Naar de inhoud

TESSENDERLO, VROEGER EN NU

akke.beakke.be
Image and video hosting by TinyPic

tessenderlo3vk.gif

welkomglitter1pj.gif

Véél kijk- en leesplezier
lijnstarbt4.gif
fabrieksrampgj3.gif

Donderdag 9 november 2006

Molen ne 1 - BAALMOLEN

Baalmolen.
Ik begin met deze molen omdat die mij het bekenst voortkomt, wij gingen daar in de buurt altijd ravotten toen wij nog snotters waren. Mijn grootvader kende wel een aantal boerkens waar hij met bevriend was, en voor hen ook veel belopen had voor hun pensioen en andere toestande ( hij was gemeente- en provintieraadslid ) Zodoende kon hij in ruil wat "koren" bekomen dat hij dan tegen speciale dagen liet malen, dan bakte ons moe daar witbrood van, zij noemde dat " een witte mik " Als de boeren het koren hadden afgedaan, gingen zij daar nog eens met de grove gritsel over, om de korenhalmen samen te gritselen. Nadat zij dat gedaan hadden gingen wij met goedkeuring van die boer, met ons allen naar dat veld, zo'n meter afstand van elkaar, dit om de eventuele " korenaren " die er toch nog lagen te verzamelen, en na een een paar uurtjes hadden wij toch nog een fixe buit binnen, zeker genoeg om nog een " mik " te bakken. Nu zou de jeugd dat " travikken " noemen, maar wij deden dat met plezier, ook niet te vergeten, het was oorlog toen in die tijd.
Baalmolen.
Geen molen te lande is wellicht zo bekend als onze Baalmolen; daarvan komt de eer toe aan MINUS VAN LOOI (schrijver uit Tessenderlo). Het Davidsfonds in het Zuiden, het Thijmfonds in het Noorden brachten zijn sterk alhoewel onevenwichtig boek in haast alle gezinnen. Afgaand op het jaartal dat in zijn onderbouw gebeiteld stond werd deze open standaardmolen in 1747 opgericht.
Een Huygens was eigenaar en exploiteur tegelijk. Een eeuw lang zullen de Huygensens elkaar van vader op zoon opvolgen.....
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 17:18 Reageer op dit bericht
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen
Donderdag 9 november 2006

Eens diep in de archieven gedoken.

Een paar dagen terug kreeg ik van een blogmaat een vraagje over een bepaalde Molen die ooit in Tessenderlo zou hebben gestaan. Wel ik heb zoals al gezegd eens diep in de archieven gedoken, en een goed resultaat gevonden, dus hieronder al de molens die ooit in Looi hebben gestaan, met de nodige informatie erbij.
Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door paulsax om 13:19 Reageer op dit bericht
Woensdag 8 november 2006

In welke vorm komt het toponiem Tessenderlo voor..

In welke vorm komt het toponiem Tessenderlo voor?

1135   TESSENDERLON.            1363   THESSENDERLOYE
1160   THESSENDER LON.         1365   LOEN.
1185   TESSENDERLO.               1371   TENSENDERLOE.
1188   TESSENDERLOEN.          1373   TESTENRELOE
1200   TESSENDERLOY.             1376   TASSENDERLOU
1203   TESSENDRELOZ.             1379   YASSENDERLOO
1242   TESSENDERLOE.             1381   TESSELRELOE
1285   TESSENTERLOE.             1386   TESDENDERMOE
1295   TESTENDERLO.               1400   LOE
1296   TESSENDERLOY.             1636   LOO
1298   TESTERLOE.          XVIII eeuw   TIESSENDER LOZ
1298   TESTENDERLOE.             1730   SENDERLO.
1323   TESSENDEERLOE.           1793   TESSENDERLOOZ 
1323   TESSENDERSOYE.
De spelling van Tessenderlo heeft vaak aanleiding gegeven tot de zonderlingste corrupties. Zo komt op de XVII e eeuwse gemeente zegel TESTENDI-ETLLO voor. Op een staanklok
(eigendom j. Cornelissen, Rubensstraat 36 Turnhout ) staat HTSENDEULOO gegraveerd. Ze is het werk van de Looienaar Henri Vliegen. Het eerste element van onze dorpsnaam is afgeleid van het aloude " texuander "= tehswa. Anders zit het voor " teisterbant ". Zo heet, van 697 tot in  de XII e eeuw de streek ten noorden van s'Hertogenbosch, aan de boorden van de Maas en de Waal. Zij vormde de noordgrens van Toxandrië. Het eerste lid " teister" is hier niet ontstaan uit het Oudgermaans "tehswa ", maar wel uit de nevenvorm daarvan " tehstra " met dezelfde betekenis. "Bant" , betekend streek, net als in Brabant

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 14:52 Reageer op dit bericht
Woensdag 8 november 2006

Hier volgt nog een reeks over héél oud Tessenderlo.

Grenzen en grensbetwistingen.

Tessenderlo grenst ten noorden aan Vorst provincie Antwerpen, en Kwaadmechelen, ten oosten aan Oostham, ten zuiden aan Paal, en Deurne, Schaffen, Molenstede en Zichem die alle vier deel uitmaken van Brabant, ten westen aan Averbode in Brabant en Veerle op Antwerpsgrondgebied. Thans is Tessenderlo voor 66% provincie, vroeger voor  66% landsgrens. Eén enkele grenspaal is deels bewaard gebleven, nl BOORTJE-STAAK op de limiet Tessenderlo Oostham
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 13:26 Reageer op dit bericht
Woensdag 1 november 2006

Tot Slot.

Slot.

Aan de heer Fransman vroegen we, toen veertig jaar na de ramp, hoe het kwam dat de geteisterden toch nog maar eens moesten betalen voor een woning in een " door de solidariteit van gans de bevolking" opgetrokken woonwijk..De toenmalige Bijzondere Commisaris voor Tessenderlo beweert dat de Steendriesen gebouwd en betaald werd door de staat. Het totaal bedrag dat door de Belgische bevolking geschonken werd, zou ongeveer 16 miljoen bedragen hebben. Ongeveer 12 miljoen daarvan werd gestort aan het Nationaal Steunfonds en daarnaast stroomden er nog giften toe bij het Commisariaat en bij de fabriek voor haar personeel.
De giften zouden intregraal gegaan zijn naar aankoop van doodskisten, voedsel, kleren, meubels, materiaal voor de herstellingen van huizen, enz.
Inderdaad, de woonwijk werd gezet op initiatief van de staat, en werd ook door de staat betaald.

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 12:56 Reageer op dit bericht
Woensdag 1 november 2006

Steendries; De officiële inwijding.

B. Steendriesen, de officiële inwijding.

De officiële inwijding van deze " staatswijk" had plaatst op 18 Maart 1943. Op dat ogenblik waren er 16 huizen bewoond. De plechtigheid werd bijgewoond door tal van hoogwaardigheidsbekleders en,  zoals het bij zo'n gebeurtenis past, werden er tal van speeches afgestoken.Pastoor Beets zegende de gedenksteen, waarop te lezen staat;
Hoe vind je dit bericht? 2 stemmen
Geschreven door paulsax om 12:31 Reageer op dit bericht
Woensdag 1 november 2006

De Steendriesen.

7. De Steendriesen. ( nieuwe wijk.)  A.

Om te voorzien in de huisvesting van een groot aantal gezinnen, werd kort na de ramp besloten een woonwijk te bouwen, n.l. de wijk "STEENDRIESEN", bestaande uit 60 woningen, en 6 handelshuizen. Architect L. Peeters werd belast met het hoofdtoezicht op de werken. Op het ogenblik dat het terrein voor deze woonwijk gekozen werd, was de beslissing over het al of niet heropbouwen van de fabriek nog niet genomen. Zo werd een grotendeels braakliggend terrein vlak bij de dorpskom voor de wijk aangewezen. De plans werden na de principiële goedkeuring van het opzet, in drie weken tijds uigewerkt. De uitvoering ervan werd wel enigzins vertraagd door de tijdsomstandigheden, doch een vijftiental maanden na het begin van de werken waren reeds al de huizen bewoond. Voordien werd een treinspoor aangelegd van het station tot aan de Steendriesen om het vervoer van de materialen te vergemakkelijken.( zie bijgaande foto)
Hoe vind je dit bericht? 6 stemmen
Geschreven door paulsax om 12:20 Reageer op dit bericht
Woensdag 1 november 2006

Het Dorp.

6. Het Dorp.

Het eerste doel van de inwoners van Tessenderlo was hun huis opnieuw woonbaar te maken. Pas later kon worden gedacht aan de wederopbouw. Hierboven werd er al vermeld dat er toezicht gehouden werd op het " estetisch" uitzicht van de gebouwen. Zonder toestemming mocht er niets worden heropgebouwd. Twee jaar  na de ontploffing zouden de meeste huizen uit hun puin herrezen zijn, behalve deze die kort bij de fabriek gelegen waren.
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 11:44 Reageer op dit bericht
Woensdag 1 november 2006

Het St- Jozefssenatorium.

5. Het St- Jozefssenatorium.

Het St - Jozefssenatorium werd niet heropgebouwd. De belangrijkste reden was de slechte ligging, n.l. recht tegenover de fabriek.
Veel later werd op die plaats een sportterein aangelegd, grenzend aan de nieuwe school
" Het Colege "

Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 11:06 Reageer op dit bericht
Woensdag 1 november 2006

De Zusters van Liefde.

4. De Zusters van Liefde.

Ook de gebouwen van de Zusters van Liefde hadden grote schade opgelopen, die evenwel reeds in 1943, door toedoen van pastoor Beets, werd hersteld. In hetzelfde jaar werd het nieuwe klooster  opgebouwd, naar het plan van architect Daniëls uit Maaseik, hoewel met enkele wijzingen, aangebracht door architect J. Ritsen.
In 1946 werd de Lagere School opgetrokken. De Huishoudschool in de Stationstraat, waarvoor de plans werden gemaakt door achitect Gessler, dateerd van 1949. De huidige bewaarschool staat er vanaf 1957.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 10:37 Reageer op dit bericht
Maandag 30 oktober 2006

De Vakschool.

C. De Vakschool.

De directeur- generaal van het Ministerie van Economische Zaken, Prof. Ir. . Peeters, stuurde op 9 Juni een rondschrijven naar alle Vakscholen van het land, met het verzoek om iets van hun uitrusting of gereedschap af te staan aan de zwaar geteisterde inrichting te Tessenderlo. De reactie was ZEER positief; vijf scolen gaven aanzienlijke geldelijke steun,, twintig andere stonden allerhande machines en gerief af voor de wederuitrusting van de school.
In 1949 werden de nieuwe, moderne uitgeruste werkplaatsen voor de afdelingen Houtbewerking, Elektriciteit, Metaalbewerking en Typografie in gebruik genomen. In 1951 kwamen de nieuwe leslokalen klaar.
( in die tijd zat ik in de vakschool, het tweede en derde leerjaar metaal bewerking deelde één barak, en hadden samen " werkhuis " Later zijn wij naar de nieuwbouw gegaan, hebben dus de verhuis meegemaakt, daar heb ik dan nog het 4e jaar gedaan, Draaien - Freezen.)
Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door paulsax om 16:14 Reageer op dit bericht
Maandag 30 oktober 2006

De lagere school.

A. De lagere school.

Zes halfvernielde klassen werden ingericht voor dakloze gezinnen. Langs de stationstraat trok men acht noodklassen op. Het middengebouw, dat niet al te veel schade had geleden, kon nog worden hersteld. Begin September 1942 gingen de leerlingen terug naar de Broeders.
In 1952 waren de nieuwe schoolgebouwen, naar de plannen van architect L. DE BRUYN, klaar. Op 11 Juni 1955 werden ze ingezend door Mgr. Kerkhofs.

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 15:41 Reageer op dit bericht
Maandag 30 oktober 2006

Heropbouw " BROEDERS VAN LIEFDE SCHOOL"

3. Heropbouw " SCHOLEN BROEDERS VAN LIEFDE.

De Broeders van Liefde waren het zwaartst getroffen door de Ramp. Hun gebouwen waren zo goed als volledig vernield; alleen het midden bebouw was, vergeleken met de rest slechts licht geteisterd. Van les geven was er dat schooljaar geen sprake meer. Heel wat leerlingen schakelden dan over naar scholen in de omliggende gemeenten. Vele kinderen werden ook tijdelijk in gezinnen buiten Tessenderlo geplaatst. De broedrs konden beginnen aan de wederopbouw van hun scholen.
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 14:38 Reageer op dit bericht
Maandag 30 oktober 2006

De Fabriek.

2. De fabriek.

A. Wordt de fabriek P.C.T. op dezelfde plaats terug opnieuw opgebouwd.

Dit is wat bijna iedereen zich moet hebben afgevraagd. zoals altijd waren er voor- en tegenstaanders. Volgens burgemeester Clerckx bestond er geen twijfel. de fabriek moest opnieuw in Tessenderlo worden opgebouwd, maar niet vlak bij de dorpskern.
Zoals iedereen wel weet, werd de fabriek P.C.T. weer opgebouwd......... en wel op dezelfd plaats. In  Bouwkunst en Wederopbouw van Mei- Juni 1944 schrijft architect Jos Ritsen, hoofd van het Stedekundig Bureau voor Tessenderlo hierontrent het volgende:
" Voor het opmaken van het plan van aanleg moest eerst en vooral een beslissing worden genomen betreffend het al of niet heropbouwen van de fabriek op dezelfde plaats. Stedekundig gezien, was de ligging van de fabriek ongunstig en was de conclusie dan ook, als men de fabriek niet als een gevaarlijk bedrijf diende te beschouwen, men toch van een voor de gezondheid schadelijk bedrijf diende te spreken, voor hetwelk een ligging diende gekozen, waardoor de schadelijke invloeden niet zouden kunnen inwerken op een wooncentrum. Ze dient een terrein te verkrijgen, in het belang van aanvoer en afvoer van haar produkten, dat gelegen is aan goede verkeerswegen te land en te water, met volgende uitbreidingsmogelijkheden.
Vooralleer men echter een difitieve beslissing kon nemen, diende het een en ander worden onderzocht.
In hoeverre waren de installaties van de fabriek vernield?
Welke waarden vertegenwoordigde de nog resterende gebouwen en inrichtingen?
In welke maten kwamen de produkten die de fabriek afleverde, tegemoet aan de behoefte van het land?
Hoeveel tijd zou de heropbouw in beslag nemen?
Welke middelen waren er voorhanden?

Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 12:14 Reageer op dit bericht
Maandag 30 oktober 2006

De heropbouw.

B. De heropbouw.
Enkele dagen na de ontploffing konden de vele arbeiders opnieuw aan de slag in het Zusterbedrijf van de P.C.T.,
de N.V. " Produits Chimiques de Limbourg" in Kwaadmechelen.
dat bij het uitbreken van de oorlog door de bezetter was stilgelegd.
De wederopbouw van de fabriek te Tessenderlo liep niet  van een leien dakje, doordat wegens de oorlogsomstandigheden zelfs de elementairste bouwmaterialen moeilijk te verkrijgen waren. Desalniettemin werd de wederopbouw van de elektrolyse-afdeling in de korst mogelijke tijd voltrokken. Op 28 oktober werd reeds het eerste gedeelte van de cellen voor de voortbrenging van het bijtend sodaloog in werking gesteld. Ook de hal van de sulfaatovens en de opslagplaatsen voor chloorkalium en kaliumsulfaat waren snel heropgebouwd.
Kort na de wapenstilstand werd de produktie van natrium- en kaliumsulfaat op een tamelijke schaal hernomen. Magazijnen werden bijgebouwd in 1946- 47, en de bicalciumfosfaat afdeling, trad in mei 1946 in werking....
Zo groeide de P.C.T. ( later "Tessenderlo Chemie") uit tot de machtige N.V. die we nu kennen.



Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 12:11 Reageer op dit bericht
Donderdag 26 oktober 2006

De officiële diensten.

De officiële diensten.

Het Bijzonder Commissariaat voor Tessenderlo onder leiding van R.Fransman, stond in voor de wederopbouw. Het had de steun van tal van officiële diensten.

A. Het Stedebouwkundig Bureau, onder leiding van architect J. Ritsen, stond in voor de plannen voor aanleg en de controle en de verbetering van particuliere ontwerpen; het maakte ook de plans voor de woonwijk, die in de huisvesting moest voorzien. Dit bureau behandelde de plans in voorontwerp onmiddelijk met de ontwerpen, zodat de bouwvergunningen binnen de korst mogelijke tijd konden worden afgeleverd.

B. Het Verkoopbureau., onder leiding van architect VAN ASSCHE, had de taak ervoor te zorgen dat de materialen die voor de wederopbouw nodig waren, aangevoerd werden, en dat ze tegen de officiële prijzen terbeschikking van de geteisterden werden gesteld. Het was één de belangrijkste hulpmiddelen voor een vlugge wederopbouw. Vermits men zonder bouwvergunning geen materialen kon krijgen,niet alleen "zwarte" prijzen voor bouwmaterialen uitgeschakeld, maar konden de mensen ook verplicht worden om hun plannen "esthetisch" aan te passen.

C. De dienst voor Toezicht, onder de leiding van architect PEETERS, stond in de eerste periode na de ontploffing in voor de organisatie en de vlugge uitvoering van de opruimingswerken, zowel voor wat de uitvoering  zelf als het materiaalgebruik betrof.

D. De Rekendienst., onder leiding van de heer DE BACKER, moest zorgen voor zéér stipte en zelfs contante betaling en moest alle rekenplichtige bescheiden bijhouden. Deze dienst stond in voor een opzichzelf al zeer zware taak, die daarenboven nog eens extra bemoeilijkt werd door de ingewikkelde administratieve procedure, onder toezicht van het Rekenhof, waaraan iedere staatsdienst onderworpen was.

E. De Dienst voor Vaststelling en Schatting, ten slotte, onder leiding van de heer DE SCHRIJVER, had als hoofdopdracht zo vlug mogelijk de schade  aan al de roerende en onroerende goederen vast te stellen om later betwistingen te vermijden.

Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door paulsax om 18:03 Reageer op dit bericht
Donderdag 26 oktober 2006

De wederopbouw na de Ramp.

De wederopbouw na de Ramp. n° 1.

Van de toen 1.550 gebouwen in Tessenderlo liepen er meer dan 850 schade op. 93 gebouwen werden totaal vernield, 261 zwaar beschadigd, en 496 ondergingen lichtere teistering. In Vorst ( ongeveer 3 km verder) werden er 306 huizen beschadigd.
Hoe oneindig veel leed er toen was, toch moest er worden gedacht aan de wederopbouw van de gemeente.
Iedereen probeerde, zo goed als mogelijk was, zijn huisje weer bewoonbaar te maken, al of niet met steun van hogerhand. Ook moest worden gedacht aan les geven, en aan .......de fabriek

(vervolgt)


Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 12:45 Reageer op dit bericht
Zaterdag 21 oktober 2006

Verschillende versies over de reden van ontploffing.

Reeds onmiddelijk na de ontploffing begonnen de wildste geruchten de ronde te doen over de mogelijke oorzaak van de catastrofe. Talrijk waren de mensen die niet konden aannemen dat er hier sprake was van een buitengewone fabrieksramp, of misschien van menselijk falen. Vaak werd er dan ook gesproken over oorlogsproduktie en sabotage.
In dit hoofdstuk zal men trachten de meest besproken versies, nl. de officiële versie,  de versie voorontploffing,  de versie Goffin; sabotage,  en de versie VOX POPULI, die ook broeder Max in zijn boek TESSENDERLO VROEGER EN NU vermeld, ( de naam van mijn blog is zeker niet overgenomen van de titel van het boek, ik wist zelfs niet dat zijn boek die titel droeg).
Het is allemaal moeilijk vast te stellen, + 60 jaar na de feiten,  en de meesten die het zouden kunnen weten,  zijn overleden. Het is niet onze bedoeling een bepaalde versie als de ware naar voor te brengen.  Wij laten het aan de lezer
over om voor zichzelf uit te maken welke versie hem het meest aannemelijk lijkt.
(Deze tekst is overgenomen uit het boek DE RAMP)
Daar mijn midden kolom lang begint te worden, schrijf ik deze versies in mijn linker kolom, ik zal dat doen in een speciaal opvallend kleurtje, zodat U deze direct zal opvallen.
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door paulsax om 13:54 Reageer op dit bericht

Meer van TESSENDERLO, VROEGER EN NU

↑ Terug naar de berichten