uitzien

Lucht

de stilte, naakt
de stilte laakt
het haakt
losgeslagen gedachten
zij lijken uitgebraakt

mijn oren zijn dichtgemaakt
de wereld
is toegedaan

de tong verzaakt
en likt een verre maan
de wonden
ongebonden
een zin, 
reeds ongeschreven in lucht opgegaan

gaat hene
naar deze of gene
met gesloten monden
waar enkel lippen ronden

de stilte, naakt
zij laakt
raakt

Hemelse bruiden

ik zag twee engelen
zich met hoofd en haar
in elkaar verstrengelen
onder een topje van de berg

ze waren ontdaan van kledij
maar zover ik kan zien
vonden ze dat niet erg

zo dij aan dij

Doorgang

mijn moeder is niet meer
al even
ze heeft lang geleefd
broos van geest
dat is niet overdreven
geaard in schraal zand
en gelovige angst
met strenge kapiteins
mijn moeder is niet meer
al even
ze heeft mij gezoogd
gedroogd
wakker gelegen
bang voor woorden van buiten
en al lang voor het einde
zich in eenzaamheid
moeten bewegen
ook nog van oud naar jong
naar levende vergetelheid
mijn moeder is niet meer
dank zij haar mag ik rijk leven

Moeder

zij heeft binding met de herinnering
daar zij als vrouw is geboren
zij alleen draagt een kind naar het licht
een mens die bij ons mag horen

daardoor toont liefde een gezicht
doorheen de stuipen vóór de eerste dag
er start een verbond, toekomstgericht,
opgesteld door een haast natuurlijk gezag

geen ander geraakt zo gehecht
een leven kort of lang, ononderbroken
aan de weg van een kind, mens
die onvoorspelbaar is voorzegd

het is de moeder, onze moeder
de eerste vrouw van nabij
die eeuwig aanwezig wil blijven 
in de stromingen van ieder getij
ook als ik, de volwassene zelf 
zijn eigen gedicht wil schrijven

moeder laat nooit los
dat staat het gevoel niet toe
dat is pijnlijk en maakt soms moe

moeder is ook maar mens
kent de schaduw van het bestaan
en vaak getekend door het leven
maar heeft altijd een diepe wens
het onvoorwaardelijke door te geven

Verschieten

het wordt later
ik voel dat met mijn ogen
ik word later
verder weg van ritme
dat thans over mijn tijd is gebogen

meer en meer drijf ik mee
op voorbijgaand water
mijn tijd heeft minder haast
toch is het alsof ik 
sneller ren naar later,
naar eindeloosheid word gezogen

het is al maar vaker groen
een groeiend kind
het kind dat allengs
volwassenheid bemint

ik word ingehaald
vaker in grijs vertaald
ook als het ware doorzichtig 
praat als vanzelve omzichtig
haast tot zwijgen toe
het doel lijkt bepaald:
of raak ik in de toekomst verdwaald?

Blindelings

de afstand is nabij
doch in beton gegoten
een anti climax
heb ik de dodendrank
zelf ingegoten
of kijk ik mank
door ijzige emotie
wat was de liefde slank
of was het verbeelde negatie
de nacht was hel verlicht
het etmaal zonk weg
in de herhaling
de put gegraven
met modder gedicht
of was ik naief
mijn eigen dief,
mijn ziel opgelicht
met verboden gaven

Huiswerk 1963

ik ben als
een slinger van het
uurwerk, onder het stof
staande naast de stolp
het tikt nog in mijn hoofd
al is het een eeuwigheid gelee
ik zie haar nog met
open mond de middag inluiden
mijn hand voelt het tafeltapijt
waaraan ik wegdroom in
mijn schoolse werk
mij ontgaat de zware maag ook niet
en denk ook nog eens aan alles
dat geen algebra heet
bij de herontdekking van de wereld
zo, tegen drie uur
volgt de herkenning zonder woorden
dan, na een eeuwig moment
beantwoord ik met,,zo,,,,,
en gaat zij thee zetten
met jan hagel of chocola
en ontelbare witte stipjes
de middag is gebroken

Thuis

ik ben onder aan de berg
thuisgekomen na jaren van
omzwerven in belichte duis
ternis, helder zie ik de blauwe
lucht, nog verder dan tranen
die verdampen aan wimpers;
de rietvelden van de ziel in
het gevoel vastgeprikt als
spelden die glinsteren in het
aangezicht van mijn volle maan
nog eenmaal demp ik het vocht
en tel in mijn hart de som van
dalen en stijgen van doeken
in het toneelspel van beelden 
en ik mijn vingertop in 't zand 
begraaf naast twee dove oren

In het voorjaar

luister naar mijn dromen 
als ik jou andermaal vertel
met een zachte stem
wat je toe mag komen

neen, ik verdraai het daglicht niet
ben ook geen schaduw
die woont in de nacht,
voel maar de bries van tederheid
die de nieuwe aarde verzacht

ik ben het, de lente
die je naar binnen brengt
en ook naar buiten geleidt

diep in jou bevindt zich
ruimte met rust
vandaar uit wordt de koude
in slaap gesust en raakt je hart 
van het prille groen bewust

mijn strelende woorden
bereiken jouw geopende hand
en schenken je de fleurige bloesem 
die mij toch steeds weer overmant

zijn (1)

soms is alleen
niemand om je heen
vaak echter een gevoel
ieder weet wat ik bedoel
vertoeven in een woestijn
onherkenbare slijtende pijn
of verlaten van praten
met vragende ogen
die niemand binnen laten
een woord dat niet wordt gehoord
waar doofheid soms bekoort
lege straten
holle vaten
dode maten
open gaten met een verleden 
het is de herinnering beleven
van de schenkende moeder
soms ja, ook diep doordringend
in het onbewuste heden
of verlies, de adem bedwingend




Sein....(1)

manchmal ist man allein 
niemand um dich herum
jedoch oft ein Gefühl
Jeder weiß, was ich meine
als wäre man in der Wüste
unkenntlicher tragender Schmerz
oder von Reden verlassen
mit fragenden Augen
die Niemanden nach Innen lassen
ein Wort, das nicht gehört wird
Taubheit, die manchmal zieht
leere Straßen
Hohlgefäße
tote Kameraden
offene Löcher mit einer Vergangenheit
erleben einer Erinnerung
der Leben spendenden Mutter
manchmal ja, auch tief eindringend
im unbewussten Heute 
oder Verlust, der den Atem bändigt

soms zie ik in je ogen
de schemerende einder
als grens van het heelal
waarachter woorden vallen

al mateloos matig in getal
traag verdampend in een 
onzichtbare meander
en kennelijk onlogisch 
slingerend rijgend;
de vlakke echo spiegelend
van wie dan ook of jij, de ander

op de schouw tikt de pendule
weer de herinnering uit jonge jaren
waar de ouderdom rustte
en ik toekomst deed vergaren

zo herhaalt zich 
met de ziel in staar
op niet gespelde momenten

dat lente en winter
samenvallen in 
een enkel tijdloos gebaar

wat ik 
met jou deel
maakt van verscheidenheid
een leefbaar geheel

soms splijt het hart,
is ver even in de einder

*

ik reik de hand
als mijn schaduw
toch weer is geland

zij kijkt door het raam
en ziet haar ziel 
spiegelend
in gebroken glas

waarop dromen wiegend
vervliegen
langs de lijn, 
ongewild en alras

in een geblakerd aureool
dat heur haar kust
snaar voor snaar
gelijk een fluwelen gebaar,
de ontvouwende leegte sust

waar vind ik mijn lief
nog warm van lijf
die mijn hart verrukt
terwijl ik de einder verdrijf
uit dwingende gedachten

ik wil niet geraken
tot een zuigende zucht
van een droge vrucht
in droevig verwachten

ik ben er nog
jij ook 
zie ik door mijn olijke kijkers
en toch
het voelt zo vreemd
echt gemeend
je bent een van die zeikers
een vreemde eend in de bijt
waarvoor niemand zich neervlijt

er bestaat geen nederigheid
voor mensen als jij
gevuld met rijstebrij
plompverloren klei
een pissebed ben jij,
'k heb een hekel aan jou
druiloor in de kou
slijmbal in korte mouw
je bent aan lager wal geraakt

zo, ik begin de week met
een schone lei
zeven naakte dagen voor mij
mijn zelfbeeld middels spuwend gal
verkleurd
heb mezelf lekker verscheurd
dat lucht op.
nu is axe aan de beurt.
en ben weer apk goedgekeurd

ik ben er nog
jij ook 
zie ik door mijn olijke kijkers
en toch
het voelt zo vreemd
echt gemeend
je bent een van die zeikers
een vreemde eend in de bijt
waarvoor niemand zich neervlijt

er bestaat geen nederigheid
voor mensen als jij
gevuld met rijstebrij
plompverloren klei
een pissebed ben jij,
'k heb een hekel aan jou
druiloor in de kou
slijmbal in korte mouw
je bent aan lager wal geraakt

zo, ik begin de week met
een schone lei
zeven naakte dagen voor mij
mijn zelfbeeld middels spuwend gal
verkleurd
heb mezelf lekker verscheurd
dat lucht op.
nu is axe aan de beurt.
en ben weer apk goedgekeurd

telkens als ik
een kleed afleg
zie ik na de woestijn
een herkenbare weg

als ik mijn schrift
ooit niet meer aanleng
zal er dan een beeld zijn
waar mijn ziel zich
weer opnieuw in grift

of zal het laatste 
mij eeuwig naken
een nog verdere vulling
van mijn testament wraken

soms, kijk ik willoos
in het veranderlijke
en ervaar de sfeer
van het vergankelijke
in hedendaags zijn

zal ik opnieuw opstaan
in de ouderdom, maar
als immer in aanvang
kinderlijk klein

of is de lucht open
mijn dracht verlopen
en slijtage niet meer telt

natuurlijk is het zo
dat allengs mijn rug
naar dichterbij helt,
waar het aangezicht eeuwig
wordt verlicht, 
mijn tijd verlopen is
en enkel de laatste liefde nog geldt

liefde klinkt 
als verleden tijd

ook is het wezen 
in onbegrip, 
aards uitgedijd

het echoot ooit 
in holle frasen
over een droge lip

waar is de tijd
dat we eenvoudigweg
in ogen lazen
en men woorden mijdt

of enkel de hand reikt
en warmte schenkt
in wederkerigheid

*

"ik ben voor jou lief, 
als een vlinder die
in alle tederheid
op struiken neerstrijkt"




Liebe

Liebe hört sich
altmodisch an

sie ist wesentlich
in Unverständlichkeit,
irdisch aufgebläht

wie ein Echo
in jeder Rhetorik
auf trockenen Lippen

wo ist die Zeit
daß wir einfach
in Augen lesen
und man Worte vermeidet

oder nur die Hand greift
und Wärme gibt
in Weckselseitigkeit

*
“Ich habe dich also lieb” : 
wenn ein Schmetterling
mit all der Zärtlichkeit
auf Büschen sich niederläßt

ín de winter, 
die vaak grijs is gemutst
zoek ik de romantiek
van de witte koude
draag dat nog bij me
als jeugd en verte,
ik aan verlangen bouwde

al gaat dat werkelijk voorbij,
niet tegen te houden,
het vertelt nog van toekomst
dat moest ook wel

toenmalig vriezen,
ver onder nul,
als ik de schaatsten onderbond
dwong mij wel die richting kiezen

de tijd van de kolenkit
buiten vullen in de vries
op sloffen, nog geruit

de drogende was
rondom de warmtebron
de ketel met die
flutterige fluit

je wist niet beter
het was de zon
waar je een soort 
van moed vond

nu draai ik aan een knop
met onzichtbare lont.

soms is mijn aarde
niet groter dan twee voeten
en mijn hoofd het heelal

anderen zijn de schimmen
die onaantastbaar wroeten;
innerlijke duivels die de schaduw
in mij willen beminnen,
en al doende licht doen dimmen

dan heb ik weer echt weet
hoe naakt ik staar naar dromen;
en dat ik enkel door te sterven
bij jou, de onzichtbare
andere mens kan komen

dat ik de dageraad
opnieuw zal kunnen erven
en ontspruitende hoop 
weer in mij mag wonen

*

ik ruik dan opnieuw jouw geur
en proef de lippen van het zachte woord
aanschouw mijzelf in mijn eigen kleur:
de ziel welke mij toebehoort



Die Verlassenheit

manchmal ist meine Welt
nicht größer als zwei Füße
und mein Kopf das Universum 

die anderen sind Phantome
die unantastbar wühlen:
innere Teufel die die Schatten
in mir lieben wollen
und so das Licht abblenden 

dann weiß ich wieder genau
wie ich auf nackte Träume starre;
und ich nur durch das Sterben
zu dir, dem unsichtbaren
anderen Mensch kommen kann

daß ich die Morgenröte
wieder erben
und sprießende Hoffnung
auf’s neu bei mir wohne darf

*
ich rieche dann deinen Duft 
und schmecke die Lippen 
des weichen Wortes
sehe mich in meiner eigenen Farbe:
die Seele, die zu mir gehört

als ik Anne 
in de armen
krijg aangereikt
opdat ik haar even
met mijn hart kan verwarmen

schenkt zij mij haar blik
en ervaart slechts
aanwezigheid

zij kijkt naar mij
nog ontdekkend,
ik naar haar
in genegenheid

doch beiden 
sprakeloos een
prille band opwekkend