, dat de individuele vrijheid als hoogste goed aanziet, heeft zich trouwens steeds ontwikkeld in een maatschappij die door grote ongelijkheid werd gekenmerkt.

Bovendien blijkt het liberalisme een asociale ideologie te zijn die het mogelijk maakt dat een kleine groep zich meester kan maken van de productie- en ruilmiddelen en zich zodoende verrijkt ten koste van de grote werkende gemeenschap. Het liberalisme veroorzaakt de tweedeling, of huidige driedeling, in de samenleving en is er gebaad bij om die twee- of driedeling te handhaven. De liberalen klagen steeds de overheidbemoeienissen aan, maar vergeten dat zij zelf de grondleggers zijn van het huidige overheidsapparaat, welke zij zodanig ingericht hebben, dat met politieke, juridische, politionele en militaire machtsmiddelen de ongelijkheid in stand kan worden gehouden.

Juist om de zogenaamde vrijheid van het individu te waarborgen dient er een strenge maatschappelijke sturing en controle te zijn Zodoende zorgt men er voor dat iedereen zoveel mogelijk zelf zou kunnen beslissen wat, hoeveel en in welke mate hij al dan niet bijdraagt aan de gemeenschap. Hoe groter de vrijheid van het individu, hoe sterker het sterke, en hoe zwakker het zwakke individu is. Daarom ook dat liberalen gekant zijn tegen vakbonden, ziekenfondsen, en andere groepsvormingen die het (groeps)gemeenschappelijke vooropstellen.

De asociale bezitsverhoudingen worden door de wet op het privaatbezit in stand gehouden. Openbaar ministerie en rechters staan meestal machteloos tegenover de fraudes en corrupte verrijking van de managers in het bedrijfsleven, de gezondheidszorg en het openbaar vervoer, m.a.w. de uitvoerders van de bezittende klasse. In de kapitalistische wereld vloeit maar een klein deel van de geldstroom van het nationale inkomen, naar de maatschappelijke voorzieningen. De grootste deel van de geldstroom vloeit, zonder echte democratische controle naar de beter gegoeden en vooral de rijken. Zo kan het gebeuren dat in één van de rijkste landen ter wereld, steeds meer mensen onder de armoedegrens leven en het zorg- en sociale vangnet steeds verder wordt afgebroken om de welstand van de betergegoeden in stand te houden en zelfs te vergroten.

De werkelijke verhoudingen binnen de kapitalistische maatschappij staan ver af van de liberale leuzen van Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap en zijn zelfs tegengesteld aan de opvatting van de grondlegger van het liberalisme, Adam Smith, die stelde dat gelijkheid pas kan gedijen als de overheid zo weinig mogelijk ingrijpt in het maatschappelijk gebeuren. De liberale overheden doen in feiten niets anders dan de voorwaarden vergroten voor het steeds rijker worden van de gegoede klasse ten koste van de laaggeschoolde werkende, zieke, werkloze en gepensioneerde gemeenschap.

De bewering van de neoliberalen, als moet je het socialisme zien, als een systeem waar de overheid alles betutteld is nonsens. Integendeel, volgens de doelstellingen van het wetenschappelijk oorspronkelijke socialisme dient 'de staat' binnen de socialistische maatschappij af te sterven, om uiteindelijk verdwijnen. Als de twee- of driedeling binnen de samenleving is verdwenen, dan is een staatsapparaat dat het systeem in stand moet houden overbodig, omdat het maatschappelijk leven dan is gebaseerd op talloze vormen van zelfbestuur waarin het liberale overheidsbestuur volledig is verdwenen.

In tegenstelling tot wat liberalen beweren is het (echte) socialisme een maatschappelijk stelsel waarin de machtsbetutteling is afgeschaft.  Voor intelectueel-rechts is een socialistische maatschappij echter "utopisch en speculatief". Nochtans was het voor de liberaalgezinden die in 1789 een nieuwe Franse constitutie opstelden, die met enige nuancering grotendeels best een marxistische toetsing zou kunnen doorstaan, geen utopische en speculatieve aangelegenheid, maar een concrete grondslag van een nieuwe maatschappelijke orde die geboren was in de schoot van de oude feodale maatschappij.

Zo zal de huidige kapitalistische maatschappij op termijn de moeder van een nieuwe socialistische samenleving blijken. De toekomst maakt dus zonder twijfel deel uit van de werkelijkheid.

De ene fraudeur is de ander niet, ook niet voor de Federale Overheidsdienst Financiën. Die ziet helemaal geen graten ziet in de benoeming van een 'belasting ontduikende' fraudeur tot gewestelijke directeur van een overheidsdienst welke hij voorheen zelf heeft bedrogen.

Het heet dat "De zaak zowel op strafrechtelijk als administratief en tuchtrechterlijk vlak afgehandeld werd vooraleer het voorstel tot benoeming werd gedaan." Men oordeelt dat "de begane overtreding niet opweegt tegen de functionele capaciteiten van de betrokken ambtenaar".

Met andere woorden : Een discriminatievorm die wettelijk nog niet bepaald is, discriminatie op grond van verstandelijk en intellectueel vermogen. Het zou iets geloofwaardiger zijn geweest indien men het gezegde: 'stropers de beste boswachters' als verantwoording gebruikt.

In de toekomst is er dus hoop voor criminelen van het lichte type zoals winkelovervallers, vandalen, carjackers enz. Als zij maar over de nodige bekwaamheden beschikken die opwegen tegen 'de begane overtreding' kunnen zij evengoed in aanmerking komen voor de functie van politiecommissaris.

Hoe dan ook, waarschijnlijk is de beslissing ingegeven door de overweging dat wij op één of andere manier, toch allemaal wel fraudeurs zijn, ieder volgens zijn mogelijkheden en 'bekwaamheden'...

De huidige financiële, en economische crisis die daar het gevolg van is, neemt de aandacht weg van het feit dat onze wereldwijde samenleving te kampen heeft met een veelvoud aan crisissen. Zo hebben wij ook een milieucrisis, een energiecrisis, een voedselcrisis, en een demografische crisis, om nog maar te zwijgen over de cultuurcrisis die de steeds meer uitdienende Islam veroorzaak in de westerse landen.

De ene crisis kan deels (mede) als een gevolg van de andere worden gezien, maar allen hebben zij gemeen, dat zij ontkiemd zijn uit ons kapitalistisch samenlevingsmodel, gestoeld op het onophoudelijk 'groeiprincipe'. Het groeiprincipe is in de natuur weliswaar terug te vinden, maar kent er een constante cyclus van afsterven en opnieuw herboren worden. De uitzonderlijke gevallen die niet aan die cyclus onderhevig zijn, kennen in de natuur geen groei, maar hoogstens een zichzelf vervangende of herstellende reproduceren.

Onze demografische, maatschappelijke en economische structuur, gestoeld op onophoudelijke groei is, dus tegennatuurlijk en daarom conflictueus met de natuurlijke omgeving waarin zij zich bevind. Het kapitalistisch economisch model van winst- en omzetgroei, welke een gestage groei van bevolking, productie en consumptie vereist, is gedoemd om uiteindelijk zichzelf te vernietigen. Recycling, en zuinig gebruik van energie en grondstoffen, sortering en, reducering van afval, evenals het optimaliseren van wind en zonne-energie zijn weliswaar lofrijke initiatieven die alleen een vertraging van de nadelige effecten van de groei, teweegbrengen.

De zogenaamde oplossingen die zelfs de meest fanatieke en fundamentele groenen voorstaan zijn korte-termijn oplossingen die geenszins bijdragen tot de oplossing van de kern van het globaal crisisprobleem. Onze moderne wetenschap welke de natuurwetten in grote mate negeren. Waar van oudsher de bevolking, als zij te belastend werd voor het milieu, door honger en epidemieën werd, wordt dit nu door technische en medische ingrepen voorkomen, al geldt dat in mindere mate voor sommige  derde wereldlanden. Waar voorheen natuurlijke veroudering en onvoldoende ziekteweerstand er voor zorgde dat de generatie hulpbehoevende ouderen tot een minimum beperkt bleven, doen wij er alles aan om het leven van zelfs als plant levende mensvormen te rekken.

Door de aanhoudende welvaartstijging van de laatste zestig jaar, wordt de levensstandaard en -omstandigheden welke men in  1950 als menswaardig en redelijk beschouwde, de dag van vandaag als armoede betiteld. Zelfs de relatief in weelde badende modaal verdienende burger meent alle reden tot klagen te hebben over feit dat hij wat prijsbewuster moet omspringen met zijn vliegtuigvakanties en tropische bestemmingen. Het hoge sterftecijfer onder de meer dan één miljard mensen op deze aarde, die ondanks alles in honger en ellende trachten te overleven, staat in schril contrast met de dagdagelijkse luxeproblemen welke ons dagelijks leven 'bezwaren'

Geen zinnig mens ziet de oplossing in een terugkeer naar de middeleeuwen, waar de mens nog grotendeels echt deel uitmaakte van de natuur. Maar even onzinnig is het te denken  of te hopen dat wij onze huidige welvaart, op welke wijze ook, onbeperkt kunnen blijven handhaven, laat staan, nog meer verhogen.  Nu grote delen van de voormalige derde-wereld zoals China, India en Brazillië, met rasse schreden hun 'deel van de koek' komen opeisen en niet mee willen betalen aan de gevolgen van het ongebreidelde expansie van de rijke industrielanden, getuigt het van ongeziene naïviteit te hopen dat de groei van 'de koek' gelijkmatig met hun groeiverlangen zal lopen.

Tot de dag van vandaag is nog niemand met een echte daadwerkelijke en duurzame en aanvaardbare oplossing gekomen voor de in eerste alinea opgesomde zeven crisissen. Niet omdat er geen echte oplossingen denkbaar voor zijn, maar omdat lange-termijnoplossingen,  gezien de aard van de problemen, op alle vlakken een drastische verandering vereisen in de levenswijze, zowel op maatschappelijk als op individueel vlak. De fundamenten van de menselijke samenleving, in all zijn geledingen, dienen vanaf de grond herzien te worden, en dienen een compatibiliteitstoetsing met de wetmatigheden van de natuur te doorstaan. Alleen als de mensheid er in slaagt om zijn levenswijze verenigbaar te maken met zijn bestaansomgeving is een vernietiging van zijn beschaving te voorkomen. In welke mate zijn beschaving, die hij gemakshalve verwart  met het begrip welvaart, daarvoor zal moeten inboeten, blijft een open vraag.

Maar de mens zou de mens niet zijn als hij zich geroepen zou voelen om, in plaats voor zichzelf, de weg voor de volgende generaties te plaveien, en daarvoor op zijn knieën door de modder zijn eigen weg af te leggen. Daarom dat naar alle waarschijnlijkheid, de enig haalbare oplossing, het afwachten is, en de evolutie zijn gang te laten gaan, daarbij hopend dat  de prijs die de mensheid voor zijn dralen zal moeten betalen achteraf de moeite waard zal blijken. Voor zover er dan nog iemand is om dat te beoordelen...

Renaat Van Poelvoorde.

Twee, toch wel opzienbarende nieuwsitems in de voorbije week, die deze anders zo saaie en nieuwsloze komkommertijd enigszins 'opfleurden'. Er was de Vlaamse eerste minister die met beteuterd gezicht zijn boosheid uitte over de Duitse regering omdat deze i.v.m. General Moters doet wat haar burgers van haar verwacht, en de Duitse belangen vooropstelt. Dat  de Europese tak van GM hoe dan ook diende in te krimpen, wist ook onze minister president. En dat dat het onooglijk kleine Vlaanderen ter zake geen partij is voor zijn oostelijke grote buur, en Opel-Antwerpen daarom hoogstwaarschijnlijk ten dode is opgeschreven, zijn zal hij wellicht ook  geweten hebben. Maar verkiezingen wint men niet met dergelijke wetenschap, zodoende...

Er was ook de federale minister van justitie die doodleuk kwam verklaren dat netten boven gevangenis-wandelkoeren  250.000 euro kosten (?), en dat men daar geen geld voor had. De voorbije toen jaar hebben de achtereenvolgende ministers van justitie elk om beurt wel één of meerdere grote criminelen zien ontsnappen. Als gevolg daarvan planden zij telkens nieuwe en betere beveiligingssystemen om dat in de toekomst te voorkomen. Nu blijkt echter dat geen van hen ooit op het illustere idee is gekomen om daar ook nog het nodige geld voor te voorzien. Alhoewel, is de kostprijs van een ruime gezinswoning niet wat overdreven om een net boven een plein te spannen?

En ten slotte was er nog de federale regering die eindelijk akkoord was gekomen over de illegalen en hun eventuele legalisering. Omdat men niet overeenstemming kwam over duidelijk omschreven legalisatiecriteria, besloot men om een paar tienduizend hier reeds lang verblijvende afgewezen asielzoekers hun dossier wat 'humaner' te herbekijken en te legaliseren. Voor wat de toekomst betreft zal men gewoon verder te doen zoals men bezig was: slecht dus! Een akkoord welke het gevolg is van het niet tot een akkoord komen, wordt in België ook als een akkoord beschouwd. Gans onze staatshervorming is daar trouwens op gestoeld.

Waar een klein land groot kan in zijn: in het onbegrijpelijk zijn!

In het begin van dit decennium, en dit tot de helft van vorig jaar, kraaiden alle experts op tv-kanalen en in de kranten dat de economie, dank zij het steeds 'vrijer' maken van de markt, goed draait. Na veertien lange jaren van stagnatie en deflatie, afgewisseld met aarzelende korte lichte heroplevingen, zag de toekomst er volgens hen rooskleurig uit.

En Inderdaad, vooral sinds 2005 leken de economische cijfers die euforie te rechtvaardigen. Het gemiddelde huishoudinkomen (en -uitgaven) zou jaarlijks met 5 procent gestegen zijn. De vermindering van de werkloosheid creëerde zelfs het nieuwe 'luxeprobleem' dat de stijgende werkgelegenheid, bij gebrek aan (juist geschoolde) werknemers, nog moeilijk werden ingevuld. De miljoenen banen die sinds 1990 van de westerse geïndustrialiseerde landen met de bedrijven meeverhuisden naar lage-loonlanden zoals zoals China, India en Oost-Europa, kwamen (volgens de cijfers) sinds 2004 gestaag terug naar Europa, Amerika en Japan . Sindsdien steeg de gemiddelde rijkdom van Amerikaanse, West-Europeese en Australische gezinnen, vooral omdat de prijzen van eigendom, zoals huizen en bouwgronden, omhoog bleven gaan. Veel van deze extra rijkdom werd dan ook gespendeerd, doordat families hogere hypotheken namen en het verschil uitgaven.

Het leek alsof de kapitalistische wereld opnieuw de hoek was omgedraaid rond de eeuwwisseling, na de dreiging van een grote recessie, al bleef Europa tot 2006 wel achterop hinken. De economische groei kwam in de meeste Europese landen zelden boven de 2,5%, en voor een systeem dat het van winstmaximalisatie moet hebben, was dat toch maar mager.

In werkelijkheid was de welvaartstijging die de burger sinds 2004 mocht ervaren dus miniem en slechts flinterdun. Het dagelijks bestaan van een doorsnee West-Europees gezin bestaat in regel uit twee ouders die lange uren kloppen om voldoende inkomen te verkrijgen ten einde hun 'modale' levensstandaard te kunnen behouden. De welvaart waarover men spreekt, gaat in grote mate slechts naar de top van de samenleving.

Afgezien van de groteske onrechtvaardigheid die het mondiale kapitalisme oplegt aan mensen die niet langer winst opbrengen voor de eigenaars van kapitaal, zijn de meeste grote Europese economieën in toenemende mate voor hun welvaart afhankelijk van de opbrengst van ‘diensten’, en steeds minder van de productie van goederen.

Maar zonder dat de verwerkende industrie nieuwe producten maakt die mensen kunnen gebruiken om te leven, kunnen de financiële sectoren geen winsten maken en mensen tewerkstellen. Het beangstigende verhaal van het kapitalisme in de 21e eeuw is evenwel dat die enorme greep van de grote financiële groepen betekent dat, indien ze ineenklappen, de productieve sectoren worden meegesleurd. En dat is nu juist wat gebeurde toen de bankencrisis uitbarstte.

Nog nooit in de geschiedenis van het kapitalisme heeft de toekomst zo sterk afgehangen van de aanhoudende stijging van de beurzen. Elke neergang in de prijs van aandelen en obligaties betekent een inzinking van het krediet, en daarmee de sluiting van reële productie. Het kapitalisme is vandaag zo parasitair, dat het met verlamming wordt bedreigd.

Het lijkt een paradox, dat de huidige bankcrisis het gevolg is van een wanhopige poging om de ‘welvaart’ te ondersteunen en een crisis te vermijden. De managers van het kapitalisme hadden de voorbije jaren namelijk de grootste financiële bel gecreëerd die de wereld ooit heeft gekend. De Amerikaanse, Japanse en de Europese Centrale Bank hadden het papieren krediet zodanig opgedreven in de vorm van wissels en leningen dat een gigantische schuld werd opgebouwd die driemaal het jaarlijkse nationaal product van de VS vertegenwoordigde.

Deze ontzaglijke schuld die opgebouwd was om het kapitalisme voort te laten boomen, ging uiteindelijk steeds meer kosten aan de ontleners (huiseigenaars, bedrijven en regeringen) om ze terug te betalen, wat uiteindelijk de ineenstorting van dit financieel kaartenhuis als gevolg had.

De toekomst van het kapitalisme, en dus van ons allen, hangt nu af van zijn parasitaire (financiele) financiële sector. Hun nood aan winst kan echter de gouden industriële gans vernietigen die de eieren van de winst legt. Onder al het gepraat over welvaart ligt deze fundamentele paradox.

De regeringen van de geïndustrialiseerde landen doen er alles aan om via gemeenschapsgelden het kaartenhuis terug recht te zetten, niet alleen door de op apegapen liggende banken te ondersteunen, maar ook de overproducerende en verliesopstapelende wereldconcerns (autosector) van de ondergang te redden. Het alternatief is wereldwijde massale werkloosheid en welvaartsachteruitgang, en is bijgevolg geen optie.

Het kapitalisme is tegen haar grenzen aangebotst en de reddingsmiddelen kweken de kankerkiemen welke tot een nieuwe botsingen leiden. De vraag is niet of, maar bij welke van de nog volgende botsingen het gezwel openbarst en het systeem onherroepelijk explodeert. De toekomst van het kapitalisme ziet er ver van rooskleurig uit.

Het heeft namelijk geen toekomst...

Renaat Van Poelvoorde.